ل ڕۆژا سێشەمبی، 20 چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د ڕێورەسمێن ڕاگەهاندنا پڕۆژەیێ (فرەجۆرییا زیندەیی ل كوردستانێ) پەیڤەك پێشكێش كر وتێدا ڕاگەهاند»ئەڤرۆ پڕۆژەیەكێ گەلەك گرنگ و ناوازە و تایبەت ڕادگەهینین كو فرەجۆرییا زیندەیییە ل كوردستانێ، و دەستپێشخەرییەكا دی یا دەزگەهێ كوردستان فاوەندەیشنە بۆ تۆماركرن و ناساندنا ئاژەل و ڕووەكان و دەڤەرێن گرنگ ل هەرێما كوردستانێ، هەروەسا دەستنیشانكرنا جۆرێن ڕووەك و ئاژەلان و پاشی ڤەكۆلین و پاراستنا وانە».
دەقێ پەیڤا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ:
ئەڤرۆ پڕۆژەیەكێ گەلەك گرنگ و ناوازە و تایبەت ڕادگەهینین كو فرەجۆرییا زیندەییە ل كوردستانێ، و دەستپێشخەرییەكا دی یا گرنگا دەزگەهێ «كوردستان فاوەندەیشن»ە بۆ تۆماركرن و ناساندنا ئاژەل و ڕووەكان و دەڤەرێن گرنگ یێن هەرێما كوردستانێ، هەروەسا دەستنیشانكرنا جۆرێن ڕووەك و ئاژەلان و پاشی ڤەكۆلین ل سەر كرن و پاراستنا وانە.
ئەڤ دەستپێشخەرییە، پێنگاڤەكا گەلەك گرنگە بەر ب پتر ب جیهانێ ناساندنا پێكهاتەیێن جودا یێن سروشتێ ڕەنگین و دەولەمەند یێ كوردستانێ. لەوما دەستخوەشیێ ل ئەنجامدەران، سەرپەرشتیكەران، شیرەتكاران و تەڤایا كارمەندێن ڤی پڕۆژەیێ گرنگ دكەم و هیڤییا سەركەفتن و بەردەوامیێ بۆ وان دخوازم، و هەموو پشتەڤانییا خوە و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ وان دووپات دكەم.
ڕێزداران، خودایێ مەزن سروشتەكێ جوان و دلڕەڤین ب كوردستانێ بەخشییە، لێ مخابن ژ بەر شەڕ و هێرش و پەلامارێن دوژمنێن كوردستانێ، ئەڤ سروشتێ جوان یێ كوردستانێ، د سەد سالێن بۆریدا تووشی وێرانكاری و تێكدان و شێواندنەكا مەزن بوویە. ب تایبەتی د سەردەمێ ڕژێما بەرێ یا ئیراقێ دا، ب هزاران گوندێن كوردستانێ هاتنە سووتن و وێرانكرن. چیا، كانی، هاڤینگەهـ و دەڤەرێن گەشتیاری یێن كوردستانێ هاتنە تەقاندن، و ئاژەل و زیندەوەر و دارستانێن وێ هاتنە ژناڤبرن، هەروەسا چەكێ كیمیاوی و قەدەغەكری دژی خەلك و سروشتێ جوان یێ كوردستانێ هاتە بكارهینان.
هەرچەندە پشتی سەرهلدانا شكۆدار یا ئادارا 1991ێ، پشكەكا مەزن ژ گوندێن كوردستانێ هاتنە ئاڤەدانكرن و ل دووف شیانێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دەستێ خزمەتگوزاریێ گەهشتییە وان، لێ هێشتا ژی پێدڤی ب خزمەتگوزاریێن زێدەتر و پاراستن و پێشڤەبرنێ نە.
بێگومان پاراستنا سروشتی و ژینگەپارێزی ب تەنێ ئەركێ حوكمەتێ نینە، بەلكو پێدڤییە تاك ب تاكێ خەلكێ كوردستانێ بۆ پاراستنا ژینگەهێ كار بكەت، چونكی مولكێ گشتیێ مە هەموویانە. ژینگەهپارێزی ژی، ب تەنێ پاقژی و وڕاگرتنا ژینگەهێ نینە، بەلكو پاراستنا داروبار و ئاڤ و دارستان و ئاژەلانە ژی، و هیڤیدارم ئەم هەموو پێگیری كلتوورێ پاراستن و پێشڤەبرنا ژینگەهێ بین و ڕێزێ ل ژینگەها خوە بگرین و وەكو مالا خوە بپارێزین.
