ئەیاد حاجی نامق، ئەمیندارێ پێشتر یێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند» هەرێما كوردستانێ ل سەر زارێ وەزیرێ سامانێن سروشتی بەرهەڤییا خوە بۆ هەموو پێگیریێن كوردستانێ ب پرسا پەترۆلێ و غازێڤە دیاركریە، ب تایبەت ل مادەیا 112 ژ قانوونا بودجەیا ئیراقێ، كو پێشتر ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دەنگ ل سەر هاتیە دان و تایبەتە ب پرسا هنارتنا پەترۆلا كوردستانێ ب رێكا بۆرییا بەندەرێ جەیهان یێ توركی، سەبارەت ڤێ چەندێ سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ب ئاراستەیا بەرژەوەندییا گشتییا كوردستانێ و ئیراقێ پێنگاڤ یێن هاڤێتین، چونكە ژ ئەگەری راگرتنا هنارتنا پەترۆلا هەرێمێ، زێدەتر ژ 20 ملیار دۆلاران زیان ب گەنجینەیا گشتییا ئیراقێ كەفتینە، ژ بلی وێ چەندێ ژی، ئەڤە بابەتەكێ ئابوورییە، ژ ئەگەرێ زێدر فرۆتنا پەترۆلا ئیراقێ، پشكەكا وەلاتێن كەنداڤی زیاندار بوون، چونكە نوكە ئیراق رۆژانە چار ملیۆن و 500 هزار بەرمیلان د رۆژەكێدا دهنێریت، ئانكو پشكا ئیراقێ گەلەك زێدەترە ژ وێ چەندێ بۆ هاتیە دیاركرن بۆ فرۆتنێ، ئەڤە ژی زیانێ دگەهینیتە وەلاتێن ئەندام د رێكخراوا (ئۆپێك) دا».
گۆت ژی» نیازا ئیراقێ ئەوە بەری سالا 2030 هنارتنا پەترۆلا خوە بگەهینیتە شەش ملیۆن و 500 هزار بەرمیلان د رۆژەكێدا، كو ئەڤ چەندە ژی زیانێ دگەهینیتە ئابوورێ هندەك وەلاتان، زیاندارێ ئێكێ ژی ژ راگرتنا هنارتنا پەترۆلا كوردستانێ كۆمپانیێن ئەمریكی نە، چونكە پترییا كۆمپانیێن پەترۆلێ ئەوێن ل هەرێما كوردستانێ كاردكەن ئەمریكی نە ئەڤە ژی لێدانە ل ئابوورێ ئەمریكا، ئەڤە ژی حیسابەكا سیاسییە، كو كۆمەكا وەلاتان ل سەر حیسابا ئابووریێ ئیراقێ دكەن، نوكە ژی ململانیێەكا هەرێمایەتی و نێڤدەولەتی ل دەڤەرێ یا هەی و قەیرانەكا ئابوورییا مەزن ل جیهانێ یا هەی، شەڕێ ئۆكراینا و دانوستاندنێن دۆسێیا چەكێ ئەتۆمیێ ئیرانێ، گەفێن ئەمریكا و ئیسرائیلێ بەرامبەر ئیرانێ و بابەتێ هنارتنا پەترۆلا وەلاتێن پەترۆلی و پێشهاتێن د ناڤبەرا پاكستانێ و هندستانێدا، كو ئەڤان بەرهەڤی بۆ دڤێت و جیهانێ بەر ب قەیرانێن مەزنتر دبەت».
ئەمیندارێ پێشتر یێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ رۆهنكر ژی» مادەیا 12 ژ قانوونا بودجەیا فیدرالییا ئیراقێ، هووردەكاریێن بابەتێ هنارتنا پەترۆلا كوردستانێ تێدا هەیە كو بهایێ بەرمیلا پەترۆلێ ب چەندێ دیاركرییە و دەستحەقێ كۆمپانییان و هەر جۆرە گیرۆكرن و نە هنارتن و راگرتنەكا پەترۆلێ دێ كاریگەری ل سەر پێگەهێ ئابووریێ ئیراقێ هەبیت و ئیراق ژی دێ زێدەتر ژ هەرێما كوردستانێ زیاندار بیت، ل دووماهیێ وێنەیێ ئەزن ئەوە كو ئێكەم و دووماهی زیاندار ژ راگرتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ، ئیراقە، بۆ كوردستانێ ژی هەكە زیان بهێنە رێزبەندكرن، ئەڤە لێدانە ل ژێرخانەیا ئابوورییا كوردستانێ و كاریگەرییا خراب یا هەی ل سەر ڤەژاندنا ئابوورێ كوردستانێ».
