ل رۆژا ئێكشەمبی 11/1/2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ كر.
د دیدارەكێدا، دانوستاندن ل دۆر رۆلێ كارا یێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ د وارێ قانووندانانێ و چاڤدێریێ و بەرگریێ ژ مافێن هەموو وەلاتی و پێكهاتەیێن ئیراقێ هاتە كرن.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ سەرەرای دەربڕینا پشتەڤانیێ بۆ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ وەك دەستهەلاتا قانووندانانێ، دوپاتی ژی ل گرنگییا چارەسەركرنا كێشەیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرال ل سەر بنەمایێ دەستوور و رێككەفتنان و رێزگرتن ل قەوارەیێ فیدرالی و دەستوورێ یێ هەرێما كوردستانێ كر.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ئەسعەد توركی سواری، نوونەرێ بەردەوام یێ ئیراقێ ل رێكخراوا یونیسكۆیێ كر.
ب گۆرەی بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارەكێدا نوونەرێ ئیراقێ ل یونیسكۆیێ، كورتییەك ل دۆر كار و چالاكیێن خوە ل رێكخراوا یونیسكۆیێ بەرچاڤكر و ئاماژە ب گرنگییا نوونەرایەتكرنا هەموو پێكهاتە و پشكێن ئیراقێ، ب هەرێما كوردستانێ ژی ڤە، د رێكخراوێدا كر.
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی هاتە كرن» سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ رێز و سوپاسیێن خوە بۆ كار و بزاڤ و چالاكیێن نوونەرێ ئیراقێ دیاركر و هیڤییا سەركەفتنێ د ئەركێ وی دا بۆ خواست. هەروەسا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ دووپاتی ل گرنگییا هەبوونا هەرێما كوردستانێ ب ئەندامەكێ پشكدار د رێكخراوا یونیسكۆیێ كر».

پەرلەمانتارەكا فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند، دانوستاندن دەربارەی پۆستێ سەرۆككۆماری بەردەوامن، و ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر : دو بژاردە ل پێشبەری ئالیێن كوردی نە بۆ ئێكلاكرنا ڤی بابەتی.
ئیخلاس دلێمی، ئەنداما جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گوت» دانوستاندن د ناڤبەرا پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكەتی نیشتمان كوردستان دا بەردەوامن، و روونشتنەك ژی هاتیە ئەنجامدان ل سەر پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێمێ و پۆستێ سەرۆككۆماری و پارتی بەربژارێن خوە بۆ وی پۆستی پێشكێش كرینە و یا رژدە ل سەر بەربژاركرنا وان، و ئالیێن كوردستانی ژی ل بەرامبەر دو بژاردانە ژ وان، دڤێت رازییوونا زۆرینەیا كوردی هەبیت بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری، هەر وەك چەوا زۆرینەیا سوننە هەبوو بۆ هەلبژارتنا سەرۆكێ جڤاتا نوونەران، و چەوا زۆرینەیا شیعە ژی دێ هەبیت بۆ هەلبژارتنا سەرۆك وەزیرێن نوو؛ لەوما یا سروشتییە هەلبژارتنا سەرۆككۆماری ب زۆرینەیا كوردی بیت و ئەو ئالیێ پۆستێ سەرۆككۆماری وەردگریت، دڤێت دەست ژ مافێن دی یێن خوە بەردەت، یان پشكداریێ د حوكمەتێدا بكەت یان ژی سەرۆككۆماری وەربگریت».
ئیخلاسی ئاشكرا كر» یا ئەستەمە ئالییەكی 17 كورسی ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ هەبن و پۆستێ سەرۆككۆماری و دو وەزارەت و لیژنەیان و پێنج بریكارێن وەزارەتان و دەستەیەكا سەربەخوە وەرگریت، ئەڤە یا لۆژیكی و بەر ئاقل نینە».
زێدەتر گوت»دانوستاندن هێشتا بەردەوامن، ئەم د پارتی دا وەك بابەك ل هەموو ئالیێن دی دنێرین و د دانوستاندنێدا دێ بەردەوام بین و بەربژارێن مە بۆ پۆستێ سەرۆككۆماری فوئاد حسێن و نەوزاد هادی نە، هەروەسا ئەم داخواز ژ چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ دكەین ئەو میكانیزما كو دەنگی پێ د دەن بۆ سەرۆككۆماری، هەمان ئەو میكانیزم بیت یا كو دەنگی پێ د دەن بۆ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران و سەرۆك وەزیران، ئەو ژی ب پشتبەستن ب زۆرینەیا سوننی و زۆرینەیا شیعی و زۆرینەیا كوردی».

