NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

8083 POSTS 0 COMMENTS

وەزارەتا پێشمەرگەی دلگرانییا خوە ژ ڤەكێشانا هێزێن ئەمریكا بێ دابینكرنا سیستمەكێ بەرگریێ دیار كر و راگەهاند: پاراستنا ئەسمانی هەرێما كوردستانێ ئەركێ حوكمەتا فیدرالی یە و پێشمەرگە ژی بەرهەڤە بۆ هەر پێشهاتەكا نوو.
ل ڕۆژا دوشەمبی 28 ئیلۆنا 2026، وەزارەتا پێشمەرگەی ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێ دا دیار كر، ڕۆژا 30 ئیلۆنێ هێزێن ئەمریكا ل سەر ئاخا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دێ خوە ڤەكێشن. هەروەسا ڕۆهن كر، ئەڤ ڤەكێشانە دەرئەنجامێ تێكگەهشتنا هەڤپشك یا حوكمەتا فیدرالییا ئیراقێ و ئەمریكا و هەڤپەیمانانە.
وەزارەتێ ئاماژە ب وێ كر، ڤەكێشانا هێزێن ئەمریكا و هەڤپەیمانان ژ ئیراقێ د دەمەكێ هەستیار دا یە، ب تایبەتی ڕەوشا ئاسایشێ ل ئیراقێ و ڕۆژهەلاتا ناڤین یا ئارام نینە و پێدڤی ب هشیاری و بڕیاردانا سیاسییا دروست هەیە. باسێ وێ چەندێ ژی كر، بەردەوامبوونا نە ئارامییا ڕەوشا دەڤەرێ هگیفی بۆ سەر هەموو ڕۆژهەلاتا ناڤین.
د بەیاننامەیێ دا هاتییە، د دەمێ شەڕێ د ناڤبەرا ئەمریكا و ئیرانێ ل مەهێن بۆری دا، هەرێما كوردستانێ پتر ژ هزار جاران تووشی هێرشێن درۆنی و مووشەكێن بالیستی بوویە و پشكەك ژ وان ل سەر دەڤەرێن مەدەنی كەفتنە خارێ. ب ئەگەرێ ڤان هێرشان ژی چەندین كەسان ژیانا خوە ژ دەست دا و بریندار بوون، مل ب ملێ زیانێن مەزن یێن مادی.
وەزارەتا پێشمەرگەی دیار كر، بجه هێلانا هەرێما كوردستانێ ژ ئالیێ ئەمریكاڤە د ڕەوشەكا ئالۆزیا دەڤەرێ دا بێ دابینكرنا چ سیستمەكێ بەرگریێ، جهێ دلگرانیێ یە. د هەمان دەم دا پشتڕاستین كو ئەسمانی هەرێما كوردستانێ وەك پشكەك ژ ئەسمانی ئیراقێ، ئەركێ لەپێشینێ یێ حوكمەتا فیدرالی یە و دڤێت بەرپرسیارەتییا پاراستنا ئەسمانی هەرێما كوردستانێ د دەمێ پێدڤی دا ب ستوڤە بگریت.
وەزارەتا پێشمەرگەی دوپات كر، وەك چەوا د دەمێن بۆری دا پارێزەرێن ئاخ و خەلكێ كوردستانێ بوون، د پاشەڕۆژێ دا ژی بۆ هەر ئەگەر و پێشهاتەكا نوو ئامادەنە و دشێن ل گەل هەر ڕەوشەكا نەچاڤەڕێكری خوە بگونجینن و ڕووب ڕووی مەترسییان ببنەڤە. هەڤدەم سوپاسییا زۆرا ئەمریكا و هەڤپەیمانێن وێ كر و ڕێز ل هەڤكاری و پشتەڤانییێن وان گرت كو د دەمێن بۆری دا پێشكێشی هەرێما كوردستانێ و هێزا پێشمەرگەی كرینە.
ل دووماهیێ وەزارەتێ ڕاگەهاند، هێزا پێشمەرگەی وەك پشكەك ژ سیستەمێ بەرگرییا ئیراقێ، پەیوەندییەكا دەستووری و ئەمنییا ب هێز ل گەل لەشكەرێ ئیراقێ هەیە و د كاركرنا هەڤپشك و هەماهەنگیێ دا دێ بەردەوام بن. پشتڕاستی ژی دا خەلكێ كوردستانێ كو وەلاتێ وان د دەستەكێ ئارام و ئاشتیخواز دا یە.
دانوستاندنێن كڤەكێشانا هێزێن ئەمریكا و هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی ل ئیراقێ د دەمێ سالێن بۆری دا ئێك ژ پرسێن ئالۆزێن د ناڤبەرا بەغدایێ و واشنتۆنێ دا بوویە. ل گۆرەی ڕێككەفتنا هەردوو وەلاتان، بڕیارە تاوەكو دووماهییا ڤێ مەهێ، پترییا هێزێن ئەمریكا ئاخا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ بجه بهێلن.
ئەڤ ڤەكێشانە د دەمەكێ دا یە كو دەڤەر د ڕەوشەكا گەلەك نەئارام دا دەرباز دبیت. ل مەها شواتا ئەڤسالە دا شەڕەكێ گران د ناڤبەرا ئەمریكا و ئیرانێ و گرۆپێن چەكدارێن نێزیك ل تەهرانێ سەرهلدایە. د وی دەمی دا ئاخا هەرێما كوردستانێ چەندین جاران بوویە ئارمانجا هێرشێن مووشەكی و درۆنی یێن ئیرانێ و میلیشیایان، هەتا نڤیسینگەها مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ژی د ناڤەڕاستا مەها ئابێ دا كرە ئارمانج.

