NO IORG
نووترين نووچه
نوچێن گرنگ

ل ڕۆژا ئێكشەمبی 1/11/2026، زانكۆیا دهۆك ڕێورەسمەك بۆ سالڤەگەڕا 10 سالییا دامەزراندنا (پەیمانگەها چارەسەرییا دەروونی و تراوما) ل زانكۆیێ ئەنجام دا، كو هەژمارەكا بەرچاڤ ژ ئێزدییان و مێڤانێن ناڤخوەیی و بیانی بەرهەڤ بوون.
د ڕێورەسمی دا پەیڤا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ هاتە پێشكێشكرن كو ژ ئالیێ دلشاد شەهاب، هاریكارێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڤە هاتە خواندن، ئەڤە ژی دەقێ وێ یە:
دەستخوەشی و سوپاس و پێزانینان پێشكێشی (پەیمانگەها چارەسەرییا دەروونی و تراوما) ل زانكۆیا دهۆك و هەڤپشكێن وێ دكەم ژبۆ ئەنجامدانا ڤێ چالاكیێ، هەروەسا ژبۆ كارێ وێ یێ گرنگ یێ هاریكاریكرن و كێمكرنا ئێش و مەینەتیێن وان كەسێن ژ ئەنجامێ شەڕ، تیرۆر و توندوتیژیێ نالاندین.
بەری 10 سالان دامەزراندنا ڤێ پەیمانگەهێ پێنگاڤەكا گرنگ و پێدڤی بوو داكو بشێت خزمەتا قوربانییان بكەت. ئەڤ كارێ زانكۆیا دهۆك، كارەكێ ب بها و هێژایە كو ل گەل ئەركێ خوە یێ زانستی و ئەكادیمی، گرنگی دایە بوارەكێ كاریگەر یێ د ناڤ جڤاكی دا ژی. هیڤیدارین ئەڤ نموونە زێدەتر ببن و ب بەرفرەهی گرنگی پێ بهێتە دان.
گەلێ كوردستانێ و ئیراقێ سالێن درێژ یێن شەڕ و نەهامەتیێ دەرباز كرن. گەلەك وەلاتییێن مە، كەسوكار و مالێن خوە ژ دەست دان، خەلكەكێ دی ژی نەچار بوو دەڤەرێن خوە بهێلن و دوور ژ وار و جهێن خوە بژین. جینۆسایدا كو داعشێ ب سەرێ ئێزدییان ئینای، ئێك ژ هۆڤانەترین وان كارەساتان بوو.
كاریگەریێن ڤێ مەینەتیێ بتنێ ب دووماهی هاتنا شەڕان، یان زڤڕینا خەلكی بۆ سەر مال و جهێن خوە، ب دووماهی ناهێن. هندەك برین هەنە د دەروون و كووراتییا مرۆڤان دا دمینن، پێدڤی ب دەم و چاڤدێریێ نە داكو چارەسەر ببن. ئەركێ سەر ملێ مەیە ئەو كەسێن كو تووشی ڤان كارەساتان بووین، ب بتنێ نەهێلین. دڤێت هاریكارییا وان بكەین داكو ژیان، باوەری و ئومێدا وان ب پاشەڕۆژەكا باشتر ڤەگەڕیت.
ئەو خزمەتگۆزاریێن چارەسەرییا دەروونی یێن كو ئەڤ پەیمانگەهە ل دهۆكێ و شنگالێ پێشكێش دكەت، هەروەسا بزاڤێن وێ ژبۆ بەرهەڤكرنا پسپۆڕان، هەژی هەموو دەستخوەشی و پێزانینانە. كارێ ڤێ پەیمانگەهێ بتنێ نە هاریكارییا زیانڤێكەفتییانە ژبۆ نەهێلانا ئێش و ئازارێن وان، بەلكو پێگەهاندنا كادرێن ژێهاتی ژی كارەكێ گرنگە داكو بشێن د پاشەڕۆژێ دا بەردەوامیێ بدەنە ڤی ئەركێ گرنگ و بشێن خزمەتا جڤاكی بكەن.
لەوما دیسا دخوازم سوپاسی و دەستخوەشیێ ل زانكۆیا دهۆك، سەرپەرشتیارێن پەیمانگەهێ و هەموو كارمەندێن وێ بكەم ژبۆ بزاڤێن وان یێن دلسۆزانە.
