د دو پەیامێن جودا دا، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پیرۆزباهی ل مار (پۆلسێ سێیێ نۆنا) كر، ب هەلكەفتا هەلبژارتنا وی وەك پاتریاركێ نوو یێ كەنیسەیا كلدانی ل جیهانێ.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د پەیاما خۆ دا گەرمترین پیرۆزباهی ئاراستەی پاتریاركێ نوو كرن و هیڤییا سەركەفتنێ د ئەركێ وی یێ پیرۆز دا بۆ خواست. سەرۆكێ هەرێمێ، مار پۆلسێ سێیێ نۆنا وەك كەسایەتییەكێ ئایینی یێ ناڤدار و خودان ئەزموونەكا دەولەمەند وەسف كر و هیڤی خواست هەلبژارتنا وی ببیتە ئەگەرێ كووركرنا پتر یا گیانێ لێبۆرینێ و پێكڤەژیانێ د ناڤبەرا هەموو پێكهاتەیان دا. هەروەسا دووپات كر كو هەرێما كوردستانێ دێ وەك جهەكی پاراستی بۆ هەموو ئایین و نەتەوەیان مینیت و پشتەڤانییا تمام بۆ پاراستنا ماف و ناسنامەیا كریستیانان ل هەرێمێ و ئیراقێ نیشان دا.
ژ ئالیێ خۆ ڤە، مەسرور بارزانی سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د پەیامەكێ دا ب هەلكەفتەكا گرنگ دانا و هیڤییا سەركەفتنێ د ڤێ بەرپرسیارییا مەزن دا بۆ پاتریاركێ نوو خواست. سەرۆكێ حوكمەتێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو هەرێما كوردستانێ شانازییێ ب پێگەهێ خوشك و برایێن كلدانی و هەموو كریستیانان دكەت. هەروەسا دووپات كر كو حوكمەت پێگیرە ب هێزكرنا كولتۆرێ پێكڤەژیانا ئاشتییانە د ناڤبەرا پێكهاتەیێن جودا یێن هەرێما كوردستانێ دا.
سەرۆكێ هەرێمێ و سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ د پەیامێن خۆ دا دووپاتی ل سەر پاراستنا مافێن پێكهاتەیان و بەردەوامیدان ب رەوشا پێكڤەژیانێ ل هەرێما كوردستانێ كر، كو وەك نموونەیەكا گەش ل دەڤەرێ دهێتە نیاسین.

