ئهڤرۆ نيوز:
برێت ماکگوێرک، نوونهرێ تايبهتێ ئوباما بۆ شهرێ داعش راگههاند: سوپايێ عيراقێ ل رۆژا 5 شهمبى ل ميحوهرێ رۆژههلاتا مووسل يێ چوويه ناڤ وى باژارى.
ئهڤرۆ نیوز: ئهكرهم ئیبراهیم
ئهڤرو نیڤرو ب ئامادهبونا فهرهاد ئهمین ئهتروشى پارێزگهرێ دهوكێ و شێخ عمران بارزانى نوێنهرێ سهروكێ حكومهتا ههرێما كوردستانێ درێ و رهسمهكێ دا بهرێ بنیاتى پروژێ وهبهرئینانێ یێ ترمینالا دهوك یا نێڤ دهولهتى هاته دانان كو دێ دو هزار دهلڤێن كارى پهيدا كهت.
درێ و رهسمێن دانانا بهرێ بنیاتى دا پارێزگهرێ دهوكێ ئاماژه كره گرنگیا پروژێ ترمینالا دهوكێ و گوت ئهف جوره پروژه جهێ شانازى و سهرفرازیێ نه بو پارێزگهها دهوكێ دێ ههمى هاریكارى و ههفكاریێ بو سهركهفتنا ڤى پروژهى و ههر پروژهكێ بڤى رهنگى بهێته بجهئینان بو پێشڤهبرنا بارێ ئابورى ل دهڤهرێ و پهیدا كرنا دهلیڤێن كارى بو هاولاتیان ,ههروهسا دهست خوشى و سوپاسیا وان ههمى لایهنا كر یێن بوینه هاریكار بو دهست پێكرنا ڤى پروژهى و هیڤى خواست كو ئهف پروژێ بڤى رهنگى ببنه هاریسكار بو خێزانێن شههیدێن سهربلند و كگهسو كارێن وان و پێشمهرگێن قارهمان و گوت : ههكه حكومهتا ههرێمێ بڤێت دهلیڤێن كارى پهیدا بكهت دڤێت هاریكار بیت بو بجهئینانا ڤان رهنگه پروژێن وهبهر ئینانێ و خورتكرنا كارێ كهرتێ تایبهت و داخازیا سهركهفتنێ بو كومپانیا دارین كر و گوت : بو ههر كومپانیهكا بڤێت كارێ وهبهر ئینانێ بكهت چ نافخویى یان بیانى وهكو پارێزگهه دێ هاریمار بن ب ههمى شیانا ,
ههژى گوتنێ یه پروژێ ترمینالا دهوك یانێڤ دهولهتى دێ ل سهر روبهرێ 273 هزار مهترێن دوجار هێته بجهئینان و كوژمێ 163 ملیون دولار بو پروژهى هاتینه دهست نیشان كرن و دماوێ 5 سالا دێ ب دیماهیك هێت و پێك دهێت ژ
ئاڤاهیێ ترمینالى ژ 3 قاتا پێك دهێت و سهنتهرێ بازرگانیێ جینى ژ 2 نهوما پێكَت زێدهبارى 44 پێشانگههێن ترومبێلا و 2 خارنكهه و كافیتیریا 39 كوگههێن هشك و 72 نڤیسینگههێن كریكرنا ترومبێلا و مینى ماركێتهك و و كارگێریا پروژهى پێكهاتیه ژ 7 نهوما وكورهپانا راوهستاندنا ترومبێلێن پاص و بارههلگر و تهكسیان ههوهسا جهێ سیرفیس و شیشتنا ترومبێلا و چهندین خزمهتگوزاریێن دى وهكو قهپان و پاركا گشتى و كهسكاتى و باغچه و دێ ژلایێ كومپانیا دارین گروپ ڤه هێته بجهئینان
ئەڤرۆ نیوز، لەزگین جوقی:
بەرپرسێ پشکا راگەھاندنێ ل رێڤەبەریا گشتيا پەروەردا پارێزگەھا دھۆکێ دیارکر رێکخراوا Giz یا ئەلمانی رازەمەندیا وەلاتێ ئەلمانیا وەرگرت بۆ مەزاختنا کوژمێ دو ملیۆن دولاران بۆ ھاتنوچوونا مامۆستایێن پارێزگەھا دھۆکێ و ل ڤێ ھەیڤێ دێ دەست ب مەزاختنێ ھێتە کرن.