هەروەسا سوپاس و پێزانین بۆ حوكمەت، زانكۆ و ناڤەندێن ئەلمانیایێ كو پشتەڤانییا ڤی پڕۆژەیێ مرۆڤایەتی دكەن. ئەلمانیا د دەمێن گران و دژوار دا پشتەڤانییا گەلێ كوردستانێ كرییە. ئەم گەلەك ب ڕێز و پێزانین ل پشتەڤانی و هاریكارییا وان یا بەردەوام دنێڕین، ب تایبەتی هاریكارییا وان ژبۆ ڕزگاربوویێن دەستێ تاوانێن داعشێ.
ئەو كەس و قوربانیێن كو ژبەر كاریگەریێن شەڕ و تراومایێن دەروونی دنالن، پێدڤی وێ چەندێ نە هەست پێ بكەن كو بتنێ نینن. پێدڤییە ببینن كو كەسانەك هەنە خزمەت، چاڤدێری و هاریكارییا وان دكەن. یا گرنگە هەموو ئەو كەسێن پێدڤی ب هاریكارییا دەروونی، بزانن كو داخوازكرنا چارەسەریێ كارەكێ ئاسایی یە و چێنابیت كەس ل سەر ڤێ چەندێ، هەست ب شەرمێ یان نەئارامیێ بكەت.
ژ بەر هندێ ژی، دووپاتیێ ل سەر گرنگییا بەردەوامییا پشتەڤانییا حكومی و نێڤدەولەتی دكەین بۆ ڤان بزاڤان، هەروەسا دووپاتیێ ل سەر بەرفرەهكرنا خزمەتگۆزاریێن چارەسەرییا دەروونی دكەین داكو بگەهنە هەموو كەسێن پێدڤی پێ هەی، ب تایبەتی ل وان دەڤەرێن كو ژ تیرۆر و دەربەدەریێ نالاندین.
دڤێت هەموو قوربانی و گەلێ مە ژ كارتێكرن و كاریگەریێن وێ قووناغێ ساخ ببن و ڕزگاربووی و زیانڤێكەفتی بشێن ب تەناهی، كەرامەت و ئومێدەكا مەزن بەردەوامیێ بدەنە ژیانا خوە.
هەر د ڤێ دەلیڤێ دا دووپات دكەین كو هەردەم دێ مینین هاریكار و پشتەڤانێن هەموو مافێن وەلاتیێن مە یێن ئێزدی و هەر كار و پلانەك ژبۆ چارەسەركرنا كێشەیێن وان ل شنگالێ و ل هەر جهەكی، دڤێت ل دووڤ داخوازی و بەرژەوەندییێن وان بن.
ل دووماهیێ، سوپاس و پێزانینان بۆ هەموو وان كەسان دووبارە دكەین یێن كو پێخەمەت ڤێ ئارمانجا مرۆڤایەتی یا پیرۆز كار دكەن. هیڤییا بەردەوامی و سەركەفتنێ ژبۆ (پەیمانگەها چارەسەرییا دەروونی و تراوما) ل زانكۆیا دهۆك دخوازم.

سەرۆكێ فەرمانگەها هەماهەنگی و دووڤچوونێ ل جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ ڕەخنەیێ ل شێوازێ پارڤەكرنا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ دگریت و ڕادگەهینیت، پشكا هەرێما كوردستانێ كێمترە ژ 6% ژ سەرجەمێ گشتی یا بودجەیێ، د دەمەكی دا كو تنێ بودجەیا حەشدا شەعبی نێزیكی نیڤا پشكا هەرێما كوردستانێ یە.
د سیمینارەكێ دا ل زانكۆیا سەلاحەدین ل هەولێرێ، د. عەبدولحەكیم خەسرۆ، سەرۆكێ فەرمانگەها هەماهەنگی و دووڤچوونێ ل جڤاتا وەزیرێن هەرێما كوردستانێ ڕۆناهی ئێخستە سەر نەدادیێ د یاسایا بودجەیا 2027 یا ئیراقێ دا و ڕاگەهاند»وەزیرا دارایی یا ئیراقێ بێی پرسیار و ڕاوێژ، یاسایەكا بودجەیێ ئینایە كو سەرجەمێ گشتی یا وێ 217 تریلیۆن دینارن. ژ كوژمەیێ پارەی، 76 تریلیۆن دینار تنێ بۆ خەرجییێن سەروەری داناینە».
