سەرۆك بارزانی د پەیامەكێ دا راگەهاند: ئەو تاوانا نەمرۆڤانە یا تیرۆرستێن داعشێ بەری 12 سالان دەرهەقێ ئێزدییان ئەنجامدای، ژ بەر ناسنامەیا كوردی و رەسەنایەتییا ئایینێ وان بوو. ل سالڤەگەڕا ڤێ كارەساتێ، سلاڤان بۆ وان پێشمەرگەیێن قەهرەمان دهنێرین یێن كو ئەفسانەیا داعشێ شكاندی و داخوازێ ژ ئێزدییان دكەن ژ بۆ مسۆگەركرنا پاشەڕۆژەكا گەش، ئێكڕێزییا خۆ بپارێزن.
دەقێ پەیاما سەرۆك بارزانی:
ئەو تاوانا تیرۆرستێن داعشێ بەری 12 سالان دژی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی ئەنجامدای، ئازارەكا هەتا هەتایێ یە و د بیرا كوردستانییان دا دێ مینیت. ئێزدی ژ بەر كوردبوون و رەسەنایەتی و بیروباوەرێن خۆ یێن ئایینی كەفتنە بەر هێرش و كریارێن نەمرۆڤانە یێن تیرۆرستێن داعشێ و هاتنە جینۆسایدكرن. ئەو تاوانا ل سەر دەستێ داعشێ ل دەڤەرا شنگالێ هاتییە كرن، درێژەپێدەرا وان زنجیرە كارەسات و كۆمكوژی و تاوانان بوو یێن كو ل درێژاهییا دیرۆكێ دژی گەلێ كوردستانێ هاتینە ئەنجامدان.
ل سالڤەگەڕا 12 یا ڤێ كارەساتێ، سلاڤ بۆ گیانێ پاقژێ شەهیدان و قوربانیێن ڤێ تاوانێ، سلاڤ بۆ دلێری و چاڤنەترسییا وان پێشمەرگەیێن قەهرەمان یێن كو ل سەر چیایێ شنگالێ مانەڤە و رێ نەدان دەستێ تیرۆرستان بگەهیتە چیایێ شنگالێ. سلاڤ بۆ وەفا و ئازایەتییا هەموو وان پێشمەرگەیێن قەهرەمان یێن كو ژ بۆ شكاندنا دۆرپێچا چیایێ شنگالێ و قورتالكرنا باژێڕێ شنگالێ خوونا خۆ بەخشی و ئەفسانەیا داعشێ شكاندی. هەروەسا ب دلەكێ تژی سوپاسی، سوپاسگوزارییا خۆ ئاراستەی هەموو تاكەكێ سەربلندێ كوردستانێ دكەین، كو وەك ئێك جەستە هەڤسۆز و هەڤخەمێن خوشك و برایێن ئێزدی بوون، ل گەل رێز و سوپاسیێن مە یێن زۆر بۆ هێزێن هەڤپەیمانان كو رۆلەكێ دیار هەبوو د هاریكاریكرنا پێشمەرگەی و پاشڤەچوون و شكاندنا تیرۆرستان دا.
ل بیرئینانا ڤێ كارەساتێ، بۆ خوشك و برایێن ئێزدی دوپات دكەم كو ب هەموو شیانان پشتەڤانێ خواست و داخوازیێن وانم. داخوازێ ژێ دكەم ژ پێخەمەت مسۆگەركرنا پاشەڕۆژەكا گەش، د ناڤخۆیا خۆ دا ئێكڕێز بن و هیڤییا وان ب پاشەڕۆژێ هەبیت. بێگۆمان، ئەو رەوشا سەپاندی و نەئاساییا ل شنگالێ هەی، بەردەوام نابیت و دڤێت خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی ب سەربلندی ڤە ڤەگەڕنە سەر جهێ باب و باپیرێن خۆ و قەرەبوویا زیان و ئازارێن وان بهێتە كرن.
هزاران سلاڤ ل گیانێ پاقژێ شەهیدێن شنگالێ و هەموو شەهیدێن رێكا ئازادییا كوردستانێ.

ل رۆژا دووشەمبی 3/8/2026، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل مامۆستا عەلی باپیر، سەرۆكێ كۆمەلا دادگەرییا كوردستانێ و شاندەكێ د گەلدا كر.
بارەگەهێ بارزانی ل دۆر كۆمبوونێ بەلاڤكر» د دیدارێ دا، بیروڕا ل دۆر دووماهی ئەگەر و پێشهاتان، رەوشا دەڤەرێ و ئیراقێ، هەروەسا كارتێكرنا ئالۆزی و گرژیێن دەڤەرێ ل سەر ئارامی و ئابۆرییا جیهانی، هەرێمی و ناڤخۆیی هاتنە لێكگۆهارتن».
بارەگەهێ بارزانی دیاركر ژی» هەر د وێ دیدارێ دا، باس ل پڕۆسەیا سیاسی یا هەرێمێ و ئەو بزاڤێن د وارێ نێزیككرنا ئالیێن سیاسی و دەربازكرن و چارەسەركرنا قەیرانا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ دا دهێنە كرن».

ل رۆژا دووشەمبی 3/8/2026، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل پاتریارك مار پۆلسێ سیێ نونا، پاتریاركێ كەنیسەیا كلدانی ل ئیراقێ و جیهانێ كر.