ئهحمهد زوبێر، بهرپرسێ پشكا راگههاندنێ ل رێڤهبهريا گشتيا پهروهردا پارێزگهها دهۆكێ دياركر كو پتر ژ حهفت هزار مامۆستايێن پارێزگهها دهۆكێ هاتنوچوونێ ل قهزا و ناحيه و كۆمهلگههـ و گوندێن سهر ب پارێزگهها دهۆكێ ڤه دكهن و بهردهوامى دايه پرۆسا خواندنێ و ئهڤ ژمارا مامۆستايان دێ ل گۆر دوور و نێزيكيا جهێ ئاكنجيبوونێ و دهوامێ پارێ هاتنوچوونێ وهرگرن.
زۆبێر گۆتژى: “ب ئامادهبوونا لايهنێن پهيوهنديدار ئهڤ رێكهفتنه هاتيه كرن و رێكخراو دێ پارێ هاتنوچوونا مامۆستايان ب ستوويێ خوه ڤه گريت و پهروهرده دێ ميكانيزمهكا گۆنجاى دهستنيشان كهت بۆ مهزاختنێ پارهى ل سهر ههموو مامۆستايێن هاتنوچوونێ دكهن”.
ئهڤرۆ نيوز:
نهدا مێرگهسۆرى، ئهنداما جڤاتا نوونهرێن عيراقێ بۆ ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستانی راگههاند كو لژنێن پهيوهنديدار ل جڤاتا نوونهرێن عيراقێ د بهردهوامن ل سهر دانوستاندنێ ل سهر پرۆژێ قانوونا بۆدجا گشتى يا عيراقێ بۆ سالا 2017ێ.
ب گۆرهى گۆتنێن نهدا مێرگهسۆرى د پرۆژێ قانوونا سالا 2017ێ دا، 17% ژ بههرا ههرێما كوردستانێ و شايستهيێن داراى يێن هێزێن پێشمهرگێ كوردستانێ هاتينه بنهجهكرن.
ئهڤرۆ نيوز:
هێزێن دژه تيرۆرا عيراقێ ئهڤرۆ ژ سێ لايان ڤه چوونه ناڤ تاخێ كهرامه ل رۆژههلاتێ باژێرێ مووسل.
تاخێ كهرامه يێ دويێ يه هێزێن ئهمنى دچنه د ناڤ دا، پشتى بهرى نوكه تاخێ گۆگجهلى ب تهمامى كونترۆل كرى.
ئهڤ هێرشا دژه تيرۆرێ د دهمهكى دايه كو بهرى دو رۆژايه ب تهمامى دهستێ خوه دانابوو سهر ئاڤاهيێ كهنالێ مووسل يێ حكۆمى.
ئهڤرۆ رۆژا پێنجشهمى ئهبۆ بهكر بهغدادى، خهليفێ داعش د تۆمارهكا دهنگى دا داخواز ژ چهكدارێن خوه كر كو خوه نهڤهكێشن و شهرى ل ههمبهر لهشكرى عيراقێ و هێزێن پێشمهرگهى و حهشهد شهعبى بكهن.
ئەڤرۆ نيوز:
پشتی چەندین گۆتگوتک ھاتینە کرن کو پۆستێ جێگرێ پارێزگارێ دھۆکێ دێ دەنە موسلمانێن زاخۆ، ئەندامەکێ مەسیحیێ ئەنجومەنێ پارێزگەھا دھۆکێ دیار کر کو ھێشتا ئەڤ پۆستە بۆ چو ئالیان نەھاتیە ئێکلاکرن.