پارتی دیموكراتی كوردستان راگەهاند، ئەو كەسێ بێی رازیبوونا زۆرینەیا هێزێن كوردی بوویە سەرۆككۆمار، وەك نوونەرێ گەلێ كوردستانێ ناهێتە هەژمارتن و دوپاتكر كر كو ئەڤ پۆستە پشكا هەموو گەلێ كوردستانێیە نەك حزبەكێ.
مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، د بەیاننامەیەكا فەرمیدا هەلوەستێ خۆ هەمبەر پرۆسەیا هەلبژارتنا سەرۆككۆماری د دجڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا دیار كر و راگەهاند كو پرۆسە ب «بنپێكرنا یاسا و پەیڕەوێ ناڤخۆ» برێڤە چوویە و دانپێدانێ ب شەرعییەتا بەربژارێ هەلبژارتی ناكەن.
مەكتەبا سیاسی یا پارتی ئاماژە ب وێ چەندێ كریە، كو سەرۆكایەتییا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بێی كو گوه بدەتە پەیڕەوێ ناڤخۆ بەرنامەیێ كۆمبوونێ دیار كریە، ئەڤە ژی وەك «بنپێكرنەكا رۆهن یا یاسایی» وەسف كر.
هەروەسا دوپات كریە كو پۆستێ سەرۆككۆماری «ئیستیحقاقێ گەلێ كوردستانێیە نەك لایەنەكێ دیاركری»، بەلێ بەربژارێ سەركەفتی ل دەرڤەی میكانیزمێ نشتیمانیێ كوردستانێ و بتنێ ژئالیێ حزبەكێ و ب پشتەڤانییا چەند ئالیێن پێكهاتەیێن دی یێن ئیراقێ هاتییە دیاركرن.
مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان د بەیاننامەیا خۆدا ب راشكاوی دبێژیت: «وێ شێوازێ هەلبژارتنێ رەت دكەین و ئەو كەسێ ب وی شێوەی هاتیە دیاركرن، وەك نوونەرێ زۆرینەیا كوردستانێ ناهەژمێرین و سەرەدەریێ دگەلدا ناكەین.»
هەمان دەم ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كریە، كو پشتی بایكۆتكرنا كۆمبوونێ ژ ئالیێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ڤە، پێدڤی بوو ناڤێ بەربژارێ وان ژی ژ پرۆسەیا هەلبژارتنێ هاتبا لادان.
د دوماهییا بەیاننامەیێ دا هاتیە، كو بۆ هەلسەنگاندنا رەوشێ و راوێژكرنێ ل سەر پێنگاڤێن داهاتی، پارتی بڕیار دایە هەردوو فراكسیۆنێن خۆ ل جڤاتا نوونەران و حوكمەتا فیدرالا ئیراقێ داخواز بكەتە ڤە بۆ هەرێما كوردستانێ.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: ئەنجامێ هەلبژارتنا سەرۆككۆماری بەرهەمێ رێككەفتنەكا سیاسی یا د ناڤبەرا چەند حزبان دا بوو و هوشداریێ د دەت كو «كوردان بەربژارێ سەرۆككۆماری بۆ هاتە هەلبژارتن نەكو وان ب خۆ هەلبژارتبیت.»
موسەننا ئەمین، ئەندامێ فراكسیۆنا ئێكگرتوو ئیسلامی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا گۆت: ئەنجامێ دەنگدانێ بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری، دەربڕینێ ژ بەرژەوەندییا هەڤپەیمانییەكا سیاسی یا د ناڤبەرا چەند حزبان دا دكەت كو ئارمانجا وان پێكئینانا حوكمەتێ یە ب وێ شێوازێ ئەو دخوازن.
هەڤدەم ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو ئەڤ جۆرە هەڤپەیمانییە دەلیڤەیێ نادەن كو كەسێن خودان شیان و گونجای بۆ پۆستێن بلند بهێنە هەلبژارتن، بەلكو تنێ رێككەفتنا حزبی بنەمایە.
ئەڤی پەرلەمانتاری دلتەنگییا خۆ یا كوور دیار كر كو ئالییێن كوردی نەشیاین ل سەر بەربژارەكێ هەڤپشك بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری رێككەڤن.
موسەننا ئەمینی، هەڤبەركرنا رەوشا نوكە ل گەل خۆلا سێیێ یا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كر و گۆت: «د دەمێن بۆری دا هەموو ئالییێن كوردی ل سەر بەربژاركرنا فوئاد مەعسوومی هەڤدەنگ بوون، بەلێ مخابن د ڤێ خۆلێ دا كورد دابەش بوون و نەشیان ئێكدەنگ بن.»
دووپات ژی كر، كو ژبەر ڤێ ناكۆكیێ، ئالییێن ئیراقی یێن كو هەڤپەیمانێن دەڤەری دگەل دا هەین، ئیرادەیا خۆ سەپاند و گۆت: «كوردان بەربژارێ سەرۆككۆماری هەلنەبژارت، بەلكو ئالییێن دی بۆ وان هەلبژارت.»
دەربارەی پێگەهێ سەرۆككۆماری، موسەننا ئەمینی ئەو بۆچوونە رەت كر كو ئەڤ پۆستە تنێ پۆستەكێ «تەشریفاتی» بیت و دووپات كر: «ئەوێن دبێژن سەرۆككۆمار بێ دەسهەلاتە د شاشن، رەنگە ئەڤ بۆچۆنە ژبەر رەفتارێن هندەك ژ سەرۆككۆمارێن بەرێ دروست بووبیت كو نەشیاینە كارتێكرنێ ل سەر پرۆسەیا سیاسی بكەن.»
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو سەرۆككۆمار د بنەرەت دا «پارێزەرێ دەستوورییە» و هەكە كەسەكێ خودان بڕیار بیت، دشێت رۆلەكێ كاریگەر د چارەسەركرنا كێشەیان و ب دەستڤەئینانا مافان دا بگێڕیت و ببیتە كارەكتەرەكێ سەرەكی د گۆڕەپانا سیاسییا ئیراقێ دا.

ئەندامەكێ فراكسیۆنا پارتی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: كو نزار ئامێدی نوونەراتییا هەموو ئیراقییان ناكەت و هەلبژارتنا وی ژی بەرهەمێ «دەستێوەردانا ئالیێن دەرەكییە» د كارۆبارێن ئالیێن كوردی دا.
پشتی هەلبژارتنا نزار ئامێدی وەك سەرۆككۆمارێ نوو یێ ئیراقێ، پێلەكا نەڕازیبوون و رەخنەیان پشكەك ژ فراكسیۆنێن سیاسی ڤەگرتن.
شێروان دووبەردانی، ئەندامێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، گۆت: سەرۆككۆمارێ نوو یێ وەلاتی نوونەراتییا هەموو پێكهاتەیێن گەلێ ئیراقێ ناكەت، چونكی پرۆسەیا هەلبژارتنا وی دوور بوویە ژ رێككەفتنا د ناڤبەرا هێزێن كوردی دا.
دووبەردانی ئاماژە ب وێ چەندێ كر، كو ئێكەتییا نشتیمانییا كوردستانێ بۆ ئێكلاكرنا ئەڤی پۆستی پەنابریە بەر ئالیێن چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ و پشكەك ژ ئالیێن سوننی، ئەڤە ژی وەك «دەستێوەردان د كارۆبارێن ناڤخۆیی یێن كوردان دا» هەژمارت.
هەمان دەم هۆشداری دا كو پشكەك ژ وان ئالیێن دەنگ داینە سەرۆككۆماری، «پەیوەندییا وان ب وان گرووپان ڤە هەیە یێن هێرشێن درۆنی دكەنە سەر هەرێما كوردستانێ».
دوپات ژی كر، كو بایكۆتكرنا كۆمبوونێ ژ ئالیێ پارتی، دەولەتا یاسا و چەند فراكسیۆنێن دی ڤە، نیشانا نەڕازیبوونێیە بەرامبەر سەپاندنا ئیرادەیا سیاسی.
ژ ئالییەكێ دی ڤە، حەیدر ئەسەدی، ئەندامێ هەڤپەیمانییا عەزم یا سوننی، دلگرانییا خۆ ل سەر نەبوونا هەڤدەنگییا نشتیمانی ل سەر بەربژارێ پۆستێ سەرۆككۆماری دیار كر.
ئەسەدی راگەهاند: «هیڤیدار بووین هەلبژارتنا سەرۆككۆماری ببیتە پرەك بۆ نێزیكرنا هەولێرێ و بەغدایێ و دەربازكرنا ناكۆكیێن د ناڤبەرا پارتی و یەكێتیێ دا، بەلێ تشتێ روودای دێ كارتێكرنا نەرێنی ل سەر پاشەڕۆژا پرۆسەیا سیاسی كەت.»
ئەسەدی ئاماژە ب وێ ژی كر، كو هەرچەندە ئالیێن ئیراقی دەست د ئێكلاكرنا پۆستیدا هەبوو، بەلێ ئالیێن كوردی بخۆ رێ داینە وێ دەستێوەردانێ ژ بەر نەبوونا بەربژارەكێ هەڤپشك.

سەرۆك مەسعود بارزانی، سەرەخۆشیێن خۆ ئاراستەی بابێ شەهید (وەیسی ئاخر سەعید شێروانی) كر، یێ كو د هێرشەكا مووشەكی یا ئیرانێ دا گیانێ خۆ ژ دەست دای.
بارەگەهێ بارزانی د بەیاننامەیەكێ دا ئاماژە ب وێ چەندێ كر، سەرۆك بارزانی ب ڕێكا پەیوەندیەكا تەلەفۆنی، سەرەخۆشی و هەڤسۆزۆیا خۆ گەهاندە بابێ پێشمەرگەیێ قەهرەمان، شەهید (وەیسی ئاخر سەعید شێروانی) و بنەمال و كەسوكارێن وی.
شەهید وەیسی ئاخر سەعید شێروانی، ئێك بوو ژ بریندارێن هێرشا مووشەكی یا ئیرانێ بۆ سەر بارەگەهەكێ پێشمەرگەی ل دەڤەرا سۆران، كو ل رۆژا سێشەمبییا بۆری ل نەخۆشخانێ ژبەر دژوارییا برینێن وی گیانێ خۆ سپارد و گەهشتە كاروانێ نەمرێن شەهیدێن كوردستانێ.

نێچیرڤان بارزانی سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پشكداری د بەهییا شەهیدێن رۆژا سێشەمبییا بۆری یێن گوندێ زەرگەزەوی یێ سەر ب پارێزگەها هەولێرێ ڤە كر.
ل رۆژا چارشەمبی 8/4/2026، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پشكداری د بەهییا شەهید مووسا و هەڤژینا وی دا ل گوندێ زەرگەزەوی یێ سەر ب پارێزگەها هەولێرێ ڤە كر.

پشتی ڕاگەهاندنا ئاگربەستێ د ناڤبەرا وەلاتێن ئەمریكا و ئیرانێ دا ب ناڤبژێكرنا دەولەتا پاكستانێ، سەركردایەتییا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ ب گەشبینی ڤە پێشوازی ل ڤێ پێشوەچوونێ كر و ب پێنگاڤەكا گرنگ بۆ ئارامییا دەڤەرێ ناڤ بر.
سەرۆك بارزانی: ئاشتی هەردەم باشترە ژ شەڕی
سەرۆك مەسعود بارزانی د پەیامەكێ دا ل سەر تۆڕا جڤاكییا «ئێكس» خۆشحالییا خۆ بۆ ڤێ رێككەفتنێ دەربڕی و راگەهاند: «هەردەم ئاشتی باشترە ژ شەڕی.» سەرۆك بارزانی هیڤی خواست كو ئەڤ ئاگربەستە ببیتە دەستپێكەك بۆ ئاشتییەكا بەردەوام و ب دوماهی هاتنا هەموو وان كێشەیێن كو ئاسایش و بەختەوەریا دەڤەرێ ئێخستینە د مەترسیێ دا.
نێچیرڤان بارزانی: پێننگاڤەكا گرنگە بەرەڤ دیالۆگێ
ژ ئالیێ خۆ ڤە، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو ئەڤ ئاگربەستە دێ بیتە ئەگەرێ ئارامكرنا گرژییان و پاراستنا خەلكێ سڤیل. سەرۆكێ هەرێمێ سوپاسییا هەموو وان ئالییان كر یێن كو رۆل هەبوو د دەستڤەئینانا ڤێ ئاگربەستێ دا، و داخواز ژ هەموو ئالیان كر ب نیەتەكا پاك پێگیریێ ب ڤێ سۆزێ بكەن دا كو ئاشتی و ئارامی ل تەڤایا دەڤەرێ بچەسپێت.
مەسرور بارزانی: دڤێت هێرشێن ل سەر هەرێمێ ب دووماهی بهێن
هەروەسا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، هیڤیخواست كو ئەڤ پێنگاڤە ببیتە رێخۆشكەر بۆ ئاشتیەكا بەردەوام. سەرۆكێ حوكمەتێ د پەیاما خۆ دا دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو هێرشێن ل سەر كوردستانێ بێ بەهانە بوون و گۆت: «هیڤیخوازم هەموو هێرشێن ل سەر خەلكێ سڤیل، پێشمەرگەی، ژێرخان و نوونەراتیێن دیپلۆماسی ب دوماهی بهێن.» هەروەسا بەرهەڤییا هەرێما كوردستانێ نیشان دا بۆ پشتەڤانیكرنا هەر بزاڤەكێ كو ببیتە ئەگەرێ كێمكرنا ئالۆزییان.
ئەڤ ئاگربەستە كو بۆ دەمێ دوو هەفتەیان هاتیە ڕاگەهاندن، وەك دەلیڤەیەكا زێڕین دهێتە دیتن بۆ ڤەگەڕیانێ بەرەو دیالۆگێ، و خەلكێ دەڤەرێ ب گشتی و كوردستانێ ب تایبەتی، ب گەشبینی ڤە چاڤەرێی ئەنجامێن وێ یێن ئەرێنی دكەن.

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب توندی هێرشا ل سەر ئاڤاهیێ قونسلخانەیا گشتی یا كوەیتێ ل باژێڕێ بەسرە پرۆتەستۆ كر، و ئەڤ كارە وەك بنپێكرنەكا مەترسیدار یا یاسایێن نێڤدەولەتی وەسف كر.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د تورا جڤاكییا (ئێكس) دا پەیامەك بەلاڤ كریە و تێدا نڤیسیە: ب توندترین شێوە هێرشا ل سەر قونسلخانەیا كوەیتێ ل بەسرە پرۆتەستۆ دكەم، ئەڤ كارێن تێكدەرانە بنپێكرنا رۆهن یا یاسایێن نێڤدەولەتی و پەیماننامەیێن دیپلۆماسی نە.
مەسرور بارزانی داخواز ژی ژ حوكمەتا فیدرال كر، لێپرسینێ ل گەل ئەنجامدەرێن هێرشێ بكەت و رێكارێن جدی و كریاری بۆ دانانا سنۆرەكی و دووماهی ئینان ب هێرشێن ل سەر نێردەیێن دیپلۆماسی ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ بگریتە بەر.

فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب فەرمی نەڕەزایەتی و دلگرانییا خۆ گەهاندە قونسلخانەیا گشتییا كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ل هەولێرێ.
ل رۆژا سێشەمبی، 7/4/ 2026، فەرمانگەها پەیوەندیێن دەرڤە یا هەرێما كوردستانێ راگەهاند، نامەیەكا فەرمییا نەڕەزایەتی و دلگرانیێ رادەستی قونسلخانەیا گشتییا كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ل هەولێرێ كریە.
ئەڤ هەلوەستێ فەرمانگەها پەیوەندییان پشتی وێ چەندێ دهێت كو قونسلێ گشتیێ كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ل سلێمانیێ، زنجیرەیەكا ئاخفتن و گەفان ئاراستەی خەلك و قەوارەیێ دەستووری و سیاسیێ هەرێما كوردستانێ كریە.
د ناما نەرازیبوونێ دا، حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دلگرانییا خۆ یا كوور بەرامبەر وی جۆرێ زمانێ ئاخفتنێ دیار كریە و ئاماژە ب وێ چەندێ كریە كو ئەو جۆرە گەفە خزمەتا پەیوەندیێن دێپلوماسی و بنەمایێن هەڤسویەتیێ ناكەن.