د دیدارێ دا، پاتریاركێ كەنیسەیا كلدانی سوپاسی و پێزانینێن خۆ ئاراستەی سەرۆك بارزانی كر بۆ بزاڤێن وی یێن بەردەوام د پاراستن و پشتەڤانییا ماف و داخوازێن مەسیحییان و هەموو پێكهاتەیێن نەتەوەیی و ئایینی یێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، هەروەسا رۆلێ سەرۆك بارزانی د هێزكرنا برایەتی، تەبایی و فەرهەنگا بێكڤەژیانێ دا بلند هەلسەنگاند.
هەر د وێ دیدارێ دا، سەرۆك بارزانی ئاماژە ب قوربانیدان و خەباتا هەڤپشك یا هەموو پێكهاتەیێن كوردستانێ كر و دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر، كو جهێ شانازیێ یە ل كوردستانێ فەرهەنگا بێكڤەژیانێ هەیە و هەموو د خۆشی و نەخۆشییان دا هەڤسۆز و هەڤپشكین، كوردستان دێ جهێ بێكڤەژیانێ، برایەتی و تەباییێ مینیت.

ل رۆژا دووشەمبی 3/8/2026 نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ب سەرەدانەكا فەرمی گەهشتە دیمەشقا پایتەختێ سووریێ و ل كۆچكا گەل، ژ ئالیێ ئەحمەد شەرع، سەرۆككۆمارێ سووریایێ ڤە هاتە پێشوازیكرن و هەردوویان كۆمبوونەك ئەنجام دا.
د رێورەسمێن پێشوازیكرنێ دا ل كۆچكا گەل، ب ئالایا كوردستانێ پێشوازییا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ هاتە كرن. بەری گەهشتنێ ژی، سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ راگەهاندبوو كو نێچیرڤان بارزانی ل سەر ڤەخواندنەكا فەرمی یا ئەحمەد شەرع، سەرۆككۆمارێ سووریایێ، سەرەدانا دیمەشقێ دكەت.
سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ ل دۆر كۆمبوونێ راگەهاند» د كۆمبوونێ دا كو ئەسعەد حەسەن ئەلشەیبانی، وەزیرێ دەرڤەیێ سووریێ بەرهەڤ بوو، پەیوەندیێن سووریایێ ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ هاتنە گەنگەشەكرن و دوپاتی ل سەر گرنگییا بەرفرەهكرنا هەڤكارییا هەڤپشك ل بوارێن جودا، ب تایبەتی ل بوارێ ئابۆری دا، هاتە كرن».
سەرۆكاتییا هەرێمێ دیاركر ژی» د پشكەكا دی یا كۆمبوونێ دا، بیروڕا ل دۆر دووماهی پێشهاتێن رەوشادەڤەرێ هاتنە گۆهۆرین. د ڤی واریدا هەردو ئالییان داكۆكی ل سەر بهێزكرنا ئارامیێ وبەرفرەهكرنا هەڤكارییا هەرێمی و چارەسەركرنا ئاشتییانە یا كێشەیان كر».
ئاماژە كر ژی»د تەوەرەكێ دی دا دوپاتی ل وێ چەندێ هاتە كرن كو د سووریایا نوو دا مافێ هەموو پێكهاتەیان پاراستی بیت، هەروەسا سەرۆك شەرع سوپاسییا هەرێما كوردستانێ كر بۆ پێشوازیكرن و حەواندنا پەنابەرێن سووری د دەمێ شەڕی دا و راگەهاند كو سووریا ب گرنگی ڤە ل رۆلێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دنێڕیت».
د بەیاننامەیا سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ هاتییە ژی» ژ ئالیێ خۆڤە، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ رۆلێ سەرۆكێ سووریایێ بۆ وان پێشكەفتنێن ل بوارێن جودا ل سووریێ هاتینە دەستڤەئینان بلند هەلسەنگاند، هەروەسا بۆ ئامادەیی و رۆلێ سووریایێ ل سەر ئاستێ هەرێمی و نێڤدەولەتی. د كۆمبوونێ دا چەند پرسێن دی یێن جهێ گرنگی و بەرژەوەندییا هەڤپشك ژی هاتنە گەنگەشەكرن».
ژ ئالییەكێ دی ڤە، دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ د كۆنفرانسەكێ رۆژنامەڤانی دا ل دیمەشقێ راگەهاند، د كۆمبوونەكێ دا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و سەرۆككۆمارێ سووریێ گەنگەشەی پەیوەندیێن دوولایەنە كرینە و نێچیرڤان بارزانی سەرۆككۆمارێ سووریایێ بۆ سەرەدانا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ڤەخواند.
دلشاد شەهاب ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو سەرەدانا سەرۆكێ هەرێمێ ل سەر ڤەخواندنەكا فەرمی یا سەرۆككۆمارێ سووریایێ بوویە و د كۆمبوونێ دا گەنگەشە ل سەر بابەتێن جهێ گرنگیێ بۆ هەردوو ئالییان هاتیە كرن. هەروەسا ئاشكەرا كر كو نێچیرڤان بارزانی سلاڤ و رێزێن سەرۆك بارزانی و سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ گەهاندینە سەرۆك ئەحمەد شەرع.
پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێمێ دیار كر كو سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ كەیفخوەشیا خوە ب وان گۆڕانكاریێن ل سووریایێ رویداین دیار كریە و گۆت «گەلێ سووریایێ د سالێن بۆری دا نەهامەتیێن مەزن دیتینە.» د كۆمبوونێ دا، رۆلێ هەرێما كوردستانێ ژی د ڤەكرنا دەرگەهان ب روویێ سەدان هزار ئاوارەیێن سووری دا ب گرنگی ڤە هاتییە باسكرن.
