رۆژنامەیەكا عەرەبی بەلاڤكر، پشتی ژ ناڤچوونا رژێما بەشار ئەسەدی و دەستپێكرنا قۆناغەكا نوو ژ دیرۆكا سووریێ، سەرۆك بارزانی بزاڤكریە رۆلەكێ كاریگەر د ئێكگرتنا كوردێن سووریێ دا بگێریت و گرێدانا وان ب پڕۆسەیا سیاسییا نوو یا وەلاتی و بدەستڤەئینانا مافێن خوە.
سەبارەت ڤێ چەندێ پشكا ئینگلیزی یا رۆژنامەیا (ئیستیقلال) كو رۆژنامەیەكا عەرەبییە و زێدەتر راپۆرتان ل دۆر فلستینێ بەلاڤ دكەت، د نووترین راپۆرتدا ب ناڤونیشانێ ( ئێكگرتنا كوردان، دیمەنێ سیاسی ل سووریا نوو د گوهۆڕیت) باس ل كۆمبوونەكا د ناڤبەرا سەرۆك بارزانی و مەزلوم عەبدی دا، فەرماندەیێ گشتیێ هێزێن سووریا دیموكرات كریە كو ل 17/12/2024 ل باژێرێ هەولێرێ هاتیە كرن.
سەبارەت كۆمبوونا سەرۆك بارزانی ل گەل مەزلۆم عەبدی، رۆژنامەیا ناڤبری ئاماژە كر» ئەو كۆمبوون ب ئێك ژ گرنگترین كۆمبوونان دهێتە هەژمارتن، ب تایبەتی د دەمەكیدا كو سووریێ دقۆناغەكا گوهۆڕینێن سیاسی یێن مەزندایە پشتی ژناڤچوونا رژێما بەشار ئەسەدی».
هەروەسا بەلاڤكر ژی» ئارمانجا سەرەكییا كۆمبوونێ ئێكگرتنا بەرەیێ كوردی ل سووریێ و بزاڤكرن بۆ دروستكرنا پەیوەندییەكا ب هێز ل گەل حوكمەتا نوو یا سووریێ بوو. هەروەسا مەزلوم عەبدی د كۆمبوونێدا داخواز ژ سەرۆك بارزانی كر كو ناڤبریێ ل گەل توركیا بكەت بۆ راگرتنا هێرشێن ل سەر هێزێن سووریا دیموكرات. هەروەسا هەردو ئالییان باس ل پڕۆسەیا گوهۆڕینێن سووریێ كریە و ئاماژە ب وێ چەندێ دایە كو پێگەهێ كوردان ل سووریێ دڤێت ب ئێكگرتی بمینیت. هەروەسا باس ل وێ ئێكێ ژی هاتە كرن كوردێن سووریێ دەلیڤەیا زێرین یا هەی كو رۆلەكێ گرنگ د دارێشتنا داهاتییا سووریێ دا بگێرن».
د پشكەكا دی یا وێ راپۆرتێدا هاتیە كو د شیاندایە ئەو كۆمبوون ببیتە پێنگاڤەكا گرنگ بۆ ئێكگرتنا كوردێن سووریێ و گرێدانا وان ب پڕۆسەیا سیاسییا نوو ل سووریێ، هەروەسا دشێت رۆلەكێ گرنگ دكێمكرنا كاریگەرییا پەكەكێ ل سەر كوردێن سووریێ وئیراقێدا بگێریت.
هەر د وێ راپۆرتێدا شرۆڤەكارێ سیاسی بەهائەدین بەرزنجی د داخۆیانییەكێدا بۆ رۆژنامەیێ دیاركر كو پێدڤییە هێزێن كوردی ل سووریێ خوە ژ پەكەكێ دووربێخن.
بەرزنجی هەروەسا ئاماژەكریە كو سەرەدانا مەزلۆم عەبدی بۆ هەرێما كوردستانێ و كۆمبوونا وی ل گەل سەرۆك بارزانی گەلەك یا گرنگ بوو، ئەڤە ژی د بەرامبەردا پەیوەندییەكا ب هێز ل گەل ئیدارەیا نوو یا سووریێ پەیدا كریە.
