سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل شێخ جەمال ئەلزاری، سكرتێرێ گشتی یێ پڕۆژەیێ نیشتمانی یێ ئیراقێ كر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر، «د دیدارەكێ دا بیروبۆچوون ل دۆر دووماهی پێشهات و ڕەوشا سیاسی یا ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن. هەروەسا دووپاتی ل سەر پێدڤییا هەماهەنگییا د ناڤبەرا ئالییان و ئارامییا ئیراقێ دا هاتە كرن».
ل ڕۆژا دووشەمبی 26چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل باژێڕێ دهۆكێ ل گەل هەژمارەكا خوەدانكار، قونتەرچی و وەبەرهێنەران كۆمبوو.
سەرۆكێ حوكمەتێ ب پێزانین ڤە، باس ل ڕۆلێ گرنگێ كەرتێ تایبەت ل هەرێما كوردستانێ كر د هاریكاریكرنا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا ژ بۆ گەشەپێدانا هەمەلایەنە یا ئابۆری و ئاڤاكرنا ژێرخانەیەكا ب هێز یا ئابۆری.
سەرۆكێ حوكمەتێ سوپاسییا كەرتێ تایبەت كر كو مل ب ملێ حوكمەتێ، ڕۆلەكێ كارا هەبوویە د پێشڤەبرنا زێدەتر یا بزاڤا بازرگانی و پەیداكرنا دەلیڤەیێن كاری بۆ گەنجێن كوردستانێ.
هەروەسا دووپات ژی كر كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، دێ یا بەردەوام بیت ل سەر پشتەڤانیكرن و پێشكێشكرنا هێسانكارییان بۆ كەرتێ تایبەت، داكو هەموو سێكتەر بهێنە پێشڤەبرن و خزمەتگوزاریێن باشتر پێشكێشی وەلاتییێن هەرێما كوردستانێ بهێنە كرن.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل دەمێ ڤەكرنا دووسایدێ شێخان – باعەدرێ ڕاگەهاند، ئەركێ حوكمەتێ یە بێی جوداهی خزمەتا تەڤایا وەلاتییان بكەت، دووپاتی ل سەر هندێ ژی كر كو سەرەڕای ئاستەنگان، كوردستان ڕۆژ بۆ ڕۆژێ بەر ب ئاڤەدانییا زێدەتر پێنگاڤان د هاڤێژیت.
ل ڕۆژا دووشەمبی، 26 چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د ڕێورەسمێن ڤەكرنا پڕۆژەیەكێ گرنگ دا پەیڤەك پێشكێش كر و ڕاگەهاند، ئەركێ حوكمەتێ یە بێی جوداهی خزمەتا تەڤایا وەلاتییان بكەت و دووپات ژی كر كو كوردستان ڕۆژ بۆ ڕۆژێ ئاڤەدانتر دبیت.
سەرۆكێ حوكمەتێ د دەستپێكا پەیڤا خوە دا دەستخوەشی ل كۆمپانییا بجهئینەرا پڕۆژەی كر و گۆت»ئەم ئەڤرۆ ل ڤێرەینە ژ بۆ ڤەكرنا ڤی پڕۆژەیێ گرنگ و هیڤیدارین هەموو ئالی مفای ژێ وەربگرن. سوپاسییا كۆمپانییا ‹نۆرس لایت› دكەین ژ بۆ بجهئینانا وی، ب تایبەتی دەستخوەشیێ لێ دكەین كو شیان بەری دەمێ دیاركری یێ پڕۆژەی ب دووماهی بینن و بێخنە د خزمەتا وەلاتییان دا.»
مەسرور بارزانی داخواز ژ ئاكنجییێن سنۆری و شوفێران كر كو ژ پێخەمەت پاراستنا گیانێ خوە پێگیری یاسایان بن و گۆت «هیڤیدارین وەلاتی و ئاكنجییێن ڤی سنۆری مفای ژ ڤێ جادەیێ وەربگرن، هەڤدەم پێگیری ڕێنمایێن هاتنوچوونێ بن و ئێمناهی و سەلامەتییا خوە و خەلكێ دی ل بەر چاڤ وەرگرن، ب وێ هیڤیێ كو خێرێ ژ ڤی پڕۆژەی ببینن».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب بجهئینانا چەندین پڕۆژەیێن دی ل ڤی سنۆری كر و ڕاگەهاند «ئەز یێ ئاگەهدارم ل گەل ڤی پڕۆژەی، هندەك پڕۆژەیێن دی ژی هاتینە بجهئینان و چەندین جادەیێن دی ژی بۆ گوندان هاتینە ڤەكرن و كەفتینە د خزمەتا وەلاتی و ئاكنجییێن دەڤەرێ دا».
مەسرور بارزانی دووپات كر كو ئەركێ حوكمەتێ یە خزمەتا هەموویان بكەت و گۆت ژی»ئەڤە ئەركێ حوكمەتێ یە كو بێی جوداهی خزمەتا هەموو وەلاتییان بكەت، لێ جهێ دلخوەشیێ یە كو ئەم دبینین كوردستانا مە ڕۆژ بۆ ڕۆژێ دهێتە ئاڤەدانكرن و پڕۆژەیێن دی ژی دكەڤنە خزمەتا خەلكی دا».
