د ڕێورەسمێن ڤەكرنا چەند پڕۆژەیان دا ل زاخۆ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: «گەلەك یێ دلخوەشم كو سەرەدانا ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ و ب تایبەتی ناحیا باتێلێ دكەم، كو ئەڤرۆ ل ڤێرە ئەم ب دلخوەشی ڤە د پشكدارین بۆ ڤەكرن و دەستپێكرنا سێ پڕۆژەیێن گرنگ یێن كەرتێ پێشەسازیێ، ب تایبەتی د پیشەسازییا ترۆمبێلان دا».
ل ڕۆژا ئێك شەمبی 25/10/2026، ب بەرهەڤبوونا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ڕێورەسمێن ڤەكرنا تایێ سەرەكی یێ كۆمپانییا (نیسان) و پڕۆژەیێ (Motor Plex iraq) و پڕۆژەیێ (Global Development) ل زاخۆ بڕێڤە چوون.
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ د وی ڕێورەسمی دا پەیڤەك پێشكێشكر ، ئەڤە دەقێ وێ یە:
هوون هەموو ب خێر بهێن ل سەر سەران و سەر چاڤان، ب خێرهاتنەكا تایبەت بۆ قونسلێ چاپۆنێ و ڕێڤەبەرێ قونسلخانەیا چینێ و نوونەرێ كۆمپانییا جیتۆر ل ڤێرە دكەم، هوون هەموو ب خێر بهێن سەر چاڤان. گەلەك یێ دلخوەشم كو ئەڤرۆ سەرەدانا ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ و ب تایبەتی ناحیا باتێلێ دكەم، كو ل ڤێرە ئەم ب دلخوەشی ڤە د پشكدارین بۆ ڤەكرن و دەستپێكرنا سێ پڕۆژەیێن گرنگ یێن كەرتێ پێشەسازیێ، ب تایبەتی د پێشەسازییا ترۆمبێلان دا.
دەستخوەشی و سوپاسییا موهەنەد گرۆپ و ب تایبەتی كاك ئەحمەد مشیر و هەروەسا كاك ئەحمەد ڕێكانی دكەم بۆ پشكداربوونا وان د وەبەرهێنانا ڤان پڕۆژەیان دا ل گەل كۆمپانیایێن چینی و چاپۆنی، كو بێگومان هاریكارییەكا ئێكجار مەزنە بۆ پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازیێ ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ.
ژ بلی وێ چەندێ كو ئەڤ كەرتە گەلەك دێ بەر ب پێش ڤە چیت، دەلیڤەیێن كارێ ژی یێن زۆر بۆ خەلكێ ڤێ دەڤەرێ و ب شێوەیەكێ گشتی بۆ كوردستانێ دێ هێنە تەرخانكرن. پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازیێ بەرنامەیێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بوویە ل گەل هەمەجۆركرنا داهاتێن هەرێما كوردستانێ و هەمەجۆركرنا ئابۆرێ هەرێمێ. مە ڤیایە گرنگییەكا زێدەتر بدەینە كەرتێ پێشەسازیێ. دەستخوەشیێ ل سەرپەرشتێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ ژی دكەم بۆ وان هێسانكارییان دا كو كەرتێ پێشەسازیێ ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ بەر ب پێش بچیت. دەستخوەشیێ ل هەوە دكەم.
وەكو مە دیتی، گەلەك تشتێن باش هاتینە ئامادەكرن، ب تایبەتی ل ڤێرە كۆمپانییا نیسان دێ بیتە بەلاڤكەرا هەموو وان ترۆمبێلێن دهێنە ناڤ ئیراقێ و ژ ڤێرە بۆ هەموو پشكێن دی یێن ئیراقێ دێ هێنە ڤەگوهاستن. ئەڤ چەندە دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ هەرێما كوردستانێ و ب تایبەتی خەلكێ ڤێ دەڤەرێ زێدەتر پەیدا دكەت و خەلكێ مە دێ فێری كارێن زێدەتر بن د كەرتێ تایبەت دا. بەری دەمەكی ژی مە پڕۆژەیەكێ وەكو ڤی یێ كۆمپانییا (تۆیۆتا) ل دهۆكێ ڤەكر، بەری وێ ژی ل هەولێرێ پڕۆژەیەكێ ب ڤی شێوەی هاتبوو ڤەكرن. ئینشائەللا ئەڤە دەستپێكەكا گەلەك باش بیت بۆ پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازیێ ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ و ل هەموو باژێڕ و پارێزگەهـ و دەڤەرێن هەرێما كوردستانێ.
كوردستان بخوە د جهەكێ گەلەك ستراتیژی دایە كو گەلەك بازاڕ و ماركێتێن ڕۆژهەلاتا ناڤین ب ئێك ڤە گرێ د دەت. ئەڤە دێ بیتە ڕێكخوەشكەر بۆ وێ چەندێ كو ئەم زێدەتر بشێین ڕۆلەكێ كاریگەر د پێشڤەبرنا ئابۆرێ دەڤەرێ دا ب بینین، و كوردستان ببیتە سەنتەرەك و گەلەك كۆمپانیایێن دی ژی چاڤ ل هەرێما كوردستانێ بكەن بۆ پێشڤەبرنا ئابۆری ل دەڤەرێ، و هەروەسا بۆ زێدەتر مفاوەرگرتنا وان كۆمپانیایێن كو ل هەرێما كوردستانێ وەبەرهێنانێ دكەن. داخوازێ ژ وەبەرهێنەرێن كوردستانێ ژی دكەم كو ئەو زێدەتر هزر د وێ چەندێ دا بكەن كا دێ چەوا وەبەرهێنانێ ل هەرێما كوردستانێ كەن و هەكە پێدڤی كر ل گەل كۆمپانیایێن بیانی (جۆینت ڤێنچەر) بكەن، هەم بۆ وێ چەندێ كو ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ بەر ب پێش بچیت، هەم ژی شێوازێ زانستی د كەرتێ پێشەسازیێ دا بەر ب پێش ببەن.