وی شرۆڤەكارێ سیاسی خویاكر ژی» بارزانی وەكو كەسایەتییەكێ جهێ باوەریێ و قەبوولكری ژ ئالیێ توركیا و وەلاتێن رۆژئاڤا و وەلاتێن عەرەبی ڤە دهێتە هەژمارتن، كو ئەڤە ژی دەلیڤەیەكا گرنگ پەیدا دكەت كو رۆلەكێ كاریگەر د پڕۆسەیا سیاسییا سووریێ دا بگێریت».
ناڤبری هەروەسا دبێژیت» دبیت ئەمریكا داخواز ژ سەرۆك بارزانی بكەت هاریكاریێ د پەیداكرنا سەقامگیریا كاروبارێن كوردان ل سووریێ بكەت، ئەوژی وەكو گەرەنتییەك د دانوستاندناندا ل گەل توركیا و حوكمەتا نوو یا سووریێ».
ناڤبری پێشبینییا وێ چەندێ ژی كر كو دبیت هەر ژ نوكە هەڤدەنگییەكا توركی – ئەمریكی بۆ پشتەڤانیكرنێ ل ڤێ پڕۆسەیێ هەبیت.

بارەگەهێ بارزانی د رۆهنكرنەكێدا وێ داخۆیانیێ رەت دكەت ئەوا ب ناڤێ سەرۆك بارزانی ل دۆر سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، هاتیە بەلاڤكرن.
دەقێ رۆهنكرنا بارەگەهێ بارزانی:
د چەند پێگەهێن میدیایی و سۆشیال میدیایێدا داخۆیانییەك ب ناڤێ سەرۆك بارزانی بەلاڤبوویە و تێدا هاتیە كو سەرۆك بارزانی دژی دوبارە دانانا محەمەد شیاع سۆدانی یە بۆ پۆستێ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ.
ل ڤێرێ رادگەهینین كو هیچ بنەمایەك بۆ ڤی بابەتی نینە و یێ دوورە ژ راستیێ، ئارمانج ژی ژ بەلاڤكرنا ڤی دەنگۆباسی تێكدانا وی سەقایێ ئەرێنییە ئەوێ د پەیوەندیێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقا فیدرالدا پەیدا بووین.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د پەیامەكێدا سەبارەت دەنگدانێ ب راستڤەكرنا قانوونا بودجەیا فیدرال ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: پێشوازیێ لێ دكەین.
د پەیاما سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دا هاتیە» پێشوازیێ ل دەنگدانا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل سەر راستڤەكرنا قانوونا بودجەیا گشتییا فیدرالی دكەین و دەستخوەشیێ ل جڤاتا نوونەران و هەموو وان ئالیێن كو ل بەرهەڤكرن و پەسەندكرنێدا، پشكداربووین».
سەرۆكێ هەرێمێ دیاركر ژی» سوپاسی ورێزگرتنەكا تایبەت بۆ سەرۆك وەزیران، محەمەد شیاع سۆدانی كو هەر ژ دەستپێكێ دلسۆزانە و ب گیانەكێ نیشتمانی، ل گەل مە یێ هاریكاربوو بۆ چارەسەكرنا پرسێن گرێدای بودجەی و مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ. دەستخوەشیێ ل شاندێ دانوستاندكار و ئالیێن پەیوەندیدارێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالییا ئیراقێ دكەین».
نێچیرڤان بارزانی ئاماژەكر» ئەڤە پێنگاڤەكا دروست و ئومێد بەخشە و دێ بۆ خێر و بەرژەوەندییا هەموو ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ زڤریت. هیڤیدارین ببیتە دەستپێكا چارەسەكرنا كێشەیێن دی و ب زووترین دەم دەنگوباسێن دلخوەشكەرێن چارەسەربوونا ئێكجارییا پرسا مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ د دووڤدا بهێت و تێكگەهشتن یا بەردەوام بیت».