د دووماهییا پەیڤا خۆ دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ سوپاسییا تەڤایا ستاف و ئەندازیاران كر و گۆت»دەستخوەشیێ ل هەوە هەموویان دكەم، هەموو ئالییان زەحمەت و ماندووبوونەكا زۆر كێشایە، ب حەزا خودایێ مەزن دێ خودێ خێرا هەموویان دەت و هەموو دێ مفادار بن، هەردەم سەركەفتی بن و كوردستانا مە ڕۆژ بۆ ڕۆژێ دێ ئاڤەدانتر بیت».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: دانوستاندنێن مە ل گەل بەغدایێ ب مەرەما بەرگریكرنێ ژ ماف و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ كوردستانێ د ڕەشنڤیسێ بودجەیا سالا 2027 دا د بەردەوامن، هەڤدەم دووپات كر كو پەیوەندییێن د ناڤبەرا بەغدایێ و هەرێمێ دا، دڤێت ل سەر بنەمایێ فیدرالیەتێ و د چارچۆڤەیێ دەستووری دا بن.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د داخۆیانییەكا ڕۆژنامەڤانیدا ڕۆناهی ئێخستە سەر دووماهی پێشهاتێن دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا و ڕاگەهاند: ئەم ل سەر دانوستاندن و داكۆكیكرنێ ژ مافێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ د بەردەوامین، ب تایبەتی د پرسا دابینكرنا شایستەیێن دارایی دا د ڕەشنڤیسێ بودجەیا سالا 2027 دا، هەروەسا مە دیتن و بۆچوونا فەرمی یا هەرێما كوردستانێ گەهاندییە شاندێ حوكمەتا فیدرال.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو دانوستاندن ل گەل بەغدایێ د بەردەوامن، هەر چەندە هەتا نۆكە نەگەهشتینە ڕێككەفتنەكێ، لێ هیڤیخواست كو تێكگەهشتن بگەهنە دەرئەنجامەكێ باش و دلخوەشكەر كو مافێ هەموو ئالییان تێدا پاراستی بیت.
دەربارەی شێوازێ پەیوەندییێن سیاسی و كارگێڕی یێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا، مەسرور بارزانی گۆت: د كۆمبوونێن مە دا، ل سەر تەڤایا پرسان مە دانوستاندن كریە و ب ڕۆهنی مە دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كریە كو ئیراق دەولەتەكا فیدرالییە و هەرێما كوردستانێ ژی كیانەكێ فیدرالی و دەستووری یە، لەوما دڤێت پەیوەندییێن د ناڤبەرا بەغدایێ و هەرێمێ دا ب تەمامی ل سەر بنەمایێ فیدرالیەتێ و دەستووری بن. هەروەسا هندەك دیتن و تێگەهشتنێن شاش هەبوون كو مە بۆ ئالیێ ئیراقی ڕۆهنكر كو نە د دروستن و دڤێت سەرەدەری دەستووری بیت، خوەشبەختانە تێكگەهشتنەكا باش ژی ل سەر ڤی بنەمایی دروست بوویە و هیڤیدارین دەرئەنجامێ وێ د خزمەتا بەرژەوەندییا گشتی دا بیت.
د پشكەكا دی یا داخۆیانییا خوەدا دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ باس ل پرۆسەیا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانا ناڤخوەیی كر و ڕاگەهاند: هەكە دەلیڤە هەبیت، بەردەوام ئەم دخوازین هەموو باژێڕ و باژێڕكێن هەرێما كوردستانێ بەر ب پێشڤەچوونا زێدەتر پێنگاڤان باڤێژن، لێ ب ڕاستی خەلكێ زاخۆ ب پەرۆش ڤە دخوازن باژێڕێ خوە پێشبێخن و بزاڤێ بۆ دكەن، ئەم ژی وەك حوكمەت ب هەموو شێوەیەكی پشتەڤانییا وان دكەین، هەر چەند ئەو بزاڤا ئاڤەدانیێ بكەن، ئەم ژی دێ ب هەمان شێوە هاریكار و پشتەڤانێن وان بین.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل باژێڕێ دهۆكێ ل گەل هەژمارەكا زۆرا كەسایەتییێن پێكهاتە و تەخ وچینێن دەڤەرا بەهدینان كۆمبوو.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب دیرۆكا خەبات و قوربانیدانا پر ژ سەروەری یا خەلكێ دەڤەرێ د بزاڤا ڕزگاریخوازا گەلێ كوردستانێ دا كر و دووپات كر كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب ئەركێ خوە یێ سەرەكی دزانیت، كو ب شێوەیەكێ هەژی و بێی جوداهی خزمەتا خەلكێ ڤێ دەڤەرێ و هەموو دەڤەرێن كوردستانێ بكەت.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، هەروەسا باس ل پێگەهێ گرنگێ دەڤەرێ ژ ڕوویێ ئابۆری، گەشتوگوزار و چاندنێ ڤە كر. د ڤێ دەربارێ دا دووپات كر كو د چارچۆڤەیێ كارنامەیا حوكمەتێ دا د بیاڤێ هەمەجۆركرنا ئابۆریدا، مە گرنگی ب كەرتێ چاندنێ و بەرهەمێن ناڤخوەیی دایە و مە كار كریە ژ بۆ هاریكاریكرنا جۆتیارێن كوردستانێ و پەیداكرنا بازاڕی بۆ بەرهەمێن وان.
د دووڤ دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بەرسڤا سەرنج، تێبینی و پێشنیازێن بەرهەڤبوویان دا.