مە شیانێن گەلەك باش د گەنجێن خوە دا دیتینە و هێزەكا گەلەك مەزنن بۆ پێشڤەبرنا هەرێما كوردستانێ د هەموو بواران دا. هەروەسا فێربوون و ئینانا وان زانستان ژ دەرڤە، دێ گەلەك یا هاریكار بیت بۆ باشتركرن و بلندكرنا ئاستێ تێگەهشتن و كاركرنێ ل سەر هەرێما كوردستانێ.
وەكو من زانی، د ڤی دەمی دا ب هەزاران دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ مە هاتینە پەیداكرن. ئەڤە ئارمانجا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بوویە كو زۆرترین دەلیڤەیێن كاری ب تایبەتی ب ڕێكا هەمەجۆركرنا ئابۆری چێكەین. بەری نوكە گەلەك گرنگی ب كەرتێ چاندنێ هاتبوو دان، نوكە ژی بۆ كەرتێ پێشەسازیێ مە هەمان بەرنامە یێ هەی. كەرتێ گەشتوگۆزارێ ژی ئێك ژ وان كەرتانە یێن مە گەلەك گرنگی پێ دای، و ئەڤە هەموو پێكڤە دێ بنە هاریكار هەم بۆ ڕێكخستن و زێدەكرنا دەلیڤەیێن كاری بۆ خەلكێ مە، هەم ژی بۆ پێشڤەبرنا ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ. ب دلخوەشی ڤە من بهیست كو ناحیا باتێلێ ئێكانە ناحیەیە ل سەر ئاستێ هەموو ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ كو ڕێژەیا بێكاریێ تێدا بوویە سفر. ئەڤە جهێ دەستخوەشیێ یە، پیرۆزباهیێ ل ناحیا باتێلێ و ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ و هەموو كوردستانێ دكەم. هەكە كەسەكی بخوە نەڤێت كار بكەت، نەخاسمە وەكو من بهیستی، هێشتا گەلەك دەلیڤەیێن كاری یێن هەین كو خەلكێ دی بهێت ل ڤێ ناحیێ و ڤێ دەڤەرێ ل دووڤ كاری بگەڕیت. ئەڤە جهێ دەستخوەشیێ یە و هیڤییا من ئەوە كو ل هەموو باژێڕێن كوردستانێ و ل هەموو دەڤەرێن كوردستانێ دیسان پێنگاڤێن باش بهێنە هاڤێتن بۆ پێشڤەبرنا ئابۆری و كەرتێ تایبەت ل سنۆرێ خوە، ئەوا دبیتە هاریكار بۆ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ. پێدڤییە حوكمەت ژی هەر شیانەكا هەبیت بۆ پشتەڤانیكرن و هێسانكاریێ ل گەل كەرتێ تایبەت بكار بینیت دا كو ئەم زێدەتر بشێین ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ بەر ب پێش ببەین.
ئەز گەلەك دلخوەش بووم ب دیتنا ڤان پڕۆژەیێن دی یێن كو هندەك ژ وان نوكە بەرێ بنیاتی بۆ دهێتە دانان. بێگومان ئەو ژی دێ دەلیڤەیێن كارێ یێن زێدەتر پەیداكەن. كۆمپانییا جیتۆر ژی كو كۆمپانییەكا چینییە، بۆ لێكدان و چێكرنا ترۆمبێلان ل ڤێرە ل هەرێما كوردستانێ دێ بیتە ئێكەمین نموونە ل سەر ئاستێ كوردستانێ و دێ پێشڤەچوونەكا مەزن د بوارێ پێشەسازییا ترۆمبێلان دا ل كوردستانێ كەت و دەلیڤەیێن كارێ یێن زێدەتر ل ڤێ دەڤەرێ پەیداكەت. ژ ئالییەكێ دی ڤە، دێ گەلەك زانست و شارەزاییێ د ڤی بواری دا پێشكێشی خەلكێ مە و ب تایبەتی گەنجێن مە كەت، و د بوارێ تەكنەلۆژیایێ و د بوارێ كەرتێ پێشەسازیێ دا بێگومان دێ ڕۆلەكێ گەلەك كاریگەر بینیت.
هەروەسا (مۆتۆر پلێكس) كو ئەو ژی كۆمەلگەهەكە بۆ پێشڤەبرنا كەرتێ پێشەسازییا ترۆمبێلان، یان فێركرن و هاریكاریكرنا گەنجێن مەیە كا دێ چەوا فێری شێوازێ هاژۆتنا ترۆمبێلان بن یان فێری ڕێنمایی و تایبەتمەندییێن كەرتێ پێشەسازییا ترۆمبێلان بن.

ل ڕۆژا ئێك شەمبی، 25 چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، بەرێ بنیاتێ بۆ پڕۆژەیێ گەلیێ زاخۆ یێ گەشتیاری دانا و د چارچۆڤەیێ ڕێورەسمێ دانانا بەرێ بنیاتێ وی پڕۆژەی دا پەیڤەك پێشكێشكر ئەڤە دەقێ وێ یە :
گەلەك یێ دلخوەشم كو ئەڤرۆ ل گەل هەوە یێ پشكدارم د دانانا بەرێ بنیاتێ پڕۆژەیەكێ گەشتیاری یێ ستراتیژی دا، كو ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ دا نموونەیە و مەزنترین پڕۆژەیە. ب خێرهاتنەكا گەرم ل هەوە هەمووییان دكەم.