ل دۆر كۆمبوونێن دووقۆلی، شەهاب دیار كر»د كۆمبوونێ دا بابەتێن ئابۆری، ئەمنی، پێشڤەبرنا پەیوەندیێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ل گەل سووریایێ، و پرسا رێككەفتنا د ناڤبەرا هێزێن سووریا دیموكرات (هەسەدێ) و حوكمەتا سوورییایێ دا هاتنە گەنگەشەكرن».
سەبارەت ب رێككەفتنا ئادارا ئەڤسالە د ناڤبەرا هەسەدێ و حوكمەتا سووریایێ دا، دلشاد شەهاب دوپاتی ل سەر وێ كر كو هەرێما كوردستانێ رۆلەكێ ئەرێنی هەبوویە و گۆت «سەرۆك بارزانی هەموو شیانێن خۆ مەزاختینە دا كو ئەو نێزیكبوونە هەبیت، نوكە ژی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پڕۆسەیا رێككەفتنا گشتی دا وەكو ئالیۆەكێ هاریكار بەردەوامە، ل گەل رێزگرتنا تایبەتمەندییا دەولەتا سووریایێ، كو ئەم تێگەهشتینە پرسەكا ناڤخۆیی یا سووریایێ یە، لێ ئەڤ چەندە دەرئێخەرێ وێ راستیێ یە كو هەرێما كوردستانێ د پرسێن دەڤەرێ دا رۆلەكێ كاریگەر هەیە».
د دووماهیێ دا، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو سەرۆككۆمارێ سووریایێ سوپاسییا هەرێما كوردستانێ كریە ژ بەر وی رۆلێ ل روودانێن بۆری هەبووی، هەروەسا ئاماژە ب وێ دا كو سووریا د پێنگاڤان دایە بۆ ڤەكرنا قۆنسلخانەیەكێ ل هەولێرێ.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا سالڤەگەڕا 12 یا جینۆساید و كۆمكوژییا كوردێن ئێزدی، كو ب «بیرئینانەكا تژی ئازار» بناڤ كریە، پەیامەك بەلاڤكر. ئەڤە دەقێ وێ یە:
ب خەم و ئازارەكا كوور ڤە، سالڤەگەڕا 12 یا تاوانا جینۆساید و كۆمكوژیا وەلاتیێن مە یێن ئێزدی دكەینە ڤە. ل ڤێ هەلكەفتا تژی ئازار، سەری بۆ گیانێ پاقژێ شەهیدان دچەمینین و ب هەموو رێز و وەفاداریێ ڤە وان دئینینە بیرا خۆ.
تاوانا جینۆسایدا ئێزدییان و كەنیزەكرنا كچ و ژنێن وان و خرابكرنا مال و پەرستگەهێن وان، برینەكا ڤەكری یا دل و دەروونێ گەلێ كوردستانێ یە. مخابن وەلاتیێن مە یێن ئێزدی پشتی 12 سالان، هێشتا باجا ناكۆكیێن سیاسی و هەبوونا هێزێن چەكدار یێن نەیاسایی ددەن.
ل ڤێرە دوپات دكەین كو ئەركێ حوكمەتا ئیراقا فیدرالە ئارامی و ئاڤادانیێ بۆ شنگالێ بزڤڕینیت، رێككەفتننامەیا ئاساییكرنا رەوشا شنگالێ ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بجە بینیت، كار بۆ پارێزگەهكرنا وێ بكەت و هێزێن نەیاسایی دەڤەرێ بجه بهێلن؛ دا كو ئاوارە ڤەگەڕنە سەر جه و وارێن خۆ.
وەلاتیێن مە یێن ئێزدی پشتڕاست دكەین هەتا ئێك رەڤاندی مابیت، تیما نڤیسینگەها مە دێ یا بەردەوام بیت ل سەر كارێن خۆ بۆ رزگاركرن و ئاشكراكرنا چارەنڤیسێ وان. هەروەسا دێ د بزاڤێن خۆ یێن نێڤدەولەتی دا بەردەوام بین دا كو تاوانێن داعشێ ل سەر ئاستێ جیهانێ ب تەمامی وەك جینۆساید بهێنە ناساندن.
ل ڤێ هەلكەفتێ ، سوپاسی و پێزانینێن مە یێن كوور بۆ خەلكێ مێهڤانپەروەرێ دهۆك و بەهدینان ب گشتی نە كو ل دەمێن دژوار دەرگەهێن مال و قوتابخانە و مزگەفتێن خۆ بۆ ئاوارەیێن ئێزدی ڤەكرن. هەروەسا سوپاسی و پێزانین بۆ هەموو وان وەلاتێن كو ئەڤ تاوانە وەك جینۆساید ناساندی و ب هەر رەنگەكێ بیت هاریكارییا ئێزدییان كری.

دوهی رۆژا دوشەمبی 3/8/2026 ب بەرهەڤبوونا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، رێورەسمەكا تایبەت ب سالڤەگەڕا 12 یا جینۆسایدا ئێزدییان و كۆمكوژییا شنگالێ برێڤەچوو.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پەیڤەك د وێ رێورەسمێ دا پێشكێشكر، ئەڤە دەقێ وێ یە:
سوپاسییا بەرهەڤبوونا هەوە یا گرنگ دكەم، سوپاسییا بەرهەڤبوونا میر حازم تەحسین بەگ، بابە شێخ، پاتریارك، نونەرێ عەلی زەیدی، د.فوئاد، قونسلان و هەموو بەرهەڤبوویێن هێژا دكەم ب ڤێ هەلكەفتێ.
