سەرۆك مەسعود بارزانی د ڕێوڕەسمێن بڕێڤەچوونا بەهییا خودێ ژێ ڕازی عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی، پێشوازی ل شاندەكێ بلندێ حوكمەتا ئیراقێ كر كو دوهی سێشەمبی 8/9/2026 گەهشتبوو پیرمام.
شاندێ ناڤبری پێكهاتبوو ژ: موحسن مەندەلاوی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا ئەساس، فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، مستەفا سەنەد، وەزیرێ گەهاندنێ یێ ئیراقێ، ل گەل چەند وەزیر و بریكارێن وەزیران.
هەڤدەم ل گەل شاندێ ناڤبری، نوونەرێ سەرۆككۆمارێ ئیراقێ و هەژمارەك ژ ئەندامێن مەكتەبا سیاسی یا جڤاتا بلندێ ئیسلامی و شیرەتكارێن نڤیسینگەها سەرۆك وەزیران و وەزارەتا وەرزش و لاوان یا ئیراقێ، ب مەرەما پشكداریكرنێ د بەهییا خودێ ژێ ڕازی عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی سەرەدانا باژێڕێ هەولێرێ كریە.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ئیلبروس كوتراشیڤ، بالیۆزێ ڕووسیایێ ل ئیراقێ كر، ب هەلكەفتا ب دووماهیهاتنا ئەركێ وی یێ دیپلۆماسی ل ئیراقێ.
د دیدارێ دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ سوپاسییا بالیۆزی كر بۆ كاركرنا وی ل پێناڤی پێشڤەبرنا پەیوەندییان ل گەل هەرێما كوردستانێ، هیڤییا سەركەفتنێ ژی د ئەركێ وی یێ داهاتی دا بۆ خواست.
هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و ڕووسیایێ كرن.
بالیۆزێ ڕووسیایێ، سوپاسییا هاریكاری و هەماهەنگییا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ سەرئێخستنا ئەركێ وی كر و داخوازا وەلاتێ خوە ژی بۆ بهێزكرنا پەیوەندیێن دوقۆلی نیشا دا.
د تەوەرەكێ دی یێ دیدارێ دا كو ماكسیم ڕوبین، قونسلێ گشتی یێ ڕووسیایێ ل هەرێما كوردستانێ بەرهەڤ بوو، دووماهی پێشهات و گۆهۆڕینێن ڕەوشا گشتی یا ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە گەنگەشەكرن.

مەزلووم عەبدی پەیوەندییەكا تەلەفۆنی ب سەرۆك مەسعود بارزانی ڤە كر و بۆ مالئاڤاییا عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی، سەرەخوەشی لێ كر.
مەزلووم عەبدی، شیرەتكارێ سەرۆكایەتییا كۆمارا سووریێ، ب ڕێیا تەلەفۆنێ پەیوەندی ب سەرۆك مەسعود بارزانی ڤە كر و بۆ مالئاڤاییا عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی، برایێ مەزن یێ بنەمالا بارزان، سەرەخوەشی لێ كر.

سەرۆك مەسعود بارزانی ل پیرمام، پێشوازییا سەید عەمار حەكیم، سەرۆكێ باسكێ حیكمە یێ نیشتیمانی كر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر، د وێ دیدارێ دا، سەرۆك بارزانی و سەید عەمار حەكیم گەنگەشە ل سەر دووماهی پێشهاتێن سیاسی یێن ئیراقێ و دەڤەرێ كر.
دیاركر ژی ، هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا هەماهەنگییا د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی دا كر، ب مەرەما دەربازكرنا ئاستەنگان و پێشئێخستنا پرۆسەیا سیاسی ل ئیراقێ، ب شێوەیەكێ كو ئارامی و بەرژەوەندیێن گشتی یێن وەلاتی مسۆگەر بكەت.
ئەڤ سەرەدانا سەرۆكێ باسكێ حیكمە د چارچۆڤەیێ زنجیرەیەكا دیدار و كۆمبوونێن د ناڤبەرا سەركردەیێن سیاسی یێن ئیراقێ دهێت، ژ بۆ لێكگۆهارتنا ڕاوێژان ل دۆر ڕەوشا سیاسی و چارەسەركرنا ئاریشەیێن هەلاویستی.