سەرۆك بارزانی و تۆم باراك، هنارتیێ تایبەتێ دۆنالد ترەمپی، سەرۆكێ ئەمریكا بۆ كاروبارێن سووریێ و بالیۆزێ ئەمریكا ل توركیا پەیوەندییەكا تەلەفۆنێ ل دۆر رەوشا سووریێ ئەنجامدا.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر»د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا بیرو بۆچۆن ل دۆر رەوشا سیاسییا دەڤەرێ و سووریێ و دووماهی پێشهات و گرژیێن سووریێ و باژێرێ حەلەبێ هاتنە لێكگۆهارتن».
هەر د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا هەردو ئالییان دووپاتی ل وێ چەندێ كر كو پێدڤییە هەموو بزاڤ بهێنە كرن بۆ وێ چەندێ گرژی و ئالۆزی نەمینن و رەوش ئاسایی ببیت و پێنگاڤێن جدی ژی بۆ ب دەستڤەئینانا ئاسایش و ئارامیێ بهێنە هاڤێتن.

سەرۆك بارزانی و ئەحمەد شەرع د پەیوەندییەكا تەلەفۆنیدا دووماهی پێشهاتێن سیاسی یێن سووریێ و گوهۆڕینێن دەڤەرێ گەنگەشەكر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر، ئەحمەد شەرع سەرۆكێ سووریێ ب رێكا تەلەفۆنێ پەیوەندی ب سەرۆك بارزانی كر.
د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا دووماهی پێشهاتێن سیاسی یێن سووریێ و گوهۆڕینێن دەڤەرێ هاتنە باسكرن و هەردو ئالییان دووپاتی ل گرنگییا ئارامی و هەماهەنگییا هەڤپشك كر.
هەروەسا سەرۆكێ سووریێ بۆ سەرۆك بارزانی دووپاتكر كو كورد پێكهاتەیەكێ رەسەن و سەرەكیێ گەلێ سووریێ یە و دووپاتی ل پێگیریبوونا دەولەتا سووریێ بۆ گەرەنتیكرنا هەموو مافێن نیشتمانی و مەدەنی یێن كوردان ل گەل پێكهاتەیێن دی یێن سووریێ ب شێوەیەكێ وەكهەڤ و بێی جوداهی كر.
هەر د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا سەرۆك بارزانی رێز بۆ وێ بۆچۆنا سەرۆكێ سووریێ هەبوو و پشتەڤانییا خوە بۆ حەز و خواست و هیڤیێن سوورییان بۆ ئاڤاكرنا دەولەتەكێ راگەهاند كو هەموو ئالی و پێكهاتەیان ب خوەڤە بگریت و تێدا هەڤپشك بن.
هەروەسا سەرۆك بارزانی دوپاتی ل پێدڤییا بەردەوامییا راوێژ و هەماهەنگیێ كر ئەوژی ژ پێخەمەت ل بەرچاڤ وەرگرتنا بەرژەوەندیێن هەموو ئالییان و پاراستنا ئاشتییا جڤاكی.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ پەیامەك ل دۆر روودانێن حەلەبێ بەلاڤكر وراگەهاند: روودانێن حەلەب و ب ئارمانجگرتنا گوردان ژ پێخەمەت گوهۆڕینا دیموگرافییا دەڤەرێ و دروستكرنا مەترسیێ ل سەر ژیانا وەلاتیێن سڤیل، دەستهەلاتا دیمەشقێ و ویژدانا جڤاكێ نێڤدەولەتی د ئێخیتە بن پرسیاری.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، شەڕ و توندوتیژی، چارەسەەرییا بنەڕەتییا هیچ كێشەیەكێ ناكەت. هیچ بەهانە نابیت رێكێ ب ژناڤبرنا رەگەزی بدەت. هێرش ل سەر تاخێن كوردێن باژێرێ حەلەبێ، ئەم ب گەلەك دلتەنگ كرینە.
ل دووماهییا پەیاما خوە مەسرور بارزانی گوت» هیڤیدارین هەموو ئالییەك ژیانا وەلاتییان بپارێزن و بۆ چارەسەرییا كێشەیان، پەنایێ بۆ دیالۆگێ و دانوستاندنێ ببەن، هەروەسا هیڤیدارین سیستەمێ حوكمڕانییا نوكە یا سووریێ ل ئاستێ بەرپرسیارییا دەستهەلاتەكا دیموكرات و گشتگیر بۆ هەموو خەلكێ سووریێ بیت.

فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی پێشوازی ل فیونا بویتەرز، هاریكاریا قونسلێ گشتیێ بریتانیا ل هەولێرێ و شاندێ د گەلدا كر.
د دیدارەكێدا فازل میرانی پیرۆزباهی ل هاریكارا قونسلێ بریتانیا ل هەولێرێ كر ب هەلكەفتا دەستبكاربوونا وێ د ئەركێ خوە یێ نوو دا و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ خواست.
بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی پوختەیەك ژ دیرۆكا پارتی دیموكراتی كوردستان و بزاڤا رزگاریخوازا گەلێ كوردستان پێشكێش كر.