11

دهۆك، دلۆڤان ئاكرەیی:

نەقیبێ سەندیكا رۆژنامەڤانێن كوردستانێ‌ دیار كر، نێزیكی هزار رۆژنامەڤانێن هەرێما كوردستانێ فۆرمێن وەرگرتنا پارچەیێن ئەردی پڕكربوون و داخوازییا وان بۆ جڤاتا وەزیران هاتبوو هنارتن و د نوكە دا بۆ وەزارەتا باژێرڤانیێ هاتیە هنارتن.
حاكم ئازاد حەمەئەمین، نەقیبێ سەندیكا رۆژنامەنڤیسێن كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: «وەزارەتا باژێرڤانیێ لایەنێ ب جهئینانێ یە و سەرۆكوەزیران نڤیسار بۆ وەزارەتێ‌ هنارتیە، دا كو بەرسڤا وی بدەت ژ بۆ هەبوونا پارچەیێن ئەردی، ژ مەها 12یا سالا بۆری سەندیكا رۆژنامەڤانێن كوردستانێ فۆرمێن وەرگرتنا پارچەیێن ئەردی لسەر لقێن خۆ بەلاڤكربوو، رۆژنامەڤانێن ئەندامێن سەندیكا مە ژی وەكو سەندیكا رۆژنامەڤانێن ئیراقێ و فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ‌ ژ هەژی وەرگرتنا پارچەیێن ئەردی نە، بۆ وێ چەندێ ژی وەكو سەندیكا مە هەمی بزاڤ كرینە دا كو مافێ‌ وان ب دەست بێخین، ئەوێن ئەندامێن كارا یێن سەندیكایێ‌ بن، مافێ‌ وەرگرتنا پارچەیێن ئەردی هەیە، ب مەرجەكی ئەندامێن سەندیكا رۆژنامەڤانێن كوردستانێ‌ بن و ئەركێن سەندیكایێ ب جهئینابن، د نوكە دا نێزیكی چار هزار ئەندامێن كارا یێن سەندیكایێ هەنە، كو پێگیریێن خۆ ب جه دئینن».

8

رەمەزان زەكەریا:

وەزارەتا چاندنێ و ژێدەرێن ئاڤێ یا حكومەتا هەرێما كوردستانێ دیاركر كو بەرهەمێ هنگڤینی ئەڤ سالە ب ڕێژەیا 15 هەتا 20%ێ‌ هەمبەر پار زێدە بوویە.
قارەمان قادر، پەیڤدارێ وەزارەتا چاندنێ و ژێدەرێن ئاڤێ ڕاگەهاند كو پێشبینی دهێتە كرن بەرهەمێ ئەڤ سالە بگەهیتە 550 هەتا 600 تەنان، ئەڤە د دەمەكی دایە، پار 450 هەتا 500 تەنان بوون و گۆت: «ئەڤ ڤەژاندنە بۆ رەوشا كەشوهەوای و بهارا بۆری ڤەدگەڕیت، دیسا ل سالا 2024 ژێ‌ نێزیكی 645 تەنێن هنگڤینی هاتبوونە بەرهەمئینان».
ناڤبری گۆت ژی: «هنگڤینێ كوردستانێ خودان پلەیا نایاب و نێڤدەولەتییە و ناڤدارترین جۆرێن وی پێكهاتینە ژ كیڤی، بەڕوویێ و فرەگول، دەڤەرێن سەرەكی یێن بەرهەمئینانا هنگڤینی ل كوردستانێ، ل پارێزگەها دهۆكێ‌: دەڤەرێن ئامێدیێ، دینارتە و زاخۆنە، ل پارێزگەها هەولێرێ‌ و ئیدارەیا سەربخۆ یا سۆران: دەڤەرێن چۆمان، بالەكایەتی، سیدەكان و ڕواندزن و ل پارێزگەها سلێمانیێ ژی: دەڤەرێن پێنجوێن، ماوەت، قەرەداخ و شارباژێڕن».
ناڤهاتی زێدەتر گۆت: «وەزارەت ئاسانكاریان بۆ ب بازاڕكرن و هنارتنا هنگڤینی دكەت و دەرمانێ نەخۆشیا ڤاروا دابین دكەت».

