NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

8089 POSTS 0 COMMENTS

7

ئامێدیێ، مەحمود نهێلی:

د بەردوامیا گەهاندنا پڕۆژەیێن خزمەتگوزاری دا بۆ دەڤەرێ، هەژمارەكا جادەیێن ناڤخۆیی ل سنۆرێ باژێرڤانیا دێرەلۆكێ‌ دهێنە چێكرن و گوژمێ پێدڤی بۆ هاتیە تەرخانكرن.
ئەندازیار عەبدولمەناف رەشید، سەرۆكێ باژێرڤانیا دێرەلۆكێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ دیار كر، ل سەر دەمێ كابینەیا نەهێ یا حكومەتا هەرێما كوردستانێ رازیبوون ل سەر چێكرنا هەژمارەكا زۆرا پڕۆژەیان ل سنۆرێ دەڤەرا وان هاتیە كرن و گۆت: «ژ وان پڕۆژەیان ژی چێكرنا جادەیێن ناڤخوەیی نە، ل سنۆرێ باژێرڤانیا دێرەلۆكێ‌ ژی هەژمارەكا زۆرا جادەیان هاتینەچێكرن و دووماهی پڕۆژە ژی دەست پێ هاتیە كرن، كو چێكرنا جادەیێن تاخێن ئازادی و داستان و شەهیدانن».
ناڤهاتی گۆت ژی: «گوژمێ ئێك ملیار و 150 ملیۆن دیناران بۆ ئەنجامدانا ڤی پڕۆژەی هاتینە تەرخانكرن و نوكە دۆرێن 40% ژ پڕۆژەی هاتیە چێكرن و ب دووماهی هاتنا ڤی پڕۆژەی دێ خزمەتەكا باش یا ئاكنجیێن وان تاخان هێتە كرن».

9

دهۆك، سندس سالح:

رێڤەبەرێ‌ گشتی یێ‌ چاندنێ ل پارێزگەها دهوكێ دیاركر كو فێستیڤالا تری و هنگڤینی ل دهۆكێ هاتە پاشئێخستن و بۆ ئەڤرۆ دبێژیت: بڕیاربوو ل رێكەفتی 1/10/2026 فێستیڤال ل فاملی مۆلا دهۆكێ ژ لایێ رێڤەبەریا گشتی یا چاندنێ ڤە ب چاڤدێریا پارێزگارێ دهۆكێ و سپۆنسەریا كوردستان فاوندەیشن و كۆمپانیا كاڤین گرۆپ هاتبا ڤەكرن، بەلێ ژ بەر هندەك ئەگەران هاتە پاشئێخستن.
ئەحمەد جەمیل، رێڤەبەرێ‌ گشتی یێ‌ چاندنێ ل پارێزگەها دهوكێ گۆت: «فێستیڤال دێ ل رۆژا شەمبی دەست پێكەت و بۆ دەمێ‌ سێ رۆژان دێ یا بەردەوام بیت، ئانكو دێ رۆژا شەمبی و ئێكشەمبی و دوشەمبی یێن بهێن 3 و 4 و 5/10/2026 هێتە كرن، د فێستیڤالێ دا بەرهەمێ جۆتیارێن پارێزگەها دهۆكێ دێ هێتە نیشادان و فرۆتن».

4

چاڤدێرەکێ سیاسی دیار دکەت، نها رەوشا دەڤەرێ گەلەک هەستیارە و بەرپرسێن تورکیا ژی دترسن کو هندەک هێز ئاستەنگان ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ دروست بکەن و ژ بەر هندێ ژی گەلەک تشت بۆ رایا گشتی ناهێنە ئاشکرا کرن.