ئەڤرۆ ئەم سالڤەگەڕا 12 یا جینۆسایدا خوشك و برایێن خۆ یێن ئێزدی دكەین، كو ل سەر دەستێ تیرۆرستێن داعشێ مەزنتریین تاوان دژی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی هاتە ئەنجامدان. تاوانەك كو ویژدانا هەموو مرۆڤایەتیێ هەژاند، نە ب تنێ ل كوردستانێ، بەلكو ل دەرڤەی كوردستانێ و ل هەموو جیهانێ.
ل وی رۆژا ئەڤ تاوانە هاتییە ئەنجامدان، سەرۆك بارزانی سۆز دا كو دڤێت ئەم تۆلا ڤێ تاوانێ ڤەكەین و دڤێت شنگال جارەكا دی ژ دەستێ ڤان تیرۆرست و غەداران بهێتە قورتالكرن.
100 رۆژان پشتی وێ سۆزێ، ئەز د خزمەتا سەرۆكی دا بووم، ئەم گەهشتینە سەرێ چیایێ شنگالێ، و چیایێ شنگالێ و شنگال و هەموو دەڤەر ژ دەستێن وان تاوانباران هاتنە قورتالكرن. ب سەدان پێشمەرگەیان خوونا خوە بەخشی و بوونە قوربانی. ئەز شاهدێ قوربانیدانا وان پێشمەرگەیان بووم دا كو شەرەف و كەرامەتا خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی بهێتە پاراستن و ئەڤ تۆلە ژ دوژمن و تیرۆرستان بهێتە ڤەكرن.
ب سەربلندی ڤە ئەم د خزمەتا سەرۆكی دا گەهشتینە شنگالێ و ئەڤ دەڤەرە ب شێوەیەكێ گشتی هاتە رزگاركرن، بەلێ ئەڤ تاوانە ناهێتە ژبیركرن. ب هزاران خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی بوونە قوربانیێن ڤێ جینۆسایدێ، گەلەك ژ وان هاتنە دەستەسەركرن و ئەسیركرن، گەلەك ژی هاتنە كۆمكوژكرن.
ژ وی رۆژی و هەتا ئەڤرۆ، كابینەیا حوكمەتێ ب بەردەوامی یا د دووڤچوونێ دا بوو دا كو ل ڤان قوربانییان بگەریێت، هەتا نوكە پتر ژ سێ هزار و 500 خوشكێن مە یێن ئێزدی هاتینە دیتن و ژ دەستێ وان تاوانباران هاتینە قورتالكرن، بەلێ زێدەتر ژ دوو هزار و 700 كەسان هێشتا ماینە و نەهاتینە دیتن. هیڤییا مە ئەوە هەر كەسێ بڤێت هاریكارییا مە بكەت، ب هەڤڕا بشێین وان ببینین و قورتال بكەین.
جهێ خۆیە سوپاسییا هەڤپەیمانان بكەم بۆ وێ هاریكاری و پشتەڤانییا پێشكێشی مە كری د شكاندنا تیرۆرستێن داعشێ دا، و هاریكاریكردنا مە بۆ وێ چەندێ پتر خزمەتا خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی یێن ئاوارە بكەین یێن كو جهێن خۆ هێلاین و هاتینە كوردستانێ، و گەلەك ژ وان ژی ل دەرڤەی هەرێمێ چوونە وەلاتێن دی یێن ئۆرۆپا. هەموویان دەرگەهێن خۆ بۆ ڤان خوشك و برایان ڤەكرن. چو جه ناگەهنە مال و ئاخا مرۆڤی، بەلێ جهێ خۆیە سوپاسیۆا هەموو وان دەولەتان بكەم یێن هاریكارییا مە كری، سوپاسییا هەموو رێكخراوێن نەحكومی بكەم، و ب تایبەتی سوپاسییا خەلكێ كوردستانێ دكەم كو هەموویان دەرگەهێن خۆ بۆ ڤان خوشك و برایان ڤەكرن.
مخابن هێشتا پتر 20 هزار خێزانێن ئاوارە یێن ئێزدی د كەمپان دا دژین. هەرچەندە ئەڤرۆ د وەلاتێ خۆ دا ئاوارەنە، بەلێ دەمێ مرۆڤ ل سەر مال و حالێ خۆ نەبیت ب پشتڕاستی ژیان ب زەحمەتتر دبیت. هیڤییا مە ئەوە رۆژەكێ بشێین ڤان ب سەربلندی ڤە بزڤڕینینە سەر جه و وارێن وان، بۆ شنگالێ، بۆ هەموو وان گوند و دەڤەرێن كو نەچار بووین ژێ كۆچ بكەن.
ئەم سوپاسییا دەستهەلاتدارێن حوكمەتا ئیراقێ ژی دكەین بۆ هاریكارییا وان ل دیتنا گۆرێن ب كۆم و هەماهەنگییا وان ل گەل حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ ڤەگوهاستنا تەرمێن قوربانییان بۆ جهێن وان. بەلێ ئەم هێشتا داخوازییان دكەین؛ داخوازیێن مە ئەوە هاریكار بن، حوكمەتا فیدرالی هاریكار بیت دا كو رەوشا شنگالێ جارەكا دی ئاسایی ببیتە ڤە، خەلكێ شنگالێ ب سەربلندی ڤەگەڕن سەر جهێن خۆ، و ئاسایش و بڕێڤەبرنا ئیدارەیا شنگالێ ژی بۆ خەلكێ شنگالێ ڤەگەڕیت.
