NO IORG
نووترين نووچه
نووترين نووچه

ل رۆژا چارشەمبی، 10/6/2026، عەلی فالح ئەلزەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، د سالڤەگەرا داگیركرنا باژێرێ مووسلێ دا ژ ئالیێ چەكدارێن داعشێ ڤە، پەیامەك بەلاڤ كر.
سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر، 10/6/2014 ئێك ژ وەستگەهێن هەرە ب ئازار یێن دیرۆكا نوو یا ئیراقێ یە، چونكو د وێ رۆژێ دا چەكدارێن داعشێ باژێرێ مووسلێ داگیر كر. ڤێ كاری پشكەك ژ پیلانەكا تاوانكارانە دژی ئێكگرتن و سەروەرییا گەلێ ئیراقێ پێك دئینت، و بزاڤەك بوو بۆ تێكدانا پێكهاتەیێ نیشتمانی یێ وەلاتی.
ئەلزەیدی دیار كر، چەكدارێن داعشێ دڕندەترین تاوان دژی خەلكی ئەنجام دان، باژێڕ و گوند وێران كرن و خوونا خەلكێ بێتاوان رشتن. هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ كر، ئیراق تووشی مەترسیدارترین ئاستەنگێن دیرۆكی بوو، لێ جارەكا دی سەلماند كو وەلاتەكێ وەسایە چو جاران ناهێتە شكاندن.
د پشكەكا دی یا پەیاما سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ دا هاتییە، ب دەنگڤەدانا فەتوایا مەرجەعییا بلند یا ئایینی و ئێكگرتنا خەلكی، مل ب ملێ قەهرەمانییا هێزێن چەكدار، دەزگەهێن ئەمنی، حەشدا شەعبی و پێشمەرگەی ب پشتەڤانییا دۆستان، بوو ئەگەرێ نڤیسینا داستانەكا نیشتمانی و شكاندنا تیرۆرێ.
ئەلزەیدی ئەو ژی بەرچاڤكر، حوكمەت دێ بەردەوام بیت د چەسپاندنا ئاسایشێ، ئارامیێ، پاراستنا سەروەرییا ئیراقێ، هێلانا چەكی ب تنێ د دەستێ دەولەتێ دا و بەردەوامیدان ب پرۆسەیا ئاڤەدانكرنێ. ل دووماهیێ ژی سوپاسییا هەلوەستێ وان ئالیێن سیاسی كر یێن پشتەڤانییا پرۆسەیا ئارامیێ و ئاڤەدانكرنێ دكەن.
ل 10/6/2014، چەكدارێن رێكخستییا تیرۆرستییا داعشێ باژێرێ مووسلێ كۆنترۆل كر و پاشی پشكەكا مەزن ژ ئاخا ئیراقێ داگیر كر. د دەمێ دەستهەلاتا داعشێ دا هزاران كەس هاتنە كوشتن و ئاوارە بوون.
پشتی چەندین سالێن شەڕەكێ دژوار ب پشكدارییا هێزێن پێشمەرگەی، لەشكەرێ ئیراقێ و هەڤپەیمانییا نیڤدەولەتی، د سالا 2017ـێ دا ب دووماهی هاتنا داعشێ و رزگاركرنا تەماما ئاخا ئیراقێ هاتە راگەهاندن.
ئەو قۆناغە ئێك ژ دژوارترین سەردەمێن دیرۆكا ئیراقێ بوو و وێرانكارییەكا مەزن ل ناڤچەیێن جودا جودا ب جهـ هێلا.

ڕۆژا سێشەمبێ 9ی حوزەیرانا 2026، ل پیرمام سەرۆک مەسعود بارزانی پێشوازی ل ڕێزدار یان برێم، کونسوڵێ فەڕەنسا ل هەولێرێ کر.