د. وەهاب جوشکون بسپۆرێ کاروبارێن سیاسی دیار کر، رەوشەکا گەلەک ئالۆز ل دەڤەرێ هەیە و بەرپرسێن تورکیا ژی گەلەک دترسن کو هندەک وەلاتێن دەڤەرێ ئالۆزیان دروست بکەن و ببنە ئاستەنگ ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی گەلەک تشت ب نهینێ دهێنە ئەنجام دان و بۆ رایا گشتی ژی ناهێنە ئاشکرا کرن، دوهی ژی کۆمبوونەک هاتیە کرن و تێدا جێگرێ ئەردۆغانی دیار کریە، دڤێت گەلەک تشت نەهێنە ئاشکرا کرن و گرنگە هەموو سازیێن دەولەتێ ب رەنگەکێ هەستیار کارێ خوە ئەنجام بدەن و هەست ب بەرپرسیاریا خوە یا دیرۆکی بکەن و رێ نەدەن هندەک هێز ل دەڤەرێ ئاستەنگان ل هەمبەر قووناغا ئاشتیێ ل تورکیا دروست بکەن.
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، تورکیا دڤێت بابەتێ پرسا پەکەکێ هەتا دووماهیا ئەڤسالە ب تەمامی چارەسەر بکەت و پاشی ژی دەست ب چاکسازیێن سیاسی و قانوونی ل تورکیا دهێنە کرن، چونکی بەرپرسێن تورکیا باش دزانن هەکە کورد نەگەهنە مافێن خوە دێ جارەکا دی رەوشا ناڤخوەیی یا تورکیا ئالۆز بیت، ژ بۆ ڤێ یەکێ ژی دبیت پشتی سەرێ سالێ بابەتێ دستوورەکێ نوو بۆ تورکیا بکەڤیتە رۆژەڤێ و ئەو یەک ژی دێ بیتە ئەگەرێ گوهۆڕینێن نوو ل تورکیا و گۆت: (پێدڤیا تورکیا ب دستوورەک نوو و دیموکراتی هەیە، دستوورێ نها بخوە بوویە ئاستەنگ ل هەمبەر چارەسەرکرنا پرسا کوردی، دڤێت یا پێدڤی بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی ل تورکیا بهێتە کرن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی ئەردۆغان و هەڤالێن وی د رژدن هندەک تشتان ب نهێنی ئەنجام بدەن و رێ نەدەن هندەک هێز ئاستەنگان دروست بکەن، چونکی چەندین وەلاتێن دەڤەرێ ناخوازن شەڕی ل تورکیا ب دووماهی بهێت و ئەو وەلاتە دشێن ئاستەگان دروست بکەن).
محەمەد گولتەکین چاڤدێرێ سیاسی ژی دیار کر، پتر ژ ٨٠٪ خەلکێ تورکیا پشتەڤانێێ ل قووناغا ئاشتیێ دکەن، خەلک ل دژی شەڕی نە، ئەو یەک ژی گەلەک گرنگە و پشتەڤانیەکا گەلەک مەزنە بۆ حوکمەتێ، ژ بەر ڤان خالان ژی ئەردۆغانی دڤێت ب هەر رەنگێ هەی قووناغا نها بگەهیتە ئەنجامەک گەلەک باش، کارێن گەلەک باش ژی هەتا نها هاتینە کرن، لێ ژ بەر هەستیاریا قووناغا و ئاژاوەگەریێ گەلەک تشت ب ئاشکرا ناهێنە کرن، لێ بزاڤێن ل پشت پەردەیی و ئاخڤتنێن ئەردۆغانی ژی نیشا ددەن کو حوکمەتا تورکیا و ئالیێن پەیوەندیدار بەردەوام یێ کار دکەن دا بشێن پرسا شەرێ چەکداری ل تورکیا ب دووماهی بینن و بۆ هەتا هەتای چەک بهێنە بێدەنگ کرن.
چاڤدێرێ سیاسی ئەو یەک ژی دیار کر، کورد ب سالانە ل تورکیا داخوازا ئاشتیێ و چارەسەریێ دکەن، کورد ل دژی شەڕی نە، ب هزاران گوندێن کوردان هەتا نها وێران بووینە، کوردان دڤێت شەڕ نەمینیت دا ئەو بشێن دەڤەرێن خوە ئاڤەدان بکەن و دەست ب ژیانەکا نوو بکەن، شەڕی زیانێن گەلەک مەزن گەهاندنە کوردان، ب هزاران لاوێن کورد بوونە قوربانی، ئانکۆ ب کورتی کورد پشتەڤانێن قووناغا ئاشتیێ نە، لێ د هەمان دەمی دا کورد ل تورکیا چاڤەرێ نە کو ب کریاری کار بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی بهێتە کرن، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت پشتی شەڕ ب تەمامی نەما و چەک ژی هاتنە ژناڤبرن، دەولەتا تورکیا دەست ب چاکسازیێن قانوونی و سیاسی بکەت، دڤێت کورد بگەهنە مافێن خوە.
ل ئالیێ دی گەلەک ژ نڤیسەر، ڤەکۆلەر، رۆژنامەڤان و چاڤدێرێن سیاسی ل تورکیا و باکورێ کوردستانێ ژی داخواز ژ دەستهەلاتا تورکیا دکەن کو ژ بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی یا پێدڤی بهێتە کرن، دڤێت ئاستەنگێن ل هەمبەر پەروەردەیا ب زمانێ کوردی ل تورکیا نەمینن و هەروەسا دڤێت سیاسەتا قەیوومان ژی ب دووماهی بهێت، گرنگە هەڤسەرۆکێن باژێرڤانیان ئەوێن کو بەری نها ژ بەر هندەک ئەگەران ژ کارێ وان هاتبوونە دوورخستن د زووترین دەم دا ڤەگەرنە ڤە سەر کارێن، هەروەسا دڤێت سەلاحەدین دەمیرتاش و هەڤالێن وی بهێنە ئازاد کرن، چونکی ئەو یەک دێ بیتە ئەگەر باوەریا کوردان ژی ب قووناغا نها بهێت، چونکی نها کورد دو دلن و گەلەک کەس وەسا هزر دکەن پشتی هەلبژارتنان ئەردۆغان و هەڤالێن وی قووناغا نها ب دووماهی بینن، ئانکۆ هێشتا ژی باوەریا کوردان ب تەمامی ب دەولەتێ نینە و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت ب کریاری هندەک تشت بهێنە کرن.
ل گۆر باوەریا چاڤدێرێن سیاسی تورکیا نەچارە ئێدی پرسا کوردی چارەسەر بکەت، چونکی رۆژهەلاتا ناڤین بەر ب گوهۆڕینێن مەزن ڤە دچیت، کورد پتر ژ هەر دەمەکێ هشیارن و ئێدی کورد قەبوول ناکەن بێی ماف بژین و دڤێت ل تورکیا ئێدی سەرەدەریا وەلاتیێن پلە دو ل گەل کوردان نەهێتە کرن، بەری نها هەردەم بەرپرسێن تورکیا دیار دکرن کو ژ بەر شەڕی ئەو نەشێن ژ بۆ چاەرسەرکرنا پرسا کوردی یا پێدڤی بکەن، نها شەر نەما و د راستی دا چو بەهانەیێن دەولەتا تورکیا ژی نەمان و دڤێت پشتی سەرێ سالێ تورکیا دەست ب قووناغەکا نوو بۆ چارەسەرکرنا پرسا کوردی بکەت و گرنگە ب جهێ قووناغا تورکیا بێ تیرۆر پەیڤا قووناغا ئاشتی و برایەتیێ بهێتە بکارئینان، ئەو یەک دێ کاریگەریا خوە یا گەلەک باش ژی هەبیت.

6

کەنال ١٢ یێ ئسرائیلێ د راپۆرتەکێ دا دیار کریە کو رۆژا ئێکشەمبیێ ٢٧ ڤێ مەهێ بنیامین نەتانیاهۆ سەرۆک وەزیرێن ئسرائیلێ ل گەل بەرپرسێ موسادێ سەرەدانا وەلاتێ ئیماراتێ کریە و ل گەل بەرپرسێن وی وەلاتی چەند دەمژمێران کۆمبوویە و پاشی ژی ڤەگەریە ڤە ئسرائیلێ.
هەمان کەنالی ئەو یەک ژی دیار کریە کو، د کۆمبوونێ دا بەحسێ ئالۆزیێن ل دەڤەرێ هاتیە کرن و هەروەسا بەحسێ ئێرشێن ئیرانێ ژی هاتیە کرن.
ل ئالیێ دی ئاژانسا رویترز یا نووچەیان ژی د راپۆرتەکێ دا ئاماژە ب ڤێ یەکێ کریە، بەرپرسەکێ وەزارەتا دەرڤە یا ئسرائیلێ ژی ئاماژە ب ڤێ یەکێ کریە کو نەتانیاهۆ سەرەدانا ئیماراتێ کریە و هەمان رۆژێ ژی ڤەگەریە ڤە ئسرائیلێ، لێ هەمان بەرپرسی ئاماژە ب ناڤەرۆکا هەڤدیتنان نەکریە.