د تەوەرەكێ دیدا میرانی سەبارەت ب رەوشا ئەڤرۆ یا كوردستانێ، ئیراقێ و دەڤەرێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو دەڤەر د قووناغەكا هەستیاردا دەرباز دبیت و بەر ب گوهۆڕینان دچیت.
ل دۆر بزاڤێن ئالیێن سیاسی یێن ئیراقی و كوردستانی بۆ پێكئینانا حوكمەتا ئیراقا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، میرانی دووپاتكر بزاڤ بەردەوامن و هیڤییا مە ئەوە ل نێزیك حوكمەتا ئیراقا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بهێنە پێكئینان.
ژ ئالیێ خوە ڤە هاریكارا قونسلێ گشتیێ بریتانیا ژی ل هەولێرێ، خوەشحالییا خوە دیاركر بۆ دەستپێكرنا بجهئینانا ئەركێ خوە یێ نوو ل هەولێرێ، هەروەسا هیڤی خواست هەرێما كوردستانێ و گەلێ كوردستانێ هەر د پێشكەفتنێدا بن.

ل بارەگەهێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ل پیرمام، فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی، پێشوازی ل یان برێم، قونسلێ گشتیێ فرەنسا ل هەولێرێ كر.
د دیدارەكێدا فازل میرانی، بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان، رۆناهێ ئێخستە سەر رەوشا ئەڤرۆ یا هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی و ئیراقا فیدرال و دەڤەرێ و جیهانێ ب گشتی.
میرانی گوت» جیهان و دەڤەر ب رەوشەكا هەستیاردا دەرباز دبیت، روودان و گوهۆڕین ب لەزن و دڤێت ژێرانە سەرەدەری بهێتە كرن».
بەرپرسێ دەستەیا كارگێرییا مەكتەبا سیاسی سەبارەت ب پێكئینانا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ گوت» دانوستاندنێن پارتی دیموكراتی كوردستان ل گەل هێز و ئالیێن سیاسی یێن كوردستانی بەردەوامن، بۆ پێكئینانا حوكمەتا ئیراقا فیدرال ژی بزاڤ و دانوستاندنێنێن هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ و ئیراقی بەردەوامن، هیڤیدارین حوكمەتا داهاتییا ئیراقا فیدرال هەموو كێشەیان چارەسەر بكەت، بەری هەموویان ژی كێشەیێن د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا و كار بهێتە كرن بۆ بجهئینانا بڕگەیێن دەستوروێ ئیراقا فیدرال».
فازل میرانی ئاماژە ب هەڤبەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و فرەنسا و هەڤبەندییا گەلێ كوردستانێ و گەلێ فرەنسا دا و ب هەڤبەندییا دیرۆكی و ل ئاستەكێ بلند هەژمارت.
یان برێم، قونسلێ گشتیێ فرەنسا ژی ل هەولێرێ هیڤی خواست كوردستان و گەلێ كوردستانێ هەر د پێشكەفتنێدا بن و هەڤبەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و فرەنسا د هەموو واراندا هەر د گەشەكرنێدا بن.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند: هەرێما كوردستانێ هەموو پێگیریێن دارایی یێن خوە، بجهئیناینە و هیچ ئاستەنگەكا قانوونی ل پێشبەری هنارتنا مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێدا نینە. هەروەسا دبێژیت: حوكمەتا نوكە یا ئیراقێ یا كاربڕێڤەبەرە و پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا ئیراقێ ژی پێدڤی ب وەختییە، لەوما پێشبینی دهێتە كرن ل سالا 2026 ئیراق نەشێت د وەختێ خوە دا قانوونا بودجەی پەسەند بكەت.
سیپان شێروانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فڕاكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانیدا گوت» ژ بەر كو حوكمەتا نوكە یا ئیراقێ حوكمەتەكا كاربڕێڤەبەر و پرۆسەیا پێكئینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا ئیراقێ ژی پێدڤی ب وەختییە، پێشبینی دهێتە كرن ل سالا 2026 ئیراق نەشێت د وەختێ خوە یێ قانوونیدا بودجەی پەسەند بكەت».
سیپان شێروانی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو د رەوشەكا ب وی شێوەیدا، قانوونا كارگێرییا داراییا ئیراقێ میكانیزمێ (ئێك ل سەر دوازدە 1/12) بجه دئینیت، كو رێكێ ب حوكمەتێ د دەت خەرجیێن بنەڕەتی و مووچەی ل دووڤ بودجەیا سالا بۆری بەردەوام بكەت تاكو وی وەختێ قانوونا نوو دهێتە پەسەندكرن.