د ڤی چارچۆڤەی دا، ئەڤ پڕۆژەیە ژی دێ بیتە دەستپێشخەرییەكا گرنگ بەر ب پتر پاراستن و ناساندنا ژینگەهـ و سروشتێ كوردستانێ ب شێوازەكێ سەردەمیانە و زانستیانە، و دێ بیتە سەنتەر و سەكۆیەكێ باوەرپێكری. دەربارەی فرەجۆرییا زیندەیی ل هەرێما كوردستانێ، كو ئارمانج ژێ پاراستنا دەمدرێژ یا ژیانا كێڤی و زیندەوەرێن سروشتی یێن كوردستانێ یە. ب تایبەتی ژی ئەم نوكە د سەردەمێ گوهۆڕینا سەقای دا دژین، كو ئاریشە و ئاستەنگێن مەزن ڕووبڕووی دەڤەرا مە و جیهانێ كریە و پێدڤییە ب هەموو شێوەیان ئەم خوە بۆ ڕووبڕووبوونا وان ئاستەنگان بەرهەڤ بكەین.
ل ڤێرێ ب پێدڤی دزانم داخوازێ ژ وەلاتییێن كوردستانێ بكەم كو ب پێزانین، سەرنج، پێشنیاز، وێنە و بەڵگەنامەیێن خوە یێن سروشتی هاریكارییا ڤێ دەستپێشخەریێ بكەن، و ببنە پشكەك ژ ناساندن و دۆكیۆمێنتكرنا ژیانا زیندەیی ل كوردستانێ و پاراستنا سروشتێ وێ.
د ڤی پڕۆژەیێ نیشتمانیدا، داتایێن ڤەكولەران، ژێدەرێن زانستی و وێنە ب ڕێكا مالپەرێ biodiversity.krd و نەخشەیێ زندی یێ زیرەك دێ هێنە بەرچاڤكرن، دا كو ببیتە ژێدەرەكێ هەڤپشك بۆ ڤەكولەر، دەزگەهێن ئەكادیمی و فێركرنێ، هشیاری و پلانداڕشتن كو تێدا ژێدەر و خودانێن وێنەیان دهێنە نیشاندان و كێماسی ب ڕۆهنی دهێنە بەرچاڤكرن
وەكو پێنگاڤەكا زانستی بۆ تێگەهشتن ل دەولەمەندییا سروشتێ هەرێما كوردستانێ، ئەڤ پڕۆژەیێ تایبەت هاتییە بجهئینان، كو تێدا سەرجەمێ گشتی یێ وان جۆرێن هەتا نوكە هاتینە تۆماركرن گەهشتیە 2252 جۆران، كو پێكدهێن ژ 858 جۆرێن ئاژەلان هزار و 407 جۆرێن ڕووەكان. بۆ بجهئینانا ڤی كارێ مەزن یێ نیشتمانی و دیاركرنا جۆران، تیمەكا شارەزا و فرەبیاڤ كار تێدا كریە كو پێكهاتینە ژ: هەشت ئەندامێن تیما یەكا سەقای، هەشت ڤەكۆلەر، چار وێنەگر و دوو نڤیسەر ل گەل شیرەتكارێ تایبەت ب پڕۆژەی ڤە.
ئەوا من ئاماژە پێكری، ل ڤێرێ پتر گرنگی ب هەرێما كوردستانا ئیراقێ هاتییە دان وپترییا وان تۆماركریان یێن پارێزگەهێن هەرێما كوردستانێ و سنۆرێ ئیدارەیێن سەربەخوە یێن هەرێما كوردستانی ئیراقێ نە، لێ دوور ژ سیاسەتێ، هەر جهەكێ كو ئاخا كوردستانێ بیت، هیڤیدارم هوون گرنگیێ پێ بدەن و ئەو ئاژەل و ڕووەكێن كو ل هەر بهۆستەكێ ژ ئاخا كوردستانێ هەبن، ئەو ژی بهێنە تۆماركرن. چ ل هەرێما كوردستانێ بیت و چ ل دەرڤەی هەرێما كوردستانێ ل وەلاتێن دەوروبەر بیت. ل هەر جهەكێ كو ئاخا كوردستانێ بیت، هیڤیدارم گرنگیێ پێ بدەن و ئەو پێزانین و ئەو داتایە بهێنە كۆمكرن، و ئەڤ چەندە دێ وەكەت ژ ئالیێ زانستی ڤە پێزانینێن زێدەتر و داتایێن زێدەتر بهێنە بەرچاڤكرن و گرنگی ب وی سامانێ سروشتی یێ گرنگ بهێتە دان كو بۆ مە هەموویان یێ گرنگە.