هەكە تو سیستەمێ‌ ویندوز یان ماك ب كار دئینی، چو پێ‌ نەڤێت تو ل هندەك بەرنامان یان رێیان دگەریێی بۆ لەزخستنا كۆمپیۆتەری و پاقژكرنا وان ژ فایلێن بێ‌ مفا و دەمكی و یێن ژناڤچوویی، هەموو هزر دكەن كو ئەو بەرنامە كار ل سەر ب لەزتركرنا كۆمپیۆتەری دكەن، بەلێ‌ ب مخابنی ڤە ئەڤە یا دوورە ژ راستیێ‌.
گەلەك بەرنامە یێن هەین، بەلێ‌ ئەرێ‌ ئەڤ بەرنامە جهێ‌ باوەریێ‌ نە و هەژی هندێ‌ نە د ناڤا كۆمپیۆتەرێ‌ تە دابن؟ تە رۆژەكێ‌ هزرا خوە د بەرنامەكی دا كریە كو رێگریێ‌ ل وان هێرشان بكەت ئەڤێن ژ ئەنجامێ‌ ڤان بەرنامان كۆمپیۆتەرێ‌ تە تووش دبیت؟ تو دزانی كو ئەڤ بەرنامە دشێن هەر تشتەكێ‌ بڤێت د ناڤا كۆمپیۆتەرێ‌ تە دا دیلێت بكەن و تو نەشێی چ بكەی؟ یان ژی ئەڤان پێزانینان ل گەل كەسەكێ‌ دی پاڤەكەت هەكە چەند د گرنگ و نهێنی بن؟ ب ڤێ‌ چەندێ‌ ژی تە خوە كریە پاریەكێ‌ باش بۆ هندەك هاككەرێن برسی بێ‌ كو تە ئاگەه ژ چ تشتی هەبیت، ب گرە ژ سیخوریێ‌ ل سەر یان ڤەگوهاستنا وێنە و ڤیدیۆیا. ژ بەر هندێ‌ ژی هەكە دێ‌ هەر ڤان بەرناما بكارئینی شیرەتا وێ‌ چەندێ‌ ل تە دكەم كو بەرنامێن بێ‌ بەرامبەر ب كار نەئینی، چونكو چو نەبیت ئەڤێن دی رێكەفتنەكا د ناڤبەرا هەوە دا هەی كو بەرپرسە بەرامبەر رەفتارێن وی بەرنامەی.

– بەرنامێن پیس یێن پاقژكرنا كۆمپیۆتەری كیشكن؟
گەلەك بەرنامێن جورا و جور یێن گرێدایی ڤی بابەتی یێن ل سەر ئەنترنێتێ‌ هەیی، چو ب رێیا ریكلامەكێ‌ یان هەڤالەكی یان ژی سوتفە و هەتا رێگەریانێ‌ ژی بەر ب چاڤێن تە كەفتن بن، هەر وەكو ئەو ددەنە دیاركرن كو مەرەم پێ‌ ب لەزكرنا كۆمپیۆتەری یە، گەلەك ژ ڤان بەرنامان ب رەنگەكی ژ رەنگان دێ‌ تە نەچار ژی كەن بدانیە سەر كۆمپیۆتەری و ل دەمێ‌ بزاڤێ‌ دكەی راكەی ژی دێ‌ گەلەك زەحمەتێ‌ پێ‌ ڤە بەی و هەكە ب شارەزای رانەكەن دبیت دەما دووبارە كۆمپۆتەری هەل دكەی وی بەرنامەی تێدا ببینیەڤە. ژ بەر هندێ‌ ژی دێ‌ نەچار بی بەر ب ڤیدیۆیێن یوتیۆبی بچی دا بزانی كیش رێ‌ یا گۆنجای یە بۆ دیلێكرنا ڤان رەنگە بەرنامان.

– ئەو چ زیانن ئەڤ بەرنامە دگەهیننە كۆمپیۆتەری؟
چ تشتێ‌ بێ‌ بەرامبەر د دنیایێ‌ دا نینە، ئەڤجا هەكە بەرنامەك كەفتە بەر چاڤێن تە و بۆ تە دیاركر كو ئەو دێ‌ كۆمپیۆتەرێ‌ تە پاقژ كەت و ب لەز كەت بێ‌ بەرامبەر و بێ‌ ریكلام، دڤێت تو بزانی تشتەك یێ‌ د پشت را هەی ژ بەر كو هەموو كۆمپانی ل پارەی و مفای دگەرن، ژ بەر هندێ‌ ژی شیرەتا وێ‌ چەندێ‌ ل تە دكەم كو ب لەز وی بەرنامەی ل سەر كۆمپۆتەرێ‌ خوە راكەی یێ‌ تە بێ‌ بەرامبەر بۆ پاقژكرن و ب لەزكرنێ‌ كریە تێدا.
بۆ نەهێلانا ڤایرۆسا و فایلێن زێدە و ب مەترسی شیرەتا وێ‌ چەندێ‌ ل تە دكەین كو بەرنامێ‌ Malwarebytes ل سەر كۆمپیۆتەرێ‌ خوە بدانی كو ماوێ‌ 15 رۆژان وەكو تێست ددەتە تە و دێ‌ هاریكاریا تە دكەت كۆمپیۆتەرێ‌ تە هەموو پشكنین بكەت و فایلێن زێدە و ب مەترسی ناهێلیت.
ئەڤ بەرنامێن دی ب مەرەما مفای و پارەی یێن هاتینە چێكرن، مەرەم ژێ‌ هاریكاری نینە و هەر ژ دەستپێكێ‌ دێ‌ جوداهیا لەزاتیا كۆمپیۆتەرێ‌ خوە بینی
بلا ل بەر چاڤێن تە ژی بیت، دەما كەرەستەك یێ‌ بێ‌ بەرامبەر بیت و تو نەكری، بزانە تو ب خوە ئەو كەرستەی بۆ وان، لەورا باش هزرا خوە بكە.

– باشترین رێ‌ و بەرنامە بۆ پاقژكرنا كۆمپۆتەری و ب لەزكرنا وی چنە؟
دشیان دایە ب رێیا ئەڤی بەرنامەیێ‌ فری كۆمپۆتەرێ‌ خوە پاقژ بكەی www.bleachbit.org/download/windows» \t «_blank و تو دشێی تایبەتمەندیێن خوە ژی ب پارێزی، ژ بەر كو ئەڤ بەرنامە ل سەر بەخشینێ‌ كار دكەت، بەلێ‌ ل سەر تە پێدڤیە تو ب خوە ل ئاریشێ‌ بگەری و چارە بكەی ژ بەر كو گەلەك رێ یێن هەین دبنە ئەگەرێ‌ خاڤبوونا سیستەمێ‌ كۆمپیۆتەری ژ ئەگەرێ‌ ژناڤچوونا پارچێن ناڤ كۆمپیۆتەری و هاردوێری و دێسكان و پڕبوونا وی و گەلەك ئەگەرێن دی.
ئەڤ هەموو ئەگەرە دبیت ببنە ئەگەرێ‌ خاڤبوونا كۆمپیۆتەرێ‌ تە و ل سەر تە پێدڤیە چارە بكەی و خوە ژ وان بەرنامێن كۆمپیۆتەری ب لەز دئێخن دوور بێخی هندی دشیان دا بیت.

