ل رۆژا شەمبی، 15/8/ 2026، ل پیرمام، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل قاسم عەبوودی، شیرەتكارێ ئاسایشا نیشتمانییا ئیراقێ كر.
بارەگەهێ بارزانی د بەیاننامەیەكێ دا بەلاڤكر» د دیدارێ دا، بیروڕا ل دۆر بارودۆخ و دووماهی پێشهاتێن ئەمنی و سیاسی یێن دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن و باس ل هەماهەنگییا د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقا فیدرال دا هاتە كرن، ب مەرەما ئارامیێ و رووبڕووبوونا هەر ئەگەر و گەفەكێ».

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل یاسایا «ب هێزكرنا تەبایییا نیشتمانی و تێكەلڤەبوونا جڤاكی» ل توركیایێ كر.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پەیامەكێ دا راگەهاند «ب گەرمی پێشوازیێ ل پەسەندكرنا یاسایا ‹ب هێزكرنا تەبایییا نیشتمانی و تێكەلڤەبوونا جڤاكی› ل پەرلەمانێ توركیایێ دكەم. ئەڤ پێنگاڤا ئازایانە، وەرچەرخانەكا گرنگە بەر ب بجهئینانا ئاشتییەكا بەردەوام و ئارامیێ ل توركیایێ و هەموو دەڤەرێ».
گۆت ژی «مە بەردەوام باوەری ب وێ چەندێ هەبوویە كو ئاشتی و دیالۆگ دروستترین بژاردەنە و سەردەمێ چەك و چارەسەرییا سەربازی ب سەرڤەچوویە. ئەڤ یاسایە دەرفەتەكا مەزنە بۆ دروستكرنا باوەریێ و پێكڤەژیانا ئاشتییانە یا هەموو پێكهاتەیێن توركیایێ. پێدڤییە هەموو پشتەڤانییا وێ بكەن و كار بۆ سەرئێخستنا ئاشتیێ بكەن».
نێچیرڤان بارزانی د پەیاما خۆ دا ئاماژە كر «پێزانین و دەستخۆشیێ بۆ جەنابێ سەرۆككۆمارێ توركیایێ بەرێز رەجەب تەیب ئەردۆغان و هەموو وان سەركردە و ئالیێن كو د بجهئینانا یاسایێ دا پشكدار بووین، دووپات دكەم. وەك بەردەوام پشتەڤانییا تەماما هەرێما كوردستانێ بۆ سەرئێخستنا ئاشتی وئارامیێ دوپات دكەین».

ژبەر مالئاڤاهیكرنا خودێ ژێ رازی (نەهیلا رەئووف)، هەڤژینا فەرماندە و پێشمەرگە و خەباتكەرێ دێرین، خودێ ژێ رازی (مستەفا نێروەیی)، سەرۆك بارزانی، مەسرور بارزانی و نێچیرڤان بارزانی د پەیامێن جودا دا بەهیداری ل بنەمالا وان كرن.
سەرۆك مەسعود بارزانی د پەیاما خۆ دا راگەهاند: «ب مخابنییەكا مەزن ڤە مە دەنگوباسێ وەغەرا دووماهیێ یا خودێ ژێ رازی (نەهلا رەئووف) بهیست. ب ڤێ هەلكەفتا خەمگین، بەهی و سەرەخۆشیێ ل مالبات و كەسۆكارێن وان دكەم و خۆ ب هەڤپشكێ خەما وان دزانم. خودێ مەزن گیانێ وێ ب بەهەشتا بەرین شاد بكەت و سەبر و هەدارێ بدەتە هەموو ئالییەكی».
هەروەسا، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پەیوەندییەكا تەلەفۆنی دا ل گەل (سالح مستەفا نێروەیی) كورێ خودێ ژێ رازیێ، بەهی و سەرەخۆشییا خۆ ئاراستەی مالبات و كەسوكار و دۆستێن وان كر و هیڤیخواست خودایێ مەزن گیانێ وێ بێخیتە بەر دلوڤانییا خۆ و ئارامیێ ب هەموو ئالییەكی ببەخشیت.
ژ ئالییەكێ دی ڤە، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیامەكا سەرەخۆشیێ دا گۆت «بۆ وەغەرا دووماهیێ یا خودێ ژێ رازی (نەهلا رەئووف)، بەهی و سەرەخۆشیێ ل مالبات و كەسوكارێن وێ یێن بەرێز دكەم و هەڤپشكێ خەما وانم. خودایێ مەزن گیانێ وێ ب بەهەشتێ شاد بكەت و سەبر و هەدارێ ب هەموویان ببەخشیت».

دامەزراندنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل (16) تەباخا (1946) ب سەرۆكایەتییا بابێ‌ روحی یێ‌ نەتەوێ كورد بارزانیێ‌ نەمر، وەك پێدڤییەكا دیرۆكی یا كوردستانەكا پارچەكری و مللەتەكێ هەژار و ستەم لێكری بوو، پارتی ب مەرەما بەلاڤكرنا هەستا نیشتیمانپەروەری و رێكخستن و كومكرنا تەڤایا خەلكێ‌ كوردستانێ‌ ب جوداهیێن خۆ یێن جوگرافی و نەتەوەیی و ئۆلی ڤە خەبات كریە و پێنگاڤێن بەرچاڤێن دیرۆكی هاڤێتینە.
پارتی شۆڕش و قوربانی دایە ژبۆ ئاڤاكرنا جڤاكەكێ‌ ئازاد و دیموكراتیخواز و پاراستنا ناسنامەیا نەتەوەیی و بەرگری ژ ئاخا كوردستانێ‌ كریە و دژی سیاسەتێن شوفینیست و دیكتاتۆر بوویە.