د دیدارەکێ دا، کونسوڵێ فەڕەنسا کەیفخۆشیا خۆ ب دیدارا سەرۆک بارزانی دیار کر و جەخت ل سەر بەردەوامیا وێ پەیوەندیا گرنگا مێژوویی کر د ناڤبەرا هەرێما کوردستانێ و فەڕنسا دا. هەروەسا سوپاسیا ڕۆلێ دیارێ سەرۆک بارزانی کر بۆ وان پشتەڤانیێن دابینکرین د ئاڤادانکرن و گرنگیدان ب پێشڤەچوون و بەردەوامیا پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەردوولایان دا.
ژ لایێ خۆڤە، سەرۆک بارزانی بخێرهاتنا کونسوڵێ فەڕەنسا کر و ئاماژە ب وێ چەندێ کر کو فەڕەنسا ڕۆلەکێ دیار د مێژوویا بزاڤا ڕزگاریخوازییا گەلێ کوردستانێ دا هەبوویە و ڕۆلێ فەڕەنسا د هەمی قۆناغێن مێژووییێن گەلێ کوردستانێ دا ب گرنگ وەسف کر و ڕاگەهاند کو ئەم شانازیێ ب وان پەیوەندییان دکەین.
بارودۆخێ سیاسی و ئاڵۆزیێن دەڤەرێ ب گشتی و پرۆسەیا سیاسی ل عێراقێ و ناڤخۆیا هەرێما کوردستانێ تەوەرەکێ دی یێ وێ دیدارێ بوون.

ل رۆژا سێشەمبی، 9/6/2026، بارەگەهێ بارزانی راگەهاند؛ د سالڤەگەڕا (41) یا تۆپبارانكرنا ئۆردۆگایێ زێوە ژ ئالیێ فرۆكەیێن رژێما بەرێ یا ئیراقێ ڤە، سەرۆك بارزانی پەیامەك بەلاڤكر. تێدا وێ تاوانێ ب بەرپەڕەكێ رەش د دیرۆكا دوژمنان دا و خەمگینترین رۆژا ژیانا خۆ د هەژمێریت و رادگەهینیت، ئەو جۆرە كۆمكۆژییە نەك هەر ئیرادەیا گەلێ كوردستانێ نەشكاند، بەلكو بوونە ئەگەرێ رژدبوونێ ل سەر خەباتێ تا گەهشتن ب سەركەفتنا دوماهیێ.
دەقێ پەیاما سەرۆك بارزانی د سالڤەگەڕا تۆپبارانكرنا ئۆردۆگایێ زێوە دا:
ل 9/6/ 1985 رژێما بەرێ یا ئیراقێ تاوانەكا مەزن دژی گەلێ كوردستانێ ئەنجام دا. د وێ رۆژێ دا، فرۆكەیێن رژێمێ ب شێوەیەكێ درندانە ئۆردۆگایێ پەنابەرێن زێوە ل رۆژهەلاتێ كوردستانێ تۆپبارانكرنا و د ئەنجامێ وێ هێرشا نەمرۆڤانە دا ب سەدان ژن و زارۆك و پیر و گەنجێن بێگونەه شەهید و بریندار بوون.
كارەساتا زێوە بەرپەڕەكێ دی یێ خویناوی یە د كارنامەیا رەشا رژێما بەرێ یا ئیراقێ دا. ئەو رۆژە ئێك بوو ژ خەمگینترین رۆژێن ژیانا من. نالە و شینیا دەیكان و جەستەیێ سۆتی و پارچەپارچەكریێ شەهیدان و بریندارێن زێوە دل و دەروونێ هەر خودان ویژدانەكێ دهەژاند.
ئارمانجا رژێمێ ژ تاوانا كۆمكوژییا زێوە و تاوانێن دی، شكاندنا ئیرادەیا پەنابەر، پێشمەرگە و خەباتكارێن كوردستانێ بوو. بەلێ وان تاوانان ئیرادەیا پێشمەرگە و رۆلەیێن گەلێ كوردستانێ بۆ بەردەوامیدان ب خەباتا دژی ستەمكار و دەستهەلاتدارێن وی دەمی یێن ئیراقێ رژدتر و ب هێزتر كر. د ئەنجامێ وێ قوربانیدان و خەباتێ دا، چارەنڤیسێ ستەمكار و تاوانباران سەرشۆری و شكەستن بوو، و سەربلندی و سەركەفتن ژی بۆ گەلێ كوردستانێ ما.