چاڤدێرێن سیاسی دیار دکەن هێشتا ژی مەترسی ل سەر پاشەرۆژا کوردان ل سووریێ هەیە و گرنگە هەموو مافێن کوردان د دستوورێ نوو یێ سووریێ دا بهێنە گەرەنتیکرن و گرنگە هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بۆ ڤێ یەکێ کار بکەن.
نەشەت ئەحمەد چاڤدێرێ سیاسی یێ خەلکێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار کر، راستە نها رەوشا کوردان ل سووریێ ل گۆر سەردەمێ بەشار ئەسەدی باشترە لێ هێشتا ژی گەلەک مەترسی ل سەر کوردان هەنە، ئەو بریارێن کو هەتا نها ئەحمەد شەرع کۆمارێ سووریێ سەبارەت ب کوردان داینە خراب نینن، لێ گەلەک کێمن و دڤێت هێزێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ پێکڤە شەڕی بۆ مافێن رەوا و نەتەوەیی یێن کوردان بکەن و گۆت: (دڤێت هەبوونا کوردان ل سووریێ ب فەرمی بهێتە قەبوول کرن، ئانکۆ د دستوورێ سووریێ دا هەبوونا کوردان وەکو نەتەوەیەک جودا ل سووریێ بهێتە قەبوول کرن و هەروەسا گرنگە مافێن گەلێ کورد ژی د دستوورێ نوو دا بهێنە گەرەنتیکرن، هەتا نها تشتەک وەسا نینە و هەتا ئەو یەک ل سووریێ نەهێتە کرن دێ مەترسی ل سەر پارۆژا کوردان ل سووریێ بەردەوام بن).
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، روودانێن ڤێ دووماهیێ ل حەسەکێ ئەو یەک سەلماند کو هێشتا ژی هێز و گرۆپێن توندرەو ل سووریێ هەنە کو قەبوول ناکەن کورد وەکو وەلاتیێن سووریێ بگەهنە هەموو مافێن خوە، ئانکۆ وان دڤێت کورد وەکو وەلاتیێن پلە دو ل سووریێ بژین و ئێدی کورد ژی تشتەک وەسا قەبوول ناکەن و گرنگە کارێ سەرەکی یێ هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن کوردی ل سووریێ ئەو بیت کو کار بکەن د زووترین دەم دا هەموو مافێن کوردان د دستوورێ نوو دا بهێنە گەرەنتیکرن، چونکی هەتا نها کارەک وەسا نەهاتیەکرن و گۆت: (چو گەرەنتیەک هەیە سوباهی دەمێ کەسەک دی ب جهێ شەرعی ببیتە سەرۆکێ سووریێ ل دژی کوردان کار نەکەت، دشێت بێژیت ئەو سۆزێن شەرعی داینە قانوون نینن، ڤێجا گرنگە کار بۆ گەرەنتیکرنا مافێن گەلێ مە د دستوورێ سووریێ دا بهێتە کرن).
حەمید سەعید چاڤدێرێ سیاسی یێ خەلکێ باژێرێ قامشلۆ ژی دیار کر، رەوشا نها یا کوردان ل سووریێ باش نینە، مە وەکو کورد گەلەک قوربانی دان و مە دخواست کو کوردان ژی هەرێمەکا خوە وەکو هەرێما کوردستانێ هەبیت، لێ ژ بەر گەلەک ئەگەران ئەو یەک نەهاتە کرن و نها کورد بووینە پشکەک ژ دەولەتا سووریێ، هەرچەندە هێشتا نەبووینە ژی لێ کار بۆ هندێ دهێتە کرن، رەوشا نها ب تەمامی د بەرژەوەندیا کوردان دا نینە، تشتێن سیاسەتمەدارێن کورد یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ دبێژن وەسا نینە، راستە گوهۆڕینێن باش ل سووریێ دروست بووینە لێ ئەوا کوردان دخواست و کار بۆ دکر بدەستڤە نەهاتیە و گرنگە هەموو مافێن کوردان د دستووری دا بهێنە گەرەنتیکرن و هەتا ئەو یەک نەهێتە کرن ئەم نەشێین بێژین رەوشا کوردان ل سووریێ یا باشە.
ل ئالیێ دی گەلەک ژ کەسایەتی و چاڤدێرێن سیاسی یێن کورد ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ و سووریێ ژی دیار کرن، دڤێت هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بەرەیەکێ ئاڤا بکەن و ل گەل شامێ دەست ب دانوستاندنان بکەن، نها شام یا لاوازە و کورد دشێن داخوازیێن خوە ب شامێ بدەنە قەبوول کرن، هەکە نها ئەو یەک نەهێتە کرن دبیت د پاشەرۆژێ دا گەلەک یا ب زەحمەت بیت، نها باشترین دەمە کورد هەموو کارتێن هەی بکار بینن دا شامێ نەچار بکەن مافێن گەلێ کورد د دستووری دا گەرەنتی بکەت و هەتا ئەو یەک نەهێتە کرن دێ مەترسی ل سەر کوردان بەردەوام بن و روودانێن ل حەسەکی ژی ئەو یەک سەلماند.
د ڕێورەسمێن ڤەكرنا چەند پڕۆژەیان دا ل زاخۆ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: «گەلەك یێ دلخوەشم كو سەرەدانا ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ و ب تایبەتی ناحیا باتێلێ دكەم، كو ئەڤرۆ ل ڤێرە ئەم ب دلخوەشی ڤە د پشكدارین بۆ ڤەكرن و دەستپێكرنا سێ پڕۆژەیێن گرنگ یێن كەرتێ پێشەسازیێ، ب تایبەتی د پیشەسازییا ترۆمبێلان دا».