ئەركەكێ دی، نە ب تەنێ تۆماركرنە، بەلكو پاراستنا ڤان ئاژەلانە، ڤان ڕووەكانە. پاراستنا وان ژی ئەركێ مە هەموویانە، یێ حوكمەتێ یە، یێ تاك ب تاكێ وەلاتییانە، یێ هەر كەسەكی یە یێ كو ژینگەهدۆست بیت و ڕێزێ ل ژینگەهـ و سروشتی بگریت.
ئەز جارەكا دی دەستخوەشیێ ل كارمەند و تەڤایا ستافێ ڤی پڕۆژەیێ گرنگ دكەم و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ هەوە دخوازم.
كوردستانا مە یا ئاڤەدان بیت و ب ئومێدم ئەم هەموو پشكەك بین ژ پڕۆژەیێ پاراستنا سروشتێ ڕەنگین یێ كوردستانێ. دەستێن هەوە خوەش بن.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل شتێفان ڤێنت، بەرپرسێ نوو یێ نڤیسینگەها پەیوەندییێن ئێكەتییا ئۆرۆپایێ ل هەولێرێ كر.
د كۆمبوونەكێ دا، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ پیرۆزباهییا دەستبكاربوونێ لێ كر و هیڤییا سەركەفتنێ د ئەركێ وی دا بۆ خواست و پشتەڤانییا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ دیار كر.
بەرپرسێ نڤیسینگەها پەیوەندییێن ئێكەتییا ئۆرۆپایێ ل هەولێرێ، دوپاتی ل سەر گرنگییا بهێزتركرنا پەیوەندییێن هەرێما كوردستانێ ل گەل ئێكەتییا ئۆرۆپایێ كر.
چاكسازییێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د كەرتێن جودا جودا دا و ڕەوشا گشتی یا ئیراقێ و دەڤەرێ، پشكەكا دی یا دانوستاندنان بوون.

ب هەلكەفتا بۆرینا دوو سالان ل سەر هەلبژارتنا خولا شەشێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ، فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د پەرلەمانیدا، بەیاننامەیەك بەلاڤكر و بەرهەڤییا پارتی بۆ كاراكرنا پەرلەمانی ڕاگەهاند.
د بەیاننامەیێ دا فراكسیۆنا پارتی دبێژیت» دوو سال دەرباز دبن ب سەر ئەنجامدانا هەلبژارتنا خولا شەشێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ. ئەو ڕۆژا وەلاتییێن هەرێما كوردستانێ ب ئاستەكێ بلند یێ پشكداریێ و ب بەرپرسیارەتی ڤە دەنگ دای و ئیرادەیا خوە بۆ پاراستن و پاشەڕۆژەكا گەش بۆ هەرێما كوردستانێ دەربڕی، لێ مخابن هەتا نوكە پەرلەمانێ كوردستانێ یێ كارا نینە و نەشیایە ب ئەركێن خوە یێن یاسایی یێن چاڤەڕێكری د سیستەمێ حوكمڕانییا هەرێما كوردستانێ دا ڕاببیت».
د درێژاهییا بەیاننامەیێ دا هاتییە « ئەم ل فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان، د دەمەكیدا دووپاتیێ ل سەر هەلوەستێ خوە یێ نەگوهۆڕ د ڕێزگرتن ل بنەمایێن دیموكراسیێ و كارابوونا دامودەزگەهێن هەرێما كوردستانێ دكەین، دووپات دكەین كو بەردەوام ئەم بەرهەڤ بووین بۆ كاراكرنا پەرلەمانی و گرێدانا كۆمبوونێن وی. هەردەم ژی خودان و پشتەڤانێن هەموو پێنگاڤ و دەستپێشخەرییەكێ بووین یێن كو بۆ ڤی مەرەمێ هاتینە پێشكێشكرن، لەوما داخواز ژ هەموو فراكسیۆنێن هێژا یێن پەرلەمانێ كوردستانێ دكەین، دا كو ب زووترین دەم پێكڤە ب ئەركێ خوە یێ دیرۆكی و یاسایی ڕاببین و پێنگاڤان باڤێژین بۆ تمامكرنا ڕێكار و ئەركێن ڕوونشتنا ئێكێ یا پەرلەمانی و هەلبژارتنا دەستەیا سەرۆكاتسیا وی، وەكو دەستپێكەكا گرنگ بۆ كاراكرنا پەرلەمانێ كوردستانێ، ژ پێخەمەت ڕێزگرتن و بدەنگڤەهاتنا داخوازییا هەموو تەخ و چینێن هەرێما كوردستانێ د لەزكرنا كاراكرنا پەرلەمانیدا».