پارتی (80) سال ژ خەباتا بەردەوام و پری گیانفیدایی ژ دیرۆكا خەلكێ‌ كوردستانی تۆمار كریە و سەرەرایی هەموو جۆرێن كارەسات و پیلانێن ب سەر دا هاتین نەهێلایە د هیچ قووناغەكێدا بێ‌ ئومێدی د ناڤ ناخێ‌ تاكێ‌ كورد دا شین ببیت.
پارتی دیموكراتی كوردستان ب سەرۆكایەتییا بارزانیێ‌ نەمر شۆڕشا ئیلۆنێ وەكو مەزنترین و بەرفرەهترین شۆڕش د دیرۆكا بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ‌ دا هەلكر، و رێككەفتنا خیانەتكارییا جەزائیرێ نەشیا ببیتە رێگر ل سەرهەلدانا شۆڕشا گۆلانا پێشكەفتنخواز و سەرهلدانا بهارا سالا 1991 ێ‌.
پارتی ب بەرچاڤترین فیرگەها كوردپەروەریێ‌ و دیموكراسیێ‌ دهێتە هەژمارتن، ئەڤرۆ ژی ب سەرۆكایەتییا سەرۆك مەسعود بارزانی د سەنگەرێن بەراهیێ دایە بۆ بدەستڤەئینانا مافێن دەستووری یێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ ، پارتی نە بتنێ‌ ل سەر ئاستێ‌ هەرێمێ‌ بەلكو ل سەر ئاستێ‌ ئێراقێ و نێڤدەولەتی ژی دا رۆلەكێ‌ سەرەكی هەیە د ئاڤاكرنا دیموكراسیێ‌ و پاراستنا ئاشتیێ دا، و هەردەم رێز ل خەباتا هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ‌ گرتییە، و بوویە بنگەهێ‌ ئێكڕێزیێ و خەباتا هەڤپشك و ئاراستەكرنا هەموو هێزان بەر ب ئارمانجا نیشتیمانی و دیموكراسی و مەدەنی. پارتی داكۆكیكارە د پاراستنا ئاشتیێ و برایەتیێ و پێكڤەژیانێ‌ ل گەل نەتەوەیێن دی ل رۆژهەلاتا ناڤین ل سەر بنەمایێ‌ هەڤدوو قەبوولكرن و رێزگرتن ل ئیرادە و مافێن هەموو ئول و نەتەوەیان، پارتی نەبتنێ‌ وەكو پارتەكا شۆڕشگێر و سیاسی یە بەلكو بزاڤەكا رزگاریخوازییا نیشتیمانی بوویە ژبۆ ئاڤاكرنا جڤاكەكێ دیموكراسی و پێشئێخستنا كوردستانێ‌ و گەشەكرنا هەموو بوارێن ژیانێ‌ و مفا وەرگرتنێ ژ هەموو سامانێن كوردستانێ‌ و پێشڤەبرنا ئاستێ‌ رەوشەنبیری و زانستی یێ‌ خەلكێ‌ كوردستانێ‌، پارتی سەرفەرازیێ ب رۆلێ‌ خۆ د ئەزموونا دیموكراسی و دامەزراندنا سیستەمێ‌ پەرلەمانی و ئازادییا ئەڤرۆ ل هەرێما كوردستانێ‌ دا دبەت.

مه‌كته‌با سياسى يا پارتى ديموكراتى كوردستان ب هه‌لكه‌فتا هه‌شتێ ساليا دامه‌زراندنا پارتى ديموكراتى كوردستان به‌ياننامه‌يه‌ك به‌لاڤكر و تێدا ئاشكه‌را كر كو ئه‌و پەیمانێ بۆ گەلێ کوردستانێ و سەرۆک (مەسعود بارزانی) دوپات دکەن کو ل سەر رێبازا رەسەنا کوردایەتیێ بەردەوام بن بۆ پاراستنا قەوارێ هەرێمێ و ب هێزکرنا بنەمایێن دیموکراسیێ و پێکڤەژیانێ.
ئه‌ڤه‌ ژى ده‌قێ به‌ياننامێ يه‌:
بەیاننامەیا مەکتەبا سیاسی يا پارتى ب هەلکەفتا (16)ێ تەباخێ، 80 سالیا دامەزراندنا پارتیا دیموکراتا کوردستانێ
جەماوەرێ خواڕاگر، خێزانێن سه‌ربلندێن شەهیدان و پێشمەرگەیێن قارەمان
ئەڤرۆ ب شانازی ڤە بيره‌وه‌ريا دامەزراندنا پارتیا خۆ دکەین، ئەو پارتیا بەرەڤانەکا راستی یا بەرژەوەندییێن گەلێ مە، ئەو بيره‌وه‌ريا کو وێستگەکا گەلەک گرنگا خەباتا دیرۆکی یا بزاڤا رزگاریخوازییا کوردستانێ و کاروانەکێ بێ راوه‌ستيان یێ تێکۆشانا سیاسی یە بۆ بەرەڤانیکرنێ ژ مافێن نەتەوەیی و نیشتیمانی و بنەمایێن دیموکراسیێ، هەروەسا بیرئينانا خەباتەکا هەشتێ سالی یا وەرچەرخان و قوربانیدان و ئەزموون و ژێده‌رێ ئیلهاما بهایێن ئازادی و دیموکراسیێ یە.
