ئهڤرۆ نیوز ، نهوزاد هلۆرى:
باژێرێ عهفرینه ئێكه ژ باژێرێن سهر ب پارێزگهها حهلهب و دكهڤیته دچارچوڤێ رۆژئاڤایێ كوردستانێ ، و ناڤهندا عهفرین بخوه ژى دكهڤیته گوشا باشوورێ روژئاڤایێ سنوورێ سووریا ل گهل توركیا ، سنووداره ل گهل دهشتا كویر ل نێزیك رووبارێ رهش ، و ل باشوورا وێ ژى هێلا شهمهندهفرێ یا بناڤ مار كو ژ گورهپانا بناڤ مهیدان ئهكبهس بو كس بخوڤه دگریت ، و رۆژههلاتێ وێ ژى دهشتا ئهعزازه و باكوور ژى سنوورداره ل گهل دهڤهرا چیایى ب تایبهتى چیایێ سهمعان. عهفرین ئێكه ژ دهڤهرێن چیایى كو دناڤبهرا 700 بو 1269مهتران ل ئاستێ دهریایێ بلنده و بلندترین جهێ وێ ژى بناڤێ گرێ مهزن دهێته بناڤكرن كو پارچهكه ژ زنجیره چیایێ تورس ل سوریا ، رووبهرێ وێ ژ روژئاڤایێ 55كم و بلنداهیا وێ ژلایێ باشوورى بو باكوورى 75كم و رووبهرێ گشتیێ وێ سێ هزار و 850م2 ، و ب شێوهیهكێ گشتى 2% ژ سهرجهم ئاخا وهلاتێ سوریا بخوڤه دگریت. هژمارا ئاكنجیێن ناڤهندا عهفرینێ 50 هزار كهسایه و ژ پێنج ناحیا پێكدهێت كو ئهو ژى ناحیێن ” شێران ، شێخ حهدید ، جندریس ،راجو ، بلبل و مهعبهتلى ” ، ئهڤه سهرهراى كو پێكدهێت ژ 366 گوندان ، و ب گورهى ئامارا سالا 2014 هژمارا گشتى یا عهفرینێ ب ههموو ناحى و گوندهوارێن خوڤه 172 هزار و 95 كهسه و پرانیا وان ژى كوردن. عهفرین ژ روویێ ئابوورى ڤه پێگهههكێ ب هێز و گرنگ ههیه و كهش و ههوایهكێ گونجاى ههیه و رێژهیهكا باش یا بهفرێ سالانه دباریت ، و دهڤهرهكا گرنگه دوارێ چاندنێ دا و پێكدهێت ژ دهشت و چیا و دولێن گرنگ و ئاخهكا قهله و باش ههیه بو چاندنا دهخل و دان و دهرامهت و داروبارێ فێقى و جوراوجۆر و ناڤداره ب دارا زهیتوونان و قامیشێ شهكرێ و دارێن ترى ب شێوهیهكێ ل ههموو گوندهوارێن عهفرینێ دارا زهیتوونێ ههیه ب شێوهیهكێ گشتى دارێن زهیتوونان عفرینێ دگههنه نێزیكێ 10 بو 13 ملیون داران بڤى رهنگى ئهگهر زهیتونێن عهفرینێ لسهر ئاكنجیێن وێ بهێنه دابهشكرن دێ ههر وهلاتهكێ عهفرینێ 66 دارێن زهیتوونان بهردكهڤن. ههر چهند ب چهندین رویان ڤه عهفرین دهڤهرهكا ستراتیچى و گرنگه و ئێكه ژ دهریێن ههرى گرنگ بو بازرگانى و ئابوورى و رێیا گههشتنا دهریا سپى یه ، بهلێ ئهگهر ئهم ژ روویێ چاندنێ ڤه بهحس ل دارا زهیتوونان بكهین دێ بینین كو ژ روویێ چاندنا زهیتوونان ڤه عهفرینیان روولهكێ بهرچاڤ ههیه ب تایبهتى د درۆستكرنا زهیتا زهیتوونان و هناردهكرنا زهیتونان بو ههموو جیهانێ. دارا زهیتوونان دیروكهكا گرنگ و دویر ههیه ، و چێروكا ههبوونا وێ ژى خهیالیه و