ئه‌ڤرۆ:

سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی په‌سنا بڕیارا په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا یا ب جینۆساید نیاسینا كۆمكوژیا كوردێن ئێزدی دكه‌ت و دبێژیت، ئه‌و بڕیاره‌ جهێ پێزانینا مه‌یه‌ و گه‌له‌ك ب بلندی د هه‌لسه‌نگینین.

ل ڕۆژا 19 ڤێ هه‌یڤێ، ڕوونشتنا په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا بۆ ده‌نگدانێ ل سه‌ر ب جینۆساید نیاسینا كۆمكوژیا كوردێن ئێزدی بڕیڤه‌چوو و ب پتریا ده‌نگان په‌رله‌مانتارێن ئه‌لمانی ئه‌و كۆمه‌لكوژیه‌ ب جینۆساید هه‌ژمارت.

سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی سوپاسیا پشته‌ڤانیا ئه‌لمانیا كر و گوت” سوپاسیا هه‌موو پشته‌ڤانیێن ئه‌لمانیا بۆ گه‌لێ كوردستانێ دكه‌ین، مه‌ ئه‌و چاڤه‌ڕێیه‌ ژی ژ وه‌لاتێن دی یێن ڕۆژئاڤایی هه‌یه‌ ژ پێخه‌مه‌ت بده‌ستڤه‌ئینانا دادپه‌روه‌ریێ و نه‌هێلانا سته‌مكاریێ و بڕیارا هه‌ڤشێوه‌یێ په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا بده‌ن”.

هه‌ر پشتی بڕیارا په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا، نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكێ هه‌رێما كوردستانێ ژ ڕاگه‌هاند” مه‌ سوپاس و پێزانین بۆ هاریكاری و پشته‌ڤانیا به‌رده‌وام یا ئه‌لمانیا هه‌یه‌ و دخوازین هه‌مان گاڤا په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا ژ ئالیێ په‌رله‌مانێ وه‌لاتێن دی یێن ئه‌وروپا و جیهانێ ژی بهێته‌ دان و دادپه‌روه‌ری بۆ قوربانیان بده‌ستڤه‌ بهێت”.

ڕه‌شنڤیسا 20 خالی ژ بلی داخوازیا دانپێدانێ ب جینۆساید نیاسینا كۆمكوژیا كوردێن ئێزدی، داخوازێ ژ حوكمه‌تا ئه‌لمانیا دكه‌ت، ژ ئالیێ دارایی ڤه‌ پشته‌ڤانیا زڤرینا كوردێن ئێزدی یێن ئاواره‌ بۆ حهێن خوه‌ بكه‌ت كو ب گۆره‌ی نڤیسینگه‌ها ڕزگاركرنا ڕه‌ڤاندیێن ئێزدی، هه‌تا نوكه‌ 135 هزار و 860 ئاواره‌ ل كه‌مپێن دهۆكێ دژین و 189 هزار و 337 ئاواره‌یێن دی ل ده‌رڤه‌ی كه‌مپان ل ده‌ڤه‌رێن جودا ل هه‌رێما كوردستانێ دژین.

هه‌ر ل دۆر بڕیارا ب جینۆساید نیاسینا كۆمكوژیا كوردێن ئێزدی، میر حازم ته‌حسین به‌گ، میرێ كوردێن ئێزدی ڕاگه‌هاندبوو” ب جینۆساید نیاسینا كۆمكوژیا ئێزدیان ژ ئالیێ په‌رله‌مانێ ئه‌لمانیا ڤه‌ بۆمه‌ گه‌له‌گ یا گرنگه‌ و باوه‌رناكه‌م د 100 سالێن بۆری دا، د هیچ پرسه‌كێ دا 100% په‌رله‌مانتارێن ئه‌لمانیا د هه‌ڤڕا بوون”.

ئه‌ڤرۆ:

دوهی ئێكشه‌مبی 22 كانوونا دویێ 2023 ل سه‌لاحه‌دین سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی پێشوازی ل (ئیریك شۆڤالیێ) بالیۆزێ فره‌نسا ل ئیراقێ و (مارتن بێگه‌ر) بالیوزێ ئه‌لمانیا ل ئیراقێ كر.