ئەڤ هه‌لكه‌فته‌ تەنێ بیرەوەرەکا دەربازبووى یا دامەزراندنا پارتیەکا سیاسی نینە، بەلکو بەرجەستەکرنا ئیرادەیا ئازادیخوازیێ یە بۆ رەتکرنا پلانێن دوژمنان و زۆرداریێ ل سەر رێبازا حەکیمانەیا «بارزانیێ نەمر» کو ل وی دەمی زەمینەکا سەردەمیانە بۆ چەمکێ کوردایەتیێ دارشت و ب جێبەجێکرنا بهایێن شۆرەشگێری، گەشە ب بزاڤا رزگاریخوازییا کوردستانێ دا. خەباتا هەمەلایەنە یا پارتیا مە د شۆرەشێن ئیلۆن، گولان، رێککەفتننامەیا 11ی ئادارێ و سه‌رهلدانا 1991ێ دا، ديده‌ڤانێن وێ چەندێ نە کو هێزەکا پێشەنگ و پشتستوور ب جەماوەری و هەموو پێکهاتەیێن نەتەوەیی و ئایینی یە و هەر دەم ب کلتوورێ دیالۆگێ بزاڤ بۆ ب دەستڤەئینانا ئارمانجێن نەتەوەیی داینە.
د بيره‌وه‌ريا هەشتێ سالیا دامەزراندنا پارتیا مە دا رژديێ ل سەر وێ چەندێ دکەین، کو وەفاداری بۆ دیرۆکا پارتی و قوربانیدانا تێکۆشەران تەنێ بیرئانين نینە، بەلکو ئەزموونا وی رابردووی و وێ دیرۆکێ، بەرپرسیارەتییەکا نەتەوەیی و نیشتیمانی یە بەرامبەر نوکە و پاشەرۆژێ ب رێيا پاراستنا دەستکەفتێن مە و دوورخستنا هەرێما کوردستانێ ژ وان ئالۆزییێن سیاسی و گرژی و شەڕێن ل دەوروبەرێن مە، هەروەسا پاراستنا کوردستانێ و رێگریکردن ل وێ چەندێ کو ببیتە جهەک بۆ کارتێکرنێ ل سەر ئێمناهییا جیرانێن مە و رێزگرتنا دولایەنا بەرژەوەندییان و ب هێزکرنا پێگەهێ دەستووری یێ هەرێمێ و کاراکرنا پەرلەمانی وەک ئەرکەکێ دیرۆکی و پێکئینانا کابینەیا دەهێ و حکومەتەکا ب هێز، هەروەسا ب هێزکرنا ئێکڕیزیێ و رێزگرتن ل فرەرهەنگییا پێکهاتەیان و جێگیرکرنا ئارامی و ئاشتیێ ل هەرێمێ. خەلکێ خۆراگر و بێهنفەرهێ هەرێما کوردستانێ د وان سالێن دەربازبووی دا سەلماندیە کو حەژێکرنا نیشتیمان و گەلێ وان ل سەری هەمی تشتەکی یە، لەوما ب ئەرکێ خۆ دزانین ب هەمی شیانێن خۆ کار بۆ چارەسەرکرنا کێشە و گرفتان بکەین ب ئاراستەیا دابینکرنا ئاسایش و پێدڤییێن ژیانەکا سەرفرازانە.
د بيره‌وه‌يا (16)ێ تەباخێ دا، دەستێ هەڤالیینیێ و پێکڤەکارکرنێ بۆ هەموو لایەنێن سیاسی یێن پشکدار د پرۆسەیا سیاسییا ئيراقێ دا درێژ دکەین، ئەرکێ مە هەموویانە ب جوداهییا بیر و بۆچوونێن سیاسی، باوەریا ئایینی و مەزهەبی ڤە پێکڤە بزاڤێ بدەین ئيراق بۆ هەمییان بیت و دوور بێخین ژ تێکەلبوونێ د شەڕ و ئالۆزییێن دەڤەرێ دا، و هەموو پێکهاتە پێکڤە ب بەرپرسیارەتی ڤە شێوازەکێ حوکمرانیێ یێ دروست و سەردەمیانە بگرنە بەر، ئەڤە ژی پێخەمەت بەرژەوەندییا خەلکێ ئيراقێ یە، هەر وەک مە ب ئاشکرا گۆتی ئيراق تووشی کێشەیێن گەلەک هاتیە کرن، یا رەوا نینە پتر د ڤێ بازنەیێ دا ب زڤریت، چونکو خەلکێ ئيراقێ پتر خوه‌ ل به‌ر ڤان هەموو نەهامەتییان ناگریت، ئەڤە ژی بەرپرسیارەتییەکا ئەخلاقی، نیشتیمانی و ئایینی یە.
ب ڤێ هەلکەفتا دیرۆکی قوربانیدانا تێکۆشەران و پێشمەرگە و شەهیدان بلند د نرخینین و ئەوێن گیانێ خۆ پێخەمەت ماف و ئازادی و سەروەرییا نەتەوە و خاک و گەلێ مە بەخشی، هەروەسا تێکۆشان و خه‌باتكارى ل دووڤ نڤشێ رێيا پارتایەتیێ و رێبازا بارزانیێ نەمر.
د ڤێ بيره‌وه‌يا تژی شکۆ دا، پەیمانێ بۆ گەلێ کوردستانێ و سەرۆک (مەسعود بارزانی) دوپات دکەین کو ل سەر رێبازا رەسەنا کوردایەتیێ بەردەوام بین بۆ پاراستنا قەوارێ هەرێمێ و ب هێزکرنا بنەمایێن دیموکراسیێ و پێکڤەژیانێ.
سلاڤ بۆ دامەزرێنەر و رێبەرێ رێبازا کوردایەتیێ (مستەفا بارزانیێ نەمر) و کاک (ئدریسێ هه‌رده‌م ل بير) و هەموو شەهیدێن کوردستانێ.