ل ڕۆژا ئێك شەمبی 25/10/2026، ب بەرهەڤبوونا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ڕێورەسمێن ڤەكرنا تایێ سەرەكی یێ كۆمپانییا (نیسان) و پڕۆژەیێ (Motor Plex iraq) و پڕۆژەیێ (Global Development) ل زاخۆ بڕێڤە چوون.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ د وی ڕێورەسمی دا پەیڤەك پێشكێشكر ، ئەڤە دەقێ وێ یە:
هوون هەموو ب خێر بهێن ل سەر سەران و سەر چاڤان، ب خێرهاتنەكا تایبەت بۆ قونسلێ چاپۆنێ و ڕێڤەبەرێ قونسلخانەیا چینێ و نوونەرێ كۆمپانییا جیتۆر ل ڤێرە دكەم، هوون هەموو ب خێر بهێن سەر چاڤان. گەلەك یێ دلخوەشم كو ئەڤرۆ سەرەدانا ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ و ب تایبەتی ناحیا باتێلێ دكەم، كو ل ڤێرە ئەم ب دلخوەشی ڤە د پشكدارین بۆ ڤەكرن و دەستپێكرنا سێ پڕۆژەیێن گرنگ یێن كەرتێ پێشەسازیێ، ب تایبەتی د پێشەسازییا ترۆمبێلان دا.
دەستخوەشی و سوپاسییا موهەنەد گرۆپ و ب تایبەتی كاك ئەحمەد مشیر و هەروەسا كاك ئەحمەد ڕێكانی دكەم بۆ پشكداربوونا وان د وەبەرهێنانا ڤان پڕۆژەیان دا ل گەل كۆمپانیایێن چینی و چاپۆنی، كو بێگومان هاریكارییەكا ئێكجار مەزنە بۆ پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازیێ ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ.
ژ بلی وێ چەندێ كو ئەڤ كەرتە گەلەك دێ بەر ب پێش ڤە چیت، دەلیڤەیێن كارێ ژی یێن زۆر بۆ خەلكێ ڤێ دەڤەرێ و ب شێوەیەكێ گشتی بۆ كوردستانێ دێ هێنە تەرخانكرن. پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازیێ بەرنامەیێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بوویە ل گەل هەمەجۆركرنا داهاتێن هەرێما كوردستانێ و هەمەجۆركرنا ئابۆرێ هەرێمێ. مە ڤیایە گرنگییەكا زێدەتر بدەینە كەرتێ پێشەسازیێ. دەستخوەشیێ ل سەرپەرشتێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ ژی دكەم بۆ وان هێسانكارییان دا كو كەرتێ پێشەسازیێ ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ بەر ب پێش بچیت. دەستخوەشیێ ل هەوە دكەم.
وەكو مە دیتی، گەلەك تشتێن باش هاتینە ئامادەكرن، ب تایبەتی ل ڤێرە كۆمپانییا نیسان دێ بیتە بەلاڤكەرا هەموو وان ترۆمبێلێن دهێنە ناڤ ئیراقێ و ژ ڤێرە بۆ هەموو پشكێن دی یێن ئیراقێ دێ هێنە ڤەگوهاستن. ئەڤ چەندە دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ هەرێما كوردستانێ و ب تایبەتی خەلكێ ڤێ دەڤەرێ زێدەتر پەیدا دكەت و خەلكێ مە دێ فێری كارێن زێدەتر بن د كەرتێ تایبەت دا. بەری دەمەكی ژی مە پڕۆژەیەكێ وەكو ڤی یێ كۆمپانییا (تۆیۆتا) ل دهۆكێ ڤەكر، بەری وێ ژی ل هەولێرێ پڕۆژەیەكێ ب ڤی شێوەی هاتبوو ڤەكرن. ئینشائەللا ئەڤە دەستپێكەكا گەلەك باش بیت بۆ پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازیێ ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ و ل هەموو باژێڕ و پارێزگەهـ و دەڤەرێن هەرێما كوردستانێ.
كوردستان بخوە د جهەكێ گەلەك ستراتیژی دایە كو گەلەك بازاڕ و ماركێتێن ڕۆژهەلاتا ناڤین ب ئێك ڤە گرێ د دەت. ئەڤە دێ بیتە ڕێكخوەشكەر بۆ وێ چەندێ كو ئەم زێدەتر بشێین ڕۆلەكێ كاریگەر د پێشڤەبرنا ئابۆرێ دەڤەرێ دا ب بینین، و كوردستان ببیتە سەنتەرەك و گەلەك كۆمپانیایێن دی ژی چاڤ ل هەرێما كوردستانێ بكەن بۆ پێشڤەبرنا ئابۆری ل دەڤەرێ، و هەروەسا بۆ زێدەتر مفاوەرگرتنا وان كۆمپانیایێن كو ل هەرێما كوردستانێ وەبەرهێنانێ دكەن. داخوازێ ژ وەبەرهێنەرێن كوردستانێ ژی دكەم كو ئەو زێدەتر هزر د وێ چەندێ دا بكەن كا دێ چەوا وەبەرهێنانێ ل هەرێما كوردستانێ كەن و هەكە پێدڤی كر ل گەل كۆمپانیایێن بیانی (جۆینت ڤێنچەر) بكەن، هەم بۆ وێ چەندێ كو ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ بەر ب پێش بچیت، هەم ژی شێوازێ زانستی د كەرتێ پێشەسازیێ دا بەر ب پێش ببەن.