9

​د. ڕەزڤان فەیسەل عەبدولجەبار، شێیرەتکارێ نەخۆشیێن گرێکان و پرۆفیسۆرێ هاریکار ل زانکۆیا دهۆک، ل دەستپێکا ئاخفتنا خۆ دیارکر کو چارەسەریا کیمیایی پێکهاتیە ژ کۆمەکا دەرمانان کو کار بۆ ڕاوەستاندنا زێدەبوون و وەرارا خانەیێن پەنجەشێرێ ل ناڤ لەشێ مرۆڤی دکەن. ئەڤ دەرمانە ب ڕێکێن جودا جودا دهێنە دان وەکی حەبک، سێلان، یان ژی ڕاستەوخۆ د ناڤ دەماران دا. ئارمانج ژ ڤێ چەندێ کوشتنا وان خانەیێن ماینە ل ناڤ لەشی دا، یانژی جاران بەری ئەنجامدانا نشتەرگەریێ ژ بوی بچووککرنا قەبارێ گرێکێ دهێتە بکارئینان داکو ئەنجامدانا نشتەرگەریێ ب ساناهیتر ببت.
​دکتۆری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی کر کو چارەسەریا کیمیایی بۆ هەمی جۆرێن پەنجەشێرێ ناهێتە بکارئینان. چونکی ب سەدان جۆرێن جودایێن پەنجەشێرێ هەنە و هندەک ژ وان گەلەک ب لەز مەزن دبن کو پێدڤی ب ڤێ چارەسەریێ دبن، بەلێ هندەک جۆرێن دی زۆر هێدی گەشێ دکەن و چەندین سال پێڤە دچن تا مەزن ببن. ل سەر وان جۆرێن هێدی چارەسەریا کیمیایی باش کار ناکەت.
هەروەسا ئەگەر نەخۆش ل قۆناغێن دەستپێکێ بیت یان گرێکا وی زۆر بچووک بیت و ب ڕێکا نشتەرگەریێ هاتبتە ڕاکرن، ئەڤە پێدڤی ب دەرمانێن کیمیایی نابیت.
ل دور میکانیزما کارکرنا ڤان دەرمانان، ناڤبری دیارکر کو دەرمان دچنە سەر زانیاریێن جێنیکی یێن خانەیێ و ڕێگریێ ل دابەشبوون و زێدەبوونا وێ دکەن، هەروەسا هەوڵ ددەن ئەنزیمێن ناڤ خانەیێ ڕاوەستینن تا کو خانە بهێتە کوشتن.
​ل دور جوداهیا چارەسەریا کیمیایی دگەل ڕێکێن دی یێن وەکی تیشک و هۆرمۆنی، دکتۆر ڕەزڤانی ڕوونکر کو چارەسەریا تیشکێ بابەتەکێ فیزیکییە و ب ئامیرێن تایبەت ژ دەرڤەی لەشی بۆ جهەکێ تایبەت دهێتە ئاراستەکرن و ب ژمارەیا حەفتیان دهێتە دیارکرن. بەلێ چارەسەریا کیمیایی کۆرسن کو چەندین هەیڤان ڤەدکێشن و دەرمان دچنە ناڤ هەمی لەشێ مرۆڤی دا. هەرچی چارەسەریا هۆرمۆنییە پتریا جارا ب شێوێ حەبکن و بۆ ماوەیەکێ درێژتر دهێنە بکارئینان و نیشانێن وێ یێن لایەنی گەلەک کێمترن.
سەبارەت دیارکرنا ماوەیێ کۆرسێن کیمیایی، ئەگەرێ سەرەکی ئەوە کو دەرمان کارتێکرنێ ل سەر هەمی پارچێن لەشێ مرۆڤی دکەت وەکی ڕووڤیک، مەعیدە و مەژیێ هەستی.
لەشێ مرۆڤی د دەمێ حەفتیەکێ تا دەهـ ڕۆژان دوبارە خۆ ساخ دکەتەڤە، بەلێ خانەیا پەنجەشێرێ زوی ساخ نابیتەڤە. لەورا دانانا دەمی د ناڤبەرا کۆرسان دا بۆ وێ چەندێیە دا لەشێ نەخۆشی هێزێ بگریتەڤە تا بشێت گۆرزەکێ دی ل خانەیێن پەنجەشێرێ بدەت.
​سەبارەت کارتێکرنێن لایەنی وەکی وەریانا پرچێ و بێهێزیێ، دکتۆری دیارکر کو ئەڤە تشتەکێ دەمکیە و پشتی بڕین ب دووماهی هاتن، نێزیکی نۆت و نەهـ ژ سەدێ پرچا نەخۆشی دێ زڤڕێتەڤە و حەتا جار هەنە باشتر ژ بەری هینگی دهێتەڤە.
بۆ کێمکرنا ڤان نیشانان، نۆشدار هاریکاریێ ب ڕێکا ئامیران و دەرمانێن هێزدەر و ڤیتامینان دکەن.
ل دووماهیێ، دۆتووری تەکید ل سەر پاراستنا سیستەمێ بەرگریا لەشی کر و دیارکر کو نەک هەمی چارەسەریا کیمیایی بەرگریێ دئینتە خوارێ. بەلێ ئەگەر ئاستێ بەرگریێ کێم بوو، پێدڤییە نەخۆش خۆ ژ جهێن قەرەبالغ و کەسێن نەخۆش دوور بگریت، ڕاستەوخۆ دەست ب هێلانا جگاران بکەت، چونکی جگارە بوریێن هەوای بریندار دکەت و ڕێکێ بۆ میکرۆبان ڤەدکەت، هەروەسا پێدڤییە خوارنێن پڕ پرۆتین و ڤیتامین بخۆت تا هێزا لەشێ خۆ بپارێزت.