سوپاس و پێزانین بۆ کادر، ئەندام و لایەنگرێن پارتیا مە، هەروەسا گەرمترین پیرۆزباهی ل پێشمەرگەیێن قارەمان و خەلکێ خۆراگرێ کوردستانێ دکەین.
سەرکەفتن بۆ خەباتا رەوا یا گەلێ مە یە، بلند و شەکاوە بیت ئالایێ کوردستانێ.
مەکتەبا سیاسی
پارتیا دیموکراتا کوردستانێ
16ێ تەباخا 2026

هێمن هەورامی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی و بەرپرسێ پشكا رێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان د چارچۆڤەیێ كار و بەرنامەیێن خۆ دا بۆ دووڤچوونا كاروبارێن رێكخستنی و ئۆرگانێن پارتی سەردانا لقا 14 یا پارتی ل مووسلێ كر و د دیدارەكێ دا ل گەل كادر و بەرپرسێن لق و ناڤچەیان سەرەرای دەستخۆشییا ب دەستڤەئینانا 200 هزار دەنگان ل پارێزگەها نەینەوا رێنمایی و بەرچاڤرۆهنیێن پێدڤی ل دۆر كارێن رێكخستنی و پاراستنا ناسنامەیا كوردستانییا دەڤەرێ دان.
هێمن هەورامی د دیدارەكێ دا كو هەموو بەرپرس و كارگێرێن لق و ناڤچەیان و رێكخراوێن سنۆرێ لقا 14 پشكدار بوون ب هووری باسێ رەوشا كارێن رێكخستنی ل سنۆرێ لقێ 14 كر و كۆمەكا رێنماییان پێشكێشی بەرهەڤبوویان كر.
هەورامی د پەیڤا خۆ دا گۆت: بۆ وێ ئەنجامێ مەزن یا پارتی كو وەكو سەركەفتییا ئێكێ ل سەر ئاستێ هەموو پارێزگەها نەینەوا ل هەلبژاردنێن دوماهییێ ب دەست ڤە ئینای و زێدەتر ژ 200 هزار دەنگ كۆمكرین سوپاسییا هەموو هەڤالان كر كو پێكڤە ل گەل لقا 17 یا شنگالێ و مەكتەبا رێكخستنا پارێزگەها نەینەوا یا پارتی شیاینە وێ سەركەفتنا مەزن تومار بكەن.
دیسان هەورامی ل سەر گرنگییا دەڤەرێن كوردستانی یێن سنۆرێ پارێزگەها نەینەوا و ئەركێ پارتی د بەرپرسیارەتیێن نیشتمانی و پێكڤەژیانێ و مسۆگەركرنا پاراستنا ناسنامەیا كوردستانییا وان دەڤەران و پلان و روانگەها پارتی ل گۆرەی وێ نێڕینێ شرۆڤەكرنێن پێدڤی بۆ بەرهەڤبوویان كرن.
د پشكەكا دی یا دیدارێ دا چەندین پرسیار و سەرنج و پێشنیاز ژ ئالیێ هەڤالان ڤە هاتنە پێشكێشكرن و بەرسڤێن پێدڤی بۆ وان هاتنە دان.

رێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخۆیێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا، كۆمەكا پرسێن گرنگێن گرێدایی ب رەوشا دارایی، ئەمنی و سیاسی یێن هەرێمێ و ئیراقێ باسكرن.
وەزیرێ ناڤخۆ راگەهاند كو ب سەرپەرشتییا راستەوخۆ یا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و پشتی چەندین كۆمبوونان، رێككەفتنا دوماهییێ ل سەر بجهئینانا سیستەمێ گومرگی یێ «ئەسیكۆدا» هاتییە كرن.
ناڤبری تەكەز كر كو ب گوڕەی دەستووری بڕیار هاتییە دان داهاتێ خالێن سنۆری ب رێژەیا 50% بۆ هەولێرێ و 50% بۆ بەغدایێ بهێتە دابەشكرن و ب بجهئینانا ڤی سیستەمی دێ بساناهی ئێخستنا تەمام بۆ بازرگانان هێتە كرن و كاری بازرگانی دێ هێتە ڤەژاندن.
رێبەر ئەحمەد دیسان ب پێدڤی زانی كو دووماهی ب وان بازگەهێن نەیاسایی و نەدەستووری بهێت كو د ناڤبەرا باژێڕێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دا هاتینە دانان.
ل دۆر قەرەبووكرنا زیانلڤێكەفتیێن هێرشێن درۆنی و مووشەكی ل سەر هەرێما كوردستانێ، رێبەر ئەحمەد رۆهنكر كو وان راپۆرتەكا هوور ل دۆر قەبارەیێ زیانان بەرهەڤ كرییە و پێشكێشی حوكمەتا فیدڕالی كرییە، لێ رەخنە ل بەغدایێ گرت كو تا نهۆ چو پێنگاڤێن كریاری بۆ قەرەبووكرنا وان وەلاتییان نەهاڤێتینە و تنێ سۆز داینە.
وەزیرێ ناڤخۆ ئەگەرێ راگرتنا بەرهەمئینانا پەترۆلێ ژ ئالیێ كۆمپانیێن بیانی ڤە ڤەگەڕاند بۆ وان گەفێن ل ناڤ ئاخا ئیراقێ ڤە دهێنە كرن ل سەر هەرێما كوردستانێ و داخواز ژ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كر سنۆرەكێ بۆ وان گەفان دابنیت.