فراكسیۆنا پارتی گۆت ژی «فراكسیۆنا مە، پێگیرییا خوە بەرامبەر دەنگدەرێن پارتی و جەماوەرێ كوردستانێ دووپات دكەت، و باوەرییا مە وەسا یە كو ئەركێ پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ و بەرژەوەندییێن بلند، د ستۆیێ هەموو فراكسیۆن و ئەندامێن پەرلەمانیدایە. هەر ژ بەر ڤێ چەندێ ژی، كاراكرنا پەرلەمانی نابیت ب چ بەرژەوەندی و ململانێیەكا سیاسی و حزبی ڤە بهێتە گرێدان، چونكی ئەڤە شەرعییەتا دەنگێ خەلكی یە و شەرعییەتا مانەڤەیا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ یە.
فراكسیۆنا پارتی ل پەرلەمانێ كوردستانێ ڕۆهنكر ژی» هیڤیدارین ئەڤ ڕەوشا نەباش دەرباز ببیت و ب نێرینەكا هەڤپشك و بۆ پێشڤەبرنا بەرژەوەندییێن هەرێما كوردستانێ، ئەم هەموو پێكڤە ب كاراكرنا پەرلەمانی ڕێزێ ل ماف و ئیرادەیا خەلكێ كوردستانێ بگرین، و پێكڤە پێنگاڤان باڤێژین بۆ قووناغەكا نوو یا كارێ پەرلەمانی و بەر ب پێشڤەبرنا پرۆسەیا یاسایی و حوكمڕانییا هەرێما كوردستانێ ژ هەموو ئالییان ڤە».

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و شیرەتكارێ ئاسایشا نیشتمانییا بەریتانیایێ كۆمبوون و دوپاتی ل سەر پێشڤەبرنا پەیوەندییێن دووئالی، هەڤكارییا ئەمنی و لەشكەری و بزاڤێن پێكهینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كر.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل جۆناسان پاول، شیرەتكارێ ئاسایشا نیشتمانییا بەریتانیایێ و شاندەكێ بلندێ دگەل دا كر، هەروەسا عیرفان سدیق، بالیۆزێ بەریتانیایێ ل ئیراقێ و قونسلێ گشتییێ بەریتانیایێ ل هەرێما كوردستانێ د كۆمبوونێ دا بەرهەڤ ببوون.
د دیدارێدا پەیوەندییێن بەریتانیایێ ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی د بوارێ ئەمنی و لەشكەری دا هاتنە گەنگەشەكرن، هەڤدەم دوپاتی ل سەر هەڤكارییا هەڤپشك د ناڤبەرا وان دا هاتە كرن بۆ بەرسینگگرتنا مەترسییێن تیرۆرێ و پاراستنا تەناهیێ و ئارامیێ ل ئیراقێ و دەڤەرێ.
تەوەرەكێ دی یێ كۆمبوونێ تایبەت بوو ب ڕەوشا ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ و لەزكرنا بزاڤان بۆ پێكهینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ل گەل پرسا پەیوەندییێن هەولێرێ و بەغدایێ و چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی د ناڤبەرا وان دا.
هەروەسا دووماهی پێشهاتێن سیاسی و ئەمنی یێن دەڤەرێ ب گشتی و بزاڤێن دیپلۆماسی بۆ كێمكرنا گرژی و ئالۆزییان هاتنە گەنگەشەكرن.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل جۆناسان پاول شیرەتكارێ ئاسایشا نیشتمانییا بەریتانیایێ كر.