د چەل و ئێكەمین سالڤەگەڕا كارەساتا زێوە دا، سلاڤان بۆ گیانێ پاقژێ شەهیدێن زێوە و هەموو شەهیدێن رێكا ئازادییا كوردستانێ دهنێرین.
دهێتە زانین بەری 41 سالان و ل 9/6/1985ێ د سەردەمێ شەڕێ ئیراق – ئیرانێ دا، فرۆكەیێن شەڕی یێن ئیراقێ ئۆردۆگایێ زێوە ل نێزیك ورمێ ل رۆژهەلاتا كوردستانێ تۆپبارانكر، كو وەلاتیێن پەنابەرێن باشوورێ كوردستانێ تێدا ئاكنجی بوون و پترییا وان بنەمال و ئەندام و لایەنگرێن پارتی دیموكراتی كوردستان بوون.
هێرش ب هەشت فرۆكەیێن (سیخۆ) یێن رژێما بەعس هاتە كرن و ب ئەگەرێ وێ 136 پەنابەرێن بێتاوان كو پترییا وان ژن و زارۆك بوون شەهید بوون و ب سەدان وەلاتیێن دی ژی بریندار بوون.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ئەحمەد داودئۆغلو، سەرۆكێ پارتییا ئاییندە و سەرۆك وەزیرێن بەرێ یێ توركیا كر.
ل دووف بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارەكێ دا كو ئەرمان تۆپچو، قونسلێ گشتی یێ توركیا ژی ل هەرێما كوردستانێ بەرهەڤ بوو؛ هزر و بۆچوون دەربارەی دوماهی گۆڕانكاری و پێشهاتێن رەوشا گشتییا ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن.
د بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێمێ دا هاتییە: «هەر دوو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا ب هێزتركرنا پەیوەندییان و پێشڤەبرنا هاریكاری و هەماهەنگییا د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و توركیا دا كرەڤە».

وەزارەتا دارایی و ئابۆر ل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، بەرسڤا داخوازییا عەدنان فەیحان دلێمی، جێگرێ ئێكێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د دەتەڤە دەربارەی راگرتنا هنارتنا پارەی بۆ هەرێمێ و رادگەهینیت، هەرێما كوردستانێ هەموو پێگیریێن خۆ یێن دارایی بجهئینانە، بەلێ بەغدا مووچەیێ دوو مەهێن سالا بۆری نەهنارتیە و ب بەهانەیا «خەرجیێن فعلی» مافێن دارایی یێن هەرێمێ بن پێ دكەت.
د رۆهنكرنەكێ دا كو ژ ئالیێ رێڤەبەرییا گشتییا ژمێریارییا وەزارەتێ ڤە هاتییە بەلاڤكرن، هاتییە: د بەرسڤا ئاخڤتنێن عەدنان فەیحان دلێمی، جێگرێ ئێكێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا كو داخوازا راگرتنا شایستەیێن دارایی یێن هەرێمێ دكەت تا ئێكلاكرنا هەموو كێشەیان، دوپات دكەین كو هەولێر ل دووف یاسایا ئیدارەیا دارایی و یاسایا بودجەیا فیدرالی بۆ سالێن (2023، 2024، 2025) هەموو ئەركێن خۆ ب تمامی بجهئینانە.