ئەز یێ پشتڕاستم پشتی ب دووماهیهاتنا ڤی پڕۆژەی، دێ بیتە ئەگەرێ گەشەپێدانا زێدەتر یا كەرتێ گەشتیاری ل دەڤەرا بەهدینان و ل هەرێما كوردستانێ ب شێوەیەكێ گشتی. دەستخوەشیێ ل كۆمپانییا مارمۆنتانا دكەم، برایێ عەزیز، حاجی سامان بۆ ڤی كارێ باش یێ كو ئەنجام دای. دەستخوەشیێ ل ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ دكەم بۆ وان هێسانكارییێن ئەنجام داین و هاریكارییا وان بۆ ڕاكێشانا وەبەرهێنەران ل سنوورێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ.
دەستخوەشیێ ل خەلكێ زاخۆ دكەم بۆ پشتەڤانییا وان یا بەردەوام و بۆ وێ حەژێكرنا نیشان دای بۆ ژینگەها خوە، باژێڕێ خوە و وەلاتێ خوە، ب ڕاستی جهێ دەستخوەشی و شانازیێ یە.
حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیێ كارنامەیا خوە دا، ب هاریكارییا كەرتێ تایبەت گرنگی مەزن دایە كەرتێ گەشتیاری. ئەڤە ژی د چارچۆڤەیێ سیاسەتا كابینەیا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دایە دا كو ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ یێ هەمەجۆر بیت و ژێدەرێن داهاتی ل هەرێما كوردستانێ زێدەتر ببن.
هەرێما كوردستانێ ب تایبەتی دەڤەرا بەهدینان ژ ئالیێ گەشتیاری ڤە گەلەك جهێن خوەش و جوان یێن هەین و پێگەهەكێ گرنگ ژی یێ هەی، كو یا هەژییە و دەلیڤەیێن گەلەك باش ژی یێن هەین كو بشێت ببیتە ئێك ژ ژێدەرێن گرنگ یێن داهاتی ل سەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ. هەروەسا گەلەك دەلیڤەیێن كاری ژی بۆ خەلكێ مە و گەنجێن مە پەیداكەت.
كوردستان خودان سروشتەكێ گەلەك جوان و گەلەك ژی دلڕەڤینە. بەری نوكە، ل ڤێ بهارێ ژی دەمێ ئەز هاتیمە زاخۆ، من سەرەدانا گەلەك ژ وان جهێن گەشتیاری كر، ب ڕاستی جهێن گەلەك جوان و خوەش تێدا هەنە. ئەوا ژ هەموویێ دلخوەشكەرتر، باوەر بكەن من چ گلێش ل دەوروبەرێن جادەیان نەدیت، ئەڤە جهێ دەستخوەشیێ یە.
هیڤیدارم خەلكێ مە مفا ژ ڤان پڕۆژەیێن گەشتیاری وەربگرن، هەروەسا مێڤان ژی دەمێ دهێنە ڤێرە، قەدرێ مێڤانان بگرن و داخوازێ دكەین ئەو ژی ڕێزێ ل ژینگەها هەرێما كوردستانێ بگرن د ڤان پڕۆژەیان دا دا كو ئەم بشێین پێكڤە پێنگاڤێن باشتر بۆ پێشڤەبرنا ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ، ب تایبەتی ل ڤێ دەڤەرێ ب هاڤێژین.
ل سەردەمێ بەرێ مخابن گەلەك زیان ب سروشتێ كوردستانێ گەهشتییە، گەلەك گوندێن مە هاتینە وێرانكرن. حەتا نوكە ژی ژ بەر ئالۆزی و شەڕ و پێكدادان و نەبوونا ئارامی و ئاسایشێ ل هندەك خالێن سنۆری، هێشتا مە نەشیایە وان جهان ئاڤەدان بكەینەڤە. هیڤییا مە ئەوە د نێزیكترین دەم دا ئارامی و تەناهی بۆ وان جهان ژی بزڤڕیت و ئەڤ چەندە ژی جارەكا دی ببیتە پشكەك ژ پڕۆژەیێن گەشتیاری ل سنۆرێ ئیدارەیا سەربەخوە یا زاخۆ.
ژ بلی وێ چەندێ كو كوردستانێ سروشتەكێ جوان یێ هەی، ژ ئالیێ دیرۆكی ژی ڤە گەلەك جهێن دیرۆكی و سەرنجڕاكێش یێن هەین ل سەر ئاستێ هەموو هەرێما كوردستانێ. ل دهۆك، زاخۆ، ئامێدی، ئاكرێ، سێمێل، بەردەرەش و هەموو جهان، دەڤەرا بەهدینان ب شێوەیەكێ گشتی، هەروەسا ل هەولێر، سۆران، ڕەواندز، شكەفتا شانەدەر، كەلها هەولێرێ، گەلەك جهێن دی یێن دیرۆكی یێن هەین كو خەلك دشێت سەرەدانا وان بكەت و مفای ژێ وەربگریت. پاشی ل دەڤەرا گەرمیان، سلێمانی، ڕانیە و قەلادزێ گەلەك جهێن دیرۆكی هەنە كو خەلك دشێن سەرەدانا وان بكەن. ژ بلی شوونوارێن دیرۆكی، گەلەك جهێن ئایینی ژی هەنە، وەكو مزگەفت، دێر، و پەرستگەهان كو دیسان دبنە ئەگەرەك بۆ سەرەدانیكرنا خەلكەكێ زۆر ژ دەرڤە و ناڤخوەیا هەرێما كوردستانێ سەرەدانا وان جهان بكەن.
