ب، سه‌رجان مەحمود:

ئەندامەکێ پەرلەمانێ تورکیا دیار دکەت دڤێت مەزلووم عەبدی ئەرکێ کو بۆ وی هاتیە دیار کرن رەت بکەت، چونکی رژێما نها یا سووریێ هەتا نها ژی هەبوونا  گەلێ کورد قەبوول نەکریە و رەوشا نها یا کوردان ل سووریێ گەلەک خرابە و دڤێت مەزلووم عەبدی وی ئەرکی قەبوول نەکەت.

سینان چیفت یورەک ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا سەر ب فراکسیۆنا دەم پارتی دیار کر، یا ل سووریێ و رۆژئاڤایێ کوردستانێ روو ددەت گەلەک خرابە، سڤکاتیە ب گەلێ کورد دهێتە کرن، ب سالانە کوردان ل سووریێ شەڕێ داعشێ کرن و ب هزاران لاوێن کورد شەهید کەفتن و نها پۆستەک بێ بها وەکو شیرەتکارێ سەرۆک کۆمارێ بەروەخت یێ سووریێ بۆ مەزلوم عەبدی هاتیە دیار کرن، براستی ژی ئەو یەک سڤکاتیە ب گەلێ کورد و دڤێت مەزلوم عەبدی وی پۆستی رەت بکەت و ڤەگەریتە ناڤ گەلێ خوە ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ.
ناڤهاتی ئەو یەک ژی دیار کر، حوکمەتا سووریێ هەتا نها ژی هەبوونا گەلێ کورد ل سووریێ قەبوول نەکریە، دبێژن زمانێ کوردی بوویە فەرمی لێ وەسا نینە و هەتا نها ژی شام رازی نەبوویە کو زارۆیێن کوردان ب زمانێ کوردی بخوونن، بەلکو دبێژن دڤێت هندەک وانە بهێنە خواندن، هەروەسا ئەو پۆستێن کو بۆ کوردان ژی هاتینە دیار کرن چو کاریگەریا خوە نینن و ژ بەر ڤێ یەکێ ژی گرنگە هەم مەزلوم عەبدی و هەم ژی ئیلهام ئەحمەد ئەو پۆستێن بۆ وان هاتینە دیار کرن رەت بکەن و نەچنە شامێ و گۆت: (دڤێت هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن کوردی ل سووریێ پێکڤە کار بکەن و ناکۆکیێن هەی د ناڤبەرا خوە دا چارەسەر بکەن، چونکی مەترسیێن گەلەک مەزن ل سەر پاشەرۆژا کوردان ل سووریێ هەنە و دڤێت کورد هشیار بن، ب وەرگرتنا چەند پۆستان نە پرسا کوردی دهێتە چارەسەرکرن و نە ژی کورد دشێن وەسا ل سووریێ پێگەهەکێ بۆ خوە دروست بکەن).
ئەندامێ پەرلەمانێ تورکیا سەر ب فراکسیۆنا دەم پارتی ئەو یەک ژی نە ڤەشارت کو، دڤێت هێزێن کوردی کار بکەن دا هەموو مافێن گەلێ کورد ل سووریێ د دستووری دا بهێنە گەرەنتیکرن، نابیت ئەو پشتا خوە ب هندەک سۆزێن شەرعی گەرم بکەن، یا نها ب پشتەڤانیا تورکیا ل دژی کوردان ل سووریێ دهێتە کرن پیلانەک گەلەک مەترسیدارە و دڤێت د زووترین دەم دا هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن کوردی خوەدان هەلوەست بن و گۆت: (دڤێت زمانێ کوردی ببیتە زمانێ فەرمی یێ خواندنێ و ژ قووناغا سەرەتایی هەتا زانکۆیێ ب زمانێ کوردی بیت و نابیت کورد رازی بن تنێ چەند وانە ب زمانێ کوردی بن، دڤێت هێزێن سیاسی ل هەمبەر پیلانێن شامێ بێدەنگ نەمینن، چونکی براستی ژی پیلانەک گەلەک مەترسیدار ل دژی کوردان ل سووریێ دهێتە گێران).