د كۆمبوونێ دا، كو بالیۆزێ بەریتانیایێ ل ئیراقێ و قونسلێ گشتییێ وی وەلاتی ل هەرێما كوردستانێ بەرهەڤ ببوون، بیروبۆچوون دەربارەی ڕەوشا ئەمنی و گشتییا هەرێما كوردستانێ، ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن. هەردوو ئالی هەڤڕا بوون ل سەر پێدڤییا پاراستنا ئاسایش و تەناهییا هەرێما كوردستانێ و پێشڤەبرنا پەیوەندییێن دووئالی و هەڤكاری و هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و بریتانیایێ دا، ب تایبەتی بۆ بەرسینگگرتنا مشەختبوونا نەیاسایی.
د پشكەكا دی یا دانوستاندنان دا، باس ل بزاڤ و دانوستاندنێن كاراكرنەڤەیا پەرلەمانێ كوردستانێ و پێكهینانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ هاتە كرن.

شرۆڤەكارەكێ سیاسی پەردێ ل سەر نەدادییەكا مەزن د پڕۆژەیاسایا بودجەیا ئیراقێ دا بۆ سالا 2027 ڕادكەت و ئاشكرا دكەت كو بەغدا ب یەرۆڤاژی ئامارێن وەزارەتا پلاندانانێ و سەرژمێرییا گشتی، پشكا هەرێما كوردستانێ د بودجەی دا بۆ نیڤێ كێمكرییە. دوپاتیێ ل سەر وێ چەندێ ژی دكەت كۆ دڤێت مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ ژ ململانێیێن سیاسی بهێتە جوداكرن.
د. سامان شالی، شرۆڤەكارێ سیاسی، گۆت، پڕۆژەیاسایا بودجەیا ئیراقێ بۆ سالا 2027، پاشەڕۆژا هەموو پەیوەندییێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا دەستنیشان دكەت.
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دا كو ل گۆرەی دووماهی سەرژمێری و ئامارێن فەرمی یێن وەزارەتا پلاندانانا ئیراقێ، ڕێژەیا ئاكنجییێن هەرێما كوردستانێ دبیتە 14،14%، لێ حوكمەتا فیدرالی پشتبەستنێ ل سەر بودجەیا سالا 2025 دكەت و دڤێت ب تنێ 12،7% یان كێمتر بۆ هەرێما كوردستانێ هەژمار بكەت، د دەمەكیدا ژ ڕوویێ كریاری ڤە ئەو كۆژمێ پارەیێ بۆ هەرێما كوردستانێ هاتییە دیاركرن كو 13 ترلیۆن و 700 ملیار دینارن، بەراورد ل گەل سەرجەمێ گشتیێ بودجەیا ئیراقێ (217 ترلیۆن دینار)، ب تنێ دبیتە 6،33% ژ بودجەی، ڕامانا وێ ئەوە كو هەتاكو ئەو 12،7% یا بەرێ ژی نەداینێ.
وی شرۆڤەكارێ سیاسی ڕۆهنكر ژی، هەرێما كوردستانێ پێگیرییێن خوە بجهد ئینیت و مەهانە نێزیكی 120 ملیار دیناران ژ داهاتێ ناڤخوە ددەتە بەغدایێ یان پارەیێ نەهاتییە هنارتن ژ مووچەیێ مووچەخۆران پێ د دەت، سەرەڕای ڕادەستكرنا 200 هزار بەرمیلێن نەفتێ ب شێوەیەكێ ڕۆژانە. گۆت ژی «هەكە ل گۆرەی داخوازا بەغدایێ، هەرێما كوردستانێ ڕۆژانە 400 هزار بەرمیلێن نەفتێ ڕادەست بكەت كو دبیتە 144 ملیۆن بەرمیل د سالەكێ دا و ب بهایێ 58 دۆلاران یێن د ناڤ بودجەی دا بهێتە هەژمارتن، هینگێ داهاتێ وێ دێ گەلەك زێدەتر بیت ژ وی كۆژمێ بودجەیێ بەغدا د دەتە هەرێما كوردستانێ».
