نێچیرڤان بارزانی پێشوازی ل مەزلووم عەبدی كر و دووماهی پێشهاتێن دەڤەرێ گەنگەشە كرن و سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ «پشتەڤانییا خوە بۆ مافێن كوردان و پێكهاتەیێن سووریێ» دیار كر.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل مەزلووم عەبدی، شیرەتكارێ سەرۆكاتییا كۆمارا سووریێ كر.
سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێ دا دیار كر: ڕەوشا گشتی یا سووریێ و كوردان ل وی وەلاتی ودووماهی پێشهاتێن دەڤەرێ هاتنە گەنگەشەكرن و هەردو ئالییان دوپاتی ل گرنگییا پاراستنا ئارامیێ كر.
ل گۆرەی بەیاننامەیا سەرۆكاتییا هەرێمێ، نێچیرڤان بارزانی «پشتەڤانییا هەرێما كوردستانێ بۆ سووریایەكا ئارام دوپات كر، كو مافێ كوردان و هەموو پێكهاتەیان تێدا پاراستی بیت. هەروەسا ئاماژە ب گرنگییا پێشڤەبرنێ ب پەیوەندییان و هەڤكارییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ل گەل سووریێ كر».
سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ دیار كر « مەزلووم عەبدی هەلوەست و پشتەڤانییا بەردەوام یا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ مافێن كوردان و بزاڤێن وی د پێناڤا ئاشتیێ و ئارامیێ دا، بلند هەلسەنگاند».

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل هەڤسەرۆكێ دەم پارتی كر و پرۆسێسا ئاشتیێ ل توركیایێ و دووماهی پێشهاتێن وێ گەنگەشەكرن.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل تونجەر باكرهان، هەڤسەرۆكێ پارتی یەكسانی و دیموكراسییا گەلان (دەم پارتی) كر.
سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ ل دۆر ناڤەڕۆكا كۆمبوونێ بەلاڤكر «هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا مفاوەرگرتنێ ژڤێ دەرفەتا دیرۆكی بۆ بجهئینانا ئاشتیێ كر و دوپاتكرن كو نابیت ژ دەست بچیت، هەروەسا ئاماژە ب پێدڤییا پشتەڤانییا هەموو ئالییان بۆ پرۆسێسێ كر».
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند»ل گەل دوپاتكرنا پشتەڤانییا خوە بۆ پرۆسێسا ئاشتیێ، بەرهەڤییا خوە بۆ هەر هاریكارییا پێدڤی بۆ سەرئێخستنا پرۆسێسێ نیشان دا و دوپاتی ل سەر گرنگییا ئاشتیێ بۆ ئاسایش و ئارامییا توركیایێ و تەڤایا دەڤەرێ كر».
تونجەر باكرهان «سوپاس و پێزانینا خوە و دەم پارتی بۆ هەلوەست و بزاڤێن بەردەوامێن سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل هاریكاریكرن و پشتەڤانییا پرۆسێسێ» دەربڕی.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ئانتی پوتكۆنێن، بالیۆزێ فینلەندا ل ئیراقێ كر.
د دیدارەكێ دا، پێشڤەبرنا پەیوەندییێن فینلەندا ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و دەرفەتێن بەرفرەهكرنا هەڤكارییا هەڤپشك د بوارێن جودا جودا دا هاتنە گەنگەشەكرن. هەردوو ئالییان دوپاتی ل سەر داخوازییا دوو ئالی بۆ بهێزكرنا پەیوەندییان د بوارێن جودا دا كر.
ڕەوشا گشتی یا ئیراقێ و دەڤەرێ، پەیوەندییێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا و بەردەوامییا بزاڤان بۆ پاراستنا ئارامیێ، تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونێ بوو.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل مەزلووم عەبدی، شیرەتكارێ سەرۆكاتییا كۆمارا سووریێ كر.
ل گۆرەی بەیاننامەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارێ دا، بیروڕا ل دۆر ڕەوشا گشتی و دووماهی گۆڕانكاری و پێشهاتێن سووریێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن.
هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، هەردوو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا پاراستنا ئاشتیێ و ئاسایش و ئارامییا سووریێ و مافێن كوردان و گشت پێكهاتەیێن دی یێن سووریێ كر.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ڕادۆ دۆبرێ، بالیۆزێ ڕۆمانیایێ ل ئیراقێ كر.
ل گۆرەیبەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارێ دا، هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا بهێزكرنا پەیوەندییێن هەرێما كوردستانێ و ڕۆمانیایێ د بوارێن جوداجودا دا كر.
گرنگییا كاراكارنا پەرلەمانێ كوردستانێ وەكی پێنگاڤا ئێكێ یا پێكهینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێدڤییا ڕێزگرتن ل مافێن دستووری و شایستەیێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ، و دووماهی پێشهات و گۆڕانكاریێن ڕەوشا گشتی یا هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ و دەڤەرێ، پشكەكا دی یا دانوستاندنان بوو.

وەزیرێ ناڤخوە یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند، بڕیاریا ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان ژ ئیراقێ پتر یا سیاسییە نەك ئەمنی، و دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو هێشتا مەترسییا ڤەگەڕیانا داعشێ مایە و چەند گەفێن دی یێن وەك مادەیێن بێهۆشكەر بەرۆكێ وەلاتی گرتییە.
ڕێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخوە یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د پانێلەكا دیدارا «مێری» دا ل باژێڕێ هەولێرێ، ڕۆناهی ئێخستە سەر پرسا ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان ب سەرۆكاتییا ئەمریكا و چەند پرسێن دی یێن گرنگ یێن گرێدای ب ئاسایشا ناڤخوەیی و دەڤەرێ.
وەزیرێ ناڤخوە ئاماژە ب وێ دا، سەدەمێ هاتنا هێزێن هەڤپەیمانان بۆ ئیراقێ ل سالا 2014 دزڤڕیتەڤە بۆ پێدڤی و داخوازەكا فەرمی یا حوكمەتا فیدرالی ژ جڤاكا نێڤدەولەتی. ئەو چەندە بەرچاڤكر، پشتی ڤەكێشانا هێزێن ئەمریكی ل سالا 2011، ئیراق بۆ ڕووبڕووبوونا گەفێن داعشێ پێدڤی ب پشتەڤانیێ هەبوو، ل سەر وی بنیاتی هەڤپەیمانییەكا نێڤدەولەتی ب سەركرداتییا ئەمریكا و پشكدارییا چەند وەلاتێن ئۆرۆپایێ هاتە پێكهینان داكو پشتەڤانییا پێدڤی، ئەسمانی و هەوالگریێ پێشكێشی دەزگەهێن ئەمنی بكەن.
ڕێبەر ئەحمەد سوپاسییا ڕۆلێ هێزێن هەڤپەیمانان كر ل سەر ئاستێ جڤاكی، دیزگەهێن حكومی و دەزگەهێن ئەمنی و لەشكەری، وگۆت: «وان ئەزموونەكا بلند پێشكێشی ئیراقێ كر و پشكداری د بەڕەڤانیكرن ژ وەلاتی دا كر».
باسی وێ چەندێ كر، ب هەڤكارییا هەڤپەیمانان و ب تایبەت پشتەڤانییا وان یا ئەسمانی، هێزێن پێشمەرگەی و لەشكەرێ ئیراقێ شیان داعشێ بشكێنن ، هەكە ئەو پشتەڤانییا ئەسمانی نەبایە، ڕەوش ب ڤی شێوەیێ ئەڤرۆ نەدبوو.
ڕێبەر ئەحمەد ڕەتكر كو مەترسیێن داعشێ ب دووماهی هاتبن و گۆت: «داعشا ئەڤرۆ ژ یا بەری سالا 2014بهێزترە و گەف هێشتا مەترسیدارە».
دیاركر ژی كو بیروباوەرێن توندڕەوی هێشتا ل ئیراقێ ماینە و دەلیڤە بۆ ڤەگەڕیانا داعشێ یا گونجایە هەكە حوكمەت خزمەتگوزارییان باشتر نەكەت و ڕێزێ ل جوداهییا پێكهاتەیان نەگریت. دوپاتی ژی ل سەر وێ چەندێ كر، ئەڤ ڤەكێشانە بەرپرسیارەتییەكا مەزن دئێخیتە سەر ملێن ئیراقێ.
ل دۆر بزاڤێن بۆ دەركرنا وان هێزان، ڕێبەر ئەحمەد ڕاگەهاند، چوونە دەرڤە یان ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان ل سەر داخوازا ئیراقێ، پتر بڕیارەكا سیاسییە نەك ئەمنی. پرسیارا وێ چەندێ ژی كر، ئەرێ دەزگەهێن لەشكەری و ئەمنی یێن ئیراقێ بەرهەڤن بۆ ڕووبڕووبوونا ئاستەنگان؟ د بەرسڤێ ڕۆهنكر، هەرچەندە ڕەوشا جودایە ژ سالا 2014، لێ بێگومان هێشتا دەزگەهێن ئەمنی و لەشكەری پێدڤی ب وێ پشتەڤانیێ هەیە، هەكە پرسیار ژ دەزگەهێن ئەمنی بهێتە كرن، بەرسڤەكا جودا دێ هەبیت ژ وان سیاسەتمەدارێن كو گڤاشتن بۆ چوونە دەرڤەیا هەڤپەیمانان كرین.
وەزیرێ ناڤخوە یێ هەرێما كوردستانێ ڕۆناهی ئێخستە سەر گەفێن نوو یێن ل سەر ئیراقێ، و گۆت: بتنێ داعش مەترسی نینە، بەلكو تاوانێن سنوربەزین، تاوانا ڕێكخستی، گەندەلی و مادەیێن بێهۆشكەر ئاستەنگێن مەزنن. ل ڤی بواری دیاركر، كارتێكرنا مادەیێن بێهۆشكەر مەزنترە ژ تیرۆرێ، ژ بەركو ب شێوەیەكێ پلەبەندی خێزانێ و جڤاكی وێران دكەت.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوەدا، ڕێبەر ئەحمەد هۆشداریدا ل سەر نەمانا وان شیانێن كو د ڕێكا هەڤپەیمانان ڤە دگەهشتنە دەزگەهێن ئەمنی. باسی وێ چەندێ كر، پێشنیاز هەبوو بۆ حوكمەتا فیدرالی كو ڕێككەفتنا دوو قۆلی ل گەل ئەمریكا و وەلاتێن ئۆرۆپایێ ئیمزا بكەت، لێ ئەڤ بژاردە نەهاتە ل بەرچاڤ وەرگرتن.
وەزیرێ ناڤخوە دوپاتی ل سەر پێدڤییا وان ڕێككەفتنان كر و ڕاگەهاند، دۆسییا ئەمنی ل ناڤخوە پارچە پارچە نابیت و ئیراق نەشێت ژ مامەلێن هەرێمی و نێڤدەولەتی دابڕیت، بەلكو پێدڤی ب مەشق، پشتەڤانییا هەوالگری و پرچەككرنێ هەیە و دەستئێخستنا ڤان تشتان ساناهیتر بوو بوو ژ نەچاركرنا هەڤپەیمانان بۆ چوونە دەرڤە ژ ئیراقێ.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی ئاشكرا دكەت، پڕۆژەیاسایا بودجەی یێ پڕە ژ مێنێن چاندیی بۆ هەرێما كوردستانێ ، داخوازێ ژی دكەت پەرلەمانتارێن كورد ب ئێكگرتی ڕوو ب ڕوویێ وان مەترسییان ببن.
شێروان دووبەردانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی، گۆت»پڕۆژەیاسایا بودجەیا 2027 كارەساتە و چ بەرچاڤ وەرگرتن بۆ مافێن دەستووری یێن هەرێما كوردستانێ تێدا نەهاتییە كرن، هەروەسا ل سەر بنیاتێ ئەنجامێن سەرژمێرییا گشتی یا ئاكنجییان نەهاتییە دانان».
شیروانی گۆت ژی، د ناڤ پڕۆژەیاسایێ دا دەهان مێن بۆ هەرێما كوردستانێ هاتینە چاندن، هەكە ب وی شێوەی بهێتە دەربازكرن، كارتێكرنێن نەرێنی ل سەر هەرێما كوردستانێ دبن.
ل دۆر هووركاریێن ئاریشەیان، شێروان دووبەردانی گۆت: «دانانا مەرجێ هنارتنا 400 هزار بەرمیلێن نەفتێ د ڕۆژەكێ دا، داهاتێ نە نەفتی و قەرێن بانكا بازرگانییا ئیراقێ، ژ وان بەربەستێن د ناڤ پڕۆژەیاسایێ دا هەین».
ب گۆتنا وی پەرلەمانتاری، پشكا هەرێما كوردستانێ بۆ كێمتر ژ 12% هاتییە دانان، د دەمەكێ دا دڤێت 14،14% بیت. ڕۆهن ژی كر، نابیت بودجەیا وەزارەتا پەروەردەیا ئیراقێ 13 ترلیۆن و 800 ملیار دینار بیت و بودجەیا ئێك وەزارەت ب تنێ (ئانكو وەزارەتا پەروەردەیا ئیراقێ) ژ پشكا هەرێما كوردستانێ پتر بیت.
ل دۆر شێوازێ سەرەدەریكرنێ ل گەل فەرمانبەران ئاماژە ب وێ دا «نابیت كەسەك ل ئوسترالیا مووچەی ژ ئیراقێ وەربگریت، بەلێ حوكمەتا ئیراقێ سزایێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ بدەت ژ ئەگەرێ ڕادەستنەكرنا تەمامییا داهاتان دا».
سەبارەت هەلوەستێ فراكسیۆنێن كوردستانێ، دووبەردانی ڕاگەهاند: «چ چارەسەر و میكانیزم ژ بلی پێكڤەكاركرنا فراكسیۆنێن كوردستانێ بۆ ڕوو ب ڕووبوونا وان مەترسییان نینە».
ژ ئالییەكێ دی، هەرێم كەمال ئاغا، سەرۆكێ فراكسیۆنا ئێكەتیێ ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاند، ب ڤی شێوازێ نها دەنگی نادەینە پڕۆژەیاسایا بودجەی و نابیت یاسا ب زیانگەهاندنێ ب مافێن خەلكی بهێتە دەربازكرن.

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

ئەندامەكێ فراكسیونا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دیاركر، هەكە گوهۆڕین د پشكا هەرێما كوردستانێ و بڕگەیێن یاسایێدا نەهێنەكرن، ئەو دەنگی نادەنە پڕۆژەیێ بودجەیا گشتی یا ئیراقێ بۆ سالا 2027 و ئەو نوكە دانوستاندنان ل گەل ئالییێن دی یێن سیاسی دكەن و بڕیارە شاندێ حوكمەتا هەرێمێ دووبارە بۆ دانۆستاندنێ ل گەل حوكمەتا فیدرال ڤەگەریتە بەغدایێ و چەندین دیداران ل گەل وەزیرێ دارایی و ئالییێن پەیوەندیدار سازكەن و ئەڤ مژارا چاكسازی و دەستكارییا یاسایا بودجەی یا گەرمە، ب تایبەت پشتی كو پەیڤدارێ حوكمەتا ئیراقێ، حەیدەر عەبوودی، هێرشەكا توند كریە سەر حوكمەتا بەرێ یا محەمەد شیاع سوودانی و ڕاگەهاندبوو كو كێمكرنا بهایێ دۆلاری زیانەكا مەزن ب نێزیكی 36 ترلیۆن دیناران گەهاندییە گەنجینەیا دەولەتێ.
د. زیرەك زێباری، ئەندامێ فراكسیونا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ ڕۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت: بژاردەیا وان یا ئێكێ ئەوە كو ب ڕێكا دانوستاندنان پشكا دادی یا هەرێمێ د ناڤ یاسایا بودجەیا سالا بهێت دا بهێتە بنەجهكرن، لەورا دێ د چەند ڕۆژێن بهێت دا، ل گەل هێزێن سیاسی یێن ئیراقی كۆمبن دا كو بڕگەیێن هەلاویستی یێن دارایی ڕێكبێخن و ئەوان ڕێسا و مەرج هەنە و ڕێ نادەن چ بڕیار د بەرژەوەندییا وەلاتی و فەرمانبەرێن هەرێمێ دا بن و
ئەڤە د دەمەكیدایە كو ئابۆرێ ئیراقێ د بن گڤاشتنێن دەرەكی و دۆرپێچێن نەختینە دا دەرباز دبیت، ب تایبەت پشتی ئالۆزییێن لەشكەری یێن ل دەریایا سۆر و هێرشێن مۆشەكی یێن حوسییان بۆ سەر پارزنینگەهێن سعوودیێ، كو بووینە ئەگەرێ گوهۆڕینێن بلەز د بهایێ پەترۆلێدا ل بازاڕێن جیهانی.

ڕۆژا دووشەمبێ 12 چریا ئێكێ یا سالا 2026 ل پیرمام، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل محەمەد شیاع سوودانی، سەرۆكوەزیرێن بەرێ یێ ئیراقێ و سەرۆكێ هەڤپەیمانییا ئاڤاكرن و گەشەپێدانێ كر.
د دیدارێ دا، گەنگەشە ل دۆر ڕەوشا سیاسی یا ئیراقێ و دەڤەرێ هاتە كرن و دوپاتی ژی ل سەر پێدڤییا تەمامكرنا پێكهاتەیا وەزاری یا حوكمەتا فیدرال و پشتەڤانیكرنا وێ هاتە كرن.
د پشكەكا دی یا كۆمبوونێ دا، باس ل دەنگدانێ ل سەر بودجەیا گشتی و دەركرنا یاسایێن پێدڤی، ل گەل چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا بەغدایێ و هەولێرێ دا ب ڕێكا دانوستاندنێ و تێكگەیشتنێ.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ژی پێشوازی ل سوودانی كر و د دیدارێ دا دوپاتی ل سەر گرنگییا بەردەوامییا دیالۆگێ د ناڤبەرا ئالییێن سیاسی دا هاتە كرن بۆ پاراستنا ئارامیێ و پێشڤەبرنا ئابۆری و خزمەتكرنا وەلاتییان هەروەسا هەردوو ئالییان ل سەر پێدڤییا هەماهەنگییا ئالییێن ئیراقی بۆ ڕووبڕووبوونا ئاستەنگێن قووناغێ و كارێ هەڤپشك دانوستاندن كرن.
مەسرور بارزانی سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ د دیدارەكێ دا ل گەل سوودانی باس ل ئاستەنگێن دارایی و شایستەیێن هەرێمێ كر و مەسرور بارزانی دوپاتی ل سەر ڕێزگرتن ل قەوارەیێ دەستووری و دیاركرنا پشكا بودجەیا هەرێمێ بۆ سالا 2027 كر ب ڕەنگەكێ دادی و ل دووڤ ڕێژەیا 14% یا ئاكنجییان كو ئەنجامێ پەسەندكری یێ سەرژمێرییا گشتی یا سالا 2024ێ یە هەروەسا هەردوو ئالییان ل سەر گرنگییا هاریكاریی د ناڤبەرا ئالییێن سیاسی بۆ زێدەكرنا داهاتێ گشتی و خزمەتكرنا هەموو پێكهاتەیان بێ جوداهی هەڤڕا بوون.

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند، ڕەوشا نها یا دەڤەرێ دەستپێكا قووناغەكا نوویە كو د هەمان دەم دا ل گەل گەفان دەرفەت ژی د ناڤ دا هەنە. هەڤدەم دوپاتی ل گرنگییا بەردەوامییا پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیایێ و پاراستنا سەروەرییا ئیراقێ و چارەسەركرنا بنەڕەتی یا كێشەیێن دناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا ل سەر بنەمایا دەستووری كر.
ڕۆژا دووشەمبی، 12 چریا ئێكێ 2026 ، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د چارچۆڤەیێ پانێلەكا تایبەت دا ل «دیدارا مێری» ل باژێڕێ هەولێرێ، سەرنجا خوە ئێخستە سەر ڕەوشا سیاسی و ئەمنی یا دەڤەرێ، پرۆسەیا ئاشتیێ، پەیوەندییێن هەولێرێ و بەغدایێ و چەندین پرسێن گرنگێن دی.

قووناغەكا نوو ل دەڤەرێ و ڕەوشا ئیراقێ
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل دەستپێكا گۆتنێن خوە سەبارەت ب شەڕ و ئالۆزییێن دەڤەرێ گۆت «ئەڤ ڕەوشا نها ڕوودای، دەستپێكا قووناغەكا نوویە، د ڤێ قووناغێ دا گەف هەنە و دەرفەت ژی هەنە. ئیراق ڕووبڕووی گەفا ئابۆری ژی دبیت، لەورا پێدڤییە بزاڤێ بكەت سەروەرییا خوە بپارێزیت و پەیوەندییێن خوە ل گەل وەلاتێن دەوروبەر باشتر بكەت».

پرۆسەیا ئاشتیێ ل توركیایێ « دڤێت ئەم بێهن فرەهـ بین »
سەبارەت ب پرسا ئاشتیێ ل باكوورێ كوردستانێ و توركیایێ، نێچیرڤان بارزانی ئاماژە ب وێ كر كو پرۆسە جددیە و گۆت «د كۆمبوونێن خوە دا ل گەل سەركردەیێن توركیایێ و رەجەب تەیب ئەردۆغانێ، سەرۆكێ وی وەلاتی، بۆ من دیار بوو كو پرۆسەیا ئاشتیێ جددیە، چ ژ ئالیێ دەولەتا توركیایێ ڤە بیت یان ژ ئالیێ عەبدوللا ئۆجەلانی، ڕێبەرێ زیندانكری یێ پەكەكێ. هەرچەندە پرۆسە ب خاڤی دچیت، لێ ئەڤە ئاساییە، چنكو ئەڤ كێشەیە 40 سالن یا بەردەوامە و ڕووبڕووی هەڤدوو بووینە».
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ گۆت ژی «هەكە پرۆسە تا نها دەستكەفتەكێ بەرچاڤ ژی نەبیت، ب كێمی ڕووبڕووبوونا سەربازی د ناڤبەرا وان دا ڕاگرتییە، لەورا ئەز دبینم پێنگاڤ ل سەر ڕێكەكا ڕاستن بۆ چارەسەركرنا كێشەیان.
باس ل وێ ژی كر، ڕۆلێ مە وەكی هەرێما كوردستانێ هەڤكاریكرنە، ئەوا ل سەر مە بیت وەكی بەرپرسیاری جێبەجێ كریە و دێ بەردەوام ژی بین، ل سەر ڤێ پرۆسەیێ ژی دڤێت بێهنا مە یا فرەه بیت.
هەڤدەم دوپات كر»كێشەیا كوردی دڤێت ب گورەی تایبەتمەندییێن وی وەلاتی بیت كو كورد تێدا دژین. چارەسەركرنا پرسا كورد ل وەلاتێن دی، قووناغ و دەستپێكەكا نوو بۆ هەرێما كوردستانێ ژی د هەموو ڕوویەكی ڤە دەست پێ دكەت. هەروەسا توركیا ژی دبەتە قووناغەكا گرنگتر و جوداتر كو وەلێ دكەت ڕۆلێ سروشتی یێ خوە د دەڤەرێ دا بگێریت. هەر كەسەك ژی بشێت پرسا كوردی ل توركیا چارەسەر بكەت، هەژیب دەستڤەئینانا خەلاتێ ئاشتیێ یێ نۆبلێ یە».

ڕەوشا كوردان ل سووریێ
ل دۆر ڕەوشا سووریێ و پرسا كوردی ل وی وەلاتی، نێچیرڤان بارزانی ڕاگەهاند «هەكە واقعییانە لێ بنێڕین ، كوردان ل سووریێ كارەكێ گەلەك باش كریە و واقعبینانە بڕیار داینە و سەرەدەری كرینە. گەلەك گرنگە كورد ل هەموو پارچەیێن دی ژی ب گورەی تایبەتمەندییێن وی وەلاتی واقعبین بن. ئەم نەشێین مۆدێلا هەرێما كوردستانێ ل سووریێ جێبەجێ بكەین، چنكو ژ ڕوویێ جوگرافییا و پێكهاتەیێن جڤاكی ڤە ڕەوش جودایە».
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل دۆر پەیوەندییێن خوە ل گەل دیمەشقێ گۆت «د كۆمبوونا خوە دا ل گەل ئەحمەد شەرع، سەرۆكێ سووریێ، بۆ من دیار بوو كو ئەو دژایەتییا كوردان ناكەت و ل سەر وی بابەتی ژی مە دانوستاندن كر».
هەڤدەم ئاماژە ب وێ چەندێ كر، پرۆسەیا تێكەلكرنا هێزان ل سووریێ ب باشی بڕێڤە دچیت، د پرۆسەیا خواندنێ ب زمانێ كوردی پێشكەفتن هەیە و ناسنامە ژی ب كوردان هاتییە دان، لێ پێشكەفتنا ڕاستەقینە د وی دەمی دا دێ هێت كو مافێ كوردان و هەموو پێكهاتەیان د دەستوورێ هەمیشەیی دا و د چارچۆڤەیێ سووریایەكا ئێكگرتی دا بهێنە بنەجهكرن.گەلەك گرنگە كوردان ئێك گوتار هەبیت بۆ مسۆگەركرنا مافێن خوە. د شێوازێ پێشوازی و پرۆتۆكولێن مە دا ل دیمەشقێ ئەوچەندە دیار بوو كو سەرۆكێ سووریێ كەرب ل گەل كوردان نینە و دڤێت كێشەیان چارەسەر بكەت، لێ بێگۆمان ئاڤاكرنا سووریێ دەم دڤێت، چنكو كێشە ب ساناهی نینن».

شەڕێ ئیرانێ و هەلوەستێ هەرێما كوردستانێ
د تەوەرەكێ دی دا و سەبارەت ب ڕەوشا ئیرانێ و پارتێن ڕۆژهەلاتا كوردستانێ، نێچیرڤان بارزانی ئاماژە ب وێ ژی كر «شەڕێ ئیرانێ و ڕەوشا ستراتیژی یا ڤێ دووماهییێ یا ئیراقێ، ئەزموونەكا گەلەك گرنگ بوو بۆ هەرێمێ وگەلەك ب سەركەفتییانە مە دەرباز كر، ئەو ژی ژ بەر وێ تێكگەهشتنا د ناڤبەرا هێزێن كوردی دا هەبووی، ل دەرڤەی ناكۆكییان، مە پێكڤە بۆ پاراستنا ئارامیێ كاركر، چنكو ئەركێ مە پاراستنا بەرژەوەندییێن هەرێما كوردستانێ یە».
سەبارەت ب چارەسەرییا پرسا كوردی ل ئیرانێ گۆت: «دەرفەت بۆ كوردێن ڕۆژهەلاتێ ژی دێ هێتە پێش، لێ هێشتا ڕەوش وەكی یێ توركیایێ پێ نەگەهشتییەـ ل گەل وێ ژی ب جددی بیر ل چارەسەركرنا پرسا كوردی ل ئیرانێ دهێتە كرن. كێشەیا كوردی ب ئینكاركرنێ و سەپاندنێ چارەسەر نابیت، لەورا ئەز دبینم ئەو ژی ب گۆرەی تایبەتمەندییێن خوە سەرەدەریێ ل گەل ڕەوشێ بكەن».
هەر ل دۆر پەیوەندییێن ئیرانێ و ئەمریكایێ و ڕاپۆرتەكا ڕۆژنامەڤانی ل سەر نێوەندگیرییا هەولێرێ گۆت «پشكەك ژ وێ ڕاپۆرتێ یا باسێ ڕۆلێ نێوەندگیرییا مە كری د ناڤبەرا ئیرانێ و ئەمریكایێ دا ڕاست بوو، مە ئەو ڕۆل دیت و چ ل واشنتۆنێ چ ل تەهرانێ ب ئەرێنی پێشوازی ل وێ بزاڤێ هاتە كرن».

ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان ژ ئیراقێ
سەبارەت پرسا ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕۆهنكر»هێزێن هەڤپەیمانان ل سەر داخوازا ئیراقێ بۆ ڕووبڕووبوونا داعشێ هاتن، ب وی مەرجی ئەمریكا سەركردایەتییا وان بكەت. نها پشتی 10 سالان ڕەوش هاتییە گوهاڕتن و ئاسایییە هەكە ئیراق پێدڤی ب وێ هەڤپەیمانییا مەزن نەبیت. لێ دڤێت واقعبین بین، پاراستنا سەروەرییا وەلاتی تنێ دەركرنا هێزان نینە، بەلكو پێدڤییە ئیراق پەیوەندییێن بهێز ل گەل وەلاتان دروست بكەت، ئەسمانێ خوە بپارێزیت و چەكێ گرۆپێن چەكدار كۆنترۆل بكەت، ڕێگریێ بكەت ژ ئیراقێ ڤە هێرش بهێتە كرن بۆ سەر وەلاتێن دەوروبەر و هەرێما كوردستانێ».
دوپات ژی كر «ئەوا ل سەر ئەردی داعش شكاندی، هێزێن پێشمەرگەی و هێزێن ئیراقی بوون و پێشمەرگە نها ژی بەرهەڤی قوربانیدانێ یە. بۆ خوەپاراستنێ ژ هەر گەفەكێ، یا ئێكێ پێدڤییا مە ب سیستەمێ بەرگریێیە، یا دوویێ ژی پێدڤییا مە ب دیپلۆماسییەت و دیالۆگەكا ڕاستە».

كێشەیێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا
سەبارەت ب پەیوەندییێن د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێمێ و حوكمەتا فیدرال دا، نێچیرڤان بارزانی گۆت «كێشەیا جەوهەری د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا جێبەجێ نەكرنا دەستوورییە. ل ئیراقێ سیستەمێ فیدرالی ب كریار ناهێتە پەیڕەوكرن، بەلكو ب كۆمەكا یاسایێن كەڤن سەرەدەری ل گەل هەرێما كوردستانێ دهێتە كرن و هەر سەرۆك وەزیرەكێ دهێت هەمان تشتی دووبارە دكەت. كلیلا چارەسەریێ دەستوورە، چنكو جێبەجێكرنا وی وە دكەت هەموو هەست ب وەلاتیبوونێ بكەن. بۆ مە ل هەرێمێ پرسێن وەكی بەلاڤكرنا سەروەت و سامانی، یاسایا نەفت و غازێ، بەلاڤكرنا دادپەروەرانە یا داهاتی و پرسا دادگەها فیدرالی گرنگن؛ هەكە ئەو چارەسەر ببن كێشەیێن دی ب ساناهی چارەسەر دبن».

پێكهینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ باس ل پرسا پێكهینانا حوكمەتێ كر و گۆت «د پرسا پاشكەفتنا پێكهینانا حكوكمەتێ دا مە ڕیكۆردەكێ گەلەك خراب تۆمار كریە، لێ حەفتییا بۆری مە كۆمبوونەكا باش ل گەل ئێكەتی نیشتمانی كوردستان ئەنجام دا، د ڤێ حەفتیێ دا یان دەستپێكا حەفتییا داهاتی دا دێ كۆمبوونێن دی ئەنجام دەین ب وێ هیڤیێ بگەهینە چارەسەریێ. جهێ خوەشحالیێ یە كو د پرسێن ستراتیژی دا هەلوەستێ پارتی و ئێكەتیێ ل هەڤدوو نێزیك بوویە».