د راگەهاندنێ دا ئاماژە ب وێ چەندێ هاتییە كرن، د سالا 2025ێ دا هەرێمێ پشكا گەنجینەیا فیدرالی ل دووف رێككەفتنان رادەستكریە، بەلێ حوكمەتا ئیراقێ بتنێ پارەیێ مووچەیێ 10 مەهێن فەرمانبەرێن هەرێمێ هنارتییە و مووچەیێ هەر دوو مەهێن چریا دویێ و كانوونا ئێكێ خەرج نەكریە، د دەمەكێ دا مووچەیێ تمامی یێ دەزگەهێن دی یێن ئیراقێ د وان دوو مەهان دا هاتییە بەلاڤكرن.
وەزارەتا دارایی رۆهن ژی كریە، بۆ سالا 2026، ل دوووف رێككەفتنان هەرێمێ پشكا بەغدا ژ داهاتێن نەپەترۆلی یێن مەهێن كانوونا دویێ، شوبات، ئادار، نیسان و گولانێ رادەستكرییە. دەربارەی كێمبوونا داهاتان ژی د هەر دوو مەهێن ئادار و نیسانێ دا، وەزارەتێ ئەگەرێ وێ بۆ رەوشا شەڕی د دەڤەرێ دا و نەگەهشتن ب رێككەفتنێ ل سەر بجهئینانا سیستەمێ «ئەسیكودا» ل دەرگەهێن سنۆری ڤەگەراندییە، كو وەك ئامرازەك بۆ سەپاندنا دۆرپێچا ئابۆری ل سەر هەرێمێ هاتییە بكارئینان. سەرەڕای وێ چەندێ كو دانوستاندنێن تایبەت ب وی سیستەمی گەهشتبوونە قۆناغێن دووماهیێ، بەلێ بەغدا د دەركرنا بڕیارا پێدڤی دا خەمساری كریە، لەورا ل دووف رێككەفتنەكێ، بڕیار هاتییە دان بتنێ 50% داهاتێن نەپەترۆلی بهێنە رادەستكرن ژ بەر نزمبوونا رێژەیا داهاتان.
د دوماهییا بەیاننامەیا خۆدا دا، وەزارەتا دارایی رەخنەیێن توند ل جێگرێ ئێكێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دگریت و ئەشكەرا دكەت كو باشتر بوو ناڤبری بزاڤا دیتنا چارەسەریێن یاسایی و دەستووری بۆ كێشەیا برگەیا «خەرجیێن فعلی» كربا كو ب شێوەیەكێ نەدادپەروەرانە و بتنێ ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێتە بجهئینان، كو بوویە ئەگەرێ خەرجنەكرنا تمامی یا شایستەیێن دارایی و مووچەی. هەروەسا دبێژیت: «جهێ حێبەتیێ یە كەسایەتییەك د وی پۆستی دا، ل شوونا پاراستنا وەكهەڤی و مافێ هەموو وەلاتیبان، داخوازا بڕین و راگرتنا مووچەیێ پشكەكا دەستنیشانكری ژ وەلاتیێن وەلاتی بكەت».

فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، د بەرسڤا داخوازییا بڕینا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ دا دبێژیت: «مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ، هێلا سۆرە».
نڤیسینگەها راگەهاندنا فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، بەیاننامەك بەلاڤكر و راگەهاند: «نڤیسینگەها راگەهاندنا جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران ب حێبەتی ڤە دووڤچوونا وێ بەیاننامەیا نڤیسینگەها راگەهاندنا عەدنان فەیحان، جێگرێ ئێكێ یێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران كر، دەربارەی داخوازییا راگرتنا بودجەیێ دارایی بۆ هەرێما كوردستانێ و بڕینا مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دایە، كو ئەو خۆ ب پێگیر دبینن راستیان بۆ رایا گشتی رۆهن بكەنەڤە و وان لێكدانێن پارچەپارچەكری یێن رێككەفتن و یاسایان راست بكەنەڤە.