7

هەولێر، قائید میرۆ:

بریكارێ وەزارەتا شەهید و ئەنفالكریان ئاشكرا كر، پڕۆژەیەك بۆ زێدەكرنا مووچەیێ كەسوكارێن شەهیدان هاتیە بەرهەڤكرن و دبێژیت: شاندێ وەزارەتا وان سەرەدانا بەغدا كریە و تێكگەهشتن د ناڤبەرا هەردولایان دا هەنە بۆ زێدەكرن و وەكهەڤكرنا مووچەیێ‌ كەسوكارێن شەهیدان.
دكتۆر ناڤسەر نووری عەبدال، بریكارێ وەزارەتا شەهیدان و ئەنفالكریان بۆ رۆژناما ئەڤرۆ دیاركر‌، شاندێ وەزارەتا شەهیدان و دەزگەهێ شەهیدێن ئیراقێ ل دۆر بابەتێ وەكهەڤكرنا مووچەیێ كەسوكارێن شەهیدان كۆمبووینە و گۆت: «تێكگەهشتن د ناڤبەرا وان دا هەیە، مووچەیێ كەسوكارێن شەهیدێن هەرێما كوردستانێ ژی ل گەل یێن ئیراقێ‌ بهێتە وەكهەڤكرن، چونكی مووچەیێ كەسوكارێن شەهیدان ل بەغدا میلۆنەك و 200 هزار دینارن، مە وەكو وەزارەتا شەهیدان پڕۆژەیەك بەرهەڤكریە و تێدا داخوازكریە مووچەیێ كەسوكارێن شەهیدێن هەرێما كوردستانێ ژی بهێتە زێدەكرن وەكی یێن ئیراقێ، هەروەسا مووچەیێ شەهیدێن وەلاتی ژ 250 هزار دیناران بهێتە زێدەكرن بۆ 600 هزار دیناران».
دكتۆر ناڤسەر نووری عەبدال گۆت ژی: «نوكە تێكگەهشتن د ناڤبەرا هەرێم و بەغدایێ‌ دا ل دۆر مووچەیێ شەهید و زیندانیێن سیاسی هەیە، بەلێ مە دڤێت د ناڤا پڕۆژەقانوونا بودجەی دا بهێتە مسۆگەركرن و وەلاتیێن مەژی ژ زێدەكرنا مووچەی مفاداربن، بێگومان هەر زێدەبوونەكا سەربگریت د بەرژەوەندیا خەلكێ هەرێما كوردستانێ دایە، سیاسەتا وەزارەتێ و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئەڤەیە ب باشترین شێوە خزمەتا كەسوكارێن شەهیدان بهێتە كرن، ب تایبەتی ژ لایێ مادی ڤە ژیانا وان بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن».

7

ئامێدیێ، مەحمود نهێلی:

د بەردوامیا گەهاندنا پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری دا بۆ دەڤەرێ، هەژمارەكا جادەیێن ناڤخۆیی ل سنۆرێ باژێرڤانیا دێرەلۆكێ‌ دهێنە چێكرن و گوژمێ پێدڤی بۆ هاتیە تەرخانكرن.
ئەندازیار عەبدولمەناف رەشید، سەرۆكێ باژێرڤانیا دێرەلۆكێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر، ل سەر دەمێ كابینەیا نەهێ یا حكومەتا هەرێما كوردستانێ رازیبوون ل سەر چێكرنا هەژمارەكا زۆرا پڕۆژەیان ل سنۆرێ دەڤەرا وان هاتیە كرن و گۆت: «ژ وان پڕۆژەیان ژی چێكرنا جادەیێن ناڤخوەیی نە، ل سنۆرێ باژێرڤانیا دێرەلۆكێ‌ ژی هەژمارەكا زۆرا جادەیان هاتینەچێكرن و دووماهی پڕۆژە ژی دەست پێ هاتیە كرن، كو چێكرنا جادەیێن تاخێن ئازادی و داستان و شەهیدانن».
ناڤهاتی گۆت ژی: «گوژمێ ئێك ملیار و 150 ملیۆن دیناران بۆ ئەنجامدانا ڤی پڕۆژەی هاتینە تەرخانكرن و نوكە دۆرێن 40% ژ پڕۆژەی هاتیە چێكرن و ب دووماهی هاتنا ڤی پڕۆژەی دێ خزمەتەكا باش یا ئاكنجیێن وان تاخان هێتە كرن».