ئەم ڤێ داخوازێ ژ حوكمەتا فیدرالی دكەین و حوكمەتا هەرێمێ ژی دێ یا بەردەوام بیت دا كو جارەكا دی هەم شنگال و هەم دەوروبەرێن شنگالێ ئاڤا ببنە ڤە. مە گەلەك بزاڤ كر د دەمێ خوە دا ل گەل نەتەوێن ئێكگرتی ب تایبەتی ل گەل یونیتاد (UNITAD) كو دادگەهەكا تایبەت ب تاوانێن داعشێ بهێتە دامەزراندن بۆ دادگەهكرنا وان كەسێن ئەڤ تاوانە دژی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی ئەنجامدای، بەلێ مخابن حوكمەتا بەری نوكە هاریكار نەبوو. هیڤییا مە ئەوە رۆژەكێ ئەڤ دادگەهە بهێتە دامەزراندن و هەر كەسەكێ دەست د تاوانێ دا هەبیت بگەهیتە سزایێ خۆ.
داخوازییا مە ژ جڤاكا نێڤدەولەتی ئەوە هاریكار بن بۆ كێمكرنا ئازار و ئێشێن قوربانیێن دەستێ تیرۆرێ، ب تایبەتی خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی. ئەوا ژ دەستێ مە هاتی مە كریە و دێ بەردەوام ژی بین، ب تایبەتی بۆ وان خوشك و برایێن هاتینە قورتالكرن؛ بۆ وان خوشكێن هاتینە دیتن و رزگاركرن، ل سەر ناڤێ حوكمەتا هەرێمێ سەنتەرەكێ چارەسەریێ مە بۆ تەرخان كریە ب شێوەیەكی ئازارێن وان بهێنە كێمكرن، هەرچەندە ئەڤە چ نینە ل هەمبەر وێ هەموو زیان و زۆلمێ ل وان هاتییە كرن، بەلێ هەتا ژ دەستێ مە بهێت ئەم د بەرهەڤین و دێ بەردەوام بین.
ئەو قوتابیێن د زانكۆیان دا ڤیای بەردەوام بن ل سەر خواندنا خۆ، مە زەمالەیێن خاندنێ بۆ هاتینە دابین كرن، و گەلەك ژ وان زانكۆ تمام كرینە و نوكە جهێن وان دیارن.
جارەكا دی دبێژم: دڤێت ئەم هەموو ب هەڤڕا كارەكێ بكەین ئەڤ تاوانە دووبارە نەبیتە ڤە؛ نە دژی خوشك و برایێن ئێزدی، نە دژی یێن كریستییان، نە ژی دژی یێن موسلمان. تیرۆر نە ئایینی دنیاسیت و نە نەتەوەی؛ تیرۆر دژی مرۆڤایەتیێ یە. لەوما هاریكاری و پشتەڤانییا هەموویان فەرە دا كو ب هەڤڕا كار بكەین جارەكا دی تیرۆر ل ئیراقێ سەرهەلنەدەتە ڤە. ئێك ژ رێكێن رێگریكرنێ ل سەرهەلدانا تیرۆرێ ئەوە دادپەروەری هەبیت، وەكهەڤی هەبیت، و رێز ل مافێن هەموو ئاین و نەتەوەیان بهێتە گرتن.
ئەم وەك حوكمەتا هەرێمێ دێ بەردەوام بین ب هاریكارییا هەموو دۆستێن خۆ، و ب تایبەتی ل سەر ئاستێ حوكمەتا فیدرالی ژی، دا كو جارەكا دی توندوتیژی نەڤەگەڕیتە ڤە بۆ ڤی وەلاتی. گەلێ مە یێ وەستیای، ئەم پێدڤی ب تەناهیێ نە، پێدڤی ب پێشكەفتنێ نە، پێدڤی ب وێ چەندێ نە زارۆكێن مە پشتڕاست بن كو پاشەڕۆژەكا گەشتر ل چاڤەڕێیا وانە. نابیت ترس ژ كوشتن و گرتن و رەڤاندنێ ل وەلاتێ مە دا بمینیت. داخوازێ ژ هەموو دۆستێن مە دكەم دەستێن خۆ بدەنە دەستێ مە دا كو هاریكار بن و دووماهیێ ب ڤێ مەترسیێ بینین.
جارەكا دی داخوازێ ژ حوكمەتا فیدرالی دكەم هاریكار بن بۆ بجهئینانا رێككەفتنا شنگالێ دا كو هەموو خەلكێ مە ب سەربلندی ڤەگەڕنە باژێڕ و گوندێن خۆ، و ژیان بۆ بهێتە دابینكرن و بهێنە قەرەبووكرن، ب تایبەتی ل سەر ڤێ تاوانا دەرهەقێ وان دا هاتییە كرن.
بیرئینانا ڤێ تاوانێ و جینۆسایدێ بلا ب تنێ رێورەسمەك نەبیت بۆ رۆژەكێ، بەلكو بلا ببیتە پەیمانەك كو ئەم هەموو ب هەڤڕا خەباتێ بكەین، ب هەڤڕا كار بكەین دا كو دووماهیێ ب ڤان هەموویان بینین و ژیانەكا سەربلند بۆ خوشك و برایێن مە یێن ئێزدی و هەموو خەلكێ كوردستانێ و ئیراقێ ڤەگەرینینە ڤە.