چەند خالەك هاتینە دیاركرن ب ڤی رەنگی:
ئێك: مووچەیێ فەرمانبەران هێلا سۆرە و كارتەك نینە بۆ پارچەكرن و گڤاشتنێن سیاسی. بزاڤێن گرێدانا ژیار و شایستەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ ب ناكۆكیێن ژمێریاری یان داهاتێن نە پەترۆلی ڤە، ب شێوەیەكێ ئاشكرا دژایەتییا بڕیارا دادگەها بلند یا فیدڕالی دكەت، كو ب رۆهنی بڕیار دایە پرسا مووچەی ژ هەر ناكۆكییەكا سیاسی یان دارایی یان پێگیرییەكا د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا بهێتە جوداكرن. مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێمێ وەك یێ هەڤالێن وانە ل پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ، مافەكێ دەستووری و ژیارێ یە و ناهێتە وەرگرتن وەك بارمتە بۆ چ رێكارێن سزادانێ، ل ڤێرە پرسیار ئەوە: ئەرێ داهاتێ گشتی یێ ئیراقێ وەك یێ سالێن چوویە؟
دوو: پێگیریكردن ب زەلالیێ و راپۆرتێن چاڤدێرییا هەڤپشك. دوپاتیێ ل سەر وێ چەندێ دكەین كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب هەماهەنگییەكا بلند و تمام ل گەل دیوانا چاڤدێرییا دارایی یا فیدڕالی كار ل سەر ڤی دۆسیەی دكەت. ئەو راستڤەكرن یان كێمكرنا د بەیاننامەیێ دا هاتییە باسكرن دەربارەی گۆژمەیێن پارێن داخوازی ل سەر هاتییە كرن، نە «سازشەكا بێ دەستهەلاتا» حوكمەتا فیدڕالی بوو، بەلكو ئەنجامێ پێداچوونەكا تەكنیكی و یاسایی یا واقعی بوو كو ژ ئالیێ لژنەیێن وەزاری یێن تایبەتمەند (لژنەیا شەش كەسی) سەرپەرشتی ل سەر دهاتە كرن، كو سروشتێ راستەقینە یێ داهاتان و میكانیزمێن كۆمكرنێ و دەستهەلاتێن تایبەت و هەڤپشك ل سەر بنیاتێ دەستوورێ ئیراقێ ل بەرچاڤ وەرگرتییە.
سێ: راستیا هەژمارەیان، پێگیریێن دارایی و داهاتێن نە پەترۆلی. ل ڤێرە دیار دكەین كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ چو رۆژان خۆ ژ پێگیریێن خۆ پاشنەئێخستییە، بەردەوام 120 ملیار دینار رادەستی حوكمەتا فیدڕالی كرینە، و تنێ بەری دوو مەهان داهاتێن وێ گەهشتنە د ناڤبەرا 40 بۆ 50 ملیار دیناران دا، ئەڤە ژی نیشانا داهاتێ راستەقینە یێ ب دەستكەفتی دكەت كو هەڤتایێ ستانداردێن تەكنیكی یە، نەك ئەنجامێ خەمساریێ. سەپاندنا هەژمارەیێن خەیالی كو رەنگڤەدانا واقعێ ئابۆری نینە، نەدادپەروەری و نەڕەواییە. زێدەباری ڤێ چەندێ، هەرێما كوردستانێ داخوازا ئێكلاكرنا شایستەیێن نەدای دكەت د بودجەیێ گشتی دا ل گەل خەرجیێن بەرهەمئینانا پەترۆلێ و ڤەگوهاستنێ و قەرەبووكرنا وان بڕیارێن زیان گەهاندینە هەرێمێ. ئەڤ گۆژمە پارە گەلەك پترن ژ وان جوداهیێن د بەیاننامەیێ دا هاتینە باسكرن.