ناڤهاتی ئاماژە ب ڤێ یەکێ ژی کر، هندەک کەس چەند رۆژە دبێژن کو رێککەفتنەکا گەلەک باش هاتیە کرن و مەترسی ل سەر کوردان ل سووریێ نەماینە، لێ وەسا نینە، جارێ رێککەفتنەک فەرمی نینە، شەرعی هندەک بریار داینە و دو پۆستێن نە گرنگ ژی داینە کوردان، بەس دڤێت کورد ڤێ پرسیارێ ژ خوە بکەن کا ل هەمبەر قوربانیێن وان هەتا نها داینە چ بدەستڤە ئیناینە؟ وەرگرتنا پۆستێ شیرەتکارێ سەرۆک کۆماری چو کاریگەریا خوە بۆ پرسا کوردی ل سووریێ نابیت و د پاشەرۆژێ دا شەرع یان ژی هەر سەرۆک کۆمارەک دی دشێت ب ساناهی وی پۆستی ژ کوردان وەربگریت ژی، ئانکۆ گرنگە کورد دلێ خوە ب وەرگرتنا چەند پۆستان ل شامێ خوەش نەکەن و بەردەوامیێ بدەنە خەباتا خوە و گۆت: (هەتا کورد ل سووریێ نەگەهنە هەموو مافێن خوە دێ مەترسی ل سەر کوردان بەردەوام بن، دڤێت کورد د ئامادەکرنا دستوورێ نوو یێ سووریێ دا خوەدان رۆلەک مەزن بن و بشێن شامێ نەچار بکەن دانپێدانێ ب هەبوونا کوردان و مافێن وان بکەت).
پەرلەمانتارێ دەم پارتی د دووماهیا ئاخڤتنا خوە دا ئەو یەک ژی نەڤەشارت کو تورکیا پیلانەک گەلەک مەزن ل دژی کوردان دگێریت، تورکیا باش دزانیت رۆژهەلاتا ناڤین بەر ب گوهۆڕینێن مەزن ڤە دچیت و تورکیا دڤێت ل ژێر ناڤێ ئاشتیێ نەهێلیت کو کورد بگەهنە مافێن خوە، یا نها ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ دهێتە کرن بۆ ڤێ یەکێ یە دا کورد نەگەهنە مافێن خوە، دڤێت کورد رێ نەدەن تشتەک وەسا روو بدەت و گۆت: (بێگومان هەکە هەموو هێزێن سیاسی یێن کوردی ل رۆژئاڤایێ کوردستانێ پێکڤە کار بکەن، وی دەمی دێ شام ژی نەچار بیت گەلەک داخوازیێن کوردان قەبوول بکەت، چونکی دەستهەلاتا نها یا شامێ ژی گەلەک لاوازە و پێدڤیا وێ ب پشتەڤانیا کوردان هەیە).

ل ڕۆژا چارشەمبی 26 تەباخا 2026ێ، ل پیرمام سەرۆك بارزانی پێشوازی ل د. محەمەد عەلی ئەللامی، سەرۆكێ دەستەیا دەستپاكیێ یا ئیراقێ و شاندەكێ دگەل دا كر.
بارەگەهێ بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ كریە، د دیدارێ دا كو د. ئەحمەد ئەنوەر، سەرۆكێ دەستەیا دەستپاكیێ یا هەرێمێ ژی بەرهەڤ بوو، سەرۆكێ دەستەیا دەستپاكیێ یا ئیراقێ كورتییەك دەربارەی بڕیارا نەهێلانا دیاردەیا دزێ وگەندەلیێ و ب هەدەردانا سامانی گشتی و بڕێڤەچوونا پرۆسەیا ڕووبڕووبوونا گەندەلیێ ل ئیراقێ و بزاڤێن سەرۆكوەزیرێن ئیراقا فیدرال بۆ سەرئێخستنا پرۆسەیێ و هەروەسا بەربەست و ئاستەنگێن ل هەمبەر وێ پرۆسەیێ بۆ سەرۆك بارزانی دیار كرن.