ب، سه‌رجان مەحمود:

چاڤدێرێن سیاسی دیار دکەن سەرەدانا سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ د ڤێ رەوشا هەستیار دا بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ گەلەک گرنگە، چونکی هەرێما کوردستانێ رۆلەک مەزن بۆ رێککەفتنا هەسەدێ و شامێ گێرایە و هەرێما کوردستانێ هەردەم پشتەڤانێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ یە.

زەکەریا عەفرینێ چاڤدێرێ سیاسی یێ خەلکێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار کر، دەمێ مەترسی ل سەر رۆژئاڤایێ کوردستانێ هەبوون، هەرێما کوردستانێ ب تایبەتی ژی سەرۆک بارزانی و سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ بەرێز نێچیرڤان بارزانی بەردەوام ل گەل شامێ د پەیوەندیێ دا بوون و داخواز ژ شامێ کربوون کو رێیا چارەسەریێ بگریتە بەر و ژ ئەنجاما بزاڤێن بەردەوام یێن هەرێما کوردستانێ ژی رێککەفتنا شامێ و هەسەدێ هاتە کرن و گۆت: (راستە گەلەک کەس دبێژن رێککەفتن ب دلێ کوردان نینە، لێ هەر چاوا بیت پێنگاڤەک گەلەک گرنگ بوو بۆ مافێن کوردان و ئەڤرۆکە ژی سەرەدانا سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ پشتەڤانیەکا گەلەک باشە بۆ مافێن کوردان و ئەز وەسا دبینم دێ سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ جارەکا دی داخواز ژ شامێ کەت کو رێزێ ل ماف و داخوازیێن گەلێ کورد ل سووریێ بگریت).
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، پشتەڤانیا بەردەوام یا هەرێما کوردستانێ بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ وەسا کریە شام هندەک ژ مافێن کوردان قەبوول کریە، نها بابەتێ زمانێ کوردی تا رادەیەکێ ئێکلا بوویە و هەروەسا دبیت د بابەتێن دی دا ژی رێککەفتنەکا باش بهێتە کرن و کورد دشێن ل سووریێ بگەهنە گەلەک مافێن خوە.
نەشەت محەمەد چاڤدێرێ سیاسی یێ خەلکێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ ژی دیار کر، هەرێما کوردستانێ پەیوەندیێن گەلەک باش ل گەل وەلاتێن جیهانێ هەنە، دەمێ مەترسی ل سەر رۆژئاڤایێ کوردستانێ هەبوون مە دیت کا چاوا سەرکردایەتیا هەرێما کوردستانێ ب هەموو شیانێن خوە پشتەڤانی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ کر و هاریکاریێن گەلەک باش ژی پێشکێشی خەلکێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ هاتنە کرن، ژ بەر پشتەڤانیا بەردەوام یا هەرێما کوردستانێ ژی بێگومان گەلەک گوهۆڕین د هەلوەستێ تورکیا و سووریێ دا روو دان و د ئەنجاما وێ پشتەڤانیێ دا ژی شام نەچار ما رێککەفتنێ بکەت.
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، راستە رێککەفتنا هاتیە کرن گەلەک ب دلێ مە کوردێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ نینە، چونکی وەکو کوردێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ مە ژی دخواست هەرێمەکا کوردی یا وەکو هەرێما کوردستانێ ل سووریێ هەبیت، لێ دیارە مەرجێن سیاسی و رەوشا دەڤەرێ گونجای نەبوون، لێ نها ژی هەبوونا کوردان ب فەرمی ل سووریێ هاتیە قەبوول کرن و شامێ گەلەک داخوازیێن کوردان ژی قەبوول کریە، ئەو یەک ژی گەلەک باشە و گۆت: (هیڤیدارم هەموو هێزێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ پێکڤە کار بکەن و هەماهەنگ بن، چونکی دهێتە چاڤەرێکرن کو گوهۆڕینێن گەلەک مەزن ل دەڤەرێ روو بدەن و بێگومان ئەو یەک دێ کاریگەریا خوە ل سەر رەوشا کوردان ل سووریێ ژی هەبیت و گرنگە کورد ل سووریێ خوە بۆ هەر گوهۆرینەکێ بەرهەڤ بکەن).
ل ئالیێ دی گەلەک ژ چاڤدێرێن سیاسی، چالاکڤانێن کورد یێن هەر چار پارچەیێن کوردستانێ، مامۆستا و رەوشەنبیرێن کورد ژی ب رێیا تۆرێن جڤاکی دیار کرن کو سەرەدانا سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ بۆ شامێ گەلەک گرنگ و دیرۆکی بوو، چونکی نها رەوشەکا تایبەت ل دەڤەرێ هەیە و چاڤەرێی گوهۆڕینێن مەزن ژی دهێتە کرن و گرنگە کورد بۆ هەر گوهۆڕینەکێ بەرهەڤ بن، گەلەک گرنگە کو هەرێما کوردستانێ د رەوشا نها یا هەستیار دا پەیوەندیێن باش ل گەل شامێ هەبن، چونکی نها ل سووریێ رەوشەکا نوو هاتیە پێش و هەرێما کوردستانێ رۆلەک سەرەکی بۆ رێککەفتنا د ناڤبەرا هەسەدێ و شامێ دا گێرا و ب ڤێ سەرەدانێ ژی هەرێما کوردستانێ دشێت جارەکا دی داخواز ژ شامێ بکەت کو رێز ل مافێن گەلێ کورد بهێتە گرتن.