9

دهۆك، سندس سالح:

رێڤەبەرێ‌ گشتی یێ‌ چاندنێ ل پارێزگەها دهوكێ دیاركر كو فێستیڤالا تری و هنگڤینی ل دهۆكێ هاتە پاشئێخستن و بۆ ئەڤرۆ دبێژیت: بڕیاربوو ل رێكەفتی 1/10/2026 فێستیڤال ل فاملی مۆلا دهۆكێ ژ لایێ رێڤەبەریا گشتی یا چاندنێ ڤە ب چاڤدێریا پارێزگارێ دهۆكێ و سپۆنسەریا كوردستان فاوندەیشن و كۆمپانیا كاڤین گرۆپ هاتبا ڤەكرن، بەلێ ژ بەر هندەك ئەگەران هاتە پاشئێخستن.
ئەحمەد جەمیل، رێڤەبەرێ‌ گشتی یێ‌ چاندنێ ل پارێزگەها دهوكێ گۆت: «فێستیڤال دێ ل رۆژا شەمبی دەست پێكەت و بۆ دەمێ‌ سێ رۆژان دێ یا بەردەوام بیت، ئانكو دێ رۆژا شەمبی و ئێكشەمبی و دوشەمبی یێن بهێن 3 و 4 و 5/10/2026 هێتە كرن، د فێستیڤالێ دا بەرهەمێ جۆتیارێن پارێزگەها دهۆكێ دێ هێتە نیشادان و فرۆتن».

4

چاڤدێرەکێ سیاسی دیار دکەت، نها رەوشا دەڤەرێ گەلەک هەستیارە و بەرپرسێن تورکیا ژی دترسن کو هندەک هێز ئاستەنگان ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ دروست بکەن و ژ بەر هندێ ژی گەلەک تشت بۆ رایا گشتی ناهێنە ئاشکرا کرن.