ل ڕۆژا دووشەمبێ، 7/9/ 2026، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل عەمار حەكیم، سەرۆكێ باسكێ حیكمەیا نیشتیمانی و شاندەكێ ل گەل وی كر.
د دیدارەكێ دا، بارودۆخێ گشتی یێ ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ هاتە گەنگەشەكرن و هەردوو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا بەردەوامییا كاركرنێ بۆ پێشڤەبرنا پەیوەندییێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا و چارەسەركرنا ئاریشەیێن هەلاویستی ب ڕێیا دیالۆگ و تێكگەهشتنێ كر، هەروەسا پشتەڤانییا خوە بۆ حوكمەتا فیدرالی ژ پێخەمەت سەركەفتنا ئەرك و كارنامەیا وێ دوپات كر.
بارودۆخێ دەڤەرێ و نووترین پێشهات و ئەنجامێن وێ، تەوەرەكێ دی یێ دیدارێ بوو و بیروبۆچوونێن خوە دەربارەی وێ پرسێ لێكگۆهارتن.

مەسرور بارزانی سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل عەمار حەكیم، سەرۆكێ باسكێ نیشتیمانییێ حیكمە كر.
د كۆمبوونێ دا، باس ڕەوشا گشتی یا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و دووماهی گوهۆڕینێن دەڤەرێ هاتە كرن و دوپاتی ل گرنگییا چارەسەركرنا ئاریشەیێن هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالی ل سەر بنەمایێ دەستووری هاتە كرن.