عەبدولحەكیم خەسرۆ ئاماژە ب وێ چەندێ كر، ژ سەرجەمێ گشتی یا بودجەیێ، تنێ 13 تریلیۆن دینار وەك پشكا هەرێما كوردستانێ هاتییە تەرخانكرن، كو «كێمترە ژ 6% ژ سەرجەمێ بودجەیا گشتی».
سەرۆكێ فەرمانگەها هەماهەنگی و دووڤچوونێ، هووركارییێن پشكەك ژ خەرجییێن سەروەری ژی دیار كرن و گۆت «22 تریلیۆن دینار بۆ كڕینا وزە و سوتەمەنیێ هاتینە تەرخانكرن، ئەڤە د دەمەكی دایە كو ئیراق ب خوە وەلاتەكێ نەفتییە. هەروەسا 10 تریلیۆن دینار بۆ گەڕێن مۆلەتدانێ و 18 تریلیۆن دینار ژی بۆ دەزگەهێن ئەمنی هاتینە دانان».
عەبدولحەكیم خەسرۆ، بەراورد د ناڤبەرا بودجەیا حەشدا شەعبی و پشكا هەرێما كوردستانێ دا كر و گۆت»تنێ حەشدا شەعبی، كو پشكەكە ژ سیستەمێ بەرگرییا ئیراقێ و چ لاری ل وێ نینە، نێزیكی پێنج تریلیۆن دینار بۆ هاتییە دیاركرن، كو دبیتە نێزیكی 50% ژ سەرجەمێ بودجەیا هەرێما كوردستانێ».
ل دووڤ سەرژمێرییا گشتی یا ئاكنجییان ل ئیراقێ كو ل 2024ێ هاتبوو كرن، ڕێژەیا ئاكنجییێن هەرێما كوردستانێ 14.14% ژ ئاكنجییێن ئیراقێ یە، بەلێ د ڕەشنڤیسێ بودجەیێ دا پشكا هەرێما كوردستانێ ب 12.68% هاتییە دیاركرن. ئەڤ چەندە ژی خالەكا سەرەكی یا ناكۆكییا د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دایە د پرسا بودجەیێ دا.

وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا هەرێما كوردستانێ، د ڕۆهنكرنەكێ دا بەرسڤا وان دەنگۆ و هەلوێن چەواشەكار دا یێن كو ل سەر دۆسێیا بڕینا خانەنشینیێ هاتینە دروستكرن و ڕاگەهاند: كو بڕینا 3% ژ فەرمانبەران ل دووڤ یاسایا خانەنشینییا ئێكگرتی یا فیدرالە. د هەمان دەم دا ئاشكرا كر، كو وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ ژ ناڤەڕاستا سالا بۆری وەرە مەهانە پتر ژ 26 ملیار دیناران ژ تەمویلكرنا مووچەیێ هەرێمێ بۆ وی مەبەستی دبڕیت.
ڕێڤەبەرییا گشتی یا ژمێریاریێ ل وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د ڕۆهنكرنەكێ دا بۆ ڕایا گشتی، بەرسڤا وان لێكدانەڤە و هەوان دا یێن كو ل دۆر سەدەما بڕینا ڕێژەیا 3% ژ مووچەیێ خانەنشینیێ و شێوازێ بجهئینانا وێ هاتینە دروستكرن.
وەزارەتا دارایی و ئابۆری ڕۆهنكر، كو ل دووڤ یاسایا هەژمار (9) یا خانەنشینییا ئێكگرتی یا ئیراقێ، تێكڕایێ بڕینا خانەنشینیێ بۆ هەر فەرمانبەرەكی پێكهاتییە ژ (25%)، كو ژ وێ ڕێژەیێ (15%) ژ ئالیێ حوكمەتێ ڤە دهێتە دابینكرن و (10%) ژی ل سەر فەرمانبەری بخوە دهێتە هەژمارتن. ل سالێن بۆری دا و بەری بجهئینانا ڤێ یاسایێ، حوكمەتا هەرێمێ ل دووڤ یاسایا كەڤن ب تنێ ڕێژەیا (7%) وەك بڕینا خانەنشینیێ ژ فەرمانبەران دبڕی، لێ پشتی بڕیارا بجهئینانا یاسایا فیدرالی ل هەرێما كوردستانێ و بدەستڤەئینانا ڕازیبوونا وەزارەتا دارایی یا حوكمەتا فیدرال، ل دووڤ یاسایێ كەفتە سەر ملێن فەرمانبەران كو وێ جوداهییا (3%) یا كو بەری نۆكە نەهاتبوو بڕین، ڤەگەرینن.