چار: نەرمییا حوكمەتا فیدڕالی پێگیریكرنە ب دەستوور و بجهئینانا وی. دەستخۆشی ل نەرمییا حوكمەتا فیدڕالی یا بەری نوكە و یا نوكە د هنارتنا پارەیێ مووچەی دا دكەین، ئەڤە ب وێ رامانێ نینە كو یاسا شكاندییە، بەلكو دەربڕینە ژ هەستكرن ب بەرپرسیارەتییا نشتیمانی بەرامبەر وەلاتیێن وان ل هەرێمێ و پاراستنا ئارامییا جڤاكی و ئابۆری ل هەموو پارێزگەهێن ئیراقێ. گەفكرن ل حوكمەتا فیدڕالی ب لێپرسینا یاسایی ژبەر دانا مووچەیێ وەلاتیێن ئیراقێ، سیاسیكرنا رۆهن یا یاسایانە. ئەوێن خەونێ ب زڤڕاندنا وێ مەركەزیەتا خراب دبینن كو بنپێكرنا دەستوور و رێككەفتنێن سیاسی دكەت، خەونا وان ب جه نەهاتییە و دێ هەر ب خەون مینیت.
ب گۆڕەی بەیاننامەیێ: «دەزگەهێ یاسادانانێ و سەرۆكایەتییا وێ نوونەراتییا ئیرادە و دەنگێ هەموو پێكهاتە و تەخێن گەلێ ئیراقێ دكەن، نابیت لایەنگیریێ بۆ چو ئالی یان گرۆپان بكەت بەرامبەر ئالییەكێ دی. بارودۆخ هەر چەوا بیت، پرسا رێكخستنا پەیوەندیێن دارایی د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا دێ ل سەر بنیاتێ هەڤپشكیێ بیت و پێدڤییە ژ زمانێ گەفان دوور بكەڤین و دیالۆگا تەكنیكی بكەینە رێك بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن دارایی د چارچۆڤەیا یاسایێ دا، دوور ژ ژیارا وەلاتیێن ئاسایی».

ل رۆژا ئێكشەمبی، 7/6/ 2026، نەهـ سال ب سەر ئێك ژ وێرەكترین و ستراتیژیترین بڕیارێن د دیرۆكا هەڤچەرخا گەلێ كورد دا دەرباز دبن، ئەو ژی بڕیارا ئەنجامدانا ریفراندۆما سەربەخۆیێ یە كو نەخشەیا سیاسی یا دەڤەرێ هەژاند.
ل رۆژا 7/6/ 2017، د كۆمبوونەكا بەرفرەهـ دا ب سەرپەرشتییا سەرۆك مەسعود بارزانی و ب پشكدارییا پترییا رەها یا لئالیێن سیاسی یێن هەرێما كوردستانێ، بڕیارەكا دیرۆكی هاتە دان. بڕیار ئەو بوو كو ل رۆژا 25/9/ 2017 گەلێ كوردستانێ ب رێكا سندۆقێن دەنگدانێ چارەنڤیسێ خۆ دیار بكەت.
وێ رۆژێ، ئالیێن سیاسی یێن وەك پارتی دیموكراتی كوردستان، ئێكەتی نیشتمانی كوردستان و پارتێن ئیسلامی و نەتەوەیی و پێكهاتەیێن جودا، ل بن سیبەرا جڤاتا بلند یا ریفراندۆمێ كۆمبوون. پەیاما سەرەكی ئەو بوو كو پشتی نەهـ دەهـ سالان ژ نەهامەتی و پبنپێكرنێن دەستووری ژ ئالیێ بەغدایێ ڤە، دەم هاتییە گەل گۆتنا خۆ یا دووماهیێ بێژیت.
سەرەڕای گڤاشتنێن بێوێنە یێن نێڤدەولەتی و گەفێن وەلاتێن جیران بۆ دائێخستنا سنۆران و ئەنجامدانا مانۆڕێن سەربازی، سەرۆك بارزانی وەك پارێزەرێ وێ پرسا نەتەوەیی د هەموو دیدارێن دپلۆماسی و جەماوەری دا دوپاتی ل سەر وێ چەندێ دكر، كو ریفراندۆم مافەكێ سروشتی و قانوونی یێ گەلێ كوردستانێ یە و چو بەدیل نینن گەرنتییا مافان بكەن. هەروەسا یێ رژد بوو ل سەر وێ چەندێ كو دڤێت گەل بڕیارێ بدەت، نەك گڤاشتنێن دەرەكی.