ل دۆر سیستەمێ بەرگرییا ئەسمانی، ناڤبری ئاشكرا كر كو د دانوستاندنێن بەردەوام دانە ل گەل كۆمپانییان و سەرۆكایەتییا دەستەیا ئەركانێن لەشكەرێ ئیراقێ وسۆز دایە كو حوكمەتا فیدڕالی رێگە بدەت كۆمپانی ب خۆ سیستەمی بینن بۆ پاراستنا سامانێن نیشتمانی.
ل دوماهییێ ژی وەزیرێ ناڤخۆ ئاماژە ب رێككەفتنا د ناڤبەرا ئیراقێ و هێزێن هەڤپەیمانان دا كر بۆ دوماهیئینانا ئەركێ هەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی یا دژی داعشێ و رۆهنكر كو د قووناغا داهاتی دا پەیوەندیێن ئیراقێ ل گەل ئەمریكا و وەلاتێن ئۆرۆپا دێ بنە پەیوەندیێن دووقۆلی.
رێبەر ئەحمەد دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر كو ئارامییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ بۆ جڤاكا نێڤدەولەتی جهێ گرنگیێ یە.

زنار تۆڤی:

ئەندامەكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند كو ئیمزایێن زێدەتر ژ 130 پەرلەمانتارێن ئیراقێ هاتینە كۆمكرن بۆ وێ چەندێ گڤاشتنێ ل سەر حوكمەتا فیدڕالی بكەن تا كێشەیا بەنزینا هەرێما كوردستانێ چارەسەر بكەت، د هەمان دەم دا ئاخڤتنێن وەزیرێ پەترۆلا ئیراقێ ل دۆر هنارتنا بەنزینێ رەت دكەت و ب دوور ژ راستیێ ناڤ دكەت.
سیپان شێروانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا راگەهاند كو وان یاداشتەكا فەرمی بۆ عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ بەرهەڤ كرییە، تا نهۆ ژی ئیمزایێن زێدەتر ژ 130 پەرلەمانتاران بۆ كۆم كرینە، چاڤەڕێ دهێتە كرن هەژمارا ئیمزایان بگەهیتە 160 تا 170 ئیمزایان، ب ڤێ چەندێ دێ بیتە زۆرینەیا جڤاتا نوونەران.
ڤی پەرلەمانتاری رۆهنكر كو یاداشتا وان پالپشتە ب بڕگەیێن 14 و 111 و 121 یێن دستوورێ ئیراقێ، دیسان دوپاتیێ ل سەر وەكهەڤییا هەموو پارێزگەهان د بەلاڤكرنا سامانان دا دكەن. د یاداشتێ دا دو بژاردە ل بەر دەستێ بەغدایێ دانە:
1- پشكا هەرێما كوردستانێ ژ پەترۆلا خام بۆ پارزینگەهان ل گۆرەی رێژەیا ئاكنجییان (14%) بهێتە دابینكرن كو دبیتە 140 هزار بەرمیل ل جهێ وان 50 هزار بەرمیلێن نوكە كو تنێ 6% ژ وێ پشكێ یە.
2-حوكمەتا فیدڕالی راستەوخۆ بەنزینا بەرهەڤكری بۆ پارێزگەهێن هەرێما كوردستانێ دابین بكەت.
د بەرسڤا داخۆیانیێن وەزیرێ پەترۆلا ئیراقێ دا كو گۆتبوو بەغدا یا بەرهەڤە بەنزین و پەترۆلێ بۆ هەرێما كوردستانێ بهنێریت، سیپان شێروانی ئەو ئاخڤتن رەت كرن و گۆت»ئەو ئاخڤتنێن ل میدیایان دهێنە كرن راست نینن. حەفتییا بۆری من ب خۆ ل بەغدایێ سەرەدانا رێڤەبەرێ گشتی یێ كۆمپانیێن بەلاڤكرنا بەرهەمێن پەترۆلی و پارزینگەهان كر، ئیراق ب خۆ رۆژانە پێنج ملیۆن لترێن بەنزینێ دكڕیت چنكی بەرهەمێ ناڤخۆ تێرا ناكەت، ئێدی چەوا دێ شێت بەنزینێ بۆ مە دابین كەت؟»
شێروانی راگەهاند ژی»هەكە ئەو ئاخڤتن راست بن و بەرهەڤی هەبیت، فەرمۆ بلا سوبەهی چار ملیۆن لترێن بەنزینێ یان وێ 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلا خام بهنێرن كو دبیتە نێزیكی ملیۆنەك و 750 هزار لترێن بەنزینێ».
ل دووماهییێ، وی ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دوپاتی ل سەر وێ كر كو ل گۆرەی پێزانینێن وان، پالرزینگەهێن ناڤەڕاست و باشوورێ ئیراقێ ب چو شێوازەكێ شیانێن وێ چەندێ نینە بەنزینێ بۆ هەرێما كوردستانێ دابین بكەن، ئەوا بەرپرسێن ئیراقێ دبێژن ل گەل راستییان ئێكناگرن.

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: ئەم ناخوازین ببینە ئالی د چ ململانێیەكێ دا ل دەڤەرێ. هەموو یا ئەم دخوازین ئەوە كو هەرێما كوردستانێ بپارێزین.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د دیدارەكێ دا ل گەل بەرنامەیێ (دیدار) كو ژ ئالیێ رۆنامەڤان (عەلی الزفیری) ل كەنالێ (ئەلجەزیرە) كو ل رۆژا ئێكشەمبی 9/8/2026 هاتییە بەخشكرن، راگەهاند «هەلوەستێ مە یێ دیار بوو ژ روژا ئێكێ وەرە، ئەم ناخوازین ببینە ئالی د چ ململانێیەكێ دا ل دەڤەرێ. هەموو یا ئەم دخوازین ئەوە كو هەرێما كوردستانێ بپارێزین».