بارەگەهێ بارزانی ڕاگەهاند كو ل گەل ئاماژەدان ب ڕۆلێ دیرۆكی یێ سەرۆك بارزانی د ئاڤاكرنا ئیراقا نوو دا، داخوازا پشتەڤانیێ ژ سەرۆك بارزانی كر بۆ هاریكاریكرنا ئیراقێ د بنبڕكرنا گەندەلیێ دا ل سەرانسەری وەلاتی. هەروەسا هەماهەنگی و هاریكارییێن دامودەزگەهێن فەرمی یێن هەرێما كوردستانێ بلند هەلسەنگاندن و سوپاس و پێزانینێن خوە و دەستەیا دەستپاكیێ یا ئیراقێ ئاراستەی سەرۆك بارزانی كرن.
هەروەسا د دیدارێ دا سەرۆك بارزانی ب گەرمی بخێرهاتنا شاندێ مێڤان كر و پشتەڤانییا خوە یا تەمام بۆ بزاڤێن حوكمەتا فیدرال بۆ بڕیارا بنبڕكرنا گەندەلیێ و سزادانا گەندەلكاران ڕاگەهاند و وەك ئەركەكێ پیرۆز وەسف كر.
سەرۆك بارزانی ئەو چەندە ژی دوپات كر كو ب چو ڕەنگەكی ڕێ ناهێتە دان هەرێما كوردستانێ ببیتە پەناگەهەك بۆ گەندەلكاران و د وێ پرۆسەیێ دا هێلا سۆر ل سەر چو كەس و ئالییان نینە.
سەرۆك بارزانی باسێ وێ چەندێ ژی كر كو سەرگرتنا پرۆسەیا ڕووبڕووبوونا گەندەلیێ پێدڤی ب بەردەوامیێ هەیە و نابیت ڕاوەستییان تێ بكەڤیت و دڤێت ژ پێخەمەت ب دەستڤەئینانا دادیێ بیت.

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل سەرۆكێ دەستەیا دەستپاكیێ یا ئیراقێ كر و ڕاگەهاند، هەرێما كوردستانێ بەرهەڤی هەموو هاریكاری و هەماهەنگیەكێیە ل گەل دەستەیێ بۆ پاراستنا یاسایێ و سەربەخوەیا دەستهەلاتا دادوەری.
ڕۆژا چارشەمبی، 26ێ تەباخا 2026، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل محەممەد عەلی مفتن، سەرۆكێ دەستەیا دەستپاكیێ یا ئیراقێ و شاندەكێ دگەل دا كر.
ل دووڤ بەیاننامەیەكا سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ، د دیدارێ دا كو ئەحمەد ئەنوەر، سەرۆكێ دەستەیا دەستپاكیێ یا هەرێما كوردستانێ بەرهەڤ بوو، «ب هێزكرنا هاریكاری و هەماهەنگییا د ناڤبەرا دەستەیا دەستپاكیێ یا فیدرالی و ئالیێن پەیوەندیدارێن هەرێما كوردستانێ دا هاتە گەنگەشەكرن و هەردوو ئالییان دوپاتی ل سەر گرنگییا سەربەخوەیا دەزگەهێن دەستپاكیێ و ڕۆلێ وان د چەسپاندنا سەروەرییا یاسایێ دا كر».
ل دووڤ بەیاننامەیێ، نێچیرڤان بارزانی دوپات كر كو هەرێما كوردستانێ بەرهەڤی هەمووهاریكاری و هەماهەنگیەكێیە ل گەل دەستەیا دەستپاكیێ یا فیدرالی و هەموو ئالیێن دادوەری، ئەو ژی «ژ پێخەمەت پاراستنا یاسایێ و سەربەخوەیا دەزگەه و دەستهەلاتا دادوەریێ».