حوكمەتا فیدرال د نڤیسارەكا فەرمی دا بۆ جڤاتا وەزیران، بڕگەیەكا ڕێككەفتنا د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا ل سەر داهاتێ دەرگەهێن سنۆری گوهۆڕییە و داخوازا 100% ژ وی داهاتی دكەت، شاندێ هەرێما كوردستانێ ژی وێ پێنگاڤێ ب «بنپێكرنەكا یاسایی و ڕێگری ل ڕێككەفتنێ» ددانیت.
سامی جەلال، شیرەتكارێ یاسایی یێ وەزارەتا ناڤخوە و سەرۆكێ تیما دانوستاندكار یا سیستەمێ (ئەسیكۆدا) ل هەرێما كوردستانێ، هووركارییێن دووماهی كۆمبوونێن خوە ل بەغدایێ ئاشكراكرن و ڕاگەهاند، ل سەر فەرمانا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ ئێكلاییكرنا سێ تەوەرێن سەرەكی دووشەمبیا بۆری سەرەدانا بەغدایێ كربوو.
ل مەها خزیرانا بۆری، ڕێككەفتنەكا 16 خالی د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا ل سەر سیستەمی هاتبوو ئیمزاكرن. ب گۆتنا سامی جەلالی، سێ خال مابوون كو ل سەر نەگەهشتبوونە ڕێككەفتنێ و د دانوستاندنێ دا بوون و گۆت»ئێكەم پرسا دەرگەهێن نەفەرمی بوو كو حەفت دەرگەهـ ل هەرێما كوردستانێ نە و ب فەرمی دهێنە هەژمارتن لێ ل ئیراقێ نەفەرمینە، شەش دەرگەهـ ژی ژ هەردوو ئالییان فەرمینە. پرسا دوویێ لێخوەشبوونا گومرگی و پاراستنا بەرهەمێ ناڤخوەیە، یا سیێ ژی كو مەزنترین ئاریشە ل سەرە، پرسا داهاتێ گومرگی یێ دەرگەهانە كو ب چ كەسی بهێتە دان؟».
سەرۆكێ تیما دانوستاندكار یا (ئەسیكۆدا) دبێژیت «د كۆمبوونان دا وەزیرێ دارایی یێ ئیراقێ ڕژد بوو ل سەر وێ چەندێ كو دڤێت 100% ژ داهاتێ دەرگەهان بزڤڕیت بۆ گەنجینەیا گشتی یا ئیراقێ. مە ب ناڤێ شاندێ هەرێما كوردستانێ دوو پێشنیاز كربوون؛ یان هەرێما كوردستانێ 100% ژ وی داهاتی وەرگریت و 50% ژێ بدەتە بەغدایێ، یان ژی هەر د ناڤ سیستەمێ (ئەسیكۆدا) دوو هەژمارێن جودا بهێنە ڤەكرن. پاشی ئەم ڕێككەفتین كو هەردوو پێشنیاز ب وەك بڕگەیێن (أ و ب) بهێنە نڤیسین و ڕەوانەكرن بۆ جڤاتا وەزیران و ل وێرێ بهێنە ئێكلاییكرن».
سامی جەلال گۆت»پشتی ئەم ژ بەغدایێ زڤڕین، چەندین مەهـ دەربازبوون وان نڤیسار بۆ مە نەهنارت، پشتی بزاڤەكا مەزن دەمێ نڤیسار گەهشتییە دەستێ مە، مە دیت بڕگەیا سێیێ گوهۆڕییە و نڤیسیبوو كو دڤێت 100% ژ داهاتی بزڤڕیت بۆ گەنجینەیا گشتی یا بەغدایێ. ئەڤە گوهۆڕینەكا كەسی و بنپێكرنەكا یاسایییە، چونكی بێی ئاگەهییا مە و بێی زڤڕین بۆ جڤاتا ئابۆری دەستكاری د وێ بڕگەیێ دا كریە».
ب گۆتنا سامی جەلالی»د كۆمبوونا بۆری دا مە باس كر و گۆت ئەڤە بنپێكرنێن یاسایی نە. سەرۆكێ وەزیران د كۆمبوونێ دا پێشنیازەكا نوو هەبوو و گۆت هەموو داهات بۆ هەوە بیت، لێ د بەرامبەر دا دێ هەموویێ ژ پشكا مووچەی بڕین، مە ئەڤ چەندە ب تەمامی ڕەتكر چونكی مە داخوازا 50% ژ داهاتێ دەرگەهان كریە و دڤێت تایبەتمەندییێن هەرێما كوردستانێ ل بەرچاڤ بهێتە وەرگرتن».
سەرۆكێ تیما دانوستاندكار یا هەرێما كوردستانێ پێشبینیێ دكەت بۆ دەمەكێ بەروەخت ڕێككەفتن ل سەر بەلاڤكرنا داهاتی ب ڕێژەیا 50% ب 50% بهێتە كرن هەتا وی دەمی یاسایا بودجەیا ئیراقێ بجهـ بهێت، ئاماژە ب وێ ژی كر كو كۆمبوونا جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ ل سەر ڤێ پرسێ بۆ دەمێ حەفتییەكێ هاتییە پاشئێخستن.
ل حەفتییا بۆری، سامر قاسم، ڕێڤەبەرێ گشتی یێ گومرگا ئیراقێ ڕاگەهاندبوو» ل گەل هەرێما كوردستانێ گەهشتینە قووناغا دووماهیێ بۆ ب جهئینانا سیستەمێ ئەسیكۆدا» باسێ وێ چەندێ ژ كربوو «پێشبینیێ دكەین ل دەستپێكا مەها چریا ئێكێ یا ئەڤ سالە دا پێنگاڤێن پراكتیكی بۆ ب جهئینانا ڤی سیستەمی و ڕاهێنانا كارمەندان ل هەرێما كوردستانێ دەستپێبكەت».
پشتی نێزیكی دوو سالان ژ دانوستاندنێ، ل ڕۆژا 18خزیرانا 2026، شاندێ هەرێما كوردستانێ و دەستەیا گشتی یا گومرگا ئیراقێ تێكگەهشتنەكا 16 خالی ئیمزاكر بۆ ب جهئینانا ڤی سیستەمی ل هەرێما كوردستانێ.
ئەسیكۆدا سیستەمەكێ ئەلكترۆنی یێ جیهانییە بۆ ڕێڤەبرنا گومرگێ و ب ساناهی ئێخستنا بازرگانیێ، كو ئارمانج ژێ ڕێكخستنا داهاتی، ڕێگری ل گەندەلیێ و لەزكرنا مامەلەیێن بازرگانییە ل دەرگەهێن سنۆری.