گۆت ژی»ئەوا پەیوەندی ب هەرێما كوردستانێ ڤە هەی، ئەم هیڤی دكەین هەموو ئالی رێزێ ل سەروەری و ئێكەتییا ئاخا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ بگرن».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر «چو گڤاشتن نەبووینە، چو ئالییان گڤاشتن ل مە نەكرینە دا كو ببینە پشكەك ژ شەڕان».
هەروەسا راگەهاند «دەڤەر د بارودۆخەكێ نە بنەجه دا دەرباز دبیت، كو دێ كارتێكرنێن نەرێنی هەبن نەك بتنێ ل سەر دەڤەرێ، بەلكو ل سەر هەموو جیهانێ ژی».
مەسرور بارزانی رۆهنكر ژی»ئەوا پەیوەندی ب وێ ئۆپۆزسیۆنێ ڤە هەی كو ل كوردستانێ یە، ئەڤە ژ پێش سالا 1991ێ ڤە لڤێرەنە، گەلەك ژ وان خێزانێن وان لڤێرەنە و ل دەڤەرێن جودا یێن دەڤەرێ بەلاڤ بووینە. سیاسەتا فەرمی یا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا مە ئەوە كو چو گەف بۆ سەر جیرانان دروست نەبن. هەرێما مە تووشی پتر ژ هزار هێرشان بوویە، چ ب شێوەیەكێ راستەوخۆ ژ ئالیێ ئیرانێ ڤە بیت، یان ژی ژ ئالیێ هندەك میلیشیایان ڤە ل ناڤ ئیراقێ، مخابن زیانێن گەلەك مەزن گەهاندینە و هەژمارەكا كەسان ژی بووینە قوربانی، هەروەسا ژێرخانەیا كوردستانێ ژی زیان پێكەفتینە. وان هێرشان ژی چو بهانە بۆ نینن».
گۆت ژی»بنگەهێ ئەسمانی ل هەریرێ دەمێ 10 سالایە یێ ڤالایە، بەری نوكە ژ ئالیێ هێزێن هەڤپەیمانان ڤە بۆ شەڕێ داعشێ دهاتە بكارئینان، ئەو هێرشێن هاتینە كرن هەموویان بنگەهەكێ ڤالا كریە ئارمانج. چو سەربازێن ئەمریكی ل وێ بنگەهی نینن».
دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر «ئەركێ ئەمریكییان ل هەرێما كوردستانێ پێكهاتییە ژ بەرهنگاربوونا تیرۆرێ و پاراستنا ئیراقییان و د ناڤ وان دا هەرێما كوردستانێ ژ گەفێن تیرۆرێ».
هەروەسا راگەهاند» ب دیتنا مە هەر دۆسییەكا پەیوەندی ب كوردان ڤە هەبیت ل هەر دەولەتەكێ، دڤێت ب رێكا ئاشتیێ بهێتە چارەسەركرن، و باشترین رێك بۆ ڤێ چەندێ ژی دیالۆگ و دانوستاندنە».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر»كەس نەشێت حاشا ژ هەبوونا كوردان بكەت، كورد پێكهاتەیەكێ رەسەنن ل هەموو ئەو وەلاتێن تێدا دژین».
دەربارەی پەیوەندیێن ئیسرائیلێ ل گەل هەرێما كوردستانێ، مەسرور بارزانی گۆت «هەرێما كوردستانێ پشكەكە ژ ئیراقێ، سیاسەتەكا دەرڤە یا سەربەخۆ نینە، ئەم پێگیری سیاسەتا دەرڤە یا فیدرالی نە، چو پەیوەندیێن مە ل گەل ئیسرائیلێ نینن، سیاسەتا دەرڤە د دەسهەلاتا حوكمەتا فیدرالی دایە».
گۆت ژی «ئەم ب تەمامی پشتەڤانییا سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ دكەین بۆ سەروەرییا یاسایێ و كۆمكرنا چەكی د دەستێ دەولەتێ دا».
ئەو چەندە ژی دیار كر «ئەز نەشێم بێژم گرۆپێن چەكدار ژ حوكمەتێ ب هێزترن، باوەر ناكەم هەتا نوكە بزاڤەكا جدی هەبووبیت بۆ هندێ كو ب رێكا هێزێ چەكی دانن، بەلكو ب رێكا دانوستاندنێن ئاشتییانە بزاڤ هاتییە كرن چەك ل دەستێ دەولەتێ بهێتە كۆمكرن».
مەسرور بارزانی هەروەسا راگەهاند» كارتێكرنا راستەوخۆ یا شەڕی ل سەر ئابۆرییا مە هەیە، دەولەتا ئیراقێ پشتگرێدانێ ل سەر پەترۆلێ دكەت، وەسا لێ هاتییە كو ئیراق نەشێت پەترۆلا خۆ بهنێریت، ئەڤ چەندە كارتێكرنەكا راستەوخۆ ل سەر هەرێما كوردستانێ ژی دكەت. زێدەباری وێ چەندێ كو مووشەك و درۆن ژی بووینە ئەگەر كو چالاكیێن بازرگانی ل هەرێما كوردستانێ سست ببن 70%ێ بازرگانییا مە كێم بوویە بەراورد ل گەل بەری نوكە. هەكە ئەڤ شەڕە بەردەوام بیت، ب دیتنا مە رەوش دێ بەرەڤ خرابیێ چیت، نەك بتنێ بۆ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ، بەلكو بۆ هەموو دەڤەرێ و گەلەك وەلاتێن دەڤەرێ ژی دێ ب ڤی شەڕی كاریگەر بن».