چاڤدێرێن سیاسی دیار ژی دکەن کو هەبوونا هەرێما کوردستانێ د ڤێ رەوشا هەستیار دا بۆ رۆژئاڤایێ کوردستانێ گەلەک یا گرنگە، رۆل و پێگەهێ هەرێما کوردستانێ دێ وەسا کەت کو شام نەچار بیت هندەک ژ داخوازیێن سەرەکی یێن گەلێ کورد ل سووریێ بجه بینیت و هەکە کورد ژی ل سووریێ ئێکگرتی بن و پێکڤە کار بکەن دێ شێن گەهنە گەلەک مافێن خوە، چونکی هژمارەک زێدە ژ وەلاتێن جیهانێ پشتەڤانیێ ل مافێن کوردان دکەن، راستە کوردێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ ل چاڤ وان قوربانیێن مەزن کو دان نەگەهشتنە گەلەک ژ داخوازیێن خوە، لێ یا نها بۆ کوردان ل سووریێ هاتیە پێش ژی تشتەک کێم نینە و کورد دشێن ب خەباتا سیاسی بگەهنە گەلەک مافێن خوە، گرنگە هەموو هێزێن کوردی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ پێکڤە کار بکەن و هەرێما کوردستانێ ژی هەتا نها رۆلەک گەلەک گرنگ بۆ مسوگەرکرنا مافێن گەلێ کورد ل سووریێ گێرایە و سەرەدانا سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ ژی دشێت ببیتە دەستپێکا قووناغەکا نوو بۆ کوردان ل سووریێ.

زنار تۆڤی

فلمێ‌ (جیران) یێ‌ سینەمایی، كو ژ دەرهێنانا (مانۆ خەلیل) ە، دەست نیشادانێن خۆ ل باژێرێن كوردی یێن رۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ كر، ڤی فلمی پشتی پشكداری و سەركەفتنان ل چەندین فێستیڤال و چالاكیێن نێڤدەولەتی، نوكە دزڤڕیتەڤە بۆ لایێ‌ بینەرێن كورد و ل گەلەك باژێر و دەڤەرێن كوردان دێ‌ هێتە نیشادان.
دەرهێنەر (مانۆ خەلیل) گۆت: ئەڤ فلمە ل (قامیشلۆ، عاموودە، دێرك، رۆمێلان، توربەسپی، دربێسیێ‌) دێ‌ هێتە نیشادان، چیرۆكا فلمی بەحسێ‌ زارۆكەكێ‌ كورد یێ‌ شەش سالی دكەت، كو ل گوندەكێ‌ نێزیكی سنوورێ‌ باكور و رۆژئاڤایێ‌ كوردستانێ‌ ل قامیشلۆ دژیت، مالا وان دناڤبەرا دو دەولەتێن توركیا و سووریێ‌ دا هاتیە دابەشكرن، ئەو فلمە بەحسێ‌ 50 سالێن زۆرداریا رژێما بەعسا سووری دكەت، كو بۆ هەر كوردەكی ئەو فلمە یێ‌ پرە ژ ئێش و بیرەوەریێن نەخۆش، كو زارۆكەكێ‌، ژ ئەگەرێ‌ ئاخفتنا ب زمانێ‌ كوردی ل قوتابخانێ‌ قوتان دخوار، هەروەسا ل قوتابخانێ‌ ب عەرەبی و ل مال ب كوردی د ئاخفت، ئەو سنوورێ‌ كو ئەردێ‌ كوردان، مال، فەرهەنگ و مرۆڤاتی دابەشكرین و ئەڤ سەركەفتنە بێی هاریكاری و وەستیانا تیما كاری سازیێن كولتووری و دلسۆزییا ئەو كەسێن باوەری ب گرنگییا سینەما و هونەریێ‌ كوردی هەی، نە دهاتە هەبوونێ‌.

سەرۆك بارزانی، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا جەژنا چلێ هاڤینێ د سێ پەیامێن جودا دا پیرۆزباهی ل كوردێن ئێزدیێن ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ و جیهانێ كر و هیڤیخواستن ئێزدی جەژنێن خۆ د ئارامیێ دا دەرباز بكەن.
ل رۆژا ئێكشەمبی، 2/8/ 2026، سەرۆك مەسعود بارزانی پەیامەك ب ڤێ هەلكەفتێ بەلاڤكر و تێدا گۆت»ب هەلكەفتا جەژنا چلێ هاڤینێ یا خوشك و برایێن ئێزدی، پیرۆزباهییەكا گەرم ل جڤاتا رۆحانی و ئاییندار و هەموو ئێزدییێن كوردستانێ و جیهانێ دكەم».
د پشكەكا دی یا پەیاما خۆ دا سەرۆك بارزانی دبێژیت، «هیڤیدارم خوشك و برایێن ئێزدی هەموو جەژن و هەلكەفتێن خۆ د ئارامی و ئاساییشێ دا دەرباز بكەن».
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پەیاما خۆدا ب هەمان هەلكەفت گۆت «جەژنا چلێ هاڤینێ، ب گەرمی ل میرێ ئێزدییان، بابەشێخ، جڤاتا رۆحانی و هەموو وەلاتیێن ئێزدی ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ، هەروەسا ل هەموو ئێزدییان ل سەرانسەری جیهانێ پیرۆز دكەم».
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ هیڤیخواست ئەڤ جەژنە ببیتە ئەگەرێ خێر و خۆشیێ بۆ هەموویان.