گرێدایه ب كهلتوور و فهرههنگا عهفرینیان و دبێژن دارا زهیتوونێ عهفرینیان دپارێزن ژ لههیان و دهرگههێ سهرهكیێ ههبوونا ئاشتیێ و پێكڤهژیانا نهتهوهى و ئولى بوویه ل دهڤهرێ و گهشهپێدان و ئارامى و دلخوشیهكا زور دناڤبهرا خهلكێ دهڤهرێ درۆستكریه و ئاخا عهفرینێ بهێز و بهرهكهت كریه ، و چێروكا راستیا زهیتونا عهفرینێ ژى دزڤریت بو پیروزیێن ههموو ئاینێن ئهسمانى دهما كو بهحسا زهیتونا عهفرینێ دكهن و د دوماهى ئاین ژى دا پێغهمبهرێ خودێ محهمهد سلاڤێت خودێ لسهر بن ل بارا زهیتوونێ دبێژیت : (كلوا الزیت وادهنوا به فإن فیه شفاو من سبعین داو منها الجژام ) ئانكو زهیتوونان بخون ، روونێ زهیتوونان دهرمانه بو حهفتێ نهخوشیان ژ وانان ژى نهخوشیا جزامێ. دكونگرهیا نیڤدهولهتى یا سالا 1969 ل باژێرێ لوك یا ئیتالى كو تێدا نوژدارێن ئیتایا و یونان و فهرهنسا و تونس و یوگوسلافیا و ئیسپانیا و چهندان وهلاتێن دن دهریا سپى و ناڤهراست ڤهكولینێن بیولوجى و نوژدارى ل زهیتا زهیتوونان كر و ههمووان ئهو یهك پهسهندكر كو زهیتا زهیتونان باشترین زهیته بو خوارنێ و بكارئینانێ. ژبهركو سوریا ( عهفرین ب تایبهتى ) ناڤداره ب زهیتوونان ، زهیتونا وان بو گهلهك وهلاتێن مینا یونان هاته ڤهگوهاستن ئهو ژى ب رێیا بازرگانیا دهریایى ، دوڤدا بو پرانیا وهلاتان هاته ڤهگوهاستن ، و ئهڤ یهك ژى بویه سهدهم كو عهفرینى زێدهتر گرنگیێ ب زهیتوونێ بدهن ، و نها ژ سهرجهمێ 67 ملیون دارێن زهیتوونان ، 10 بو 13 ملیون دكهڤنه عهفرینێ.
ئەڤرۆ نیوز ، زنار :
پەرلەمانتارەکی لیژنا دارایی ل پەرلەمانێ عێراقێ دەمێ هنارتنا مووچێ فەرمانبەران ژلایێ بەغداڤە ئاشکرا دکەت.
ئەحمەد حاجی رەشید بریاردەرێ لیژنا دارایی ل پەرلەمانێ عێراقێ ئەڤرۆ ئێکشەمبی 21 کانوونا دویێ 2018 دیارکریە،کو بەغدا هەتا دوماهیا ڤێ هەیڤێ دێ مووچەی هنێریت،هەکە نەهنارت دێ ل دەستپێکا هەیڤا شوواتێ هنێریت.
گوت ژی،پشتی وەزارەتا ساخلەمیێ و پەروەردێ دێ هووربینی د لیستێن مووچەی یێن وەزارەتێن دیتر ژی دێ دەستپێکەن.
ئەڤرۆ نیوز:باسم قاسم شنگالی
ژبەر نەدانا كریا قوتابیان، پهروهردا مووسلێ قوتابخانەكا قوتابیێن شنگال و زوومار ل دهۆكێ داخست.
قوتابخانا ئامادەیا پەرستاری ب زمانێ ئەرەبی يا سەر ب رێڤەبەریا گشتی یا پهروهردا پارێزگەها نهينهوا ڤە كو دەوام و پشكێن ناڤخۆهیی یێن كچان و جهێ وان ل ئوتێلا شندۆخا ل پارێزگەها دهۆكێ یە،كو پتری(200) قوتابیێن شنگال و زوومار ل قوتابخانێ دخوونن، ل هەفتیا بۆری هاتیە داخستن و هەتا نوكه نەهاتیە ڤەكرن.