د بەیاننامەیێ دا هاتییە، محەممەد عەلی مفتن، سوپاس و پێزانینێن خوە ئاراستەی ئالیێن پەیوەندیدارێن هەرێما كوردستانێ كرن بۆ وێ هاریكارییا بەردەوام و ب بەرهەم یا ل گەل دەستەیا وان وئالیێن پەیوەندیدارێن فیدرالی دا هەی.

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازیێ ل بڕیارا ئەمریكا دكەت بۆ دەرخستنا ناڤێ سووریێ ژ لیستا وان وەلاتێن پشتەڤانیێ ل تیرۆرێ دكەن، هەڤدەم دوپاتیێ ل سەر وێ چەندێ دكەت كو ئەڤ پێنگاڤە دەلیڤەیەكا نوویە بۆ ب هێزكرنا پەیوەندیێن سووریێ ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، د پەیامەكێ دا، پێشوازی ل بڕیارا ئیدارەیا ئەمریكا كر ب دەرخستنا ناڤێ سووریێ ژ لیستا وەلاتێن پشتەڤانێن تیرۆرێ و ئاماژە ب وێ چەندێ كریە «ئەڤ بڕیارە پێنگاڤەكا گرنگە بۆ پشتەڤانیكرنێ ل ڤەژاندن، ئارامی و خۆشگوزەرانییا سووریێ، هەروەسا ڕێكێ خوەش دكەت بۆ ب هێزكرنا ڤەگەڕینا وی وەلاتی بۆ گێڕانا ڕۆلێ وی یێ سروشتی د دەڤەرێ و جیهانێ دا».
د پشكەكا دی یا پەیامێ دا هاتییە «هیڤیدارین ئەڤ پێنگاڤا پۆزەتیڤ ببیتە ئەگەرێ ئاڤاكرنا پاشەڕۆژەكا ئارام كو تێدا مافێن هەموو پێكهاتەیێن جودا یێن سووریێ بهێنە پاراستن.»
سەرۆكێ هەرێمێ دوپاتی ل سەر وێ چەندێ كریە، ئەڤ بڕیارا ئەمریكا ئاسۆیەكێ بەرفرهەتر ڤەدكەت بۆ گەشەپێدانا پەیوەندیێن سووریێ ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ، ب مەرەما بەرفرهەكرنا ئاستێ هەماهەنگییان د بوارێن جودا دا، ب ڕەنگەكێ كو خزمەتا بەرژەوەندیێن هەڤپشك یێن دەڤەرێ بكەت.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان دیار كر: وەزیرێ نەفتا ئیراقێ پشكا نەفتا خاڤ یا هەرێما كوردستانێ زێدە ناكەت. هەروەسا ئاشكرا كر كو ئەڤرۆ پێنجشەمبی، دێ مێڤاندارییا وەزیرێ سامانێن سروشتی هێتە كرن بۆ دانوستاندنێ ل سەر دۆسییا نەفت و سوتەمەنیێ. گۆت ژی: حوكمەتا هەرێما كوردستانێ داخواز كربوو ڕۆژانە 115 هزار بەرمیلێن نەفتێ بۆ بهێنە دابینكرن.
سیپان شێروانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی ئاشكرا كر «د كۆمبوونا لژنەیت نەفت و غازێ دا مە گۆتە وەزیرێ نەفتا ئیراقێ، تۆ دبێژی 50 هزار بەرمیلێن خوە بۆ مە بهنێرن دا كو ئەم حەفت ملیۆن لترێن پەنزینێ بۆ هەرێمێ ڕەوانە بكەین، بەلێ وی گۆت: ئەم ب خوە سوتەمەنیێ ژ دەرڤە دئینین، لەوما نەشێین سوتەمەنیێ بۆ هەرێما كوردستانێ دابین بكەین».
سیپان شێروانی ڕاگەهاند ژی: مە 169 ئیمزا ل جڤاتا نوونەران كۆمكرینە و مە داخواز ژ وەزیرێ نەفتێ و سەرۆكوەزیران كریە یان بەرهەمێ نەفتا خاڤ زێدە بكەن، یان ژی ب هەر ڕێیەكێ بیت ڤێ ئاریشەیێ چارەسەر بكەن. هەروەسا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ داخوازا زێدەكرنا بەرهەمێ نەفتێ كریە، ژ بەر ڤێ چەندێ دڤێت وەزیرێ نەفتێ پێگیر بیت ب ڤان داخوازیان و بەرپرسیارەتیا خوە ب جهبینیت.

د ڕێوڕەسمەكێ فەرمی دا ل «كەمپا ستیڤان» ل فرۆكەخانەیا نێڤدەولەتی یا هەولێرێ، ب دووماهی هاتنا ئەركێ سەربازی یێ شیرەتكارێن هێزێن ئەلمانیایێ د چارچۆڤەیێ هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی یا دژی داعشێ دا هاتە ڕاگەهاندن.
مەراسیم ب بەرهەڤبوونا شۆڕش ئیسماعیل، وەزیرێ پێشمەرگەی و ل سەر داخوازا كۆلۆنێل ئۆستن پیچا، فەرماندەیێ هێزێن ئەلمانیایێ ل هەرێمێ و ب بەرهەڤبوونا جەنەڕال گەنتەر شنایدەر، ڕێڤەبەرێ گشتی یێ هێزێن چەكدارێن ئەلمانیایێ ل وەزارەتا بەرەڤانییا وی وەلاتی هاتبوو ڕێكخستن.
شۆڕش ئیسماعیل، وەزیرێ پێشمەرگەی د پەیڤەكێ دا دوپاتی ل سەر ستراتیژیبوونا پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و ئەلمانیایێ دا كر و ڕاگەهاند: لەشكەرێ ئەلمانیایێ د ڕۆژێن دژوار دا و د شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعشێ دا هەڤپشكەكێ ڕاستەقینە یێ مە بوویە. وەزیرێ پێشمەرگەی ئاماژە ب هاریكاریێن هەمەلایەن یێن ئەلمانیایێ كر، ژ وان ژی: پشكداریكردن د پرۆسەیا ڕیفۆرمێ دا، ئاڤاكرنا نەخۆشخانەیا پێشمەرگەی، دابینكرنا پێدڤیێن ساخلەمیێ وهنارتنا ئەفسەران بۆ خولێن ئەركان ل ئەلمانیایێ.
وەزیرێ پێشمەرگەی ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو ل دووماهیا مەها ئیلۆنێ یا ئەڤسالە ئەركێ هەڤپەیمانییا نێڤدەولەتی ب دووماهی دهێت، لێ داخواز ژ حوكمەت و جڤاتا نوونەرێن ئەلمانیایێ كر كو د قووناغا داهاتی دا پەیوەندی و هاریكاریێن خوە بۆ هێزا پێشمەرگەی ب هێزتر بكەن.
ل دووماهیا مەراسیمێ، ب فەرمی باس ل ڕۆلێ دیرۆیی و كارتێكرنا تیما سەربازی یا ئەلمانیایێ د پشتەڤانیكرنا پێشمەرگەی و پێشئێخستنا ژێرخانەیا سەربازی یا هەرێما كوردستانێ. حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و وەزارەتا پێشمەرگەی بلندترین ئاستێ پێزانینێن خوە ئاراستەی گەل و حوكمەتا ئەلمانیایێ كرن بۆ وێ پشتەڤانییا لۆجستی و شیرەتكاری یا د سالێن بۆری دا پێشكێش كری.

سەرۆك بارزانی د سالڤەگەڕا ژ دایكبوونا محەمەد پێغەمبەری (س.خ) دا پەیامەكا پیرۆزباهییێ بەلاڤكر.
سەرۆك بارزانی دبێژیت «ب هەلكەفتا سالڤەگەڕا ژدایكبوونا پێغەمبەرێ مەزن حەزرەتێ محەمەد (سلاڤێن خودێ ل سەر بن) و جەژنا مەولودێ، گەرمترین پیرۆزباهیێ ل هەموو موسلمانێن كوردستانێ و ئیراقێ و هەموو جیهانێ دكەم».
سەرۆك بارزانی گۆت ژی «ژ خودایێ مەزن دخوازم د ڤێ هەلكەفتا پیرۆز دا دەرگەهێ ڕەحمەت و بەرەكەتا خوە بۆ خەلكێ كوردستانێ و ئیراقێ و هەموو مرۆڤایەتیێ ڤەكەت».
د دووماهییا پەیاما خوە دا سەرۆك بارزانی دبێژیت: «هیڤیدارم ئەڤ هەلكەفتا پیرۆز ئاشتی و ئارامی و خێر و خۆشی و دادیێ بۆ دەڤەرا مە و هەموو جیهانێ ب دەست بینیت».

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: «د بیرەوەرییا پیرۆزا ژدایكبوونا پێشەوا و پێغەمبەرێ مەزنێ ئیسلامێ حەزرەتێ محەمەدی دا (سلاڤێن خودێ ل سەر بن)، گەرمترین پیرۆزباهیێ ئاراستەی هەموو موسلمانێن كوردستانێ، ئیراقێ و جیهانێ دكەم».
د پەیامەكێ دا ل ڕۆژا سێشەمبی 25/8/2026، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دبێژیت «هیڤیخوازم ئەڤ بیرەوەرییا پیرۆز، خێرێ، خوەشیێ، تەناهیێ و ئاسوودەییێ بۆ هەموویان ل گەل خۆ بینیت و ببیتە هێڤێنێ ب هێزكرنا گیانێ برایەتیێ، لێبۆرینێ و پێكڤەژیانا ئاشتییانە د ناڤبەرا هەموو پێكهاتەیان دا».
هەروەسا دبێژیت «بلا ئەڤ بیرەوەرییا پیرۆز ببیتە دەلیڤەیەك بۆ نووژەنكرنا پێگیریبوونێ ب پەیام و ڕێنمایی و بهایێن بلندێن پێغەمبەری (س.خ) د بەلاڤكرنا چاكیێ، دادیێ، ئاشتیخوازیێ و مرۆڤدۆستیێ دا، دا كو پێكڤە بەرەڤ پاشەڕۆژەكا ئارام و تەناتر گاڤان بهاڤێژین».

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ب هەلكەفتا بیرەوەرییا ژدایكبوونا پێغەمبەرێ ئیسلامێ (س.خ)، پەیامەكا پیرۆزباهیێ ئاراستەی هەموو موسلمانێن كوردستانێ و جیهانێ كر.
ل ڕۆژا سێشەمبی 25/8/2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا بیرەوەرییا ژدایكبوونا حەزرەتێ محەمەد، پێغەمبەرێ ئیسلامێ (س.خ) گەرمترین پیرۆزباهیێن خوە ئاراستەی هەمی موسلمانێن كوردستانێ و جیهانێ كرن.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د پەیاما خوە دا هیڤی خواست ئەڤ بیرەوەرییە ببیتە ئەگەرێ كوورتربوونا فەرهەنگا پێكڤەژیانا ئاشتییانە د ناڤبەرا پێكهاتەیێن جودا یێن كوردستانێ دا.
هەروەسا، مەسرور بارزانی هیڤی ژی خواست ئاشتی و برایەتی و تەبایی د ناڤبەرا هەموو گەلێن جیهانێ دا پتر بهێتە چەسپاندن و گەشەیێ بكەت.