زنار تۆڤی:

مەزنترین پێشانگەها نێڤدەولەتی یا خانووبەران، ئەڤرۆ 8/9/2026 ب پشكداریا سەدان كۆمپانیێن خۆمالی و بیانی ل باژێڕێ هەولێرێ دێ هێتە ڤەكرن.
د. محەمەد شوكری، سەرۆكێ دەستەیا وەبەرهێنانێ ل كوردستانێ دیار كر، پتر ژ 250 كۆمپانیان ژ 16 وەلاتێن جیهانی دێ پشكداریێ د پێشانگەهێ دا كەن؛ د ناڤ دا كۆمپانیێن توركی، ئیرانی، ئیماراتی، سعوودی، ئەلمانی، چینی، ئیتالی، یۆنانی، ئیسپانی و چەندین وەلاتێن دی هەنە، پێشانگەه بۆ دەمێ‌ سێ رۆژان دێ یا بەردەوام بیت.
ناڤهاتی گۆت: «ئارمانج ژ ڤەكرنا پێشانگەهێ، نیشادانا پڕۆژەیێن ئاكنجیبوونێ نە و وەلاتی دشێن ڕاستەوخۆ ل گەل كۆمپانیان كۆم ببن و یەكەیێن ئاكنجیبوونێ ب شێوازێ قووناغان یان ب پارەیێ كاش هەلبژێرن، هەروەسا ئەڤ پێشانگەهە ژینگەهەكێ بۆ بازرگان و وەبەرهێنەران پەیدا دكەت، داكو گرێبەستێن هەڤپشك گرێ بدەن و سەرمایێ‌ بیانی ڕابكێشنە كوردستانێ».
سەرۆكێ دەستەیا وەبەرهێنانێ ئاشكرا ژی كر، د سالێن بۆری دا پترین دەرفەتێن كاری بۆ گەنج و شارەزایان د پێشانگەهێ دا هاتینە ڕاگەهاندن، وەلاتی دشێن د دەمێ سەرەدانێ دا بۆ پێشانگەهێ، كورتیا ژیانناما خۆ پێشكێشی كۆمپانیان بكەن ژ بۆ بدەستڤەئینانا دەرفەتێن كاری.
پێشانگەها نێڤدەولەتییا خانووبەران ل هەولێرێ ئێكە ژ روودانێن ئابووری یێن گرنگ ل هەرێما كوردستانێ و سالانە ل پێشانگەها نێڤدەولەتییا هەولێرێ بڕێڤە دچیت.

ل ڕۆژا ئێكشەمبی، 6 ئیلونا 2026، ئێكەم ڕۆژا بەهییا عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی ل بارزان هاتە بڕێڤەبرن.
هەر ئێك ژ سەرۆك بارزانی؛ نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ؛ مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و دەهان بەرپرسێن حكومی و حزبی د پشكداری د بەهیێ دا كر.
ڕۆژا ئەینی، 4 ئیلونا 2026، سەرۆك بارزانی د پەیامەكێ دا مالئاڤاهییا برایێ مەزنێ بنەمالا وان، (عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی) ڕاگەهاند.
سەرۆك بارزانی گۆت ژی، خودێ ژێ ڕازی نەڤیێ ڕێبەرێ نیشتمانی و ئایینی، شێخ عەبدولسەلام بارزانی بوو و نموونەیێ دینداری، خودێپەرستی، چاكخوازی و كەسایەتییەكێ دیار و مەزن د ناڤ بنەمالا وان دا بوو.

سەرۆكێ دەولەتا ئیماراتێ و جێگرێن وی، ب هەلكەفتا مالئاڤاهییا عەبدولواحید ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی، سەرەخوەشی ئاڕاستەی سەرۆك بارزانی كرن.
شێخ محەممەد بن زاید ئال نەهیان، سەرۆكێ ئیماراتێ، شێخ محەممەد بن راشد ئال مەكتووم، جێگرێ سەرۆكێ ئیماراتێ و سەرۆكوەزیرێن ئیماراتێ و حاكمێ دوبەی، هەروەسا شێخ مەنسور بن زاید ئال نەهیان، جێگرێ سەرۆكێ ئیماراتێ و جێگرێ سەرۆكوەزیران و سەرۆكێ دیوانا سەرۆكایەتیێ، بروسكەیەكا سەرەخوەشیێ ئاڕاستەی سەرۆك بارزانی كرن.
د وێ بروسكەیێ دا، سەركردەیێن ئیماراتێ هەڤخەمی و سەرەخوەشیا خوە یا كوور بۆ مالئاڤاهییا عەبدولواحد ئیبراهیم شێخ عەبدولسەلام بارزانی، برایێ مەزنێ بنەمالا بارزانی، دەربڕییە و هەڤسۆزییا خوە بۆ بنەمالا بارزانی نیشادا.