چالاكڤانێ مەدەنی”ریاز ئەلسەعداوی” بۆ ئەڤرۆ نیوزگۆت:”ئەڤە پتر ژ هەفتیەكێ یە ژبەر نەدانا كریا قوتابیان یا ئوتێلێ، ئهو قوتابخانه ژلایێ پەروەردا نهينهوا ڤە هاتیە داخستن و نوكه قوتابی دمالێن خوه دانە و چاڤەرێ دكهن كریا جهێ لێ ئاكنجی بهێتە دان داكو جارەكا دی ڤەگەرنە قوتابخانێ و دەست ب خواندنا خوه بكەن”.
گۆت ژی” پتر ژ(200) قوتابیێن كچ یێن قەزا شنگالێ و ناحيا زومار ل ڤێ قۆتابخانێ دخوونن و ئەڤە سالا وان یا دووماهيێ یە”.
ئهڤرۆنيوز:
ئهڤرۆ ئێكشهمبى 21/1/2018، سهرۆك بارزانى ل ههولێرێ سهرهدانا كۆسرهت رهسول جێگرێ ئيكێ يێ سكرتێرێ گشتيێ ئێكهتى نيشتمانى كوردستان كر.
دوێ سهرهدانێ دا، سهرۆك بارزانى ب خێر هاتنا كۆسرهت رهسول كر وهيڤيا ساخلهميێ وسلامهتيێ بۆ خواست
د ديدارا ههردولا دا، بهحسێ رهوشا سياسى يا عيراقێ ودهڤهرێ ودووماهى پێشهات وپرۆسا سياسى ل ههرێما كوردستانێ كر.
كۆسرهت رهسول، ل ڤێ دووماهيێ تووشى نهخوهشيهكێ ببوو و بۆ دهمهكێ هاتبوو هنارتن بۆ نهخوهشخانهكا ئهلمانى ل بهرلين.
ئهڤرۆنيوز:
راپۆرتێن رۆژنامێن ئينگليزى دياردكهن كو ياريكهرێ ههلبژارتيێ شيلى ويانا ئهرسنال يا ئينگليزى ئهليكسيس شانشێز ژ يانا خوه ئهرسنال بهر ب يانهكا دى چوويه.
رۆژناما “ديلى مێل” يا ئينگليزى بهلاڤكر” يانا مانشستهر يونايتيد ههموو پێرابوونێن ئيمزاكرنا گرێبهستێ ل گهل سانشێزى يێن ب دووماهى ئيناين ونوكه سانشێز ياريكهرێ مانشستهره”.
دياركر ژى” مانشستهر يونايتد ل گهل ئهرسنال رێككهفتيه كو سانشێز بهێته مانشستهر ل بهرامبهر چوونا ياريكهرێ ئهرمينى يێ مانشستهر يونايتد هنريك موختاريان بۆ ناڤ ريزێن ئهرسنال”.
ئهڤرۆنيوز:
ئێشانا ھەستی و گەێن مرۆڤی ب رەنگەکی گشتی ل ھەموو قووناغ و ژیەکی دا ئەگەرەکێ ھەیی تووش ببیت، بەلێ د وەرزێ زڤستانێ دا ئێشانا ڤان جھان زێدەتر دبیت.
نوشدارێ تايبهتمهندێ گشتى (سلێمان مەحموود)، بۆ نوش نيوز ددەتە دیارکرن کو ھەوایێ سار ل وەرزێ زڤستانێ کارتێکرنەکا زۆر دکەتە سەر باسک و گههێن پێ مرۆڤی، چونکو دەمێ مرۆڤی سار دبیت، زەبلەکێن مرۆڤی گرژ دبن و خوین وەکو پێدڤی بۆ وان جھان ناچیت کو سار دبن تایبەت کەسانێن زەعیف و لاواز و ژ ھەموویان پتر دانعەمر و زارۆیان ڤەدگریت.
تایبەتمەندێ گشتی ئاشکەرا ژی کر کو ئەو کەسێن ماددێ کالسیوم و ڤیتامین (دی) د ناڤ لاشێ وان دا کێم پتر تووشی ئێشانا گەھێن دبن. ژ بەر ڤێ چەندێ دڤێت خوە ژ سەرمایێ ب پارێزن، چونکو ھەوایێ سار ھەودانێ چێدکەت و فرکێ دروست دبیت، تایبەت ئەو کەسێن ئێشانا بڕبڕێ و سەوەفان و ئنزیلاق ھەیی دڤێت پتر خوە ژ سەرمایێ ب پارێزن.