د ڕوونكرنێ دا، وەزارەتا دارایی پێنج خالێن سەرەكی بۆ ڕایا گشتی بەرچاڤ كرینە:
مفاوەرگرتنا گشتی و قەرێ 10 سالان: ژ بەر كو سەرجەمێ خانەنشینان و فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ د یاسایا خانەنشینییا ئێكگرتی یا فیدرال دا مفادار دبن، پێدڤییە هەموو فەرمانبەر و خانەنشینەك وێ جوداهییا (3%) كو بۆ دەمێ (10) سالان وەك قەر ل سەر وان هاتبوو هەژمارتن، بۆ حوكمەتا فیدرال ڤەگەرینن.
لژنەیا هەڤپشك و كۆنڤیسێ فەرمی: ل سەر میكانیزما وەرگرتنا ڤی قەری، تیمەكا هەڤپشك د ناڤبەرا وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا هەرێما كوردستانێ و وەزارەتا دارایی یا حوكمەتا فیدرال بۆ دەمێ چەندین مەهان د دانوستاندن و هەماهەنگیێ دا بوون و ل سەر شێوازێ بڕینا وێ (3%)ێ گەهشتینە ڕێككەفتنەكا فەرمی و كۆنڤیسێ هەڤپشك ئیمزا كرییە.
بڕینا پارەی ژ بەغدایێ ڤە: وەزارەتا دارایی و ئابۆری یا هەرێمێ دووپات دكەت كو دوور و نێزیك پەیوەندی ب گیرۆبوونا هنارتنا پارەی بۆ سندووقا خانەنشینیێ نینە، ژ بەر كو وەزارەتا دارایی یا فیدرال ژ ناڤەڕاستا سالا بۆری وەرە (2025) مەهانە پتر ژ (26) ملیار دیناران بۆ وی مەبەستی ژ تەمویلكرنا مووچەیێ هەرێمێ دبڕیت، ل دووڤ یاسایێن بەركار ژی دكەڤیتە ستۆیێ وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ كو وی پارەی بێخیتە د ناڤ سندووقا خانەنشینییا ئێكگرتی یا ئیراقێ دا، نەكو هەرێم.
بەرسڤەك بۆ ڕەخنە و تۆمەتان: وەزارەتا دارایی ئاماژە ب وێ چەندێ كرییە كو نەدڤیا د. ڕێبوار ئەگەرێ كێماسییا وەزارەتا دارایی یا فیدرال بێخیتە ستۆیێ حوكمەتا هەرێمێ، ناڤبری هەكە مەبەستا وی بەرگریكرنە ژ مافێ مووچەخۆران، دشێت ل دادگەهێ سكالایێ ل سەر وەزارەتا دارایی یا فیدرال تۆمار بكەت، نەكو وەك پیشەیا خوە یا بەردەوام تبلێن تۆمەتێ بۆ هەرێما كوردستانێ درێژ بكەت.
پێشینەیا ڕۆهنكرنان: وەزارەتا دارایی ئەڤ چەندە ب بیرا خەلكی ئینایە كو هێشتا ل ڕێكەفتی (3ـێ خزیرانا 2025ێ) ب فەرمی ڕۆهنكرنا تمام ل سەر ڤێ دۆسییێ بەلاڤكربوو، و دڤیا ڕەخنەگر ل سەر وان ڕاستییان هشیار بان هەكە ب ڕاستی خەمخورێن مافێن فەرمانبەران و خانەنشینان بانە.

دهۆك ،لەزگین جوقی

میر هەرمان میرزا بەگ، وەكیلێ میرێ ئیزدیان ڕاگەهاند، شنگال نەك تنێ ژ ئالیێ جوگرافی ڤە، بەلكو ژ ئالیێ ناسنامە، زمان، دیرۆك و خوونێ ڤە پشكەكا ڕەسەن و سەرەكی یا كوردستانێیە.