مە شیانێن گەلەك باش د گەنجێن خوە دا دیتینە و هێزەكا گەلەك مەزنن بۆ پێشڤەبرنا هەرێما كوردستانێ د هەموو بواران دا. هەروەسا فێربوون و ئینانا وان زانستان ژ دەرڤە، دێ گەلەك یا هاریكار بیت بۆ باشتركرن و بلندكرنا ئاستێ تێگەهشتن و كاركرنێ ل سەر هەرێما كوردستانێ.
وەكو من زانی، د ڤی دەمی دا ب هەزاران دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ مە هاتینە پەیداكرن. ئەڤە ئارمانجا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بوویە كو زۆرترین دەلیڤەیێن كاری ب تایبەتی ب ڕێكا هەمەجۆركرنا ئابۆری چێكەین. بەری نوكە گەلەك گرنگی ب كەرتێ چاندنێ هاتبوو دان، نوكە ژی بۆ كەرتێ پێشەسازیێ مە هەمان بەرنامە یێ هەی. كەرتێ گەشتوگۆزارێ ژی ئێك ژ وان كەرتانە یێن مە گەلەك گرنگی پێ دای، و ئەڤە هەموو پێكڤە دێ بنە هاریكار هەم بۆ ڕێكخستن و زێدەكرنا دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ مە، هەم ژی بۆ پێشڤەبرنا ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ. ب دلخوەشی ڤە من بهیست كو ناحیا باتێلێ ئێكانە ناحیەیە ل سەر ئاستێ هەموو ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ كو ڕێژەیا بێكاریێ تێدا بوویە سفر. ئەڤە جهێ دەستخوەشیێ یە، پیرۆزباهیێ ل ناحیا باتێلێ و ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ و هەموو كوردستانێ دكەم. هەكە كەسەكی بخوە نەڤێت كار بكەت، نەخاسمە وەكو من بهیستی، هێشتا گەلەك دەلیڤەیێن كاری یێن هەین كو خەلكێ دی بهێت ل ڤێ ناحیێ و ڤێ دەڤەرێ ل دووڤ كاری بگەڕیت. ئەڤە جهێ دەستخوەشیێ یە و هیڤییا من ئەوە كو ل هەموو باژێڕێن كوردستانێ و ل هەموو دەڤەرێن كوردستانێ دیسان پێنگاڤێن باش بهێنە هاڤێتن بۆ پێشڤەبرنا ئابۆری و كەرتێ تایبەت ل سنۆرێ خوە، ئەوا دبیتە هاریكار بۆ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ. پێدڤییە حوكمەت ژی هەر شیانەكا هەبیت بۆ پشتەڤانیكرن و هێسانكاریێ ل گەل كەرتێ تایبەت بكار بینیت دا كو ئەم زێدەتر بشێین ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ بەر ب پێش ببەین.
ئەز گەلەك دلخوەش بووم ب دیتنا ڤان پڕۆژەیێن دی یێن كو هندەك ژ وان نوكە بەرێ بنیاتی بۆ دهێتە دانان. بێگومان ئەو ژی دێ دەلیڤەیێن كارێ یێن زێدەتر پەیداكەن. كۆمپانییا جیتۆر ژی كو كۆمپانییەكا چینییە، بۆ لێكدان و چێكرنا ترۆمبێلان ل ڤێرە ل هەرێما كوردستانێ دێ بیتە ئێكەمین نموونە ل سەر ئاستێ كوردستانێ و دێ پێشڤەچوونەكا مەزن د بوارێ پێشەسازییا ترۆمبێلان دا ل كوردستانێ كەت و دەلیڤەیێن كارێ یێن زێدەتر ل ڤێ دەڤەرێ پەیداكەت. ژ ئالییەكێ دی ڤە، دێ گەلەك زانست و شارەزاییێ د ڤی بواری دا پێشكێشی خەلكێ مە و ب تایبەتی گەنجێن مە كەت، و د بوارێ تەكنەلۆژیایێ و د بوارێ كەرتێ پێشەسازیێ دا بێگومان دێ ڕۆلەكێ گەلەك كاریگەر بینیت.
هەروەسا (مۆتۆر پلێكس) كو ئەو ژی كۆمەلگەهەكە بۆ پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازییا ترۆمبێلان، یان فێركرن و هاریكاریكرنا گەنجێن مەیە كا دێ چەوا فێری شێوازێ هاژۆتنا ترۆمبێلان بن یان فێری ڕێنمایی و تایبەتمەندییێن كەرتێ پێشەسازییا ترۆمبێلان بن.
ل ڕۆژا ئێك شەمبی، 25 چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، بەرێ بنیاتێ بۆ پڕۆژەیێ گەلیێ زاخۆ یێ گەشتیاری دانا و د چارچۆڤەیێ ڕێورەسمێ دانانا بەرێ بنیاتێ وی پڕۆژەی دا پەیڤەك پێشكێشكر ئەڤە دەقێ وێ یە :
گەلەك یێ دلخوەشم كو ئەڤرۆ ل گەل هەوە یێ پشكدارم د دانانا بەرێ بنیاتێ پڕۆژەیەكێ گەشتیاری یێ ستراتیژی دا، كو ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ دا نموونەیە و مەزنترین پڕۆژەیە. ب خێرهاتنەكا گەرم ل هەوە هەمووییان دكەم.