د ده‌مه‌كی دا كو پتریا كومپانیێن جیهانێ ب له‌ز‌ به‌ر ب به‌رهه‌مهئینانا ته‌مام یا كاره‌بایی ڤه‌ پێنگاڤان دهاڤێژن، كومپانیا مازدا (Mazda) یا ژاپۆنی ب فه‌رمی راگه‌هاند؛ چو پلانێن نێزیك نینن بۆ ده‌ستبه‌رداربوونێ ژ بزوێنه‌رێن كلاسیكی یێن سۆتنا ناڤخوه‌یی (ICE – به‌نزین و دیزل).
مۆریتز ئۆسڤالد، رێڤه‌به‌رێ پلانگێرییا مازدا ل ئورۆپا دوپاتكر كو ترۆمبێلا كاره‌بایی ب تنێ چاره‌سه‌ری نینه‌؛ به‌لكو خواست ل سه‌ر بزوێنه‌رێن به‌نزین و دیزل ل زۆربه‌ی بازارێن سه‌ره‌كی یێن جیهانێ (ب تایبه‌ت ئه‌مریكا و ژاپۆن و رۆژهه‌لاتا ناڤین) هێشتا ل لوتكێ یه‌ له‌ورا مازدا ل جهێ ب دووماهیئینانا به‌نزینێ، دێ به‌رده‌وام بیت ل په‌ره‌پێدانا بزوێنه‌رێن خوه‌ و باشتركرنا مه‌زاختیێ ب رێیا ته‌كنۆلۆژییا زیره‌كا هایبرید.
بۆچی ئه‌ڤ بڕیاره‌ ب ته‌مامی د به‌رژه‌وه‌ندییا شوفێرێن ئیراقێ و هه‌رێما كوردستانێ دایه‌؟
گونجاندن ل گه‌ل ژێرخانا ناڤخوه‌یی: ل باژێرێن ئیراقێ و هه‌رێمێ كو كێشه‌یا كاره‌بایێ و نه‌بوونا وێستگه‌هێن شه‌حنكرنێ هه‌یه‌، ترۆمبێلا ته‌مام كاره‌بایی هێشتا ل ده‌ڤ بكاربه‌ری دلگرانیێ دروست دكه‌ت، مانه‌ڤا بزوێنه‌رێ به‌نزینێ گونجاوترین و بێ كێشه‌ترین بژارده‌یه‌ بۆ سه‌فه‌رێن درێژ و هاتنوچوونێن رۆژانه‌.
باوه‌رپێكری و ته‌مه‌ندرێژییا ژاپۆنی: بزوێنه‌رێن مازدا (زنجیرا Skyactiv) ب به‌رگه‌گرتنا بلند، كێمییا كێشه‌یێن میكانیكی و كاركرنا باش د گه‌رماتییا هاڤینێ دا یا به‌رنیاسه‌‌، ئه‌ڤه‌ ژی وه‌ دكه‌ت پارچه‌یێن یه‌ده‌گ و بهایێ پاش فرۆتنا وان (Resale) د بازارێ دا ب جێگیری بمینن.
ره‌تكرنا فشار و كێشه‌یێن به‌نزینێ: مازدا رژدیێ ل وێ چه‌ندێ دكه‌ت كو بزوێنه‌رێن نوو یێن خوه‌ ب شێوه‌یه‌كی دادڕێژیت كو زۆرترین ئالۆزی و كێمترین مه‌زاختنێ به‌رهه‌م بینن بێی كو كێشه‌یێن مه‌زن د گه‌ل ئۆكتانێ دروست بكه‌ن.

3

دەمێ سپێدەیان ژ خەو ڕادبین و دچینە سەر سفرەیا خارنا سپێدێ، گەلەک کەس ب ڤەخوارنا قەهوێ دەست ب ڕۆژا خۆ دکەن، ئه‌و کەسێن ل دووڤ هۆشیاربوونێ و نەهێلانا تەمبەلیێ دگەڕن، بەلێ ئەڤێن ل دووڤ پێکهاتەیێن خۆراکی دگەڕن، پەرداخەکێ شەربەتا پرتەقالێ ڤەدخۆن. هەردو ڤەخوارنان مفایێن جودا هەنە و ڤەخوارنا وێ رێژا ئەم ڤەدخۆین کاریگەریێن خۆ دیار دکەت.
​قەهو دەولەمەندە ب کافیینێ کو هەڤکاریێ دکەت بۆ هشیاربوونێ و بئاگاهاتنێ و هەستکرنێ ب خەوێ ناهێلیت، بەلێ رێژا کافیینێ د فنجانەکا قەهوێ دا ژ بەر قەبارە و جۆرێ قەهوێ و شێوازێ ئامادەکرنێ دگۆهوڕیت، لەورا هەر کـۆپەکێ قەهوێ و جۆرەکێ وێ رێژێن جودا ژ کافیینێ د خۆ دا دگریت.
​ڤەخوارنا کـۆپەکێ قەهوێ مە دویر دئێخیت ژ تووشبوونێ ب نەخۆشیا شەکرێ یا جۆرێ دوێ، و زێدە ڤەخوارنا وێ ژی زیانێ دگەهینیتە لەشی.
​ل بەرامبەر دا، شەربەتا پرتەقالێ رێژا پێدڤی یا ڤیتامین C بۆ لەشی دابین دکەت، کو سیستەمێ بەرگریێ بەهێز دکەت و کۆلاجین و پۆتاسیۆم و فۆلاتێ بەرهەم دئینیت. ئەڤ فێقیە ب هەمان شێوە پێکهاتەیێن ڕووەکی تێدا هەنە، لەورا ژ ڕوویێ بهایێ خۆراکی ڤە ب تەمامی ژ قەهوێ جودایە.
د​گەل ئەڤێ چەندێ ژی، پرتەقال شەکرا سروشتی یا باش تێدا هەیە، ئەڤە ژی وە دکەت کو شەکرا خوینێ ب لەز بلند بکەت، لەورا خارنا کاربۆهایدرات و پروتین و بەز (چەوری) و ڕویشالان دگەل دا پێدڤی یە، دا کو بلندبوونا شەکرا خوینێ هێدی تر لێ بێت.
​هەردو ڤەخوارن ب مفا نە و د جودانە د مفایێن خۆ دا، لەورا ئەگەر مە بڤێت ل سپێدەیان هشیار و بئاگاهـ بین دێ قەهوێ ڤەخۆین، ئەگەر ژی ل دووڤ ڤیتامین C و پێکهاتەیێن دی یێن خۆراکی دگەڕین، شەربەتا پرتەقالێ ڤەخۆن، ئەگەر نە ژی هەردو ڤەخوارنان ڤەخۆن و مفایی ژ هەردوان د ئێك دەم دا وەربگرن.