د. وەهاب جوشکون بسپۆرێ کاروبارێن سیاسی دیار کر، رەوشەکا گەلەک ئالۆز ل دەڤەرێ هەیە و بەرپرسێن تورکیا ژی گەلەک دترسن کو هندەک وەلاتێن دەڤەرێ ئالۆزیان دروست بکەن و ببنە ئاستەنگ ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی گەلەک تشت ب نهینێ دهێنە ئەنجام دان و بۆ رایا گشتی ژی ناهێنە ئاشکرا کرن، دوهی ژی کۆمبوونەک هاتیە کرن و تێدا جێگرێ ئەردۆغانی دیار کریە، دڤێت گەلەک تشت نەهێنە ئاشکرا کرن و گرنگە هەموو سازیێن دەولەتێ ب رەنگەکێ هەستیار کارێ خوە ئەنجام بدەن و هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆکی بکەن و رێ نەدەن هندەک هێز ل دەڤەرێ ئاستەنگان ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ ل تورکیا دروست بکەن.
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، تورکیا دڤێت بابەتێ پرسا پەکەکێ هەتا دووماهیا ئەڤسالە ب تەمامی چارەسەر بکەت و پاشی ژی دەست ب چاکسازیێن سیاسی و قانوونی ل تورکیا دهێنە کرن، چونکی بەرپرسێن تورکیا باش دزانن هەکە کورد نەگەهنە مافێن خوە دێ جارەکا دی رەوشا ناڤخوەیی یا تورکیا ئالۆز بیت، ژ بۆ ڤێ یەکێ ژی دبیت پشتی سەرێ سالێ بابەتێ دستوورەکێ نوو بۆ تورکیا بکەڤیتە رۆژەڤێ و ئەو یەک ژی دێ بیتە ئەگەرێ گوهۆڕینێن نوو ل تورکیا و گۆت: (پێدڤیا تورکیا ب دستوورەک نوو و دیموکراتی هەیە، دستوورێ نها بخوە بوویە ئاستەنگ ل هەمبەر چارەسەرکرنا پرسا کوردی، دڤێت یا پێدڤی بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی ل تورکیا بهێتە کرن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی ئەردۆغان و هەڤالێن وی د رژدن هندەک تشتان ب نهێنی ئەنجام بدەن و رێ نەدەن هندەک هێز ئاستەنگان دروست بکەن، چونکی چەندین وەلاتێن دەڤەرێ ناخوازن شەڕی ل تورکیا ب دووماهی بهێت و ئەو وەلاتە دشێن ئاستەگان دروست بکەن).
محەمەد گولتەکین چاڤدێرێ سیاسی ژی دیار کر، پتر ژ ٨٠٪ خەلکێ تورکیا پشتەڤانێێ ل قووناغا ئاشتیێ دکەن، خەلک ل دژی شەڕی نە، ئەو یەک ژی گەلەک گرنگە و پشتەڤانیەکا گەلەک مەزنە بۆ حوکمەتێ، ژ بەر ڤان خالان ژی ئەردۆغانی دڤێت ب هەر رەنگێ هەی قووناغا نها بگەهیتە ئەنجامەک گەلەک باش، کارێن گەلەک باش ژی هەتا نها هاتینە کرن، لێ ژ بەر هەستیاریا قووناغا و ئاژاوەگەریێ گەلەک تشت ب ئاشکرا ناهێنە کرن، لێ بزاڤێن ل پشت پەردەیی و ئاخڤتنێن ئەردۆغانی ژی نیشا ددەن کو حوکمەتا تورکیا و ئالیێن پەیوەندیدار بەردەوام یێ کار دکەن دا بشێن پرسا شەرێ چەکداری ل تورکیا ب دووماهی بینن و بۆ هەتا هەتای چەک بهێنە بێدەنگ کرن.
چاڤدێرێ سیاسی ئەو یەک ژی دیار کر، کورد ب سالانە ل تورکیا داخوازا ئاشتیێ و چارەسەریێ دکەن، کورد ل دژی شەڕی نە، ب هزاران گوندێن کوردان هەتا نها وێران بووینە، کوردان دڤێت شەڕ نەمینیت دا ئەو بشێن دەڤەرێن خوە ئاڤەدان بکەن و دەست ب ژیانەکا نوو بکەن، شەڕی زیانێن گەلەک مەزن گەهاندنە کوردان، ب هزاران لاوێن کورد بوونە قوربانی، ئانکۆ ب کورتی کورد پشتەڤانێن قووناغا ئاشتیێ نە، لێ د هەمان دەمی دا کورد ل تورکیا چاڤەرێ نە کو ب کریاری کار بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی بهێتە کرن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت پشتی شەڕ ب تەمامی نەما و چەک ژی هاتنە ژناڤبرن، دەولەتا تورکیا دەست ب چاکسازیێن قانوونی و سیاسی بکەت، دڤێت کورد بگەهنە مافێن خوە.
ل ئالیێ دی گەلەک ژ نڤیسەر، ڤەکۆلەر، رۆژنامەڤان و چاڤدێرێن سیاسی ل تورکیا و باکورێ کوردستانێ ژی داخواز ژ دەستهەلاتا تورکیا دکەن کو ژ بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی یا پێدڤی بهێتە کرن، دڤێت ئاستەنگێن ل هەمبەر پەروەردەیا ب زمانێ کوردی ل تورکیا نەمینن و هەروەسا دڤێت سیاسەتا قەیوومان ژی ب دووماهی بهێت، گرنگە هەڤسەرۆکێن باژێرڤانیان ئەوێن کو بەری نها ژ بەر هندەک ئەگەران ژ کارێ وان هاتبوونە دوورخستن د زووترین دەم دا ڤەگەرنە ڤە سەر کارێن، هەروەسا دڤێت سەلاحەدین دەمیرتاش و هەڤالێن وی بهێنە ئازاد کرن، چونکی ئەو یەک دێ بیتە ئەگەر باوەریا کوردان ژی ب قووناغا نها بهێت، چونکی نها کورد دو دلن و گەلەک کەس وەسا هزر دکەن پشتی هەلبژارتنان ئەردۆغان و هەڤالێن وی قووناغا نها ب دووماهی بینن، ئانکۆ هێشتا ژی باوەریا کوردان ب تەمامی ب دەولەتێ نینە و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت ب کریاری هندەک تشت بهێنە کرن.
ل گۆر باوەریا چاڤدێرێن سیاسی تورکیا نەچارە ئێدی پرسا کوردی چارەسەر بکەت، چونکی رۆژهەلاتا ناڤین بەر ب گوهۆڕینێن مەزن ڤە دچیت، کورد پتر ژ هەر دەمەکێ هشیارن و ئێدی کورد قەبوول ناکەن بێی ماف بژین و دڤێت ل تورکیا ئێدی سەرەدەریا وەلاتیێن پلە دو ل گەل کوردان نەهێتە کرن، بەری نها هەردەم بەرپرسێن تورکیا دیار دکرن کو ژ بەر شەڕی ئەو نەشێن ژ بۆ چاەرسەرکرنا پرسا کوردی یا پێدڤی بکەن، نها شەر نەما و د راستی دا چو بەهانەیێن دەولەتا تورکیا ژی نەمان و دڤێت پشتی سەرێ سالێ تورکیا دەست ب قووناغەکا نوو بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی بکەت و گرنگە ب جهێ قووناغا تورکیا بێ تیرۆر پەیڤا قووناغا ئاشتی و برایەتیێ بهێتە بکارئینان، ئەو یەک دێ کاریگەریا خوە یا گەلەک باش ژی هەبیت.