وێ رژدیێ وەكر كو ل 25/9/2017 كەرنەڤالەكا نەتەوەیی یا بێوێنە ل هەرێما كوردستانێ و دەڤەرێن كوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێمێ بهێتە ئەنجامدان.
ئەنجام ژی دیرۆكی بوو، پتر ژ 92% خەلكێ كوردستانێ ب «بەلێ» دەنگ ب سەربەخۆیێ دا، ب گۆتنا چاڤدێرێن نێڤدەولەتی ژی، ئێك ژ پاقژترین و دیموكراسیترین پرۆسەیێن دەنگدانێ بوو ل جیهانێ.
ئەڤرۆ پشتی نەهـ سالان، بڕیارا 7/6/2017 وەك وەرچەرخانەكا دیرۆكی دهێتە دیتن كو تێدا كوردان نیشان دا سەرەڕای گەمارۆ و سزادانا ب كۆمەل، ئیرادەیا نەتەوەیی بۆ گەهشتن ب مافێن رەوا ناچەمیت و ریفراندۆم وەك ناسنامەیەكا قانوونی و سیاسی یا هەردەم د ئەرشیفێ گەلێ كورد دا دێ مینیت.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل هاری تیۆهاریس، جێگرێ وەزیرێ دەرڤە یێ یۆنانێ كر.
ل دووف بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ «د دیدارێ دا، هەردوو ئالی هەڤڕا بوون ل سەر گرنگییا پتر بهێزكرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و كۆمارا یۆنانێ د بوارێن جودا جودا دا، ب تایبەتی ب هێزكرنا پەیوەندیێن دووقۆلی د بوارێن لێكگۆهارتنا بازرگانی، گەشتوگوزار، كەلتوور، شوونوار و ساخلەمیێ دا».
د پشكەكا دی یا دیدارێ دا، بیر و را ل سەر دووماهی گۆڕانكاری و پێشهاتێن رەوشا گشتییا ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن و دوپاتی ل سەر گرنگییا پاراستنا ئاسایش و تەناهیا دەڤەرێ هاتە كرن.

ئەحمەد كانی، ئەندامێ كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی دیموكراتی كوردستان، دوپاتكر كو پارتی د پێكئێنانا حوكمەتا نوو یا هەرێما كوردستانێ دا، تنێ ل گەل ئێكەتییا نیشتمانییا كوردستانی دانوستاندنان دكەت و گۆت: «بەدیلێ ئێكەتیێ ل بەر دلێ پارتی تنێ ئێكەتییە، مژارا (نەوەی نوێ) پرسەكا جودایە».
ئەحمەد كانی ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو پێدڤییە بنەمایێ سەرەكی بۆ پێكئێنانا حوكمەتێ رێزگرتن بیت ل ئەنجامێن هەلبژارتنان و بەركەفتنا سیاسی، دیسان رەخنە ل وان ئالییان گرت یێن كو پشتی هەلبژارتنان دژایەتییا درووشمێن خۆ یێن بەرێ دكەن.
ل دۆر ئەگەرێ شكستنا دانوستاندنان، ئەحمەد كانی ب ئاشكەرا دیاركر كو هەكە هەموو رێك هاتنە گرتن ورەوش گەهشتە بنبەستێ، دووبارەكرنا هەلبژارتنان دێ بیتە ئێك ژ بژاردەیان.
ناڤبری گۆت: «ئەم د پشتڕاستین هەكە هەلبژارتن بهێنە دووبارەكرن، پارتی دێ كورسیێن پتر بدەستڤە ئینیت و ئالیێن دی وەكو (نەوەی نوێ) نەشێن هەمان هەژمارا كورسییان بدەستڤە بیننەڤە».