ل بەرامبەر وێ چەندێ هەرێما كوردستانێ ل دۆر وێ چەندێ دێ چ كەت و ئایا پلان هەنە بۆ وێ چەندێ ڤێ پرسێ چارەسەربكەت؟ ئەیاد حاجی نامق گۆت» هەرێما كوردستانێ هەردەم پەنا بۆ دانوستاندنێ تێكگەهشتنێ یا بری، هەتاكو ل دووماهی بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دوپاتی ل دانوستاندنێن بەردەوام ل گەل حوكمەتا ئیراقێ و كۆمپانییا (سۆمۆ) یا هاتیە كرن».

هەولێر، قائید میرۆ

جێگرێ بەرێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ئاشكراكر، مەترسی ل سەر ئیراقێ یا هەی و بزاڤ دهێنەكرن ئەو ئالۆزیێن نوكە دەڤەر تێدا دەرباز دبیت بهێنە ڤەگوهاستن بۆ ئیراقێ و ئاگرێ روودانان ل ئیراقێ ژی هەلكەن هەروەسا دبێژیت، هەلبژارتنێن ڤێجارێ یێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دێ گوهۆڕینان پەیداكەن و هێزێن نوو دێ هێنە د ناڤا پرۆسەیا سیاسیدا.
د. بەشیر حەداد، جێگرێ بەرێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت « ئەم یێ بەر ب هەلبژارتنێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دچین و هەموو ئاماژە بۆ ێ چەندێ نە، ل هەلبژارتنێن ئەڤسالە یێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ هەڤسەنگی و هەڤكێشەیا سیاسی وەك نوكە نامینیت، هێزێن دی دێ پەیدابن خەلكەكێ نوو دێ هێتە د ناڤا پرۆسەیا سیاسیدا، هەروەسا پێكهاتەیێن نوكە ل بەغدا دەستهەلاتدار و دەستێ وان دچیت، وێ راستیێ باش دزانن پشتی كو هەلبژارتنێن پاییزا ئەڤسالە پرۆسەیا سیاسی ل ئیراقێ دێ گوهۆڕین ب سەردا هێن، لەوڕا ژی یێ بزاڤان دكەن ب كێمترین زیان دەركەڤن ژ وان گوهۆڕینێن دهێنە پێشبینی كرن پەیداببن».
د. بەشیری گۆت ژی»ڤەگەڕیانا مستەفا كازمی سەرۆك وەزیرێن بەرێ یێ ئیراقێ بۆ ناڤا پرۆسەیا سیاسی و پێكئینانا لیستەكا هەلبژارتنان ئاماژەیە بۆ وێ چەندێ، هەتا نوكە بێدەنگییا سەدریان ژی ئاماژەیەكا دی یە و یا مەترسیدارە، بەلێ پێدڤییە كورد خوە ژبۆ هەموو ئەگەران بەرهەڤ بكەن، چونكە ئیراق یا بەر ب گوهۆڕینانڤە دچیت، ب دیتنا من هەكە كورد ڤێجارێ هەڤپەیمانیێ دگەل هێزەكێ دكەت بلا گەرەنتیەكا زێدەتر وەربگرن، تاكو كورد تووشی هەمان ئاریشەیێن بەرێ نەبن ل بەغدا».
د. بەشیر حەداد ئاماژەكر» رەوشەكا نەگونجای ل ئیراقێ پەیدابوویە و هەكە كوردان بڤێت دەلیڤەیێ ژدەست نەدەن، بێگومان پێدڤییە كوردان ل هەمبەری بەغدا ئێك گۆتار هەبیت، ب تایبەتی ژی پارتی و ئێكەتی خوە بكەنە ئێك و ناڤمالا كوردی رێكبێخن و هەردوئالی ئێك بۆچوون و ئێكهەلویست هەبیت، ب ئێك پاكێج و ب ئێكگۆتار پارتی و ئێكەتی بچنە بەغدا باشترە، بەرۆڤاژی هەكە هەر ئالییەك بتنێ رەفتارێ ل گەل بەغدا بكەت، دێ وەك بەرێ لاوازبین هەمبەر بەغدایێ».
جێگرێ بەرێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گۆت ژی» دەڤەر یا ئالۆزە و ئاگر ب دەڤەرێ ڤەیە، مەترسی یا هەی ئاگرێ ل هندەك وەلاتێن دەوروبەر هەی بهێتە ڤەگوهاستن بۆ ئیراقێ ژی، ب تایبەتی پشتی روودانێن سووریێ و لوبنانێ مەترسی ل سەر ئیراقێ ژی پەیدابوویە، هاتنوچوونا شاندێن بەغدا و سەركردەیێن ئیراقێ بۆ هەرێما كوردستانێ گرێدای ئەڤان گوهۆڕینێن دەڤەرێیە، چونكە سەركردەیێن ئیراقی باش دزانن ئەگەر هەنە ئالۆزیێن ل دەڤەرێ ل ئیراقێ دوبارە ببن، لەوڕا سەرەدانێن خوە بۆ هەرێما كوردستانێ دەستپێكرینە، سەرەدانا چەند رۆژێن بۆری یا محەمەد شیاع سۆدانی سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ پشكەك ژێ پەیوەندی ب هەلبژارتنانڤە هەبوو پشكەكادی ژی ژبەر مەترسییان بوویە تاكو هەرێما كوردستانێ و سەرۆك بارزانی هاریكاربن بۆ دەربازكرنا ئیراقێ ژ ئەڤێ مەترسیێ».