10

زنار تۆڤی

ئەلند مزووری، رێكخەر و رێڤەبەرێ‌ كارێن فیستیڤالا ئەدەبی یا كوردستانا مەزن، گۆت: ئەڤ فیستیڤالە هەر سالەكی ل باژێرەكێ‌ كوردستانێ‌ دێ‌ هێتە ئەنجامدان، گەڕا ئێكێ‌ ب شێوێ‌ ئونلاین بوو، سالا دویێ‌ ب شێوەكێ‌ ئاسایێ‌ ل هەولیرێ‌ هاتە گێڕان، گەڕا سێیێ‌ ل سلیمانیێ‌ بوو،
هەر سێ‌ گەڕێن بووری تایبەت بوون ب شعرا كلاسیكا عەرۆزێ‌ ڤە، پشتی ب دووماهی هاتنا گەڕا سێیێ‌ كۆمبوونا لژنا بەرهەڤكرنا فیستیڤالێ‌ هاتە كرن، ئەم چەند هەڤال ژ دهۆكێ‌ ل گەل وان پشكداربووین، وان داخواز كر گەڕا چارێ‌ ل دهۆكێ‌ بیت، مە پشتەڤانیا خۆ بۆ ئیدارا فیستیڤالێ‌ دیاركر، د وێ‌ كۆمبوونێ‌ دا بڕیار هاتە دان، بۆ ڤێ‌ گەڕێ‌ سێ‌ فۆرمین هوزانێ‌ پشكدار ببن، كلاسیكا كێشا عەرۆزی، كلاسیكا كێشا خۆمالی، هوزانا ئازاد و ل تیرمەها 2026 ێ‌، لژنەك هاتە پیكئینان بۆ وەرگرتنا بەرهەمان، د ڤێ‌ لژنێ‌ دا هەلبەستڤان (رزگار وەحید) وەك ئەندامەك ژ دهۆكێ‌ هاتە دەست نیشانكرن، لژنەك هاتە پێكئینان بۆ هەلسەنگاندنێ‌، دڤێ‌ لژنێ‌ دا ئەم دو هەلبەستڤان ژ دهۆكێ‌ بووین، ئەز وەك سەرۆكێ‌ لژنێ‌ و هەلبەستڤان شەعبان سلێمان، وەك ئەندام، هەلبەستڤان عەتایی كلاسیك ژ سلێمانیێ‌، دەم ژلایێ‌ ئیدارا فیستیڤالێ‌ هاتە دەستنیشانكرن بۆ وەرگرتنا بەرهەمان بۆ ماوێ‌ هەیڤەكێ‌، پتر ژ 135 هەلبەستان گەهشتنە لژنا وەرگرتنێ‌، پشتی ڤاڤارتن و هەلسەنگاندنێ‌ بڕیار هاتە دان ژ هەر فورمەكی 10 هەلبەست بچنە دووماهیێ‌، بڕیارە فیستیڤال ل 3 چریا ئێكێ‌ بهێتە ئەنجامدان.
هەروەسا گۆت: هەلبەستڤان (هەلبەستا بازی) ب كارێن پەیوەندیان هاتە راسپاردن، پارێزگەها دهۆكێ‌ و رێڤەبەریا گشتییا رەوشەنبیری و هونەری ل دهۆكێ‌، پشتەڤانیا خۆ بۆ مە دیاركرییە، ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد تایێ‌ دهۆكێ‌، هۆلا ئێكەتیا نڤیسەران، خستە د خزمەتا فیستیڤالێ‌ دا، كۆلیژا هونەرێن جوان/ پشكا مۆزیكێ‌ ئەركێ‌ گرۆپێ‌ مۆزیكێ‌ بۆ ژەنینا پارچە ئاوازان و برگا مۆزیكێ‌ خستە د خزمەتا فیستیڤالێ‌ دا.