ل ده‌ستپێكا كۆمبوونێ بالیۆزێن هه‌ردو وه‌لاتان ئه‌و چه‌نده‌ به‌رچاڤكر كو فره‌نسا و ئه‌لمانیا ب هه‌ڤپشكی ل گه‌ل هه‌ڤدو گرنگیێ ب بابه‌تێن نێڤده‌وله‌تی یێن گرنگ دده‌ن ب تایبه‌ت ڕه‌وشا ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ و ل ده‌ف هه‌ردو وه‌لاتان سه‌قامگیری و ڤه‌ژاندنا هه‌رێما كوردستانێ گرنگیه‌كا تایبه‌ت هه‌یه‌، هه‌روه‌سا ئه‌وژی ب سه‌رۆك بارزانی گه‌هاند كو فره‌نسا و ئه‌لمانیا ل به‌ره‌ سه‌نته‌ره‌كێ هه‌ڤپشك یێ كه‌لتووری ل كه‌لا هه‌ولێرێ دابمه‌زرینن، ئه‌وژی ب مه‌به‌ستا پێشئێخستنا په‌یوه‌ندیێن كه‌لتووری و زانستی و مللی دناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و هه‌ردو وه‌لاتێن ئه‌لمانیا و فره‌نسا دا.

هه‌ر د وێ كۆمبوونێ دا سه‌رۆك بارزانی خوه‌شحالیا خوه‌ ڕاگه‌هاند ب هه‌ماهه‌نگی و هه‌ڤپشكیێ دناڤبه‌را ئه‌لمانیا و فره‌نسا ل دۆر بابه‌تێن نێڤده‌وله‌تی و ب بابه‌ته‌كێ گرنگ و كاریگه‌ر هه‌ژمارت، سه‌رۆك بارزانی پێزانین بۆ بڕیارا ئه‌لمانیا هه‌بوو د جینۆساید نیاسینا كۆمكوژیا شنگالێ و ب گاڤه‌كا گرنگ و دیرۆكی زانی و داخوازكر ژ پێخه‌مه‌ت داده‌په‌روه‌ریێ و سڤككرنا برینێن خوشك و برایێن ئێزدی وه‌لاتێن دی یێن ئێكه‌تیا ئه‌وروپا ژی بڕیاره‌كا هه‌ڤشێوه‌یێ وێ بده‌ن.

هه‌ر د وێ دیدارێ دا ڕه‌وشا سیاسی یا ده‌ڤه‌رێ و دووماهی پێشهاتێن ناڤ پرۆسه‌یا سیاسی یا ئیراقێ هاتنه‌ باسكرن و گرێدای په‌یوه‌ندیێن د ناڤبه‌را هه‌رێما كوردستانێ و حوكمه‌تا فیدرالی یا ئیراقێ دا شاندێ مێهڤان خوه‌شحالیا خوه‌ نیشاندا ب وی سه‌قایێ ئه‌رێنی د په‌یوه‌ندیێن دناڤبه‌را هه‌رێمێ و حوكمه‌تا فیدرال دا و ب ده‌لیڤه‌یه‌ك زانی بۆ چاره‌سه‌ركرنا گرفتێن دناڤبه‌را به‌غدا و هه‌ولێرێ دا.

ڕه‌وشا سیاسی یا هه‌رێما كوردستانێ ته‌وه‌ره‌كێ دی یێ وێ دیدارێ بوو و شاندێ مێهڤان دووپاتكر كو فره‌نسا و ئه‌لمانیا دێ به‌رده‌وام بن ل سه‌ر پشته‌ڤانیێ و هه‌ڤپشكیێ و هه‌ماهه‌نگیێ ل گه‌ل هه‌رێما كوردستانێ.

ئه‌ڤرۆ، سالار محه‌مه‌د دۆسكی:

وه‌زیرێ به‌رێ یێ مافێن مرۆڤی ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ ئاشكراكر كو ئه‌ركێ حوكمه‌تا ئیراقێ یه‌ pkk ژ شنگالێ ده‌ربێخیت و حوكمه‌تا ئیراقێ نه‌شیا ڕێككه‌فتنا دناڤبه‌را به‌غدا و هه‌ولێرێ دا ل دۆر شنگالێ بجهبینیت، خویاكر ژی كو كاودانێن ئیراقێ نوكه‌ د باشترن ژ جاران بۆ بجهئینانا ڕێككه‌فتنا شنگالێ.