سەبارەت ب گرفتێن ل سەر بەهرا هەرێما كوردستانێ، سیپان شێروانی دوپاتكر كو مووچەیێن فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ گرێداینە ب بڕیارەكا دادگەها فیدرالی و نابیت تووشی هیچ ئیفلیجبوونەكا ببن».
رۆهنكر ژی» هەرێما كوردستانێ هەموو پێگیریێن خوە یێن دارایی، ژ وان ژی رادەستكرنا داهاتێ پەترۆلی و نە پەترۆلی، بجهئینایە. ژ بەر وێ چەندێ، پێدڤییە بەغدا ژی هەڤشێوەیێ پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ، مەهانە مافێن دارایی یێن هەرێما كوردستانێ بهنێریت».
وی ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ باس ل وێ چەندێ ژی كر كو هیچ پارێزگەهەكا ئیراقێ وەك هەرێما كوردستانێ پێگیریێن خوە بەرامبەر ب ناڤەندی بجهنەئیناینە. ڤێ پێگیربوونێ وەكریە كو هەر جۆرە بڕین یا گیرۆبوونەكا مووچەی، بەهانەیا قانوونی نەمینیت».
دووپاتكر ژی» هەتا وەختێ دەستبكاربوونا حوكمەتا نوو یا ئیراقا فیدرالی و داڕێشتنا بۆچۆنەكا نوو بۆ بودجەی، پرۆسەیا هنارتنا مووچەی بێی گرفت دێ بەردەوام بیت».

ل دۆر گوهۆڕينێن رۆژئاڤايێ كوردستانێ سه‌رۆك مه‌سعود‌ بارزانى په‌يامه‌ك به‌لاڤكر و راگه‌هاند كو گه‌فا قڕكرنا نه‌ژادى ل دژى كوردان ل رۆژئاڤا هه‌يه‌.
سه‌رۆك مه‌سعود بارزانى د په‌ياما خوه‌ دا ديار دكه‌ت كو گوهۆڕینێن سیاسی یێن سووریێ دەلیڤەيه‌کا باش بوون بۆ دیتنا چارەسەریەکا گونجای داکو مافێن ڕەوا یێن گەلێ کورد ل سووریێ به‌رچاڤ بهێتە وه‌رگرتن و هەموو ئاریشە ژی بهێنە چارەسەرکرن و گۆت: «ژ بۆ وێ مەرەمێ ژی مە د گەل هەموو لایەنان گه‌له‌ك بزاڤ كرن کو فەرە هەر چ ئاريشه‌ و هەڤنەكرنێن هەین ب ڕێيا دیالۆگێ و ب شێوازەکێ ئاشتیانە بهێنە چارەسەرکرن».
گۆت ژى: «به‌لێ ئەو كاودانێ مەترسیدار و ئەو شەڕ و توندوتیژییا کو نوکە ل باژێڕێ حەلەبێ هەی، جهێ دلگرانییەکا زۆرە و مەترسی ل سەر ژیانا خەلکێ سڤیل و وەلاتیێن بێگونەهـ دروست کرییه و گەفێن قڕكرنا نه‌ژادى ل دژی کوردان ل وێ دەڤەرێ هەنە».
سه‌رۆك مه‌سعود بارزانى داخواز ژ دەستهەلاتدارێن سووريێ كر کو هەڤنه‌كرنێن سیاسی نەبنە هەڤنەكرنێن نەتەوەیی و د وان ئاریشە و گرفتێن ل دەڤەرا حەلەبێ دا هەین و گۆت: «ڕێ نەهێتە دان وەلاتیێن کورد تووشی فشار و زەبروزەنگيێ و دەرکرنێ ژ جهێ باب و باپیرێن وان ببن و روو ب روويێ پاقژکرنا نەژادی ببن».
هەروەسا سه‌رۆك بارزانى داخواز ژ لایەنێن کوردی و ب تایبەت (هسد)ێ كر، ئەوا د شیانێن وان دا هەبیت بکەن ژ پێخەمەت ڕاگرتنا شەڕ و پێکدادانان و ڕێگرتن ل ڕشتنا خوینێ یا زێدەتر.
هيڤى ژى خواست كو هەردولا کار بۆ گرتنەبەرا ڕێيا دیالۆگ و دانوستاندنان بکەن بۆ چارەسەرکرنا ئاریشه‌يان.
سه‌رۆك بارزانى ل دووماهيا په‌ياما خوه‌ دخوازيت هه‌بوونا لهه‌ڤنه‌كرنێن سياسى نه‌بيته‌ ئه‌گه‌رێ وێ چه‌ندێ كو ژيانا خه‌لكێ سڤیل بکەڤیتە د بن مەترسیێ دا و پاقژکرنا نەژادی ل دژی گەلێ کورد بهێته‌ بكارئينان، چونکى ئەڤە تاوانەکا دژی مرۆڤاتیێ یە و دێ ئەنجامێن مەترسیدار ل دووڤ خوه‌ ئینیت.