6

کەنال ١٢ یێ ئسرائیلێ د راپۆرتەکێ دا دیار کریە کو رۆژا ئێکشەمبیێ ٢٧ ڤێ مەهێ بنیامین نەتانیاهۆ سەرۆک وەزیرێن ئسرائیلێ ل گەل بەرپرسێ موسادێ سەرەدانا وەلاتێ ئیماراتێ کریە و ل گەل بەرپرسێن وی وەلاتی چەند دەمژمێران کۆمبوویە و پاشی ژی ڤەگەریە ڤە ئسرائیلێ.
هەمان کەنالی ئەو یەک ژی دیار کریە کو، د کۆمبوونێ دا بەحسێ ئالۆزیێن ل دەڤەرێ هاتیە کرن و هەروەسا بەحسێ ئێرشێن ئیرانێ ژی هاتیە کرن.
ل ئالیێ دی ئاژانسا رویترز یا نووچەیان ژی د راپۆرتەکێ دا ئاماژە ب ڤێ یەکێ کریە، بەرپرسەکێ وەزارەتا دەرڤە یا ئسرائیلێ ژی ئاماژە ب ڤێ یەکێ کریە کو نەتانیاهۆ سەرەدانا ئیماراتێ کریە و هەمان رۆژێ ژی ڤەگەریە ڤە ئسرائیلێ، لێ هەمان بەرپرسی ئاماژە ب ناڤەرۆکا هەڤدیتنان نەکریە.

هەكە تو سیستەمێ‌ ویندوز یان ماك ب كار دئینی، چو پێ‌ نەڤێت تو ل هندەك بەرنامان یان رێیان دگەریێی بۆ لەزخستنا كۆمپیۆتەری و پاقژكرنا وان ژ فایلێن بێ‌ مفا و دەمكی و یێن ژناڤچوویی، هەموو هزر دكەن كو ئەو بەرنامە كار ل سەر ب لەزتركرنا كۆمپیۆتەری دكەن، بەلێ‌ ب مخابنی ڤە ئەڤە یا دوورە ژ راستیێ‌.
گەلەك بەرنامە یێن هەین، بەلێ‌ ئەرێ‌ ئەڤ بەرنامە جهێ‌ باوەریێ‌ نە و هەژی هندێ‌ نە د ناڤا كۆمپیۆتەرێ‌ تە دابن؟ تە رۆژەكێ‌ هزرا خوە د بەرنامەكی دا كریە كو رێگریێ‌ ل وان هێرشان بكەت ئەڤێن ژ ئەنجامێ‌ ڤان بەرنامان كۆمپیۆتەرێ‌ تە تووش دبیت؟ تو دزانی كو ئەڤ بەرنامە دشێن هەر تشتەكێ‌ بڤێت د ناڤا كۆمپیۆتەرێ‌ تە دا دیلێت بكەن و تو نەشێی چ بكەی؟ یان ژی ئەڤان پێزانینان ل گەل كەسەكێ‌ دی پاڤەكەت هەكە چەند د گرنگ و نهێنی بن؟ ب ڤێ‌ چەندێ‌ ژی تە خوە كریە پاریەكێ‌ باش بۆ هندەك هاككەرێن برسی بێ‌ كو تە ئاگەه ژ چ تشتی هەبیت، ب گرە ژ سیخوریێ‌ ل سەر یان ڤەگوهاستنا وێنە و ڤیدیۆیا. ژ بەر هندێ‌ ژی هەكە دێ‌ هەر ڤان بەرناما بكارئینی شیرەتا وێ‌ چەندێ‌ ل تە دكەم كو بەرنامێن بێ‌ بەرامبەر ب كار نەئینی، چونكو چو نەبیت ئەڤێن دی رێكەفتنەكا د ناڤبەرا هەوە دا هەی كو بەرپرسە بەرامبەر رەفتارێن وی بەرنامەی.

– بەرنامێن پیس یێن پاقژكرنا كۆمپیۆتەری كیشكن؟
گەلەك بەرنامێن جورا و جور یێن گرێدایی ڤی بابەتی یێن ل سەر ئەنترنێتێ‌ هەیی، چو ب رێیا ریكلامەكێ‌ یان هەڤالەكی یان ژی سوتفە و هەتا رێگەریانێ‌ ژی بەر ب چاڤێن تە كەفتن بن، هەر وەكو ئەو ددەنە دیاركرن كو مەرەم پێ‌ ب لەزكرنا كۆمپیۆتەری یە، گەلەك ژ ڤان بەرنامان ب رەنگەكی ژ رەنگان دێ‌ تە نەچار ژی كەن بدانیە سەر كۆمپیۆتەری و ل دەمێ‌ بزاڤێ‌ دكەی راكەی ژی دێ‌ گەلەك زەحمەتێ‌ پێ‌ ڤە بەی و هەكە ب شارەزای رانەكەن دبیت دەما دووبارە كۆمپۆتەری هەل دكەی وی بەرنامەی تێدا ببینیەڤە. ژ بەر هندێ‌ ژی دێ‌ نەچار بی بەر ب ڤیدیۆیێن یوتیۆبی بچی دا بزانی كیش رێ‌ یا گۆنجای یە بۆ دیلێكرنا ڤان رەنگە بەرنامان.