ئەز یێ پشتڕاستم پشتی ب دووماهیهاتنا ڤی پڕۆژەی، دێ بیتە ئەگەرێ گەشەپێدانا زێدەتر یا كەرتێ گەشتیاری ل دەڤەرا بەهدینان و ل هەرێما كوردستانێ ب شێوەیەكێ گشتی. دەستخوەشیێ ل كۆمپانییا مارمۆنتانا دكەم، برایێ عەزیز، حاجی سامان بۆ ڤی كارێ باش یێ كو ئەنجام دای. دەستخوەشیێ ل ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ دكەم بۆ وان هێسانكارییێن ئەنجام داین و هاریكارییا وان بۆ ڕاكێشانا وەبەرهێنەران ل سنوورێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ.
دەستخوەشیێ ل خەلكێ زاخۆ دكەم بۆ پشتەڤانییا وان یا بەردەوام و بۆ وێ حەژێكرنا نیشان دای بۆ ژینگەها خوە، باژێڕێ خوە و وەلاتێ خوە، ب ڕاستی جهێ دەستخوەشی و شانازیێ یە.
حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیێ كارنامەیا خوە دا، ب هاریكارییا كەرتێ تایبەت گرنگی مەزن دایە كەرتێ گەشتیاری. ئەڤە ژی د چارچۆڤەیێ سیاسەتا كابینەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دایە دا كو ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ یێ هەمەجۆر بیت و ژێدەرێن داهاتی ل هەرێما كوردستانێ زێدەتر ببن.
هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی دەڤەرا بەهدینان ژ ئالیێ گەشتیاری ڤە گەلەك جهێن خوەش و جوان یێن هەین و پێگەهەكێ گرنگ ژی یێ هەی، كو یا هەژییە و دەلیڤەیێن گەلەك باش ژی یێن هەین كو بشێت ببیتە ئێك ژ ژێدەرێن گرنگ یێن داهاتی ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ. هەروەسا گەلەك دەلیڤەیێن كاری ژی بۆ خەلكێ مە و گەنجێن مە پەیداكەت.
كوردستان خودان سروشتەكێ گەلەك جوان و گەلەك ژی دلڕەڤینە. بەری نوكە، ل ڤێ بهارێ ژی دەمێ ئەز هاتیمە زاخۆ، من سەرەدانا گەلەك ژ وان جهێن گەشتیاری كر، ب ڕاستی جهێن گەلەك جوان و خوەش تێدا هەنە. ئەوا ژ هەموویێ دلخوەشكەرتر، باوەر بكەن من چ گلێش ل دەوروبەرێن جادەیان نەدیت، ئەڤە جهێ دەستخوەشیێ یە.
هیڤیدارم خەلكێ مە مفا ژ ڤان پڕۆژەیێن گەشتیاری وەربگرن، هەروەسا مێڤان ژی دەمێ دهێنە ڤێرە، قەدرێ مێڤانان بگرن و داخوازێ دكەین ئەو ژی ڕێزێ ل ژینگەها هەرێما كوردستانێ بگرن د ڤان پڕۆژەیان دا دا كو ئەم بشێین پێكڤە پێنگاڤێن باشتر بۆ پێشڤەبرنا ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ، ب تایبەتی ل ڤێ دەڤەرێ ب هاڤێژین.
ل سەردەمێ بەرێ مخابن گەلەك زیان ب سروشتێ كوردستانێ گەهشتییە، گەلەك گوندێن مە هاتینە وێرانكرن. حەتا نوكە ژی ژ بەر ئالۆزی و شەڕ و پێكدادان و نەبوونا ئارامی و ئاسایشێ ل هندەك خالێن سنۆری، هێشتا مە نەشیایە وان جهان ئاڤەدان بكەینەڤە. هیڤییا مە ئەوە د نێزیكترین دەم دا ئارامی و تەناهی بۆ وان جهان ژی بزڤڕیت و ئەڤ چەندە ژی جارەكا دی ببیتە پشكەك ژ پڕۆژەیێن گەشتیاری ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ.
ژ بلی وێ چەندێ كو كوردستانێ سروشتەكێ جوان یێ هەی، ژ ئالیێ دیرۆكی ژی ڤە گەلەك جهێن دیرۆكی و سەرنجڕاكێش یێن هەین ل سەر ئاستێ هەموو هەرێما كوردستانێ. ل دهۆك، زاخۆ، ئامێدی، ئاكرێ، سێمێل، بەردەرەش و هەموو جهان، دەڤەرا بەهدینان ب شێوەیەكێ گشتی، هەروەسا ل هەولێر، سۆران، ڕەواندز، شكەفتا شانەدەر، كەلها هەولێرێ، گەلەك جهێن دی یێن دیرۆكی یێن هەین كو خەلك دشێت سەرەدانا وان بكەت و مفای ژێ وەربگریت. پاشی ل دەڤەرا گەرمیان، سلێمانی، ڕانیە و قەلادزێ گەلەك جهێن دیرۆكی هەنە كو خەلك دشێن سەرەدانا وان بكەن. ژ بلی شوونوارێن دیرۆكی، گەلەك جهێن ئایینی ژی هەنە، وەكو مزگەفت، دێر، و پەرستگەهان كو دیسان دبنە ئەگەرەك بۆ سەرەدانیكرنا خەلكەكێ زۆر ژ دەرڤە و ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ سەرەدانا وان جهان بكەن.