ل دووماهیێ، ئەندامێ كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی رۆلێ سەرۆك مەسعود بارزانی ل دۆر پرسێن نیشتمانی و چارەنڤیسساز ب رۆلەكێ نیشتمانی و نەتەویی ناڤبر، كو تێدا سەرۆك بارزانی هەردەم ب هزرەكا نیشتمانی سەرەدەری ل گەل پرسێن گشتی كرییە، نەك تنێ وەكو سەرۆكێ پارتی.

پەیامەكا گرنگ ژ ئالیێ سیاسەتمەدارەكێ ئیراقی ڤە ئاراستەی سەرۆك وەزیرێن ئیراقی هاتە كرن، تێدا دوپاتی ل سەر گرنگییا بەردەوامبوونا هەوێن دژی گەندەلیێ و هەڤكارییا د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا كر، هەروەسا هایداری ژ پیلانێن گەندەلكاران و مافیایێن مادەیێن هوشبەر دا.
میسال ئالووسی، سیاسەتمەدارێ ئیراقی، د هەژمارا خۆ یا فەرمی دا ل سەر تۆرا كۆمەلایەتییا (ئێكس) پەیامەك ئاراستەی عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقی كر و هەلوەستێ خۆ ل سەر رەوشا سیاسی و هەوێن دژی گەندەلیێ دیار كر.
ئالووسی د دەستپێكا پەیامێ دا دوپات كر، كو چو داخواز و بەرژەوەندیێن تایبەت ل گەل حوكمەتێ نینن و ژیانا ل گوندێ خۆ ل نك وی پەسەندترە ژ زڤرینێ بۆ ناڤا مەیدانا سیاسی، لێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو سەركەفتنا ئەلزەیدی بۆ وی یا گرنگە ژ پێخەمەت پاراستنا گەلێ ئیراقی.
هەروەسا ئالووسی د پەیاما خۆ دا بۆ ئەلزەیدی دبێژیت: «هەموو كەس ب گرنگی ڤە چاڤێ خۆ ل رەوشێ دگرن، هندەك كەس حەز ژ تە دكەن و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ تە دخوازن، لێ هندەكێن دی چو جاران هیڤییا وێ چەندێ ناكەن كو تو سەركەفتی بی».
ڤی سیاسەتمەداری پێنگاڤێن دژی گەندەلیێ ل پارێزگەها سەلاحەدینێ و كەرتێ پەترۆلێ بلند هەلسەنگاندن و ب «گورزەكێ زیرەكانە» ناڤبرن، و هۆشداری دا ژ پاشڤەچوونێ د ڤان هەوان دا بەرامبەر گەندەلكاران.
هەروەسا ئالووسی، دەستپێشخەری و تێكگەهشتنێن د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقی بۆ كاری هەڤپشك ب بلند هەلسەنگاند و راگەهاند: ڤێ پێشكەفتنێ د پەیوەندییان دا، مافیایێن مادەیێن هوشبەر (كاپتاگۆن) و گەندەلكار تووشی ترسەكا مەزن كرینە.
د درێژاهییا پەیاما خۆ دا بۆ سەۆك وەزیرێن ئیراقێ، ئالووسی هۆشداری ژ «ژەهرا ستەمێ» یا نەحەزان دا و گۆت: «گەلەك هشیار بە، ستەمكار دێ بزاڤێ كەن تە و حوكمەتا تە بێخنە د تەلهێ دا».
وی سیاسەتمەداری د پەیاما خۆ دا بۆ عەلی ئەلزەیدی ئەڤ چەندە ژی دیار كر: «ئەوێن شەرما ژ دەلالیكرن و فرۆتنا خەباتا پێشمەرگەی نەكەن، دێ تە، سەروەرییا ئیراقی و حوكمەتا تە ژی ب ئەرزانترین بهای فرۆشن».
ئالووسی د دوماهیكا پەیاما خۆ دا دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو، سەركەفتنا عەلی ئەلزەیدی ل سەر ئاستەنگان، بتنێ بژاردەیا بەردەستە بۆ رێگریكرنێ ژ ژناڤچوونا وەلاتی.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com