میر هەرمان میرزا بەگ دووپاتكر ژی كو دابونەریت، كلتور، جلك، مۆزیك و چیڕۆكێن فۆلكلۆری یێن شنگالێ كوردینە و پشكەكن ژ گەنجینەیا فۆلكلۆرێ كوردی هەروەسا ئۆلا ئێزدی ئێك ژ ئۆلێن هەرە كەڤن و ڕەسەنێن كوردییە كو پەرستگەهـ و دەقێن وێ یێن پیرۆز ب زمانێ كوردی نە و چ جاران شنگال و كوردستان ژێكجودا نابن.
میر هەرمان میرزا بەگ، گۆت ژی، شنگال پشكەكا نەڤەقەتیایە ژ ئاخا كوردستانێ و چیایێ شنگال بخوە ژی ڕازی نابیت ناسنامەیا خوە بەرزە كەت كو ناسنامەیا ڕەسەن یا كوردستانییە .

سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل شێخ جەمال ئەلزاری، سكرتێرێ گشتی یێ پڕۆژەیێ نیشتمانی یێ ئیراقێ كر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر، «د دیدارەكێ دا بیروبۆچوون ل دۆر دووماهی پێشهات و ڕەوشا سیاسی یا ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن. هەروەسا دووپاتی ل سەر پێدڤییا هەماهەنگییا د ناڤبەرا ئالییان و ئارامییا ئیراقێ دا هاتە كرن».

ل ڕۆژا دووشەمبی 26چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل باژێڕێ دهۆكێ ل گەل هەژمارەكا خوەدانكار، قونتەرچی و وەبەرهێنەران كۆمبوو.
سەرۆكێ حوكمەتێ ب پێزانین ڤە، باس ل ڕۆلێ گرنگێ كەرتێ تایبەت ل هەرێما كوردستانێ كر د هاریكاریكرنا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا ژ بۆ گەشەپێدانا هەمەلایەنە یا ئابۆری و ئاڤاكرنا ژێرخانەیەكا ب هێز یا ئابۆری.
سەرۆكێ حوكمەتێ سوپاسییا كەرتێ تایبەت كر كو مل ب ملێ حوكمەتێ، ڕۆلەكێ كارا هەبوویە د پێشڤەبرنا زێدەتر یا بزاڤا بازرگانی و پەیداكرنا دەلیڤەیێن كاری بۆ گەنجێن كوردستانێ.
هەروەسا دووپات ژی كر كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، دێ یا بەردەوام بیت ل سەر پشتەڤانیكرن و پێشكێشكرنا هێسانكارییان بۆ كەرتێ تایبەت، داكو هەموو سێكتەر بهێنە پێشڤەبرن و خزمەتگوزاریێن باشتر پێشكێشی وەلاتییێن هەرێما كوردستانێ بهێنە كرن.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ل دەمێ ڤەكرنا دووسایدێ شێخان – باعەدرێ ڕاگەهاند، ئەركێ حوكمەتێ یە بێی جوداهی خزمەتا تەڤایا وەلاتییان بكەت، دووپاتی ل سەر هندێ ژی كر كو سەرەڕای ئاستەنگان، كوردستان ڕۆژ بۆ ڕۆژێ بەر ب ئاڤەدانییا زێدەتر پێنگاڤان د هاڤێژیت.
ل ڕۆژا دووشەمبی، 26 چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د ڕێورەسمێن ڤەكرنا پڕۆژەیەكێ گرنگ دا پەیڤەك پێشكێش كر و ڕاگەهاند، ئەركێ حوكمەتێ یە بێی جوداهی خزمەتا تەڤایا وەلاتییان بكەت و دووپات ژی كر كو كوردستان ڕۆژ بۆ ڕۆژێ ئاڤەدانتر دبیت.
سەرۆكێ حوكمەتێ د دەستپێكا پەیڤا خوە دا دەستخوەشی ل كۆمپانییا بجهئینەرا پڕۆژەی كر و گۆت»ئەم ئەڤرۆ ل ڤێرەینە ژ بۆ ڤەكرنا ڤی پڕۆژەیێ گرنگ و هیڤیدارین هەموو ئالی مفای ژێ وەربگرن. سوپاسییا كۆمپانییا ‹نۆرس لایت› دكەین ژ بۆ بجهئینانا وی، ب تایبەتی دەستخوەشیێ لێ دكەین كو شیان بەری دەمێ دیاركری یێ پڕۆژەی ب دووماهی بینن و بێخنە د خزمەتا وەلاتییان دا.»