7

نڤێسین: غەیس عەبدولئەحەد *
وەرگێران و كورتكرن: عزەت یوسف

دەرگەهێن دەڤەرا كەسك ژ پیلایێ‌ چەكنەبڕ هاتینە دروستكرن. ل هەر رەوشەكا نەرازیبوونێ‌ ژبەر نەبوونا كارەبێ‌ یان بێكاریێ‌، یان ژی هێرشێن ئەمریكی و ئیسرائیلی ل سەر ئیرانێ‌ دەرگەه دهێنە داخستن و رێ‌ ناهێتەدان كەس ب ژوور بكەڤیت.
سپێدە زوییا 28ێ‌ خزیرانێ‌ دەرگەه هەمی هاتنە داخستن، تانكێن ئەبرامز – چێكەرێن ئەمریكی سەرێ‌ رێیان گرتن، هێزێن دژەتیرۆرێ‌ بلاڤەبوون، ئەڤجارە رێ‌ نەهاتە دان ژ ناڤدا بۆ دەرڤە ب دەركەڤن، نەكو بهێنە دناڤدا..
ل زەلالبوونێ‌، ئیراقی ل گەل پەیامێن گرتنا نێزیكی 50 كەسان ژ خەو هوشیار بوون، ژ وانە 12 پەرلەمانتار و بەرپرسێن پلە بلند و دەستەسەركرنا سەدان ملیۆن دولارێن كاش و زێڕ. گرتنا وان دلخۆشیەكا مەزن دا خەلكێ‌ ئیراقێ‌. جارا ئێكێ‌ یە هەمی ئیراقی ژ هەمی ئالی یێن نەژادی و مەزهەبی و جڤاكی ل سەر ب رێككەڤن ئەوە كو گەندەلكار و گەندەلیا حزبێن سیاسی و چاڤتاریا كۆمەك ژ بەرپرسێن حزبان و بزنیزمان و سەركردێن ملیشایانە هەر ژ 2003 وەرە ئیراقێ‌ برێڤە دبەن.
(نە تنێ‌ تشتەكە هەمی سەرۆك وەزیر ئەنجام ددەن)
ل رۆژا دەستبكار بوونا سەرۆكێ‌ نوی یێ‌ وەزیرێن ئیراقێ‌ ل دەستپێكا مەها گولانێ‌، عەلی زەیدی، 41 سالی، ب زمانەكێ‌ شاشیا رێزمانی، مینا هەر سەرۆك وەزیرەكێ‌ بەریا خۆ، كۆمەكا ژڤانێن پێوەری ل سەر روحا خۆ دان: پشتەڤانیكرنا كەرتێ‌ پیشەسازیێ‌ و چاندنێ‌ و گەنجان: چاككرنا كارەبێ‌ چارەسەركرنا ئاكنجیبوونێ‌. لێ‌ دویر ژ دوزێن ژ هەمیان پێدڤیتر كو بزنیزمانێ‌ دەولەندێ‌ خۆدان شارەزاییەكا كێما سیاسی تەكەز ل سەر كری ژ چەككرنا گرۆپێن ئالیگرێن ئیرانێ‌ و شەڕێ‌ دژی گەندەلیێ‌ (بێ‌ خیچا سۆر بوو). میلیشیا و گەندەلی گەفێن مەزنن ل سەر ئیراقێ‌.
لێ‌ سەرۆك وەزیرێن بەری وی و بەری بەری وی هەمان سۆز دابوون – خۆیا كرن كو تۆڕێن مەزنێن گەندەلیێ‌ ئاشكەرا كرینە – ئەو هاتن و چوون سەردەمێ‌ وان یا تژی گەندەلی بوو، وەلات د رەوشەكا خرابا خزمەتكاریێن گشتی دا بوو. ئەرێ‌ بۆچی دڤێت ئەڤجار یا جودا بیت؟
(نەخێر، ئەڤە نە تنێ‌ تشتەكە هەمی سەرۆك وەزیر دكەن، ئەڤە یا بێ‌ وینەیە – هەژاندنەكا راستەقینەیە د ناڤا ناڤەندێن سیاسی دا، چونكی ئاماژەیە بۆ هەمی سیاسەتمەداران بێ‌ ڤەدەری، كا دێ‌ چ ب سەرێ‌ وان قەومیت).
دبینین، كو سەرۆك وەزیر بزاڤێ‌ دكەت ئیمپراتۆریەتێن دارایی یێن حزبێن سیاسی بهەلوەشینیت – ئیمپراتۆریەتێن ل سەر گەندەلییا دیار و ئاشكەرا هاتیە بنیاتنان – كو هەمی سیاسەتمەدار بێ‌ جوداتی یێن كەتینێ‌. لەوا دەما تۆ چار یان پێنج كەسەكان ژ وان هەلدبژێری و سزا ددەی، ئەڤە دبیتە پەیامەكا روون بۆ هەمییان: كو یا ب سەرێ‌ ئەڤانە هاتی دبیت هەوە هەمییا ڤەگریت، ئەگەر هین هۆ و هۆ نەكەن.
(دابەشكرنا دەستكەفتیان)
زەیدی وەك بەربژارەكێ‌ لهەڤهاتنێ‌ هاتە سەر تەختێ‌ دەستهەلاتداریێ‌، پشتی چەند مەهەكان ژ دانوستاندن و كێش و ڤەكێشان دناڤبەرا چارچووڤێ‌ هەماهەنگیێ‌، كو بلوكێ‌ حزبێن شیعی یێن مەزن و كەساتی یێن پەرلەنتارە، و پشتی ئیدارەیا ترامبی مافێ‌ ڤیتو دژی بەربژێرێن سەرەكی بكارئینای.
دانوستاندن – د راستی دا بازارە ل سەر دابەشكرنا دەستكەفتییان – راهێنانەكا باشە، د هەمی هەلبژاردناندا دووبارە دبیت، ل ژێر سستەمێ‌ كو دبێژنێ‌ كوتا، كو بوویە بەرێ‌ كوژی د سیاسەتا ئیراقێ‌ دا؛ سەرۆكێ‌ وەزیران شیعی و سەرۆك كۆمار كوردی. لێ‌ كوتا ب رامانا دابەشكرنا پۆستێن حوكومەتێ‌ دهێت، دناڤبەرا هەمی گرۆپێن سیاسی دا: سوننە، شیعە، كورد و غەیری وان.
بانكدارەكێ‌ ناڤدەولەتی، كو ژ ئالیێ‌ حوكومەتا بەرێ‌ هاتبوو دامەزراندن، گۆت: (حزبان دەولەت دناڤ دەولەتێ‌ دا ئاڤاكرینە. دبیت مە حەفت یان هەشت ژ ئەڤان دەولەتێن بچویك هەبن، ل هەر گرێبەستەكا حوكومی 5% بۆ 10% وەردگرن.
د سستەمێ‌ پارڤەكرنا دەستهەلاتا كوتا دا، ئەگەر وەزیرێ‌ پەترۆلێ‌ شیعە بیت، دڤێت ب كێمی ئێك ژ جێگرێن وی سوننە بیت. ل ڤێرە گەڕا دوێ‌ یا بازار و بازرگانیێ‌ د ناڤا بلۆك و حزبێن سوننی ل سەر ئەڤی پۆستێ‌ مفادار دەستپێدكەت. كا بهایێ‌ پۆستێ‌ جێگرێ‌ وەزیرێ‌ پەترۆلێ‌ همبەری چەند پۆستێن رێڤەبەرێن پەروەردێ‌ و ساخلەمیێ‌ رەوشەنبیریێ‌ دكەت؟
ل مەها ئێكا سالا 2025، (عەدنان ئەلجومەیلی)، ئەندازیارێ‌ گەنج و روی ڤەبی و دەڤ ب كەنی، خۆدان سمبێل و پرچ بۆش و بەژن زراڤ، وەكی جێگرێ‌ وەزیرێ‌ پەترۆلێ‌ و بەرپرسێ‌ پالاوگەهان هاتە دامەزراندن.
د چەند گرتەیێن ڤیدیۆیی دا، سەرۆك وەزیرێن بەرێ‌ (موحەمەد سودانی) سینگێ‌ خۆ دئینتەدەر و چاڤكێن رەشێ‌ رۆژێ‌ ل چاڤانە، پرۆژەیێن نوی ڤەدكەت و دەستكەفتێن حوكومەتا خۆ نیشاددەت، ل كێلەكا وی ئەلجومەیلی یێ‌ ب كەنی و گرنژی دەردكەڤیت، د پارچەكا ڤیدیویی دا خەلاتێ‌ (فەرمانبەرێ‌ شەریف) ژ سودانی وەردگریت. لێ‌ هەر زوی پشتی دوڕاندنا سوودانی ژ بۆ بەربژێریا خولا دوێ‌ و زەیدی بوویە سەرۆكێ‌ وەزیر، هەمی تشت تێكدا هەڕفت.