فارس یوحەنا ئەندامێ ئەنجومەنێ پارێزگەھا دھۆکێ ل سەر لیستا کلدانی سریانی ئاشووری بۆ ئەڤرۆ دیار کر کو ھەتا نھا پۆستێ جێگرێ پارێزگارێ دھۆکێ ئێکلا نەبوویە نە بۆ لیستا وان و نە بۆ چو لیستێن دی و گۆت: “ھیچ تشتەکێ رەسمی ل دۆر ڤی پۆستی نەھاتیە”.
ئەندامێ ئەنجومەنێ پارێزگەھا دھۆکێ خویا کر ژی وەکو پێکھاتێ مەسیحی دخوازن کو ئەڤ پۆستە بۆ وان بیت، چونکی پشتی ڤێ خولا ئەنجومەنێ پارێزگەھێ چ پۆستێن ئیداری بۆ وان نەھاتینە دیارکرن و گۆت “ئەم خوە ب مەغدور دزانین و بلا وەکی ئالیێن دی مەژی ھندەک پۆست ھەبن، چونکی پرانیا مەسیحیێن کوردستانێ یێن رەسەن ل پارێزگەھا دھۆکێ نە”.
ئهڤرۆ نيوز:
بسپۆرەکێ جۆگرافیا سیاسی ئاماژە بوێ چەندێ دا، کو ئاخفتنێن نوری مالکی چو بھایەکێ خوە یێ قانوونی و سیاسی نینە و چیایێ حەمرین ھەتا شنگالێ ئاخا کوردستانێ یە، ھەروەسا دیارکر ب گرتنا مووسل دێ کاریگەری لسەر ھەرێما کوردستانێ ھەبیت و ب دوورکەتنا داعش چو مەترسیێن ئەمنی لسەر کوردستانێ نامینن.
دکتۆر خەلیل ئیسماعیل، بسپۆرێ جۆگرافیا سیاسی بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت” داخویانێن نووری مالکی لدۆر ھەرێما کوردستانێ و دەڤەرێن کوردستانی چو بھایەکێ خوە نینە ژلایێ سیاسی و قانوونی، چونکو پێشمەرگەی ب خوینا دەڤەرێن کوردستانیێن دەرڤەی ئیدارەیا حوکمەتا ھەرێما کوردستانێ رزگارکرینە و ژلایێ دستووری و قانوونی ڤە ئاریشەیا ئەڤان دەڤەران بھێتە چارەسەرکرن، پێدڤی بوو لسەر دەمێ نووری مالیکی و گورەی مادێ 140 ئاریشەیا دەڤەرێن کوردستانی بھێتە چارەسەرکرن، ڤێ دوماھیێ ژی سوپایێ عێراقێ نەشیا خوە لبەر سینگێ تیرۆرستێن داعش بگریت و بەڕەڤانیێ ل دەڤەرێن کوردستانی بکەت نوکە 95%ی ڤان دەڤەران لبن کۆنتڕۆلا ھێزێن پێشمەرگەینە و پێشمەرگە ناھێتە ڤەکێشان، ھەر ل چیایێ حەمرین ھەتا دوماھی سنوری قەزا شنگالێ کوردستانە و ژلایێ قانوونی و دیرۆکی ژی چو ئاریشە لسەر نەماینە.
ل دۆر پشکداریا پێشمەرگەی بۆ ناڤ مووسل دکتۆر خەلیلی گۆت: من زۆر پێخۆشبوو د رێککەفتنا ناڤبەرا ھەرێما کوردستانێ و عێراقێ دا ھاتیە پێشمەرگە ناچیتە ناڤ سەنتەرێ باژێڕێ مووسل، تنێ ئەڤ جھێن بۆھاتینە دیارکرن وەکی سنورێ کوردستانێ سەنگەرێن خوە دانێن و تنێ وەکی پشتەڤانی ل سوپایێ عێراقێ بھێتەکرن، بدیتنامن نابیت پێشمەرگە پشکداری شەڕێ ناف باژێڕێ مووسل ببیت چونکە شەڕێ مە نینە ناف مووسل و بلا عێراق بۆ خوە مووسل رزگاربکەت، بێگومان ب گرتنا مووسل دێ کاریگەری لسەر رەوشا ھەرێما کوردستانێ ھەبیت، بتایبەتی ژلایێ ئەمنی ڤە دێ زۆر کاریگەری ھەبیت و ئەف سنورە نوکە مە دگەل گروپا تیرۆرستێن داعش ھەی نامینیت، ژلایێ ئەمنی ڤە ھەتا داعش ل سنورێن ھەرێما کوردستانێ مابیت بێگومان دێ مەترسی لسەر ھەرێما کوردستانێ ھەر مینیت، چونکە ئەڤێ گروپا تیرۆرستی ھەر دەلیڤەیەک بۆ بھێتە پێش دێ ھێرشی سەر ھەرێمێ کەن، پشتی سەرکەفتنا ئۆپەڕاسیۆنا مووسل داعش دێ دوورکەڤیت ل کوردستانێ و ئەف مەترسیێن بەرێ نامینن.