سلێمان گۆت ژی: “وەرزشکرن ل ھەموو دەمان گەلەک یا پێدڤی یە، بەلێ دڤێت ئەڤ وەرزش کرنە ب رێک و پێکی بھێتەکرن و ل کەش و ھەوایەکێ ھێمن خۆش دا بیت، نە ل بەر سەرمایێ وەرزشێ بکەت و ل دووڤ دا بچیتە جھێ گەرم”.
ئهڤرۆنيوز:
سهركردهكێ بزاڤا گۆران رهخنێن توند ئاراستهى شاسوار عهبدولواحدى دكهت ودبێژيت ئهو كهسهكێ شكهستيه وههكه مه نهچار بكهت ، دێ فايلێن وى بهلاڤكهين.
خهليل سهركانى، پێشمهرگێ دێرين وئهندامێ جڤاتا گشتى يا گۆران گۆت” دهمهكه شاسوار عهبدولواحد سهرۆكێ بزاڤا نهوهى نوو، بێ كو ئهندامێ گۆران بيت، جلكێن نهوشيروان مستهفاى دكهته بهرخوه وچاڤ ل وى دكهت، بهلێ ههكه سنورهكى بۆ خوه نهدانيت، دێ نهچاربين فايلێن وى بهلاڤكهين”.
سهركانى زێدهتر بۆ باسنيوز گۆت” شاسوار ميراتگرى نهوشيروان مستهفاى نينه وههموو كهسهك دزانيت كا شاسوار كهسهكێ چاوايه وقهبوول ناكهين جارهكادى چاڤ ل نهوشيروانى بكهت”.
گۆت ژى” ئهو نهشێت بۆ بهرژهوهنديا خوه وگرۆپا خوه وهكو نهوشيروانى خوه لێبكهت”.
دياركر” شاسوارى پارێ هزاران وهلاتيان يێ خوارى ول بازرگانيا خوه ژى شكهستن يا ئيناى، لهوما ههكه سنورهكى بۆ خوه نهدانيت، دێ نهچاربين ههلويستي خوه بگوهۆرين وب شێوازهكى دى رهفتارێ دگهلدا بكهين”.
ئهرڤۆنيوز:
يانا زاخۆ ئهڤرۆ ئێكشهمبى 21/1/2018، سهركهفتنا خوه يا ئێكێ دخۆلا عيراقێ يا يانێن پلا ناياب يا ئهڤ ساله تۆماركر پشتى ل سهر ئهردێ ياريگهها خوه ل سهر يانا سهماوه ب ئهنجامێ 2-1 ب سهركهفتى.
ههردو گۆلێن يانا زاخۆ ژلايێ ياريكهرێن وێ ئيمبۆ يێ كاميرۆنى وميران خسرۆ ڤه ل خۆلهكێن (36 و43) هاتن تۆماركرن وگۆلا ئێكانه يا يانا سهماوه ژلايێ ياريكهرێ وێ ئهحمهد حسێن ل خۆلهكا 24 هاته تۆماركرن.
ب ڤى ئهنجامى يانا زاخۆ خالێن خوه گههاندنه 7 خالان ول رێزا 18 دهێت وخالێن سهماوه ژى وهكو خومان ئهوژى 11 خال كو ل رێزا 14 دهێت.
ههتا نوكه يانا زاخۆ كو نوونهرا ئێكانهيا ههرێما كوردستانێ يه دخۆلا پلا ياناب يا عيراقى دا، 10 يارى ئهنجامداينه كو ژبلى ياريا ئهڤرۆ ئهوا سهركهفتن تێدا تۆماركرى، دچار ياريان دا وهكههڤ بوويه و د ياريێن دى دا هاتيه دوراندن.
ئهڤرۆنيوز:
ئهڤرۆ ئێكشهمبى 21/1/2018، دهست ب پرۆسا بهلاڤكرنا گازا سپى ل سهر ئاكنجيێن باژێرێ دهۆكێ دهستپێكر.
جهوههر عهلى، قايمقامێ قهزا دهۆكێ راگههاند” وهكو قۆناغا ئێكێ يا پرۆسا بهلاڤكرنا گازا سپى ل سهنتهرێ باژێرێ دهۆكێ، ل تاخێن سهرهلدان وبهروشكێ دهست ب بهلاكرنێ هاتيه كرن ودوێ قۆناغێ دا دێ پێنج هزارو81 خێزان گازا سپى وهرگرن وبۆ قۆناغا ددووڤدا دێ پێنج هزار خێزان وهرگرن”.
نيشاندان