دەربارەی شایستەیێن دارایی یێن هێزا پێشمەرگەی، د. سامان شالی دیار دكەت: ”ئاریشەیا سەرەكی د پرسا پێشمەرگەی دا ب تنێ نەهنارتنا مووچەی نینە، بەلكو نەوەكهەڤییەكا زۆر د پلەبەندییا مووچەی دا یا هەی، ب شێوەیەكی، پێشمەرگەیەكێ كو دهێتە دامەزراندن مووچەیێ وی 500 هزار دینارن، د دەمەكیدا سەربازەكێ ئیراقی 950 هزار دیناران وەردگریت، هەتاكو مووچەیێ پلەیا (عەقید) د هێزا پێشمەرگەی دا وەكی مووچەیێ (ملازم)ـەكێ یە د لەشكەرێ ئیراقێ دا. دوپات ژی كر، د دەمەكیدا د بودجەی دا چار ترلیۆن و 900 ملیار دینار بۆ حەشدا شەعبی هاتینە تەرخانكرن، چ بودجەیێن مەزاختن و چەكداركرنێ بۆ پێشمەرگەی ناهێنە دابینكرن، سەرەڕای وێ چەندێ كۆ ل گۆرەی دەستووری پێشمەرگە پشكەكە ژ سیستەمێ بەرگرییا ئیراقێ».
ل دۆر داخوازییێن شاندێ دانوستاندكارێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ، د. سامان شاڵی ئاماژە ب وێ یەكێ كر كۆ هەولێر داخوازا (گرەنتییا یاسایی) دكەت داكو بژێڤی و قووتی خەلكی تێكەلی ئاریشەیێن سیاسی نەهێتە كرن. گرنگترین گەرەنتی ژی ئەوە كۆ ل گۆرەی بڕیارا دادگەها فیدرالی، مووچەیێ فەرمانبەرێن هەرێما كوردستانێ ژ مەزاختییێن دی بهێتە جوداكرن و سەربەخۆ بیت، داكو نەهێتە گرێدان ب مەرجێ رادەستكرنا نەفتێ و داهاتێ ناڤخۆ و هەر دەمێ وان بڤێت ببڕن.
گۆت ژی: «نابیت فەرمانبەر و خانەنشینێن هەرێما كوردستانێ وەكی وەلاتییێن پلە دوو بهێنە سەحكرن، د دەمەكیدا هەرێما كوردستانێ یاسایا خانەنشینییا ئێكگرتی یا عیراقێ ١٠٠٪ جێبەجێكرییە.»
گرێدای ئاستەنگێن ل هەمبەر كەرتی وزەیا هەرێما كوردستانێ، د. سامان شالی ڕەخنە ل حوكمەتا فیدرالی گرتن و گۆت: ”تێچوونا دەرهینانا نەفتێ ل هەرێما كوردستانێ ژبەر سرۆشتێ جوگرافییا وێ گرانترە، بەلێ بەغدا هەتا نوكە ئێك دینار ژی بۆ ژێرخانەیا وزەیێ و نووژەنكرنا زەڤییێن نەفتێ ل هەرێما كوردستانێ خەرج نەكرییە و دڤێت نەفتێ بێ بەرامبەر ببەت.
هەروەسا پرسیارا وێ چەندێ كر: بەغدا داخوازا 400 هزار بەرمیلێن نەفتێ دكەت و گەفێن بڕینا بودجەی دكەت، لێ كێ دێ زەڤییێن نەفتێ ژ ڤان هەموو هێرشێن مووشەكی و درۆنان پارێزیت یێن كو ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن؟»
د. سامان شاڵی باس ل وێ چەندێ ژی كر، د واقعێ نوكە دا (چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ) حوكمێ جڤاتا نوونەران و حوكمەتا ئیراقێ دكەت، لەوما دڤێت هەموو ئاریشە د ناڤ جڤاتا وەزیران دا و بەری هنارتنا پڕۆژەیاسایا بودجەی بۆ جڤاتا نوونەران بهێنە چارەسەركرن، ژبەر كو جڤاتا نوونەران بتنێ دەستهەلاتا ڤەگۆهاستنا پارەی یا هەی و نەشێت ڕێژەیان زێدە بكەت. هیڤی ژی خواست ل گەل ب دووماهی هاتنا پرسا تەمامكرنا پێكهینانا كابینەیا زەیدی و كۆمبوونا چاڤەڕێكری یا سەركردەیێن سیاسی، ب دیدەكا ئیراقییانە و ل سەر بنەمایێ دەستووری ئاریشە بهێنە چارەسەركرن، دوور ژ بۆچوونا بەرتەسك یا حزبی، ژبەر كو هەرێما كوردستانێ بەردەوام ل دووڤ چارەسەرییا ئاشتییانەیە، نەكو دروستكرنا قەیرانان.