مەسرور بارزانی داخواز ژ ئاكنجییێن سنۆری و شوفێران كر كو ژ پێخەمەت پاراستنا گیانێ خوە پێگیری یاسایان بن و گۆت «هیڤیدارین وەلاتی و ئاكنجییێن ڤی سنۆری مفای ژ ڤێ جادەیێ وەربگرن، هەڤدەم پێگیری ڕێنمایێن هاتنوچوونێ بن و ئێمناهی و سەلامەتییا خوە و خەلكێ دی ل بەر چاڤ وەرگرن، ب وێ هیڤیێ كو خێرێ ژ ڤی پڕۆژەی ببینن».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب بجهئینانا چەندین پڕۆژەیێن دی ل ڤی سنۆری كر و ڕاگەهاند «ئەز یێ ئاگەهدارم ل گەل ڤی پڕۆژەی، هندەك پڕۆژەیێن دی ژی هاتینە بجهئینان و چەندین جادەیێن دی ژی بۆ گوندان هاتینە ڤەكرن و كەفتینە د خزمەتا وەلاتی و ئاكنجییێن دەڤەرێ دا».
مەسرور بارزانی دووپات كر كو ئەركێ حوكمەتێ یە خزمەتا هەموویان بكەت و گۆت ژی»ئەڤە ئەركێ حوكمەتێ یە كو بێی جوداهی خزمەتا هەموو وەلاتییان بكەت، لێ جهێ دلخوەشیێ یە كو ئەم دبینین كوردستانا مە ڕۆژ بۆ ڕۆژێ دهێتە ئاڤەدانكرن و پڕۆژەیێن دی ژی دكەڤنە خزمەتا خەلكی دا».
د دووماهییا پەیڤا خۆ دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ سوپاسییا تەڤایا ستاف و ئەندازیاران كر و گۆت»دەستخوەشیێ ل هەوە هەموویان دكەم، هەموو ئالییان زەحمەت و ماندووبوونەكا زۆر كێشایە، ب حەزا خودایێ مەزن دێ خودێ خێرا هەموویان دەت و هەموو دێ مفادار بن، هەردەم سەركەفتی بن و كوردستانا مە ڕۆژ بۆ ڕۆژێ دێ ئاڤەدانتر بیت».

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: دانوستاندنێن مە ل گەل بەغدایێ ب مەرەما بەرگریكرنێ ژ ماف و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ كوردستانێ د ڕەشنڤیسێ بودجەیا سالا 2027 دا د بەردەوامن، هەڤدەم دووپات كر كو پەیوەندییێن د ناڤبەرا بەغدایێ و هەرێمێ دا، دڤێت ل سەر بنەمایێ فیدرالیەتێ و د چارچۆڤەیێ دەستووری دا بن.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د داخۆیانییەكا ڕۆژنامەڤانیدا ڕۆناهی ئێخستە سەر دووماهی پێشهاتێن دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا و ڕاگەهاند: ئەم ل سەر دانوستاندن و داكۆكیكرنێ ژ مافێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ د بەردەوامین، ب تایبەتی د پرسا دابینكرنا شایستەیێن دارایی دا د ڕەشنڤیسێ بودجەیا سالا 2027 دا، هەروەسا مە دیتن و بۆچوونا فەرمی یا هەرێما كوردستانێ گەهاندییە شاندێ حوكمەتا فیدرال.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، كو دانوستاندن ل گەل بەغدایێ د بەردەوامن، هەر چەندە هەتا نۆكە نەگەهشتینە ڕێككەفتنەكێ، لێ هیڤیخواست كو تێكگەهشتن بگەهنە دەرئەنجامەكێ باش و دلخوەشكەر كو مافێ هەموو ئالییان تێدا پاراستی بیت.