ئهڤرۆ نيوز:
ئهبوبهكر بهغدادى خهليفێ داعش د تومارهكا دهنگى دا داخواز ژ سوونان دكهت پشتهڤانيا دهولهتا ئيسلامى بكهت و داخوازێ ژ چهكدارێن خوه كر هێرشێ بكهنه سهر سعوديه و توركيا.
د تومارهكا دهنگى دا، كو ئهڤرۆ سپێدێ بهلاڤ كريه د ماوێ 31 خولهك دا بهغدادى هێرشهكا دژوار دكهته سهر چهند وهلاتان.
ئەڤرۆ نيوز:
ئەندامەکێ سەرکرداتیا پارتی دیمۆکراتی کوردستان راگەھاند، دەمێ بزاڤا گۆڕان دروست بووی ب نەھجێ ئۆپۆزسیۆنێ دروست بوو، لەورا نەشێت ببیتە حوکمەت، کو ھاتیە ناڤ حوکمەتێ نەشیا ب نەفەسەکا حوکمەتداریێ کار بکەت و گۆت:(ئەم نوکە ژی نابینین نیازا خێرێ د گۆڕان دا ھەبیت بۆ ڤێ رەوشا کوردستانێ).
عەلی تەتەر دوپات ژی کر، کو گۆڕان نەشێت و خوە ل بەر وێ چەندێ ناگریت و سروشتێ وان ژی یێ وەسایە حوکمەتداریێ نەکەن، نوکە نوکە ژی نەشێت ل گەل حوکمەتێ ب رێڤە بچیت، راگەھاندن و کاردێن خوە و فراکسیۆن و سەرۆکێ پەرلەمانی کۆنترۆل بکەن، باشترە ببیتە ئۆپۆزسیۆن، د دەمەکی دا فازل میرانی سکرتێرێ مەکتەبا سیاسی یێ پارتی د کۆمبوونەکێ دا گۆتبوو، دەست نادەت گۆڕان ھەتا دەمژمێر دو د حوکمەتێ دا بیت و پشتی دویێ ببیتە ئۆپۆزسیۆن، یان دڤێت حوکمەت بیت یان ئۆپۆزسیۆن.
عەلی تەتەر بۆ باسنیوز دیار کر، رێککەفتنا گۆڕان و ئێکەتیێ جۆرەکێ سستیێ بۆ چارەکرنا کێشێن ھەرێما کوردستانێ دورستکریە و گۆت:(رەنگە دلێ خەلکەکی ب وێ چەندێ خۆشکربیت کو رێککەفتنا گۆڕان و ئێکەتیێ پالدەرەک بیت بۆ چارەکرنا کێشان، لێ ئەز وەسا دبینم ئێکەتی و گۆڕان نەشێن بگەھنە رێککەفتنەکا ئێکلاکەر، ب تایبەت کو گۆڕان ژ ئەنجامی بەرئێکچوونا ئێکەتیێ دروست بیە، لەورا گۆڕان گەل ئێکەتیێ ھەتا دووماھیێ نابەتە سەری، ب تایبەتی ژ بەر ئاۆزیێن ڤێ دووماھیێ یێن راگەھاندنێن ھەردو ئالیان.