چاڤدێرەكێ سیاسی، ل دۆر رەوشا نوكە یا رۆژهەلاتا ناڤین و ئەگەرێ هێرشكرنا ئیسرائیلێ ل سەر ئیراقێ وهاتنا بەغدا بۆ ناڤ شەڕێ دەڤەرێ، دوپاتكر كو دۆنالد ترەمپ، سەرۆكێ ئەمریكا یێ بەرهەڤ نینە گەرەنتییەكێ بدەتە بەغدایێ بۆ رێكگرتنێ ل هێرشا ئیسرائیلێ. هەڤدەم دوپات دكەت كو ئەستەمە ئیراق ب ڤان سنۆرێن نوكە بمینیت و ب ڤێ فۆرما حوكمڕانیێ ژی، نەشێت وەلاتی ژ هەلوەشاندنێ بپارێزیت.
د. عادل باخەوان، چاڤدێرێ سیاسی و سەرۆكێ ناڤەندا فرەنسی بۆ ڤەكۆلینێ ل سەر ئیراقێ گۆت» سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ دبێژیت: ب رەفتارا ژێرانە مە ئیراق ژ چوونا د ناڤ شەڕیدا دوورئێخست، بەلێ ئایا ب راستی ئیراق ب تمامی ژ شەڕێ مەزن هاتییە دوورئێخستن؟».
د. عادل باخەوانی باس ل وێ چەندێ ژی كر هەكە هەتا نوكە محەمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ یێ سەركەفتی بیت د وێ چەندێدا ئیراق تێكهەلی شەڕێ دەڤەرێ نەبیت، ئێك ژ هۆكاران ئەوبوو كو ئیدارەیا جۆ بایدن، سەرۆكێ بەرێ یێ ئەمریكا و هەڤالێن وی نەدخواست ئیراق تێكهەلی ڤی شەڕی ببیت و هاریكارێن سۆدانی بوون».
ئەوژی بەرچاڤكر كو محەمەد شیاع سۆدانی ب خوە باش دزانیت، ئیدارەیا ترەمپی یا بەرهەڤ نینە هیچ گەرەنتییەكێ بدەتە بەغدایێ بۆ رێكگرتنێ ل هێرشا ئیسرائیلی.
دیاركر ژی كو بەغدا باش دزانیت، ئەو هێرشە یێن هاتینە پاشئێخستن هەتا پشتی دەرئەنجامێن وان دانوستاندنێن د ناڤبەرا ئەمریكا و ئیرانێدا ل وەلاتێ عومان هاتینە كرن و گۆت» ئانكو هەتا نوكە ژی بڕیار تنێ یێن د ناڤ دو كڤاناندا و د چاڤەڕێكرینە و نەهاتینە هەلوەشاندن».
باخەوانی باس ل وێ چەندێ ژی كركو ئیراق ل دەف ئەمریكا و ئیسرائیلێ دۆسێیەكا سەربخوە نینە، وەلاتەكێ خودان سەروەری نینە تاكو ب جودا رەفتارێ د گەلدا بكەن، بەلكو هەردەم وەكو پشكەك ژ دۆسێیا ئیرانێ و سەروەرییا ئیرانێ و پرسا ئیرانێ، رەفتارێ د گەلدا دكەن.
هەروەسا دبێژیت» ئیراق خودانا هیچ سیستەمەكێ بەرگرییا ئەسمانی و ئەردی نینە كو بشێت ل دەمێ هێرشان خوە بپارێزیت و بەرگریێ ژ خوە بكەت».
دیاركر ژی» ئەستەمە ئیراق وەكو نوكە بمینیت، گەلەك یا ئەستەمە ب ڤان سنۆران بمینیت هەروەسا ب ڤێ فۆرمێ د حوكمڕانیێدا، بمینیت».
ل دووماهیێ گۆت» نوكە هەر ئێك ژ ئیراق، لوبنان، سووریێ، یەمەن و سودان ل بەر هەلوەشاندنێ نە و ئەڤ هەلوەشاندنە پرۆسێسە و تنێ پێدڤی ب دەمی یا هەی».