دەربارەی شێوازێ پەیوەندییێن سیاسی و كارگێڕی یێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا، مەسرور بارزانی گۆت: د كۆمبوونێن مە دا، ل سەر تەڤایا پرسان مە دانوستاندن كریە و ب ڕۆهنی مە دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كریە كو ئیراق دەولەتەكا فیدرالییە و هەرێما كوردستانێ ژی كیانەكێ فیدرالی و دەستووری یە، لەوما دڤێت پەیوەندییێن د ناڤبەرا بەغدایێ و هەرێمێ دا ب تەمامی ل سەر بنەمایێ فیدرالیەتێ و دەستووری بن. هەروەسا هندەك دیتن و تێگەهشتنێن شاش هەبوون كو مە بۆ ئالیێ ئیراقی ڕۆهنكر كو نە د دروستن و دڤێت سەرەدەری دەستووری بیت، خوەشبەختانە تێكگەهشتنەكا باش ژی ل سەر ڤی بنەمایی دروست بوویە و هیڤیدارین دەرئەنجامێ وێ د خزمەتا بەرژەوەندییا گشتی دا بیت.
د پشكەكا دی یا داخۆیانییا خوەدا دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ باس ل پرۆسەیا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانا ناڤخوەیی كر و ڕاگەهاند: هەكە دەلیڤە هەبیت، بەردەوام ئەم دخوازین هەموو باژێڕ و باژێڕكێن هەرێما كوردستانێ بەر ب پێشڤەچوونا زێدەتر پێنگاڤان باڤێژن، لێ ب ڕاستی خەلكێ زاخۆ ب پەرۆش ڤە دخوازن باژێڕێ خوە پێشبێخن و بزاڤێ بۆ دكەن، ئەم ژی وەك حوكمەت ب هەموو شێوەیەكی پشتەڤانییا وان دكەین، هەر چەند ئەو بزاڤا ئاڤەدانیێ بكەن، ئەم ژی دێ ب هەمان شێوە هاریكار و پشتەڤانێن وان بین.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل باژێڕێ دهۆكێ ل گەل هەژمارەكا زۆرا كەسایەتییێن پێكهاتە و تەخ وچینێن دەڤەرا بەهدینان كۆمبوو.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب دیرۆكا خەبات و قوربانیدانا پر ژ سەروەری یا خەلكێ دەڤەرێ د بزاڤا ڕزگاریخوازا گەلێ كوردستانێ دا كر و دووپات كر كو حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب ئەركێ خوە یێ سەرەكی دزانیت، كو ب شێوەیەكێ هەژی و بێی جوداهی خزمەتا خەلكێ ڤێ دەڤەرێ و هەموو دەڤەرێن كوردستانێ بكەت.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ، هەروەسا باس ل پێگەهێ گرنگێ دەڤەرێ ژ ڕوویێ ئابۆری، گەشتوگوزار و چاندنێ ڤە كر. د ڤێ دەربارێ دا دووپات كر كو د چارچۆڤەیێ كارنامەیا حوكمەتێ دا د بیاڤێ هەمەجۆركرنا ئابۆریدا، مە گرنگی ب كەرتێ چاندنێ و بەرهەمێن ناڤخوەیی دایە و مە كار كریە ژ بۆ هاریكاریكرنا جۆتیارێن كوردستانێ و پەیداكرنا بازاڕی بۆ بەرهەمێن وان.
د دووڤ دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بەرسڤا سەرنج، تێبینی و پێشنیازێن بەرهەڤبوویان دا.

چاڤدێرێن سیاسی دیار دکەن هێشتا ژی مەترسی ل سەر پاشەرۆژا کوردان ل سووریێ هەیە و گرنگە هەموو مافێن کوردان د دستوورێ نوو یێ سووریێ دا بهێنە گەرەنتیکرن و گرنگە هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بۆ ڤێ یەکێ کار بکەن.