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل دەنگدانا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل سەر راستڤەكرنا قانوونا بودجەیا فیدرال كر و دەستخوەشی ل هەموو وان ئالییان كر یێن هاریكاری د سەرئێخستنا راستڤەكرنێدا كری.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل تۆرا جڤاكییا (ئێكس) پەیامەك بەلاڤكر و تێدا گۆت» پێشوازیێ ل دەنگدانا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل سەر راستڤەكرنا قانوونا بودجەیا فیدرال دكەین و دەستخوەشیێ ل وان هەموو ئالییان دكەین یێن هاریكاری د سەرئێخستنا راستڤەكرنێدا كری».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ دیاركر ژی» سوپاسییا تیما دانوستاندكارا حوكمەتا هەرێمێ ژی دكەین بۆ كاركرنێ ژ پێخەمەت دانانا میكانیزما چارەسەركرنا كێشەیا مووچەی».
هەروەسا گۆت» هیڤیدارین ئەڤ پێنگاڤا ئەرێنییا راستڤەكرنا قانوونا بودجەی، ببیتە دەستپێكەك بۆ چارەسەركرنا هەموو كێشەیێن دی و پێگیریبوونا حوكمەتا فیدرال ب هنارتنا مووچەی و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ».

سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ سەرەرای پیرۆزباهیێ ل خەلكێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ب دەنگدانێ ل سەر راستڤەكرنا قانوونا بودجەی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، راگەهاند: دێ قانوونێن زێدەتر بۆ زێدەتر خزمەتا خەلكێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دەركەین.
د. ڤیان سەبری، سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل تۆرا جڤاكییا فەیسبووكی پەیامەك ل دۆردەنگدانێ ل سەر راستڤەكرنا پڕۆژەقانوونا بودجەی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بەلاڤكر و تێدا ب وێ هەلكەفتێ پیرۆزباهی ل خەلكێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ كر.
ڤیان سەبری گۆت» دەنگدان ل سەر راستڤەكرنا قانوونا بودجەی، دێ پەیوەندیێن د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالی ب هێز كەت، ب هێزبوونا پەیوەندییان ژی دێ خزمەتا كەرتێ پترۆلێ و بلندكرنا داهاتێن فیدرالی كەت ل گەل كێمكرنا كورتئینانا بودجەی ل گەنجینەیا فیدرالی».
سەرۆكا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر» ب رێكا لژنەیەكا شیرەكارییا نێڤدەولەتییا تایبەتمەند، دێ تێچوویێ دەرئینانا پەترۆلێ ژ زەڤیێن پەترۆلی یێن هەرێما كوردستانێ ب شێوەیەكێ دادپەروەرانە و یەكسان هێتە دیاركرن و ب رێكا كۆمپانییا (سۆمۆ) و بەندەرێ جەیهان یێ توركی دێ هێتە هنارتن».
ڤیان سەبری سوپاسییا سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ و فراكسیۆنان و ئەندامێن لژنەیا دارایی ل جڤاتا نوونەران كر بۆ پشتەڤانییا وان ل دەربازكرنا قانوونێ و گۆت» هەماهەنگییا بلند دناڤبەرا حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێدا بلندد هەلسەنگینین و دێ بزاڤێن دەستكەفت و تێكگەهشتن و دەركرنا قانوونێن نوو بین بۆ خزمەتا بەرژەوەندییا گشتییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ».

جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: هیچ گرفتەك ل پێشبەری هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ نەما.
شاخەوان عەبدوللا، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانیدا گۆت» هەموو ئالییەك گەهشتنە وێ باوەریێ كو دڤێت قانوونا بودجەی بهێتە راستڤەكرن، نوكە هیچ گرفتەك ل پێشبەری هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ نەما».
شاخەوان عەبدوللای رۆهنكر ژی» ل نێزیك دێ دەست ب هنارتنا پەترۆلا هەرێما كوردستانێ هێتە كرن و ئارمانجا مە ئەوە كێشەیا مووچەی نەمینیت و ئێدی نەبیتە دەنگوباسێ رۆژانە».
جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ باس ل وێ چەندێ ژی كر» محمەد شیاع سۆدانی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ب مە راگەهاند كو ئەڤسالە وەكو سالا بۆری نابیت و پشتەڤانییا شاندێن هەردو ئالییان دكەم».