– ئەو چ زیانن ئەڤ بەرنامە دگەهیننە كۆمپیۆتەری؟
چ تشتێ‌ بێ‌ بەرامبەر د دنیایێ‌ دا نینە، ئەڤجا هەكە بەرنامەك كەفتە بەر چاڤێن تە و بۆ تە دیاركر كو ئەو دێ‌ كۆمپیۆتەرێ‌ تە پاقژ كەت و ب لەز كەت بێ‌ بەرامبەر و بێ‌ ریكلام، دڤێت تو بزانی تشتەك یێ‌ د پشت را هەی ژ بەر كو هەموو كۆمپانی ل پارەی و مفای دگەرن، ژ بەر هندێ‌ ژی شیرەتا وێ‌ چەندێ‌ ل تە دكەم كو ب لەز وی بەرنامەی ل سەر كۆمپۆتەرێ‌ خوە راكەی یێ‌ تە بێ‌ بەرامبەر بۆ پاقژكرن و ب لەزكرنێ‌ كریە تێدا.
بۆ نەهێلانا ڤایرۆسا و فایلێن زێدە و ب مەترسی شیرەتا وێ‌ چەندێ‌ ل تە دكەین كو بەرنامێ‌ Malwarebytes ل سەر كۆمپیۆتەرێ‌ خوە بدانی كو ماوێ‌ 15 رۆژان وەكو تێست ددەتە تە و دێ‌ هاریكاریا تە دكەت كۆمپیۆتەرێ‌ تە هەموو پشكنین بكەت و فایلێن زێدە و ب مەترسی ناهێلیت.
ئەڤ بەرنامێن دی ب مەرەما مفای و پارەی یێن هاتینە چێكرن، مەرەم ژێ‌ هاریكاری نینە و هەر ژ دەستپێكێ‌ دێ‌ جوداهیا لەزاتیا كۆمپیۆتەرێ‌ خوە بینی
بلا ل بەر چاڤێن تە ژی بیت، دەما كەرەستەك یێ‌ بێ‌ بەرامبەر بیت و تو نەكری، بزانە تو ب خوە ئەو كەرستەی بۆ وان، لەورا باش هزرا خوە بكە.

– باشترین رێ‌ و بەرنامە بۆ پاقژكرنا كۆمپۆتەری و ب لەزكرنا وی چنە؟
دشیان دایە ب رێیا ئەڤی بەرنامەیێ‌ فری كۆمپۆتەرێ‌ خوە پاقژ بكەی www.bleachbit.org/download/windows» \t «_blank و تو دشێی تایبەتمەندیێن خوە ژی ب پارێزی، ژ بەر كو ئەڤ بەرنامە ل سەر بەخشینێ‌ كار دكەت، بەلێ‌ ل سەر تە پێدڤیە تو ب خوە ل ئاریشێ‌ بگەری و چارە بكەی ژ بەر كو گەلەك رێ یێن هەین دبنە ئەگەرێ‌ خاڤبوونا سیستەمێ‌ كۆمپیۆتەری ژ ئەگەرێ‌ ژناڤچوونا پارچێن ناڤ كۆمپیۆتەری و هاردوێری و دێسكان و پڕبوونا وی و گەلەك ئەگەرێن دی.
ئەڤ هەموو ئەگەرە دبیت ببنە ئەگەرێ‌ خاڤبوونا كۆمپیۆتەرێ‌ تە و ل سەر تە پێدڤیە چارە بكەی و خوە ژ وان بەرنامێن كۆمپیۆتەری ب لەز دئێخن دوور بێخی هندی دشیان دا بیت.