وەزیرێ هەلبژارتییێ ئاڤەدانكرنێ وئاكنجیكرنێ ل ئیراقێ، ل داخۆیانییەكا ڕۆژنامەڤانی دا، گۆت: ڕێنماییا سەرۆك بارزانی بۆ مە هەردەم ئەو بوویە، كو خزمەتا هەمی گەلێ ئیراقێ بكەین.
ڕێباز حەملان، وەزیرێ هەلبژارتییێ ئاڤەدانكرنێ و ئاكنجیكرنێ ل ئیراقێ ڕاگەهاند: د جڤاتا وەزیرێن ئیراقا فیدرال دا دێ بمە بەڕەڤانێ مافێن ڕەوایێن خەلكێ كوردستانێ.
ل پێنجشەمبییا بۆری جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ب بەرهەڤبوونا 261 پەرلەمانتاران، ب مەبەستا دەنگدانێ ل سەر تەمامكرنا پێكهاتەیا كابینەیا وەزاری یا حوكمەتێ، كۆمبوو.
ل دەما ب ڕێڤەچوونا پرۆسەیا دەنگدانێ ، جڤاتا نوونەران باوەری دا 11 بەربژارێن پۆستێن وەزاری ژوان ژی ڕێباز حەملان بەربژارێ پارتی بۆ پۆستێ وەزیرێ ئاڤەدانكرنێ وئاكنجیكرنێ و سێ جێگرێن سەرۆكوەزیران، ب ڤێ چەندێ وەزارەتێن ڤالا و یێن نوو پێكهاتین ئێكلایی بوون.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل پەیامەكێ دا هیڤیا زوو چاكبوونێ بۆ پاپا لیۆیێ چواردێ، پاپایێ ڤاتیكانێ دخوازیت و تەكەز ل سەر ڕۆلێ گرنگێ وی ل بەلاڤكرنا ئاشتی و پێكڤەژیانێ دكەت.
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل هەژمارا فەرمی یا خۆ ل تۆڕا جڤاكی یا ئێكس پەیامەك ئاراستەی پاپای كریە و تێدا هاتیە: «بیرهاتنا وێ دیدارا مەها ئایارێ یێ كو ل گەل پاپای ئەنجامدا، ب خۆشەڤیڤە دمینیت».
نێچیرڤان بارزانی ل دۆر بارودۆخێ تەندروستیا پاپای دبێژیت: «پشتی نەشتەرگەریا وی یا ڤێ دوماهیێ، هیڤیا زوو چاكبوونێ و تەندروستیەكا باش بۆ پاپای دخوازم».
سەبارەت ب هەولێن پاپای، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب وێ چەندێ كریە: «پابەندبوونا پاپای ب ئاشتی، كەرامەتا مرۆڤی و دیالۆگا ناڤبەرا گەلان بهایەكێ بلند هەیە».
نێچیرڤان بارزانی نڤیسیە: «هیڤیدارم پاپا ب وزەیەكا نوو و تەندروستیەكا باش ڤە بەردەوام بیت ل ئەركێ خۆ یێ گرنگ بۆ پەرەپێدانا ئاشتی، بەزەیی و تێگەهشتنێ ل سەرانسەری جیهانێ دا».

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل سێ پەیوەندیێن تەلەفۆنی یێن جودا دا ل گەل موحسن مەندەلاوی، لەیس خەزعەلی و محەمەد جبووری، پیرۆزباهییا باوەریپێدانا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ و دەستبكاربوونا وان وەك جێگرێن سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ لێ كرن.
نێچیرڤان بارزانی هیڤیا سەركەفتنێ ل بجهئینانا ئەركێن وان دا بۆ خواستن، هەڤدەم «پیرۆزباهی ل جڤاتا وەزیرێن ئیراقێ و ئەندامێن حوكمەتێ كر ب هەلكەفتا هەلبژارتنا وەزیران و تەمامكرنا پێكهاتا كابینەیا وەزاری یا سەرۆكوەزیران عەلی فالح زەیدی، بۆ خزمەتا وەلاتی و وەلاتییان».

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازییا ئەحمەد ئەلجەربا، سەرۆكێ ڕەوتێ (الغد) یێ سووریایێ كر.
ب گۆرەی بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارێ دا بیروڕا ل دۆر دووماهیك گۆڕانكاری و پێشهاتێن سووریایێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن.