دهۆك، لەزگین جۆقی:

رێڤەبەری كۆچ و كۆچبەران ل دهۆكێ دیاركر كو گەڕا نەهێ یا ڤەگەڕیانا ئاوارەیان بۆ شنگالێ‌ دێ دەست پێ كەت و هەتا مەها خزیرانا سالا بهێت دێ یا بەردەوام بیت.
پیر دەیان، رێڤەبەری كۆچ و كۆچبەران ل دهۆكێ بۆ رۆژناما ئەڤرۆ گۆت: «د ناڤ گەڕا نەهێ دا ناڤێن پتر ژ 400 خێزانێن ئاوارە بۆ ڤەگەڕیانا شنگالێ‌ دێ هێنە تۆماركرن، ئاوارە ل هەموو كەمپان دشێن ناڤێن خۆ بۆ ڤەگەڕیانا شنگالێ‌ تۆمار بكەن».
گۆت ژی: «چو گڤاشتن ل سەر ئاوارەیان نینە، دئازادن بۆ ڤەگەڕیانا شنگالێ‌، نوكە ل كەمپان دەست ب تۆماركرنا ناڤێن ئاوارەیان هاتیە كرن و دێ یا بەردەوام بیت».

وەلاتیێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بەردەوامیێ ددەتە خوەنیشادانان و داخواز دکەن کو پەروەردە ل هەموو رۆژئاڤایێ کوردستانێ ب زمانێ کوردی بیت و مامۆستایێن کورد ژی دیار دکەن هەکە بریارا شامێ نەهێتە هلوەشاندن دێ ئالۆزیێن مەزن روو دەن.

چەند رۆژن ل پڕانیا باژێرێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ وەلاتیێن کورد دەست ب خوەنیشادانان کرینە و داخواز دکەن حوکمەتا شامێ بریارا خوە یا ل دۆر پەروەردەیێ ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ هلوەشینیت، چونکی نابیت ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ تنێ سێ وانە ب زمانێ کوردی بن و دڤێت هەموو وانە ب زمانێ کوردی بن و پێدڤیە تنێ چەند وانەیەک ب زمانێ عەرەبی بن، چونکی چەندین سالن زارۆیێن کوردان ل هەموو رۆژئاڤایێ کوردستانێ ب زمانێ کوردی دخوونن و نها سەپاندنا زمانێ عەرەبی دێ بیتە ئەگەرێ ئالۆزیێن گەلەک مەزن و دڤێت شام پێداچوونێ د بریارا خوە دا بکەت.
گەلەک ژ مامۆستایێن کورد ژی دیار کرن، چەند سالن پەروەردە ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ ب زمانێ کوردی بوویە و نابیت نها ب جارەکێ هەموو تشت بهێنە گوهۆڕین و ئەو یەک دێ بیتە ئەگەرێ روودانا ئالۆزیێن گەلەک مەزن و نها ژی گەلەک ژ قۆتابیێن کورد ناخوازن بچنە قۆتابخانێ و سالا نوو یا خواندنێ بایکۆت کرینە، ئەو یەک ژی نیشا ددەت خەلک ژ رەوشا نها رازی نینن و دڤێت حوکمەتا شامێ پێداچوونێ د بریارا خوە دا بکەت، کا چاوا زارۆیێن عەرەبان ماف هەیە ب زمانێ عەرەبی بخوونن دڤێت زارۆیێن کوردان ژی هەمان ماف هەبیت و هەکە ئەو دبێژن کورد برایێن مە نە وی دەمی دڤێت رێزێ ل داخوازیێن کوردان بگرن.
ل ئالیێ دی ئیلهام ئەحمەد سیاسەتمەدارا کورد ژی دیار کر، ئەو ژ بریارا شامێ دەرحەق پەروەردێ رازی نینن و وان دەست ب بزاڤەکا مەزن کرینە کو شام پێداچوونێ د بریارا خوە دا بکەت، چونکی یا نها دهێتە کرن دێ بیتە ئەگەرێ ئالۆزیێن مەزن، دڤێت شام ل گۆر راستیا ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ سەرەدەریێ بکەت و دڤێت پڕانیا وانەیێن زارۆیان ب زمانێ کوردی بن و گۆت: (مە بەری نها ژی سەبارەت ب زمانێ کوردی گەلەک جاران بۆ بەرپرسێن شامێ دیار کریە کو دڤێت رێزێ ل داخوازیێن گەلێ کورد بگرن، سێ وانە د حەفتیەکێ دا گەلەک کێمن و بێگومان گەلێ کورد ل سووریێ ڤێ یەکێ قەبوول ناکەت، خوەنیشادانێن نها ژی نیشا ددەن کو رەوش وەسا بەردەوام نابیت و مە ژی ب فەرمی داخواز ژ حوکمەتا شامێ کریە کو پێداچوونێ د بریارا خوە دا بکەت).
گەلەک ژ چاڤدێرێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی دیار دکەن کو بابەتێ زمانێ کوردی هێلا سۆرە و دڤێت هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ رێ نەدەن سیستەمێ نها یێ پەروەردێ بهێتە گوهۆڕین، هەکە نها ل هەمبەر بریارا شامێ هەلوەستەک مەزن نەبیت دێ پاشی شام گەلەک بریارێن دی ژی ل دژی گەلێ کورد دەت و گرنگە هەموو پارت و هێزێن سیاسی پشتەڤانیێ ل داخوازیێن گەلێ کورد بکەن و نابیت سیستەمێ پەروەردێ ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بهێتە گوهۆڕین، چونکی مافێ رەوا یێ گەلێ کوردە کو پەروەردە ب زمانێ کوردی بیت و نابیت حوکمەتا نها یا شامێ بەردەوامیێ بدەتە سیاسەتا شاش یا رژێما بەرێ یا سووریێ، ژ بەر ڤێ یەکێ ژی دڤێت کورد ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ بەردەوامیێ بدەنە خوەنیشادانان دا شام نەچار بیت بریارا خوە یا شاش هلوەشینیت.