ئەلجومەیلی ئێكەم كەس بوو ل 30ێ‌ گولانێ‌ هاتیە گرتن، ب قاتەكا زەر ل بەر و ب دەهان چەكێن رەشاش و سندۆقێن فیشەكان ل دەردورێ‌ وی كو د مالا وی دا هاتبوونە گرتن، ل سەر شاشا تێلەفزیوونێ‌ هاتە نیشادان. ڤەكۆلەر دبێژن كو ئەوان دەه ملیۆن دۆلار كاش، سێ‌ ملیار دینار (نێزیكی دو ملیۆن دۆلار)، كیلۆ و نیڤ زێڕ و نێزیكی 40 ملكێن دی ل سەرانسەرێ‌ بەغدا و پارێزگەهێن دی ڤەگەراندن. د حەفتیێن دویڤڕا، هێشتا سامان دیار بوو: پارەیێن حەشاندی د بوتلێن پلاستیكی یێن ئاڤێ‌، د كەنال و ئاڤەرۆكێن باران، و د دیوارا دا ڤەشارتی هاتنە دیتن – و دبێژن كو حەفت ملیار دینارێن ئیراقی، هاتنە دەستەسەركرن دەما ژنا وی هەوڵددا د فڕنەكا ژ دەرڤە دا بسۆژیت. هەتا نیڤا مەها تیرمەهێ‌، تەڤاهییێ‌ دەستەسەركری د ڤێ‌ دۆسیێ‌ دا گەهشتە 127 ملیار دینار و 24 ملیۆن دینار و 375 كیلو زێڕ و 70 مولك، زێدەباری هژمارەكا ترۆمبێل و كەلوپەلێن دی.
د هەڤدیتنەكێ‌ ل گەل رۆژنامەڤانێن ئیراقی، ئەلزەیدی گۆت كو ئەلجومەیلی بەری گرتنا وی هەولدا وی ب 200 ملیۆن دۆلاران بەرتیل بكەت داكو ل سەر پۆستێ‌ خۆ بمینیت – د هندەك راپۆرتان دا دهێتە گۆتن، كو تەڤاهیێ‌ بەرتیلێ‌ گەهشتیە 600 ملیۆن دۆلاران.
سیاسەتمەدارەكی بۆ رۆژناما گاردیان راگەهاند: (گەلەك ئالی هاتنە پێش و مفا ژ كاركرن ل گەل ئەلجومەیلی وەرگرتن، ئەوی ژ ئەڤ ئالی وەك پاراستنەك بۆ خۆ دزانی.) ل گەل بەرفرەهبوونا پەیوەندییێن وی ل گەل ئالی یێن سیاسی – نە تنێ‌ بۆ وێ‌ بلۆكا سوننی یا كاندید كری، بەلكو بۆ سەرۆكێن خۆ ل وەزارەتا پەترۆلێ‌ و ل نڤێسینگەها سەرۆك وەزیران – گەهشتە وێ‌ باوەریێ‌ كو كەس دەستێ‌ خۆ درێژ ناكەتێ‌. ل گەل خورتبوونا پشتەڤانیا وی یا سیاسی، دەست ب ئەنجامدانا شاشی یێن كارەساتی كر..
(وەسا دەست ب شاشی و زێدەگاڤیان كر – مینا سەختەكرنا گەهاندنان بۆ عمباران، و ڤەگوهاستنا سۆتەمەنیێ‌ بۆ عمبارێن نەیی. مە بهیستنا هەبوونا هزاران كرێكارێن وەهمی یێن رۆژانە كر، كو كرێیا وان دهاتە مەزاختن و هەرچەندە د ئەسلدا هەبوونا وان هەر نەبوو. مە بهیستنا گرێبەستێن ڤەگوهاستنێ‌ ب ملیۆنان دۆلار د ناڤ پالاڤگەهان دا كر – گرێبەست ب هەژمارێن ئەسترۆنۆمی.).
(دڤێت ئەڤ بەشە ب دوماهیك بهێت)
ڤەكۆلین و گرتن هەڤدەم بوون ل گەل دۆ بوویەران: فشارەكا دژوار ل سەر ئالیێ‌ دارایی یێ‌ ئیراقێ‌ ژبەر شەڕی، و دەستێوەردانا ئەمریكا د ئیراقێ‌ دا.
‏ل گۆڕ ژێدەرێن حوكمەتێ‌ و هندەك ئەندامێن پەرلەمانی و ژێدەرەكێ‌ نێزیك ل دادوەریێ‌، دبێژن ئەمریكی بێزار بوون ژ شكەستئینانا بەردەواما سیاسەتمەدرێن ئیراقێ‌ بۆ ئەنجامدانا چاكسازیێ‌، لەوا ل شوینا ڤێ‌، پەیوەندی یێن نێزیك ل گەل دادوەریا ئیراقێ‌ دروستكرن. نوینەرێ‌ نوی یێ‌ ئەمریكا، (توم باراك)، ژی تەڤلی بوو، ب خۆرتی بەحسێ‌ كۆنترۆلا دەولەتێ‌ ب سەر چەكی دا كر.
كێشیەیا ئەلجومەیلی یا نموونەیی بوو، هژمارەكا سیاسەتمەدارێن مەزن یێن كەتینێ‌، لێ‌ ناڤێن سەرۆكێن حزبێن مەزن نەهاتینە گۆتن. وەكی ئێك ژ كاربدەستان گۆتی: (مرۆڤ ل داویێ‌ نزانیت دێ‌ چ قەومیت، ئەگەر هات و فشار گەهشتە سەر ئەڤان پارتان، گرۆپێن چەكدار دێ‌ چ كەن؟ ئیران دێ‌ چ كەت؟ ئەڤێ‌ كەیسێ‌ خالەكا نەخۆش بۆ ئەمریكیان دروستكر: قاچاخچیاتیا پەترۆلا ئیراقێ‌.
ئەوی بەرپرسی گۆت: (حوكمەت و دەستهەلاتا دادوەریێ‌ هەولددەن دوو ئارمانجان بگەهینن. یا ئێكێ‌ هندی بشێن ئەوی پارەی ڤەگەرینن، یێن حزب و سەركردێن سیاسی ب درێژاهییا سالان ب پیڕە برینە. یا دوێ‌ قەتاندنا هەمی فۆرم و هویركاری یێن پەیوەندییان د ناڤبەرا حزبان و دەولەتێ‌ دا – ئانكو پەیوەندی یێن دناڤبەرا فەرمانگەهێن ئابووری یێن وان حزبان و هەر كوژیەك ژ كوژیێن دەولەتێ‌ دا، ب رامانەكا دی؛ ئێدی ئالی نكارن هیچ تشتەكی ژ دەولەتێ‌ بستینن.)
ئەو هزرا كو حزب ل سەر ئەوان پشكێن ژ دەولەتێ‌ وەردگرن بژین – د رێیا پرۆژە و كۆمیتەیان دا – دڤێت نەمینیت. دڤێت ئەڤ بەشە ب دوماهیك بهێت. و ئەڤە گرنگترین تشتە د دیرۆكا ئیراقا نوی دا ئەگەر رووبدەت.
ئەرێ‌ ئەڤ هەوا داویێ‌ ل دژی گەندەلیێ‌ دێ‌ هیچ ئەنجامەكێ‌ جیددی بۆ هەبیت؟ یان د باشترین رەوشدا دێ‌ كارەكێ‌ دیترێ‌ جوانكارییێ‌ بیت – یا ن ژی دێ‌ بیتە رەوشەكا ئێكلاكرنا تۆلە و حسابێن سیاسی؟ و چاوا ئیراق دكاریت ببیتە دەولەتەكا نۆرمال، شیانا چاكسازیێ‌ هەبیت؟ د دەمەكی دا دناڤ شەڕەكێ‌ فرەئالی دایە و ل سەرانسەرێ‌ ئاخ و ئەسمانێ‌ وێ‌ دهێتە كرن – و ئەرێ‌ دشیاندایە ئەڤ چاكسازی بێ‌ لێپرسین ژ سەرۆكێن حزبان و ئەو دەولەتێن بچویكێن وان ئاڤا كرین، بهێتە ئەنجامدان؟
كەسانێن ناڤخۆیا حوكمەتێ‌ دبێژن، هیچ گەرەنتی نینە كو گەندەلی ب دوماهیك بهێت، هەروەسا ئەڤ حزبە دەست ژ تالانكرنا دەولەتێ‌ بەردەن.. لێ‌ تشتێ‌ ئەم دبهیستین خواستەكا حكومەتێ‌ و دادوەریێ‌ بۆ ب دوماهیك ئینانا قۆناغەكا دیاركری و دەستپێكرنا قۆناغەكا نوی هەیە – رەوشەك كو كار تێدا یێ‌ نۆرمال بیت، و كارێن خزمەتێن سەرەكی تێدا بەردەست بن، قەیرانا دومدارا سۆتەمەنیێ‌ و كارەبێ‌ و ئاڤێ‌ و هەمی هویركاری یێن دی ب دوماهیك بهێن: ئانكو دەولەت وەك هەر دەولەتا جیهانێ‌ بیت، ب هەمی سەركەفتن و شكەستنێن خۆڤە.

ژێدەر: گاردیان 13 ئیلۆنا 2026
* غەیس عەبدولئەحەد : نڤیسكارێ‌ بەریتانی ژ ئەسل ئیراقی

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com