لەوڕا كوردستان یا بەرهەڤە كو گرنگییا زێدەتر ب كەرتێ گەشتوگۆزارێ بهێتە دان. چەند ئەڤ پڕۆژە زێدەتر بهێنە بجهئینان، دەلیڤەیێن كاری ژی بۆ خەلكێ مە دێ زێدەتر بن و دشێن ئاستێ ژیانا خوە باشتر بكەن و ئاستێ كوالێتیا پێشكێشكرنا خزمەتگۆزارییان بلندتر بكەن. ل سەر حوكمەتێ ژی پێدڤییە هاریكارییا زێدەتر بكەت، ئاسانكارییا زێدەتر بكەت د پێدانا مۆلەتا دا و هاریكاریكرنا ڤان پڕۆژەیان، هەروەسا هەكە پڕۆژەیێن هەڤپشك ژی هەبن، هەر چ تشتێ پێدڤی بیت حوكمەت دێ یا هاریكار بیت بۆ وێ چەندێ كو گرنگیێ ب هەمەجۆركرنا ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ بدەین.
د گەلەك دەلیڤەیان دا حوكمەتێ هێسانكاری كرییە، ب تایبەتی د چێكرنا ڕێكوپران دا یان زێدەكرنا خزمەتگۆزاریێن دیجیتالی، هەم بۆ دامەزراندنا كۆمپانیایان و هەم ژی بۆ خزمەتگۆزاریێن ڕۆژانە یێن خەلكی دەمێ دڤێت كارێن خوە ئەنجام بدەن. ئەڤ خزمەتگۆزاریێن دیجیتالی دێ گەلەك د هاریكار بن بۆ وێ چەندێ كۆمپانییا د زووترین دەم دا كارێن خوە ب دووماهی بینن و خەلك ژی مفا ژ لەزاتییا خزمەتگۆزاریێن دیجیتالی وەربگریت.
ل دووماهیێ داخوازا من ژ هەموو وەلاتییان و گەشتیارێن دهێنە ڤێرە ئەوە كو ڕێزێ ل سروشتێ هەرێما كوردستانێ بگرن، ڕێزێ ل ڤان پڕۆژەیان بگرن، پاقژیێ بپارێزن. سەبارەت ب مە ڤە هەرێما كوردستانێ، ژ بلی وێ چەندێ كو پاقژی سروشتێ وێ جوانتر دكەت، بەلكو هەر بهۆستەكا ئاخا مە یا پیرۆزە، ژ بەر كو خزمەت و خەبات و زەحمەتەكا زۆر بۆ هاتییە كێشان، خوونا شەهیدێن مە ل سەر ڕێژتییە بۆ پاراستنا وێ. لەوڕا پاقژڕاگرتنا ئاخا مە و وەلاتێ مە ئەركە، و هیڤیدارم هەموو وی ئەركی بجهـ بینن و سروشتێ خوە ب پاقژی ڕابگرن.
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا ل سەر ڕەشنڤیسێ بودجەیا سالا 2027ێ چڕ بووینە و مەرەم ژێ مسۆگەركرنا داخوازیێن خەلكێ كوردستانێ یە، د هەمان دەم دا باس ل سەرەدانا مەیدانی یا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ پارێزگەها دهۆكێ كر كو ب مەرەما دووڤچوونا ڕاستەوخوە بۆ ئاریشە و داخوازیێن ئاكنجییێن دەڤەرێ دهێتە ئەنجامدان.
پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخویانییەكێ دا بۆ كەنالێ كوردستان24، ئاماژە ب وێ چەندێ كر، شاندەكێ حوكمەتا هەرێمێ نوكە ل بەغدایە و د دانوستاندنان دایە ل گەل بەرپرسێن وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ، ب مەرەما بنەجهكرنا ماف و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ د ناڤ ڕەشنڤیسێ یاسایا بودجەیا گشتی یا سالا 2027ێ دا.
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێمێ ڕۆهنكر، كو ڕەشنڤیسێ نوكە یێ بودجەی وەكو پێدڤی د ئاستێ چاڤەڕێكرن و مافێن هەرێما كوردستانێ دا نینە، لەوڕا شاندێ دانوستاندكار یێ ڕژدە ل سەر وێ چەندێ كو گوهۆڕینێن پێدڤی تێدا بهێنە كرن هەتا بگەهنە ئەنجامەكێ دادیانە و پشتڕاستكەر.
د هەمان دەم دا ئاشكرا كر، ل نێزیك، شاندەكێ حوكمەتا ئیراقێ دێ سەرەدانا هەولێرێ كەت و ل گەل مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كۆمبیت بۆ باسكرن و گەنگەشەكرنا هەمان پرسێ.
د پشكەكا دی یا داخویانییا خوە دا، پێشەوا هەورامانی ڕۆناهی ئێخستە سەر سەرەدانا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بۆ دەڤەرا بەهدینان و گۆت: چەند ڕۆژەكە مەسرور بارزانی ل باژێڕێ دهۆكێ یە و چەند ڕۆژێن دی ژی دێ ل دەڤەرێ مینیت، ب مەرەما وێ چەندێ كو ژ نێزیك ڤە و ب هووری گوهـ ل داخوازی و تێبینییێن هەموو تەخ، چین و پێكهاتەیێن جودا بگریت.