دیدار، دلۆڤان ئاكرەیی:

ڕێڤەبەرا ڕێك و پڕان ل پارێزگەها دهۆكێ دیار كر، كار ل سەر پرۆژەیێ ستراتیژی یێ جووتسایدێ دهۆك بۆ باعەدرێ بەردەوامە و قوناغێن باش بڕینە و د نوكە دا رێژەیا كاری ل سەر ڤی پرۆژەی گەهشتیە ٨٠٪.

ئەندازیار خەدیجە مەحەمەد، ڕێڤەبەرا ڕێك و پڕان ل پارێزگەها دهۆكێ گۆت: درێژاهیا ڕێیا جووتسایدێ دهۆك بۆ باعەدرێ 26 بۆ 27 كیلومترانە و هەردو ئالییێن ڕێكێ دگرتە خۆ و د پرۆژەی دا نێزیكی 10 پڕ و بنپرد (Overpasses & Underpasses) ل سەر ڤێ ڕێكێ هەنە و دهێنە چێكرن و ڕێك دو ئالییە، هەر ئالییەك ژ دو ڕێڕەوان بۆ هاتنووچوونا ترۆمبێلان پێكدهێت، سەرەرای هەبوونا شانێن ڕێكێ ژ هەردو ئالییان ڤە.
ل دۆر هەبوونا ئاستەنگان درێیا پرۆژەیی دا ئاشكرا كر: ڕێیا ڤی پرۆژەی دناڤ دەڤەرەكا چیایی دایە و هەبوونا كەڤڕێن مەزن و سەختیا ڕاكرن و بڕینا وان دەم بوو دڤێت، لەوما بۆ چارەسەركرنا ڤان ئاستەنگان نێزیكی 7 كیلومتران دیوارێن پالپشت دێ هێنە چێكرن، پشكەكا مەزن یا ڤی پڕۆژەی پێكهاتییە ژ كارێن بڕینێ و پێكهاتەیێن گشتی یێن ڤێ پرۆژەیێ ستراتیژی پێكدهێت ژ چێكرنا تونێلێن دەستكرد، كەنار، چارەسەركرنا ناچارەیێن، دهێنە د ڕێیا پرۆژەی دا زێدەباری چێكرنا پێنج پڕان ل سەر ڕێكا ڤی پرۆژەی و چێكرنا پڕەكا مەزن ل سەنتەرێ باژێڕێ، كو نێزیكی 300 مەترانە، چێكرنا دیۆارێن پالپشت یێن كونكرێتی بۆ پاراستنا گیانێ وەلاتیان و رێكێ ل بەر وەرزێ زڤستانێ.
سەبارەت ب قۆناغێن كاركرنێ و پێشبینیێن تەمام بوونا پرۆژەی دیاركر، قۆناغا ئێكێ ب دووماهیك هاتیە و قۆناغا دووێ، كار ل سەر چێكرنا جووتسایدێ وێ ب تەمامی هاتییە ب دووماهیك ئینان و سایدەكێ وێ ب تەمامی هاتیە قێركرن و سایدێ دووێ ژی دەست پێ كریە و پێشبینی دهێتەكرن ل ماوەیەكێ نێزیك كار ل سەر سایدێ دوویێ ل قوناغا دوویێ ب دووماهیك بهێت.