9

​د. ڕەزڤان فەیسەل عەبدولجەبار، شێیرەتکارێ نەخۆشیێن گرێکان و پرۆفیسۆرێ هاریکار ل زانکۆیا دهۆک، ل دەستپێکا ئاخفتنا خۆ دیارکر کو چارەسەریا کیمیایی پێکهاتیە ژ کۆمەکا دەرمانان کو کار بۆ ڕاوەستاندنا زێدەبوون و وەرارا خانەیێن پەنجەشێرێ ل ناڤ لەشێ مرۆڤی دکەن. ئەڤ دەرمانە ب ڕێکێن جودا جودا دهێنە دان وەکی حەبک، سێلان، یان ژی ڕاستەوخۆ د ناڤ دەماران دا. ئارمانج ژ ڤێ چەندێ کوشتنا وان خانەیێن ماینە ل ناڤ لەشی دا، یانژی جاران بەری ئەنجامدانا نشتەرگەریێ ژ بوی بچووککرنا قەبارێ گرێکێ دهێتە بکارئینان داکو ئەنجامدانا نشتەرگەریێ ب ساناهیتر ببت.
​دکتۆری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو چارەسەریا کیمیایی بۆ هەمی جۆرێن پەنجەشێرێ ناهێتە بکارئینان. چونکی ب سەدان جۆرێن جودایێن پەنجەشێرێ هەنە و هندەک ژ وان گەلەک ب لەز مەزن دبن کو پێدڤی ب ڤێ چارەسەریێ دبن، بەلێ هندەک جۆرێن دی زۆر هێدی گەشێ دکەن و چەندین سال پێڤە دچن تا مەزن ببن. ل سەر وان جۆرێن هێدی چارەسەریا کیمیایی باش کار ناکەت.
هەروەسا ئەگەر نەخۆش ل قۆناغێن دەستپێکێ بیت یان گرێکا وی زۆر بچووک بیت و ب ڕێکا نشتەرگەریێ هاتبتە ڕاکرن، ئەڤە پێدڤی ب دەرمانێن کیمیایی نابیت.
ل دور میکانیزما کارکرنا ڤان دەرمانان، ناڤبری دیارکر کو دەرمان دچنە سەر زانیاریێن جێنیکی یێن خانەیێ و ڕێگریێ ل دابەشبوون و زێدەبوونا وێ دکەن، هەروەسا هەوڵ ددەن ئەنزیمێن ناڤ خانەیێ ڕاوەستینن تا کو خانە بهێتە کوشتن.
​ل دور جوداهیا چارەسەریا کیمیایی دگەل ڕێکێن دی یێن وەکی تیشک و هۆرمۆنی، دکتۆر ڕەزڤانی ڕوونکر کو چارەسەریا تیشکێ بابەتەکێ فیزیکییە و ب ئامیرێن تایبەت ژ دەرڤەی لەشی بۆ جهەکێ تایبەت دهێتە ئاراستەکرن و ب ژمارەیا حەفتیان دهێتە دیارکرن. بەلێ چارەسەریا کیمیایی کۆرسن کو چەندین هەیڤان ڤەدکێشن و دەرمان دچنە ناڤ هەمی لەشێ مرۆڤی دا. هەرچی چارەسەریا هۆرمۆنییە پتریا جارا ب شێوێ حەبکن و بۆ ماوەیەکێ درێژتر دهێنە بکارئینان و نیشانێن وێ یێن لایەنی گەلەک کێمترن.
سەبارەت دیارکرنا ماوەیێ کۆرسێن کیمیایی، ئەگەرێ سەرەکی ئەوە کو دەرمان کارتێکرنێ ل سەر هەمی پارچێن لەشێ مرۆڤی دکەت وەکی ڕووڤیک، مەعیدە و مەژیێ هەستی.
لەشێ مرۆڤی د دەمێ حەفتیەکێ تا دەهـ ڕۆژان دوبارە خۆ ساخ دکەتەڤە، بەلێ خانەیا پەنجەشێرێ زوی ساخ نابیتەڤە. لەورا دانانا دەمی د ناڤبەرا کۆرسان دا بۆ وێ چەندێیە دا لەشێ نەخۆشی هێزێ بگریتەڤە تا بشێت گۆرزەکێ دی ل خانەیێن پەنجەشێرێ بدەت.
​سەبارەت کارتێکرنێن لایەنی وەکی وەریانا پرچێ و بێهێزیێ، دکتۆری دیارکر کو ئەڤە تشتەکێ دەمکیە و پشتی بڕین ب دووماهی هاتن، نێزیکی نۆت و نەهـ ژ سەدێ پرچا نەخۆشی دێ زڤڕێتەڤە و حەتا جار هەنە باشتر ژ بەری هینگی دهێتەڤە.
بۆ کێمکرنا ڤان نیشانان، نۆشدار هاریکاریێ ب ڕێکا ئامیران و دەرمانێن هێزدەر و ڤیتامینان دکەن.
ل دووماهیێ، دۆتووری تەکید ل سەر پاراستنا سیستەمێ بەرگریا لەشی کر و دیارکر کو نەک هەمی چارەسەریا کیمیایی بەرگریێ دئینتە خوارێ. بەلێ ئەگەر ئاستێ بەرگریێ کێم بوو، پێدڤییە نەخۆش خۆ ژ جهێن قەرەبالغ و کەسێن نەخۆش دوور بگریت، ڕاستەوخۆ دەست ب هێلانا جگاران بکەت، چونکی جگارە بوریێن هەوای بریندار دکەت و ڕێکێ بۆ میکرۆبان ڤەدکەت، هەروەسا پێدڤییە خوارنێن پڕ پرۆتین و ڤیتامین بخۆت تا هێزا لەشێ خۆ بپارێزت.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com