نەشەت ئەحمەد چاڤدێرێ سیاسی یێ خەلکێ رۆژئاڤایێ کوردستانێ دیار کر، راستە نها رەوشا کوردان ل سووریێ ل گۆر سەردەمێ بەشار ئەسەدی باشترە لێ هێشتا ژی گەلەک مەترسی ل سەر کوردان هەنە، ئەو بریارێن کو هەتا نها ئەحمەد شەرع کۆمارێ سووریێ سەبارەت ب کوردان داینە خراب نینن، لێ گەلەک کێمن و دڤێت هێزێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ پێکڤە شەڕی بۆ مافێن رەوا و نەتەوەیی یێن کوردان بکەن و گۆت: (دڤێت هەبوونا کوردان ل سووریێ ب فەرمی بهێتە قەبوول کرن، ئانکۆ د دستوورێ سووریێ دا هەبوونا کوردان وەکو نەتەوەیەک جودا ل سووریێ بهێتە قەبوول کرن و هەروەسا گرنگە مافێن گەلێ کورد ژی د دستوورێ نوو دا بهێنە گەرەنتیکرن، هەتا نها تشتەک وەسا نینە و هەتا ئەو یەک ل سووریێ نەهێتە کرن دێ مەترسی ل سەر پارۆژا کوردان ل سووریێ بەردەوام بن).
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، روودانێن ڤێ دووماهیێ ل حەسەکێ ئەو یەک سەلماند کو هێشتا ژی هێز و گرۆپێن توندرەو ل سووریێ هەنە کو قەبوول ناکەن کورد وەکو وەلاتیێن سووریێ بگەهنە هەموو مافێن خوە، ئانکۆ وان دڤێت کورد وەکو وەلاتیێن پلە دو ل سووریێ بژین و ئێدی کورد ژی تشتەک وەسا قەبوول ناکەن و گرنگە کارێ سەرەکی یێ هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن کوردی ل سووریێ ئەو بیت کو کار بکەن د زووترین دەم دا هەموو مافێن کوردان د دستوورێ نوو دا بهێنە گەرەنتیکرن، چونکی هەتا نها کارەک وەسا نەهاتیەکرن و گۆت: (چو گەرەنتیەک هەیە سوباهی دەمێ کەسەک دی ب جهێ شەرعی ببیتە سەرۆکێ سووریێ ل دژی کوردان کار نەکەت، دشێت بێژیت ئەو سۆزێن شەرعی داینە قانوون نینن، ڤێجا گرنگە کار بۆ گەرەنتیکرنا مافێن گەلێ مە د دستوورێ سووریێ دا بهێتە کرن).
حەمید سەعید چاڤدێرێ سیاسی یێ خەلکێ باژێرێ قامشلۆ ژی دیار کر، رەوشا نها یا کوردان ل سووریێ باش نینە، مە وەکو کورد گەلەک قوربانی دان و مە دخواست کو کوردان ژی هەرێمەکا خوە وەکو هەرێما کوردستانێ هەبیت، لێ ژ بەر گەلەک ئەگەران ئەو یەک نەهاتە کرن و نها کورد بووینە پشکەک ژ دەولەتا سووریێ، هەرچەندە هێشتا نەبووینە ژی لێ کار بۆ هندێ دهێتە کرن، رەوشا نها ب تەمامی د بەرژەوەندیا کوردان دا نینە، تشتێن سیاسەتمەدارێن کورد یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ دبێژن وەسا نینە، راستە گوهۆڕینێن باش ل سووریێ دروست بووینە لێ ئەوا کوردان دخواست و کار بۆ دکر بدەستڤە نەهاتیە و گرنگە هەموو مافێن کوردان د دستووری دا بهێنە گەرەنتیکرن و هەتا ئەو یەک نەهێتە کرن ئەم نەشێین بێژین رەوشا کوردان ل سووریێ یا باشە.
ل ئالیێ دی گەلەک ژ کەسایەتی و چاڤدێرێن سیاسی یێن کورد ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ و سووریێ ژی دیار کرن، دڤێت هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن رۆژئاڤایێ کوردستانێ بەرەیەکێ ئاڤا بکەن و ل گەل شامێ دەست ب دانوستاندنان بکەن، نها شام یا لاوازە و کورد دشێن داخوازیێن خوە ب شامێ بدەنە قەبوول کرن، هەکە نها ئەو یەک نەهێتە کرن دبیت د پاشەرۆژێ دا گەلەک یا ب زەحمەت بیت، نها باشترین دەمە کورد هەموو کارتێن هەی بکار بینن دا شامێ نەچار بکەن مافێن گەلێ کورد د دستووری دا گەرەنتی بکەت و هەتا ئەو یەک نەهێتە کرن دێ مەترسی ل سەر کوردان بەردەوام بن و روودانێن ل حەسەکی ژی ئەو یەک سەلماند.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com