د.محه‌مه‌د ئحسان، وه‌زیرێ به‌رێ یێ مافێن مرۆڤی ل حوكمه‌تا هه‌رێما كوردستانێ، ل دۆر ڕه‌وشا شنگالێ بۆ ڕۆژنامه‌یا (ئه‌ڤرۆ) گوت”  كێشه‌ د ناڤبه‌را حوكمه‌تا ئیراقێ و pkk دایه‌ و بلا كه‌سه‌ك مزایه‌دا ل سه‌ر ڤێ چه‌ندێ نه‌كه‌ت و به‌رپرسایه‌تیا حوكمه‌تا ئیراقێ یه‌ و دڤێت ئه‌و pkkێ ده‌ربێخیت ژ شنگالێ، ئیراق نه‌شیا ڕێككه‌فتنا شنگالێ ل گه‌ل هه‌رێما كوردستانێ بجهبینیت، كاودانێن ئیراقێ نوكه‌ باشترن ژ جاران بۆ بجهئینانا ڤێ ڕێككه‌فتنێ و ڕه‌وشه‌كا ناڤ ده‌وله‌تی هه‌یه‌ و ڤان گوهۆڕینان هه‌موویان ب باشی كارتێكرن ل سه‌ر كاودانێن شنگال كریه‌”.

د. محه‌مه‌د ئحسان گوت ژی” دانپیدانێن هه‌ژماره‌كا په‌رله‌مانێن جیهانێ ب جینوساید نیاسینا كۆمكوژیا كوردێن ئێزدی بڕیارێن واته‌یی نه‌ و تشته‌كێ گه‌له‌ك باشه‌ وجهێ شانازیێ یه‌ بۆ هه‌موو ئێزدیان و زێده‌تر ئه‌و بڕیاره‌ واته‌یی و سیاسی نه‌ و نه‌ قانوونی نه‌ و ئه‌ڤه‌ كار بۆ دڤێت و ئه‌ڤ كاره‌ ب ساله‌كێ و دو سالان ب دووماهی ناهێت، وان تاوانان مێژوو هه‌نه‌”.

هێشتا گوت” گه‌له‌ك خه‌لكێ مه‌ یێ ئێزدی باسێ قه‌ره‌بووكرنێ دكه‌ت وچاڤێ وی ل تشته‌كی یه‌ تو بده‌یێ بدیتنا من كه‌سه‌كێ جینوساید كری تو چ بده‌یێ قه‌ره‌بووكرنا وی ناهێته‌كرن، چه‌ند مالێ دنیایێ بده‌یه‌ ژنه‌كێ كو ده‌ست درێژاهی ل سه‌ر هاتیه‌كرن ناهێته‌ قه‌ره‌بووكرن، هه‌كه‌ چاڤه‌رێی جڤاكێ ناڤده‌وله‌تی بین كو قه‌ره‌بووكرنێ بكه‌ت ل ڤێره‌ دبێژم ئه‌و ناكه‌ت، هه‌تا ل تاوانێن ئه‌نفالان ژی مه‌ دگۆت بلا ئه‌و ده‌ڤه‌ر بهێنه‌ قه‌ره‌بووكرن نه‌كو ب شێوه‌یه‌كێ كه‌سوكی به‌لكو قوتابخانه‌ و نه‌خوه‌شخانه‌ و ڕێ وپر و كومه‌لگه‌هێن باش بۆ بهێنه‌ دروستكرن”.

ئه‌ڤرۆ، سه‌رجان مه‌حمود:

ب نێزیكبوونا ده‌مێ هه‌لبژارتنان ل توركیا سه‌رۆكێن پارتێن تورك سه‌ره‌دانا ئامه‌دێ كرن و راگه‌هاندن كو دڤێت پرسا كوردی ل توركیا بهێته‌ چاره‌سه‌كرن و وه‌لاتیێن كورد ژی دیار دكه‌ن كو ئێدی باوه‌ریا وان ب سه‌رۆكێن پارتێن تورك نه‌مایه‌ و دڤێت هه‌موو پارت و ئالیێن سیاسی یێن كوردی به‌ره‌یه‌كێ بهێز ئاڤا بكه‌ن و ببنه‌ هێزه‌كا كاریگه‌ر ل توركیا.

حه‌سه‌ن بایدار چاڤدێرێ سیاسی یێ باكورێ كوردستانێ بۆ ئه‌ڤرۆ دیار كر كو ب نێزیكبوونا هه‌لبژارتنێن سه‌رۆك كۆماری و په‌رله‌مانێ توركیا، كوردستان هاته‌ بیرا پارتێن تورك و یه‌ك ب یه‌ك سه‌ره‌دانا كوردستانێ دكه‌ن، پشتی سه‌ره‌دانا ئه‌ردۆغانێ سه‌رۆكێ ئاكپارتیێ و سه‌رۆك كۆمارێ توركیا، كه‌مال كلچدار ئوغلۆ سه‌رۆكێ پارتا كۆماری یا گه‌ل، عه‌لی باباجان سه‌رۆكێ پارتا ده‌ڤا، مه‌رال ئه‌كشه‌نه‌ر سه‌رۆكا پارتا نه‌ته‌وه‌په‌رست (ئی پارتی) یه‌ك ب یه‌ك سه‌ره‌دانا باكورێ كوردستانێ كرن و هه‌ر هه‌موویان ژی د ئاخڤتنێن خوه‌ یێن ل باژێرێ ئامه‌دێ دا به‌حسێ براتیا كوردان و توركان و چاره‌سه‌ر‌كرنا پرسا كوردی كرن، هه‌ر هه‌موویان هه‌مان ئاخڤتنا ب سالان یا به‌ری نها دوباره‌ كرن و راگه‌هاندن كو كوردان و توركان پێكڤه‌ كۆمارا توركیا ئاڤا كرینه‌ و كورد و تورك برانه‌ و كه‌س نه‌شێت براتیا كوردان و توركان تێك بده‌ت.

پشتی سه‌ره‌دانا سه‌رۆكێن پارتێن تورك بۆ باكورێ كوردستانێ و ئاخڤتنێن وان وه‌لاتیێن كورد ژی ب رێیا تۆرێن جڤاكی نه‌رازیبوونێن خوه‌ ل هه‌مبه‌ر سه‌ره‌دانا سه‌رۆكێن وان پارتان دیار كرن و راگه‌هاندن كو ئه‌زموونێن چه‌ندین سالێن بۆری نیشا دده‌ت كو باوه‌ریا سه‌رۆكێن پارتێن تورك ب مافێن كوردان نینه‌، تنێ ده‌مێ ل توركیا دبیته‌ هه‌لبژارتن ئه‌و به‌رێ خوه‌ دده‌نه‌ باژێرێن كوردان و ئاخڤتنێن شرین دكه‌ن و پشتی هه‌لبژارتنان ژی ب توندی ل دژی مافێن كوردان هه‌لوه‌ست وه‌ردگرن، چونكی كه‌سه‌ك وه‌كو كه‌مال كلچدار ئوغلۆ هه‌تا نها ژی ل دژی هندێ یه‌ كو زمانێ كوردی ل توركیا ببیته‌ زمانێ‌ فه‌رمی یێ‌ په‌روه‌ردێ‌، وی ده‌می كورد ژی ده‌نگێ خوه‌ ناده‌نه‌ كلچدار ئوغلۆ و پارتێن دی.

وه‌لاتیێن كورد ل باكورێ كوردستانێ دیار ژی دكه‌ن كو به‌ری هه‌ر تشته‌كی دڤێت پارت و هێزێن سیاسی یێن كوردی ل باكورێ كوردستانێ به‌ره‌یه‌كێ ئاڤا بكه‌ن، چونكی ئه‌و یه‌ك داخوازیا هه‌موو كوردانه‌ ل باكورێ كوردستانێ، هه‌كه‌ هه‌موو پارت و هێزێن سیاسی یێن كوردی به‌رژه‌وه‌ندیێن خوه‌ یێن ته‌نگ بده‌نه‌ ره‌خه‌كێ و ل دۆر به‌رژه‌وه‌ندیێن نه‌ته‌وی پێكڤه‌ كار بكه‌ن كورد دشێن وی ده‌می ببنه‌ هێزه‌كا هه‌ری كاریگه‌ر ل توركیا، ب جهێ كو پارتێن كوردی كار بۆ هه‌ڤپه‌یمانیێ ل گه‌ل پارتێن چه‌پ ل توركیا دكه‌ن دڤێت پارتێن كوردی نێزیكی هه‌ڤدو ببن و به‌ره‌یه‌كێ بهێز و كوردستانی ئاڤا بكه‌ن، ئه‌و یه‌ك داخوازیا هه‌موو كوردانه‌ ل باكورێ كوردستانێ و توركیا.