د پشكەكا دی یا پەیاما خۆ دا، نێچیرڤان بارزانی پشتڕاستی دا ئێزدییان وهەموو پێكهاتەیێن دی و دبێژیت، «وەلاتیێن ئێزدی و هەموو پێكهاتەیێن نەتەوەیی و ئایینی پشتڕاست دكەین كو هەرێما كوردستانێ دێ هەر ب لانكا پێكڤەژیانێ و وەلاتێ هەموویان بێ جوداهی مینیت، هەروەسا دێ بەردەوام پارێزەرێن كولتۆرێ فرەرەنگی بین».
د پەیاما مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ دا هاتییە»ب هەلكەفتا هاتنا جەژنا چلێ هاڤینێ، پیرۆزباهییەكا گەرم ل هەموو خوشك و برایێن ئێزدی ل كوردستانێ و جیهانێ دكەم. هیڤیدارم رۆژێن جەژنێ ب خێر و خۆشی و ئارامی دەرباز بكەن».
د پشكەكا دی یا پەیاما خۆ دا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ گۆت «هیڤییا پاشەڕۆژەكا باشتر بۆ خوشك و برایێن ئێزدی دخوازم و وەك بەردەوام پشتەڤانێ ماف و داخوازییێن هەوە مە».

بەرپرسێ نڤیسینگەها رزگاركرنا رەڤاندیان ل هەرێما كوردستانێ دوپاتی ل سەر بەردەوامبوونا بزاڤان بۆ رزگاركرنا رەڤاندیێن ئێزدی ئەوێن ماین دكەت.
حسێن قائیدی، بەرپرسێ نڤیسینگەها رزگاركرنا رەڤاندیێن دەستێ داعش -كو نڤیسینگەها وی سەر ب نڤیسینگەها تایبەت یا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڤەیە گۆت ژی» ب راسپاردە و رێنماییێن راستەوخۆ یێن نێچیرڤان بارزانی، پڕۆسەیا گەڕیان و ڕزگاركرنا كوردێن ئێزدیێن رەڤاندی یا بەردەوامە و دوپات كر كو «هەتا ئێك رەڤاندی مابیت، ئەم د بزاڤێن خوە دا بەردەوام دبین».
حسێن قائیدی ئامارێن نوو یێن رەڤاندیان بەرچاڤكرن و راگەهاند» ژ دەستپێكا جینۆسایدێ دژی كوردێن ئێزدی ل سالا 2014ێ ، نڤیسینگەها وان شییا ناڤێن شەش هزار و 417 رەڤاندییان تومار بكەت كو د ناڤ وان دا ژن، زارۆك و زەلام هەبوون، ئاماژە ب وێ ژی دا»ژ وێ دەمێ تا نوكە، ئەم شییاینە سێ هزار و 595 كەسان ژ دەستێ داعش رزگار بكەین و ڤەگەڕینینە ناڤ خێزانێن وان».
بەرپرسێ نڤیسینگەها رزگاركرنا رەڤاندیان هۆشداری دا كو پشتی 12 سالان، هێشتا پتر ژ دو هزار و 500 ئێزدی بێسەروشووونن و چارەنڤیسێ وان نەدیارە. رەخنە ل حوكمەتا فیدرال یا ئیراقێ ژی گرت كو «وەك پێدڤی خۆ ب خودانا ڤێ دۆسیێ نەزانییە» و گۆت، هەتا نوكە ئیراق نەبوویە ئەندامێ رێككەفتننامەیا رۆما دا بشێت ل سەر ئاستێ نێڤدەولەتی كار ل سەر ڤی كەیسێ بكەت، هەروەسا چەندین گۆرێن ب كۆم ل باشوورێ شنگالێ هەنە كو هەتا نوكە نەهاتینە هەلدان.
ل دۆر رەوشا مرۆڤایەتی یا ئاوارەیان، قائیدی ئاماژە ب وێ دا كو پشتی سالا 2018، زۆرترین رێككەفتننامەیێن نێڤدەولەتی و رێكخراوێن نەحكومی هەرێما كوردستانێ بجهـ هێلاینە ژ بەر كو وەسا ددیتن رەوش هاتییە ئاساییكرن، بەلێ گۆت: «خەلكەكێ مەزن هێشتا ل بن خیڤەتان دا نە و 12 سالە خیڤەتێن وان نەهاتینە گۆهۆڕین. ئەو د هاڤینان دا ل بەر گەرمێ و د زڤستانێ دا ل بەر سەرمایێ دنالینن و پێدڤی ب هاریكارییا بەردەوامن».
ل پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوە دا، حسێن قائیدی باسێ بزاڤێن یاسایی كر بۆ نیاسینا جینۆسایدێ ل ئاستێ جیهانی و راگەهاند، ب هەڤكارییا رێكخراوا «یونیتاد» و وەزارەتا ناڤخۆیا هەرێما كوردستانێ، هزاران بەلگەنامەیێن ڤیدیۆیی و نڤێسار ب شێوەیێ دیجیتالی و ل گۆر ستانداردێن نێڤدەولەتی هاتینە ئامادەكرن، گۆت ژی «ئارمانجا مە ئەوە تاوانبار بهێنە سزادان، قەرەبوویا زیانلێكەفتییان بهێتە كرن و گەرەنتییەكا نێڤدەولەتی هەبیت داكو ئەڤ كارەساتە جارەكا دی دوبارە نەبیت».
ل 3 تەباخا 2014ێ، رێكخراوا داعش یا تیرۆرستی هێرش كرە سەر قەزایا شنگالێ و دەوروبەران، كو د ئەنجام دا هزاران كوردێن ئێزدی هاتنە كۆمكوژكرن و هزارێن دی ژی هاتنە رەڤاندن.