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، سەرۆكێ حوكمەتێ كۆمبوونەكا بەرفرەهـ ل گەل یەكەیێن كارگێڕی یێن پارێزگەها دهۆكێ ئەنجام دا و تێدا دووپات كر كو ئارمانجا سەرەدانا وان، ئاگەهداربوونە ژ ئاریشە و پێدڤییان و دیتنا باشترین میكانیزمە بۆ پێشكێشكرنا خزمەتگۆزاریێن زێدەتر بۆ خەلكێ دەڤەرێ.
پێشەوا هەورامانی ڕاگەهاند ژی: سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بڕیار دا ب پێكهینانا لیژنەیەكا تایبەتمەند بۆ باسكرن و گەنگەشەكرنا هەموو وان داخوازییێن ژ ئالیێ تەخ و چینێن دهۆكێ و یەكەیێن ئیداری یێن پارێزگەهێ ڤە هاتینە پێشكێشكرن. د هەمان دەم دا پشتڕاستی دا كو حوكمەت ب هەموو شیانێن خوە ڤە وان داخوازییان ب گرنگ وەردگریت و د چارچۆڤەیێ دەستهەلات و شیانێن خوە دا دێ بزاڤا بجهئینانا وان كەت،
ڕۆژا چارشەمبی 21ێ چریا ئێكێ 2026، ل پیرمام، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل بالیۆز ستیڤ فەیگن، كاربڕێڤەبەرێ كارۆبارێن بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ كر.
د دیدارێ دا كو تێدا گوێندەلن وێندی گرین، قونسلا گشتی یا ئەمریكا ل هەولێرێ بەرهەڤ بوو، باس ل ڕەوشا ئیراقێ هاتە كرن و بالیۆز ستیڤ فەیگن سوپاسییا ڕۆلێ سەرۆك بارزانی كر كو هەردەم ژ نێزیك پشتەڤانێ پڕۆسەیا سیاسی یا ئیراقێ بوویە.
ژ ئالیێ خوە ڤە سەرۆك بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو ل سەر بنەمایێ دەستووری و پرەنسیپێن هەڤپشكی، هەڤسەنگی و لهەڤهاتنێ پەیوەندییێن خوە ل گەل ئیراقێ ڕێكخستینەڤە، هەروەسا سەرۆك بارزانی دیار كر كو هەكە حوكمەتێن بەرێ یێن ئیراقێ پێگیربووبان ب ڤان بنەمایان، دا دەستكەفتێن گەلەك زێدەتر بۆ ئیراقێ و هەموو پێكهاتەیان ب گشتی دەستڤە هێن.
سەرۆك بارزانی ئەو ژی بەرچاڤكر كو ئەو پشتەڤانیێ ل سەرۆكوەزیرێن نوكە یێ ئیراقێ دكەن د چارچۆڤەیێ دەستووری دا و د چارچۆڤەیێ پاراستنا مافێن ڕەوا یێن گەلێ كوردستانێ دا ئەوێن د دەستووری دا هاتین. هەروەسا سەرۆك بارزانی دووپاتی ل سەر پشتەڤانیكرنا پێكهاتەیێن كوردستانێ كر، ب تایبەتی خوشك و برایێن مەسیحی ل سەر بنەمایێ ڕێزگرتن و مافێن دەستووری و هەڤپشكییا وان، و ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دا كو دڤێت پێكهاتە ب خوە بڕیارێ ل سەر چارەنڤیسێ خوە بدەن. هەر د ڤێ دەربارێ دا، سەرۆك بارزانی ئاماژە ب گرنگییا ڕاستڤەكرنا یاسایا هەلبژارتنان كر دا كو ئیرادەیا خوشك و برایێن مەسیحی ل دەف وان بیت و چ كەس ل جهێ وان بڕیارێ نەدەت.
د بەردەوامییا دیدارێ دا، باس ل ڕەوشا دەڤەرێ هاتە كرن و سەرۆك بارزانی دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو سیاسەتا مە ژ دەستپێكێ یا رۆهن و ئاشكەرا بوویە، ئەم نەبووینە پشكەك ژ ئالۆزییان و نابینە پشكەك ژ ململانێ و كێشەیان ژی. ل گەل هندێ ژی ئەم ب باش دبینین كو هەموو ئالی ب ڕێكا دانوستاندن، دیالۆگ و ڕێكێن دیپلۆماسی كێشەیێن خوە چارەسەر بكەن.
ژ ئالیێ خوە ڤە، شاندێ ئەمریكی پێگیرییا خوە بەرامبەر ئاسایش و ئارامییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دووپات كر و ڕاگەهاند كو ب دووماهیهاتنا ئەركێ هەڤپەیمانان ب وێ ڕامانێ نینە كو پێگیرییا ئەمریكا بەرامبەر هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ب دووماهی هاتییە. هەروەسا ل بۆری ژی هەڤپەیمان ل سەر داخوازا حوكمەتا ئیراقێ ل ڤێرە بوون و ب هەڤكاری ل گەل پێشمەرگەی و هێزێن ئیراقی تیرۆریستێن داعشێ شكاندن.
شاندێ ناڤبری دووپاتی ژی ل سەر وێ چەندێ كرەڤە كو ئەمریكا ژ ڕوویێ ئاسایش، ئابۆری، سیاسی و لەشكەری ڤە د چارچۆڤەیێ پەیوەندییێن دووقۆلی دا یا پێگیرە ب پاراستنا ئارامی و هەڤپەیمانیێ ل گەل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ.