گۆت ژی»مە ب رۆهنی گۆتییە كو هەرێما كوردستانێ یا بەرهەڤە بۆ هاریكاریكرنێ ب هەر شێوەیەكێ كو بشێت. ئەم پشتەڤانییا بەڕێز عەلی زەیدی دكەین ب تەمامی، هەروەسا دێ هاریكار بین د پشتەڤانیكرنا ئابۆرییا ئیراقێ دا، بەلێ بلا ئەم یێن واقعی بین بەری نوكە ئیراقێ پتر ژ چار ملیۆن بەرمیلێن پەترۆلێ ژ باشووری د هنارتن، ئەم ل هەرێما كوردستانێ ئەوا مە هەین نەشێین قەرەبوویا وێ زیانێ بكەین، ئەم نەشێین پتر ژ 300 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بەرهەم بینین، هەكە وەبەرهێنان پتر هەبیت ئەم دشێین 400 هزار بەرمیلان بەرهەم بینین، دگەل وێ ژی دا، رەنگە 300 هزار بەرمیل ژی ژ پەترۆلا كەركووكێ بهێنە هنارتن، هەكە حوكمەتا فیدرالی شییا پشكەك ژ بەرهەمێ پەترۆلا دەڤەرێن دی ب رێكا هەرێما كوردستانێ بۆ توركیایێ بهنێریت، رەنگە بگەهینە ملیۆن بەرمیلان، بەلێ هەتا نوكە ئەو رێژەیە ب تەمامی یا بەرهەڤ نینە. هەرێما كوردستانێ یا بەرهەڤە بۆ هاریكاریێ، رەنگە بشێین بارێ وان سڤك بكەین، بەلێ ئەم نەشێین كێشەیێ ب تەمامی چارەسەر بكەین».
رۆهنكر ژی: «ئەو گەفێن هەین و ئەو هێرشێن ل سەر زەڤی و بیرێن پەترۆلێ و پارزینگەه و ژێرخانەیا پەترۆلێ د بۆری دهاتنە كرن ژ ئالیێ هندەك گرۆپێن چەكدار ڤە، وەل كۆمپانیێن پەترۆلێ كر كو ب زەحمەت بزانن بەردەوام بن د وەبەرهێنانێ دا یان ڤەگەڕنە سەر كارێن خۆ، تنێ د ڤێ دووماهییێ دا نەبیت كو ژ ئالیێ عەلی زەیدی و حوكمەتا فیدرالی و وەزارەتا پەترۆلێ ڤە هاتە گۆتن. بەلێ گەهشتن ب شیانێن بەرهەمهێنانێ ب تەمامی پێدڤی ب دەمی هەیە، و زێدەكرنا بەرهەمی پێدڤی ب وەبەرهێنانەكا زێدەتر هەیە و ئەڤە ژی هندەك دەمی دخوازیت. نوكە ئەو شیانێن بەرهەمهێنانێ یێن هەین نەشێن قەرەبوویا وێ بەرهەمهێنانێ بكەن كو ئیراقێ ل باشووری هەبوو».
مەسرور بارزانی دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر»هەتا نوكە یاسایا پەترۆل و غازێ نینە، ئەڤە ژی هندەك دەمی دخوازیت چونكی پێدڤییە بۆ جڤاتا نوونەران بزڤڕن دا كو دەنگێ ل سەر بدەن. ئەڤ یاسایە گەلەك یا فەرە، ئەم پێدڤی ب یاسایەكا پەترۆل و غازێ نە كو ب رۆهنی مافێن هەموو ئالییان دیار بكەت، لەوما چو كێشەیێن مە ل گەل دەستووری نینن، ئەڤ بابەتە هاتییە باسكرن و رێككەفتن ژی ل سەر هەیە، بەلێ هەتا نوكە مە یاسایەكا پەترۆل و غازێ نینە، هەتا نوكە ژی حوكمەتا فیدرالی پشتگرێدانێ ل سەر یاسایەكێ دكەت كو ل سالا 1975ێ دەركەفتییە و بۆ سەردەمێ رژێما بەری نوكە دزڤریت، ئەو یاسایە ژی هاتییە هەلوەشاندن. سیستەمێ سیاسی هاتییە گوهۆڕین ژ دەولەتەكا خودان سیستەمێ ناڤەندی بۆ دەولەتەكا فیدرالی. یاسا هەتا نوكە وەك خۆ مانە، ئەڤە ژی ئێكە ژ وان ئەگەرێن كو وەكریە هەتا نوكە تووشی هندەك كێشەیان ببین».
هەروەسا راگەهاند»مەزنترین كێشە بابەتی بجهئینانا سیستەمێ فیدرالی یە، هێشتا كەسانەك ل بەغدا هەنە باوەری ب سیستەمێ فیدرالی نینە یان ژی لێ تێناگەهن. سیستەمێ فیدرالی ب وی شێوەی ناهێتە بجهئینان یێ كو پێدڤی بوو بهێتە كرن. گەلەك مادەیێن دەستووری نەبووینە یاسا، لەوما گەلەك بزاڤ هەبووینە بۆ خولادان ژ هندەك مادەیێن د دەستووری دا هەین، د دەمەكێ دا ئەو مادەیە گەلەك یێن فەر بوون بۆ رێكخستنا پەیوەندیێن د ناڤبەرا بەغدایێ و كوردستانێ دا و ئاساییكرنا وان. ئەڤە ژی ئەگەرێ بەردەوامبوونا هندەك كێشەیان بوویە، چونكی شرۆڤەكرنێن شاش و جودا بۆ هندەك مادەیێن دەستووری هەبووینە. لەوما ژ ئالیێ مە ڤە هەكە دەستوور ب وی شێوەیێ پێدڤی هاتبا بجهئینان و هەمویان رێز ل سیستەمێ فیدرالی گرتبا، نوكە كێشەیێن مە دا د كێمترین ئاست دا بن».
گۆت ژی: «مادەیا 140ێ یا گرێدای ب دەڤەرێن كێشە ل سەر، هەروەسا یاسایا پەترۆل و غازێ، بابەتێن وەك بازرگانی و باج و یێن دی، ئەڤە ئەو كێشەنە كو هێشتا ب هەلاویستی مانە. ئەگەر ژی جوداهییا بۆچوونانە، هندەك بۆ وێ چەندێ دچن هەموو تشت دڤێت ب شێوەیەكێ ناڤەندی بن و ئەڤێ چەندێ ژی وەكریە خۆ ژ پشكەكا مادەیێن دەستووری لادەن. دەستووری دەمەك دیار كریە كو پێدڤییە تێدا ئەو كێشە چارەسەر ببان، ب دیتنا مە كێشەیێن مە ل گەل بەغدایێ دا چارەسەر بن هەكە مادەیا 140ێ هاتبا بجهئینان، هەروەسا یاسایا پەترۆل و غازێ، دێ كێشەیێن گرێدای ب بكارئینانا پەترۆل و غازێ د سالێن بۆری دا چارەسەر دكرن. هەروەسا دەربارەی سیستەمێ باجێ، دەستهەلاتێن حوكمەتا فیدرالی چنە و چ دەربارەی هەرێمان و پارێزگەهانە؟ رێژەیا وان باجێن دزڤڕن بۆ هەرێمێ چەندە؟ ئەڤ كێشە هەتا نوكە چارەسەر نەبووینە».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر «جوداهی د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ دا هەیە، ئەم ل هەرێما كوردستانێ كار ل سەر چاكسازییا ئابۆری كریە، یان چاكسازی ب شێوەیەكێ گشتی و بەرهنگاربوونا گەندەلیێ و هەمەجۆركرنا ئابۆری، ئەڤێ چەندێ ژی ئەنجامێن باش هەبووینە. ب شێوەیەكێ مەزن مە كار ل سەر ئەلیكترۆنیكرنا خزمەتگوزارییان كریە، دا كو بڕیارێن مە نەك ل سەر لێكدانێن تاكلایەنە بن، لەوما هەر بڕیارەك پشت ب لێكدانا زانستی دكەت بۆ بارودۆخی».
دەربارەی پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ ل گەل توركیایێ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ راگەهاند»پەیوەندیێن مە ل گەل توركیایێ گەلەك باشن، تێكگەهشتنەكا باش د ناڤبەرا مە دا هەیە. پەیوەندیێن بازرگانی و چالاكیێن ئابۆری یێن بەرفرەهـ د ناڤبەرا مە دا هەنە. بەری نوكە پێكدادان ل سەر سنۆرێن مە رووددان، د ئەنجامێ وێ ململانێیا بەردەوام دا هێشتا پتر ژ 800 گوندێن هەرێما كوردستانێ وێرانن و مە نەشیایە ئاڤادان بكەینەڤە. ب پشتڕاستی بەری نوكە كێشە هەبوون، بەلێ خۆشبەختانە د ڤان دوو سالان دا توركیایێ پرۆسەیەكا ئاشتیێ بخۆڤە دیتیە، ئەم ژی ب هێز ڤە پشتەڤانێن وێ دەسپێشخەریێ بووینە و هیڤی دكەین كو رێككەفتنێن ئاشتیانە یێن زێدەتر هەبن. كوردان ل توركیایێ رێكا خۆ هەیە بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن خۆ، ئەم پشتەڤانییا هەر رێككەفتنەكا ئاشتییانە دكەین د ناڤبەرا حوكمەت و تاكێن وان دا، هەروەسا هەموو كورد ژی سەر ب تاكە حزبەكێ ڤە نینن، هەروەسا كورد هەنە كو ئەڤرۆ ژێیاتییا وان بۆ حزبا دەستهەلاتدار ل توركیایێ هەیە. لەوما بەلێ چارەسەركرنا كێشەیا كوردی ل توركیایێ دێ كارەكێ گرنگ و هاریكار بیت بۆ گەهشتن ب چارەسەرییا دووماهیێ بۆ كوردان ل هەموو دەڤەرێ».
سەبارەت ب سووریایێ ژی گۆت»ب دیتنا مە سووریا یا زندی بوویەڤە، ئەوا د دوو سالێن بۆریدا ل سووریایێ پەیدابووی، یا ئەرێنییە و هەتا رادەیەكی ئاڤاكەرە. ئەم ب هێز ڤە پشتەڤانێن دانوستاندنێن د ناڤبەرا دیمەشقێ و كوردان دا ل سووریایێ بووینە. سەرۆك بارزانی دەستپێشخەری د ڤی چوارچۆڤەی دا هەبوویە، و رۆلەكێ كارا هەبوو د هاریكاریكرنا ڤان دانوستاندنن دا. نوكە پەیوەندییەكا ب هێز د ناڤبەرا هەولێرێ و دیمەشقێ دا هەیە و بەرەڤ پێش چۆیە. لەوما ئەم پشتەڤانییا هەر دەسپێشخەرییەكێ یان پێنگاڤەكا ئەرێنی و ئاڤاكەر دكەین كو د دووماهیێ دا كێشەیێن سووریایێ چارەسەر بكەت».