لەوڕا كوردستان یا بەرهەڤە كو گرنگییا زێدەتر ب كەرتێ گەشتوگۆزارێ بهێتە دان. چەند ئەڤ پڕۆژە زێدەتر بهێنە بجهئینان، دەلیڤەیێن كاری ژی بۆ خەلكێ مە دێ زێدەتر بن و دشێن ئاستێ ژیانا خوە باشتر بكەن و ئاستێ كوالێتیا پێشكێشكرنا خزمەتگۆزارییان بلندتر بكەن. ل سەر حوكمەتێ ژی پێدڤییە هاریكارییا زێدەتر بكەت، ئاسانكارییا زێدەتر بكەت د پێدانا مۆلەتا دا و هاریكاریكرنا ڤان پڕۆژەیان، هەروەسا هەكە پڕۆژەیێن هەڤپشك ژی هەبن، هەر چ تشتێ پێدڤی بیت حوكمەت دێ یا هاریكار بیت بۆ وێ چەندێ كو گرنگیێ ب هەمەجۆركرنا ئابۆرێ هەرێما كوردستانێ بدەین.
د گەلەك دەلیڤەیان دا حوكمەتێ هێسانكاری كرییە، ب تایبەتی د چێكرنا ڕێكوپران دا یان زێدەكرنا خزمەتگۆزاریێن دیجیتالی، هەم بۆ دامەزراندنا كۆمپانیایان و هەم ژی بۆ خزمەتگۆزاریێن ڕۆژانە یێن خەلكی دەمێ دڤێت كارێن خوە ئەنجام بدەن. ئەڤ خزمەتگۆزاریێن دیجیتالی دێ گەلەك د هاریكار بن بۆ وێ چەندێ كۆمپانییا د زووترین دەم دا كارێن خوە ب دووماهی بینن و خەلك ژی مفا ژ لەزاتییا خزمەتگۆزاریێن دیجیتالی وەربگریت.
ل دووماهیێ داخوازا من ژ هەموو وەلاتییان و گەشتیارێن دهێنە ڤێرە ئەوە كو ڕێزێ ل سروشتێ هەرێما كوردستانێ بگرن، ڕێزێ ل ڤان پڕۆژەیان بگرن، پاقژیێ بپارێزن. سەبارەت ب مە ڤە هەرێما كوردستانێ، ژ بلی وێ چەندێ كو پاقژی سروشتێ وێ جوانتر دكەت، بەلكو هەر بهۆستەكا ئاخا مە یا پیرۆزە، ژ بەر كو خزمەت و خەبات و زەحمەتەكا زۆر بۆ هاتییە كێشان، خوونا شەهیدێن مە ل سەر ڕێژتییە بۆ پاراستنا وێ. لەوڕا پاقژڕاگرتنا ئاخا مە و وەلاتێ مە ئەركە، و هیڤیدارم هەموو وی ئەركی بجهـ بینن و سروشتێ خوە ب پاقژی ڕابگرن.

پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند: دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا ل سەر ڕەشنڤیسێ بودجەیا سالا 2027ێ چڕ بووینە و مەرەم ژێ مسۆگەركرنا داخوازیێن خەلكێ كوردستانێ یە، د هەمان دەم دا باس ل سەرەدانا مەیدانی یا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ پارێزگەها دهۆكێ كر كو ب مەرەما دووڤچوونا ڕاستەوخوە بۆ ئاریشە و داخوازیێن ئاكنجییێن دەڤەرێ دهێتە ئەنجامدان.
پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخویانییەكێ دا بۆ كەنالێ كوردستان24، ئاماژە ب وێ چەندێ كر، شاندەكێ حوكمەتا هەرێمێ نوكە ل بەغدایە و د دانوستاندنان دایە ل گەل بەرپرسێن وەزارەتا دارایی یا ئیراقێ، ب مەرەما بنەجهكرنا ماف و شایستەیێن دارایی یێن خەلكێ هەرێما كوردستانێ د ناڤ ڕەشنڤیسێ یاسایا بودجەیا گشتی یا سالا 2027ێ دا.
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێمێ ڕۆهنكر، كو ڕەشنڤیسێ نوكە یێ بودجەی وەكو پێدڤی د ئاستێ چاڤەڕێكرن و مافێن هەرێما كوردستانێ دا نینە، لەوڕا شاندێ دانوستاندكار یێ ڕژدە ل سەر وێ چەندێ كو گوهۆڕینێن پێدڤی تێدا بهێنە كرن هەتا بگەهنە ئەنجامەكێ دادیانە و پشتڕاستكەر.
د هەمان دەم دا ئاشكرا كر، ل نێزیك، شاندەكێ حوكمەتا ئیراقێ دێ سەرەدانا هەولێرێ كەت و ل گەل مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ كۆمبیت بۆ باسكرن و گەنگەشەكرنا هەمان پرسێ.
د پشكەكا دی یا داخویانییا خوە دا، پێشەوا هەورامانی ڕۆناهی ئێخستە سەر سەرەدانا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بۆ دەڤەرا بەهدینان و گۆت: چەند ڕۆژەكە مەسرور بارزانی ل باژێڕێ دهۆكێ یە و چەند ڕۆژێن دی ژی دێ ل دەڤەرێ مینیت، ب مەرەما وێ چەندێ كو ژ نێزیك ڤە و ب هووری گوهـ ل داخوازی و تێبینییێن هەموو تەخ، چین و پێكهاتەیێن جودا بگریت.
پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێمێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر، سەرۆكێ حوكمەتێ كۆمبوونەكا بەرفرەهـ ل گەل یەكەیێن كارگێڕی یێن پارێزگەها دهۆكێ ئەنجام دا و تێدا دووپات كر كو ئارمانجا سەرەدانا وان، ئاگەهداربوونە ژ ئاریشە و پێدڤییان و دیتنا باشترین میكانیزمە بۆ پێشكێشكرنا خزمەتگۆزاریێن زێدەتر بۆ خەلكێ دەڤەرێ.
پێشەوا هەورامانی ڕاگەهاند ژی: سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ بڕیار دا ب پێكهینانا لیژنەیەكا تایبەتمەند بۆ باسكرن و گەنگەشەكرنا هەموو وان داخوازییێن ژ ئالیێ تەخ و چینێن دهۆكێ و یەكەیێن ئیداری یێن پارێزگەهێ ڤە هاتینە پێشكێشكرن. د هەمان دەم دا پشتڕاستی دا كو حوكمەت ب هەموو شیانێن خوە ڤە وان داخوازییان ب گرنگ وەردگریت و د چارچۆڤەیێ دەستهەلات و شیانێن خوە دا دێ بزاڤا بجهئینانا وان كەت،

ڕۆژا چارشەمبی 21ێ چریا ئێكێ 2026، ل پیرمام، سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل بالیۆز ستیڤ فەیگن، كاربڕێڤەبەرێ كارۆبارێن بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل ئیراقێ كر.
د دیدارێ دا كو تێدا گوێندەلن وێندی گرین، قونسلا گشتی یا ئەمریكا ل هەولێرێ بەرهەڤ بوو، باس ل ڕەوشا ئیراقێ هاتە كرن و بالیۆز ستیڤ فەیگن سوپاسییا ڕۆلێ سەرۆك بارزانی كر كو هەردەم ژ نێزیك پشتەڤانێ پڕۆسەیا سیاسی یا ئیراقێ بوویە.
ژ ئالیێ خوە ڤە سەرۆك بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو ل سەر بنەمایێ دەستووری و پرەنسیپێن هەڤپشكی، هەڤسەنگی و لهەڤهاتنێ پەیوەندییێن خوە ل گەل ئیراقێ ڕێكخستینەڤە، هەروەسا سەرۆك بارزانی دیار كر كو هەكە حوكمەتێن بەرێ یێن ئیراقێ پێگیربووبان ب ڤان بنەمایان، دا دەستكەفتێن گەلەك زێدەتر بۆ ئیراقێ و هەموو پێكهاتەیان ب گشتی دەستڤە هێن.
سەرۆك بارزانی ئەو ژی بەرچاڤكر كو ئەو پشتەڤانیێ ل سەرۆكوەزیرێن نوكە یێ ئیراقێ دكەن د چارچۆڤەیێ دەستووری دا و د چارچۆڤەیێ پاراستنا مافێن ڕەوا یێن گەلێ كوردستانێ دا ئەوێن د دەستووری دا هاتین. هەروەسا سەرۆك بارزانی دووپاتی ل سەر پشتەڤانیكرنا پێكهاتەیێن كوردستانێ كر، ب تایبەتی خوشك و برایێن مەسیحی ل سەر بنەمایێ ڕێزگرتن و مافێن دەستووری و هەڤپشكییا وان، و ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دا كو دڤێت پێكهاتە ب خوە بڕیارێ ل سەر چارەنڤیسێ خوە بدەن. هەر د ڤێ دەربارێ دا، سەرۆك بارزانی ئاماژە ب گرنگییا ڕاستڤەكرنا یاسایا هەلبژارتنان كر دا كو ئیرادەیا خوشك و برایێن مەسیحی ل دەف وان بیت و چ كەس ل جهێ وان بڕیارێ نەدەت.
د بەردەوامییا دیدارێ دا، باس ل ڕەوشا دەڤەرێ هاتە كرن و سەرۆك بارزانی دووپاتی ل سەر وێ چەندێ كر كو سیاسەتا مە ژ دەستپێكێ یا رۆهن و ئاشكەرا بوویە، ئەم نەبووینە پشكەك ژ ئالۆزییان و نابینە پشكەك ژ ململانێ و كێشەیان ژی. ل گەل هندێ ژی ئەم ب باش دبینین كو هەموو ئالی ب ڕێكا دانوستاندن، دیالۆگ و ڕێكێن دیپلۆماسی كێشەیێن خوە چارەسەر بكەن.
ژ ئالیێ خوە ڤە، شاندێ ئەمریكی پێگیرییا خوە بەرامبەر ئاسایش و ئارامییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دووپات كر و ڕاگەهاند كو ب دووماهیهاتنا ئەركێ هەڤپەیمانان ب وێ ڕامانێ نینە كو پێگیرییا ئەمریكا بەرامبەر هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ب دووماهی هاتییە. هەروەسا ل بۆری ژی هەڤپەیمان ل سەر داخوازا حوكمەتا ئیراقێ ل ڤێرە بوون و ب هەڤكاری ل گەل پێشمەرگەی و هێزێن ئیراقی تیرۆریستێن داعشێ شكاندن.
شاندێ ناڤبری دووپاتی ژی ل سەر وێ چەندێ كرەڤە كو ئەمریكا ژ ڕوویێ ئاسایش، ئابۆری، سیاسی و لەشكەری ڤە د چارچۆڤەیێ پەیوەندییێن دووقۆلی دا یا پێگیرە ب پاراستنا ئارامی و هەڤپەیمانیێ ل گەل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ.

د ڕێورەسمێن ڕاگەهاندنا تۆڕا «هەستانەوە» بۆ ڕزگاربوویێن دەستێ داعشێ دا، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ ب نوونەراتییا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ڕاگەهاند، هەتا ئێك كەسێ ڕەڤاندی مابیت، نڤیسینگەها وان د هاریكاریكرن، ڕزگاركرن و لێگەڕیانێ ل دووڤ چارەنڤیسێ وان دا دێ یا بەردەوام بیت.
ڕۆژا چارشەمبی 21ێ چریا ئێكێ 2026، دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ پشكداری د ڕێورەسمێن ڕاگەهاندنا تۆڕا «هەستانەوە» دا بۆ ڕزگاربوویێن دەستێ داعشێ كر، و د پەیڤەكێ دا ب نوونەراتییا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ، ڕاگەهاند»ئەم هاریكاری و پشەڤانییا هەموو وان پێكهاتەیان دكەین ئەوێن بووینە قوربانییێن دەستێ داعشێ. ڕاگەهاندنا ڤێ تۆڕێ دەربڕینا ئیرادەیێ یە و پێنگاڤەكا گرنگە بەر ب قووناغەكا نوو، تێدا ڕزگاربووی ب خوە ببنە خودان دەستپێشخەری، دەنگ و ڕۆلەكێ كاریگەر د پرسا ماف و پاشەڕۆژا خوە دا».
پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ باس ل بەردەوامییا پشتەڤانییان كر و ئاماژە ب وێ چەندێ دا»ئەركێ مەیە و هەردەم د ڕەوشێن دژوار دا مە پشتەڤانییا خوشك و برایێن خوە یێن ئێزدی كریە، ئەڤرۆ ژی دووپات دكەین كو ل كوردستانێ و ل ئیراقێ و ل هەر جهەكێ بیت، دێ هەردەم پشتەڤانێن مافێن وان یێن ڕەوا و پاراستنا ناسنامەیا وان بین».
د بەردەوامییا پەیڤا خوە دا دلشاد شەهاب گۆت»هەتا كەسەكێ ڕەڤاندی مابیت، نڤیسینگەها مە دێ یا بەردەوام بیت د ڕزگاركرنا وان دا و لێگەڕیانێ ل دووڤ چارەنڤیسێ وان».
دەربارەی پێنگاڤێن دادیێ و ئاڤەدانكرنا دەڤەرێن زیانڤێكەفتی، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ گۆت»بجهئینانا دادیێ، مسۆگەركرنا مافێ ڕزگاربوویان، ئاشكراكرنا بەرزەبوویان، بجهئینانا یاسایا ڕزگاربوویێن ئێزدی، پەیداكرنا ڕەوشەكا گونجای بۆ زڤڕینا وان و ئاڤەدانكرنا شنگالێ و دەڤەرێن دی یێن ئێزدییان، كارێ سەرەكی و ئەركێ مەیە، دێ هەموو كارێن پێدڤی د وێ پێناڤێ دا ئەنجام دەین و چ خەمساریێ ناكەین».
د دووماهییا پەیڤا خوە دا، پەیڤدارێ سەرۆكاتییا هەرێما كوردستانێ دەستخوەشی ل وێرەكی و خۆڕاگرییا ڕزگاربوویان كر ژ پێخەمەت پێنگاڤهاڤێتن بەر ب پێشڤە، هەڤدەم هیڤیخواست كو ڕاگەهاندنا ڤێ تۆڕێ ببیتە دەستپێكا قووناغەكا نوو یا پڕ ژ ئومێد، كاركرن و ب دەستڤەئینانا دەستكەفتێن پتر بۆ ڕزگاربوویان.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل غەسان سەلامە، وەزیرێ ڕەوشەنبیری یێ لوبنانێ كر.
ل دووڤ ربەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د دیدارێ دا بیروبۆچوون دەربارەی ڕەوشا گشتی یا هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ و دەڤەرێ هاتنە لێكگۆهارتن، و دووپاتی ل سەر گرنگییا پێشڤەبرنا پەیوەندییێن هەرێما كوردستانێ و لوبنانێ، ب تایبەتی د بیاڤێ ڕەوشەنبیری دا هاتە كرن.

وەزیرێ ناڤخوە یێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخویانییەكا ڕۆژنامەڤانیدا ڕۆناهی ئێخستە سەر كۆمەكا پرس و بابەتێن گرنگ یێن گرێدای ب ئاسایشا هەرێمێ، مەترسییێن داعشێ، پەیوەندییێن هەولێرێ و بەغدایێ، و هەلوەستێ هەرێمێ بەرامبەر كابینەیا نوو یا حوكمەتا فیدرال.
ڕێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخوە یێ هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب وێ چەندێ كر، دەمەكێ درێژە ب درۆن و مووشەكان هێرش دهێنە كرن سەر هەرێما كوردستانێ و گۆت: بێگومان بەهانەیێن جودا هەبوون، لێ هەرێما كوردستانێ بەردەوام جهەكێ ئارام و پەناگەهەك بوویە بۆ هەر كەسەكێ كو پێدڤی ب پاراستنێ بووبیت. هەلوەستێ مە یێ ڕۆهنە كو ئەم نابینە پشكەك ژ ئاریشەیێن دەڤەرێ و هیڤیدارین هەموو ئالی ڕێزێ ل ڤی هەلوەستی بگرن، چونكی چ بەهانە بۆ ب ئارمانجگرتنا هەرێمێ نینن.
دەربارەی گەفێن ڕێكخراوا تیرۆرستییا داعشێ، وەزیری ناڤخوە ڕاگەهاند: پێزانینێن هەواڵگری هەبوونا ڕێکخراوا تیرۆریستی یا داعشێ ل دەڤەرێ پشتڕاست دكەن و گۆت: ئەوێن دبێژن داعش ب دووماهی هاتییە وەسا نینە، بەلكو ڕۆژانە چالاكییێن وان هەنە و قوربانی ژێ پەیدا دبن، د بەرامبەردا ژی هێزێن ئەمنی یێن ئیراقێ و هەرێمێ د بەردەوامن د ڕووبڕووبوونا واندا.
دەربارەی ڤالاهییێن ئەمنی، ڕێبەر ئەحمەدی ل سەر وێ چەندێ كر، سەرەڕای وێ چەندێ كو د سالێن بۆریدا ب هەماهەنگی ل گەل بەغدایێ دوو لیوایێن هەڤپشك بۆ تژیكرنا وان ڤالاهییان هاتینە پێكهینان، لێ ئەو هێزە تێرا ناكەت و پێدڤییە لیوایێن هەڤپشك یێن زێدەتر بۆ پاراستنا دەڤەران بهێنە پێكهینان.
وەزیرێ ناڤخوە باسێ كۆمبوونێن بەردەوام یێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا د بیاڤێن سیاسی، ئابۆری و ئەمنی دا و گۆت: ب تایبەتی پشتی ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان، پێدڤییەكا مەزن هەیە كو هێزێن هەرێمێ و فیدرال هەماهەنگییێن خوە د لێكگۆهارتنا پێزانینان، چالاكیێن هەڤپشك و داڕشتنا ستراتیژیێ دا زێدەتر بكەن. مەرجەعێ مە هەموویان ژی بۆ چارەسەركرنا هەموو ئاریشەیان، دەستوورێ بەردەوام یێ ئیراقێ یە.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنێن خوەدا، وەزیرێ ناڤخوە پشتەڤانییا هەرێما كوردستانێ بۆ حوكمەتا عەلی زەیدی دووپات كر و گۆت: هەلوەستێ مە ل هەرێمێ پشتەڤانیكرنا ڤێ كابینەیێ یە دا كو بەرنامەیێ وێ سەركەڤیت، چونكی سەركەفتنا بەرنامەیێ وێ دێ بیتە ئەگەرێ ئیراقەكا ئارامتر. ل گەل وەزیرێ ناڤخوە یێ نوو ل ئیراقێ ژی كو نوو دەستبكار بوویە دێ پەیوەندییێن مە هەبن و هەماهەنگییێن مە یێن ئەمنی دێ د بەردەوام بن.
د بەرسڤا پرسیارەكێ دا دەربارەی كۆمبوون و ڕێككەفتنا ئەمنی یا د ناڤبەرا ئیراقێ و ئیرانێ دا، وەزیرێ ناڤخوە ب راگەهاند: ئەم د وێ كۆمبوونا بەغدایێ دا پشكدار نەبووین، لەوما داخۆیانیێ ل سەر كۆمبوونەكێ نادەم كو ئەم تێدا بەرهەڤ نەبووبین.

د نووترین داخۆیانییا خوە یا تایبەت دا دەربارەی داڕشتنا پڕۆژەیاسایا بودجەیا گشتی یا ئیراقێ، پێشەوا هەورامانی، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاشكرا كر كو د ڕەشنڤیسێ نوكە یێ پڕۆژەیاسایا بودجەی دا مافێن دەستووری یێن هەرێمێ هاتینە بنپێكرن ب شێوەیەكی د دەمەكی دا كو دڤیا ل دووڤ ئەنجامێن سەرژمێرییا گشتییا ئاكنجییان ڕێژەیا 14،4% ژ پشكا بودجەی بۆ هەرێمێ بهێتە دیاركرن، لێ ئەڤ ڕێژەیە هاتییە كێمكرن بۆ 12% و هەتاكو ژ وێ ژی كێمتر هاتییە دانان.
هەورامانی ڕۆهن كر كو ئەڤ پڕۆژەیاسایە هەتا نوكە نەچوویە د ناڤ جڤاتا نوونەران دا و بتنێ د جڤاتا وەزیران دا گەنگەشە ل سەر دهێتە كرن. ژ بەر هندێ ژی كو ناڤەڕۆكا وێ جهێ ڕازیبوونا حوكمەتا هەرێمێ نینە، دێ تیمێ دانوستاندكارێ هەرێمێ ڕووبڕوو ل گەل حوكمەتا فیدڕال دەست ب دانوستاندنان كەت دا كو مافێن دەستووری بچەسپینیت.
هەڤدەم دەربارەی ڕەوشا مووچەیێ مووچەخۆران، پەیڤدارێ حوكمەتا هەرێمێ پشتڕاسییا تمام دا كو مووچە ب تەمامی هاتیە مسۆگەركرن و چ مەترسی ل سەر نینە، ژ بەر كو سەرۆكوەزیران و وەزیرێ دارایی یێ ئیراقێ دوپاتی ل سەر هنارتنا وی كریە و هەرێما كوردستانێ ژی هەموو پێگیرییێن دارایی و تەكنیكی یێن خوە بجهئیناینە، ژ وان ژی دۆسێیا پەترۆلێ و دەستڤەبەردانا 120 ملیار دیناران ژ داهاتێن نەنەفتی. لەوما ناكۆكیێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا بتنێ ل سەر پشكا گشتی یا بودجەی نە د ڕەشنڤیسێ دا، نە ل سەر مووچەی.
د دووماهیێ ژی دا پێشەوا هەورامانی هۆشداری دا كو دانوستاندنێن د ناڤ جڤاتا نوونەران دا هەردەم ئالۆز و ب زەحمەت بووینە، ژ بەر هندێ داخواز ژ هەموو فراكسیۆن و نوونەرێن كورد د جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا كر كو ئێكدەست و ئێكهەلوەست بن دا كو ڕێگریێ ل دووبارەبوونا ئەزموونێن نەخوەش یێن سالێن بۆری بكەن و پێكڤە بەرەڤانیێ ژ شایستە و مافێن خەلكێ كوردستانێ بكەن.

شاندەكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دا ب مەرەما ژ نێزیك ئاگەهداربوون ل سەر كێشە و ئاریشەیێن باژێڕی سەرەدانا كەركووكێ كر. د كۆنگرەیەكێ ڕۆژنامەڤانی دا، شاخەوان عەبدوللا، سەرۆكێ سەرۆكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ڕاگەهاند، كورد د فەرمانگەهێن حوكمەتێ و دەزگەهێن ئەمنی یێن كەركووكێ دا ب تەمامی هاتینە پشتگوه هاڤێتن و كار بۆ ڤەگەڕاندنا هەڤسەنگیێ دكەن.
شاخەوان عەبدوللای گۆت ژی» پارتی ژ بەر سەنگ و پێگەهێ خوە د ناڤ جڤاتا نوونەران دا، هەروەسا هەبوونا ئەندامان د هەموو لیژنەیێن گرنگ وەك (پەترۆل، دارایی، خواندنا بلند، چاندن و بازرگانی) دا، دشێت ڕۆلەكێ كارا بگێڕیت و ببیتە هاریكارەكێ باش بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیێن كەركووكێ».
ناڤبری ڕەخنەیێن توند ل ڕەوشا ئەمنییا باژێڕی گرتن و گۆت»ژ فەرماندەیا ئۆپەراسیۆنان بگرە هەتا خوارێ، چ كوردەك بەرپرسێ فەرمانگەهەكا ئەمنی نینە، ئەڤ چەندە ژی نەدادییەكا گەلەك مەزنە».
دەربارەی پرسا داگیركرنا زەڤییێن چاندنێ ل بن ناڤێ «وەبەرهێنانێ»، ئاشكرا كر كو پڕۆسەیەكا نەشرین دەست پێكرییە و ب تەمامی دژی ڕێنمایێن ماددەیێ 140ێ نە. بۆ ڤێ مەرەمێ ژی گۆت «ب فەرمی مە نڤیسار ئاراستەی سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ كریە دا كو پڕۆسەیا وەبەرهێنانێ ل سەر وان زەڤییان بهێتە ڕاگرتن». هەڤدەم د بەرسڤا سكالایا وەلاتییەكێ دا ل سەر هەمان پرس، ئاشكرا كر كو ب مخابنی ڤە د هندەك پڕۆژەیێن داگیركاریێ دا دەستێ كوردی تێدایە، لێ دوپات كر كو دێ ب توندی ڕێگریێ لێ كەن و هەر وێ ڕۆژێ ژی ل سەر ڤێ پرسێ دگەل فەرماندەیێ ئۆپەراسیۆنێن كەركووكێ كۆم دبیت.
دەربارەی بۆشاییا ئەمنی، ڕۆهن كر كو لڤینێن تیرۆریستان زێدە بووینە و ڤالاهی نەك بتنێ ل كەركووكێ یە، بەلكو هەتا سنۆرێ شنگالێ درێژ دبیت. دیاركر ژی كو هەكە هێزا هەڤپشك ژی نەبیت، پێدڤییە ئۆپەراسیۆنێن هەڤپشك هەبن یان ژی هێزا پێشمەرگەی بزڤڕیتە وان دەڤەران بۆ پاراستنا ئاسایشێ. ئاماژەكر ژی كو هێزەكا هەڤپشك یا سێ هزار و 777 كەسی هاتییە پێكهینان و ل سالا 2024ێ دا ل سنۆرێ سەرگەڕان هاتینە بەلاڤكرن، و بڕیارە فەوجەك ژ وان ژی بهێتە هنارتن بۆ سنۆرێ پردێ.
دەربارەی پۆستێ پارێزگارێ كەركووكێ، دووپات كر كو دڤێت بڕیاردان ل سەر پۆستێ پارێزگاری و پۆستێن كارگێڕی ل سەر بنەمایێ ئیرادەیا خەلكێ كەركووكێ بیت. گۆت ژی « ل نێزیك دا دێ گوهۆڕینێن كارگێڕی هێنە كرن، هەكە ئیرادەیا كەركووكییان بۆ هەلبژارتنا پارێزگاری و جڤاتان ل بەر چاڤ بهێتە وەرگرتن، مە ژی وەك پارتی دێ ئاخڤتنا خوە هەبیت».
شاخەوانی سۆز دا كەركووكییان كو ل گەل زڤڕینا وان بۆ بەغدایێ و ب پشتبەستن ب دەستبەكاربوونا هەموو وەزیرێن پەیوەندیدارێن كابینەیا حوكمەتێ، ب جدی كار ل سەر ڤان كەیسان بكەن و ئەنجامان بگەهیننە وەلاتییان، ژ بەر كو پارتی كێشەیێن كەركووكێ ئێخستینە د ستۆیێ خوە دا.

ل ڕۆژا سێشەمبی، 20 چریا ئێكێ 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، د ڕێورەسمێن ڕاگەهاندنا پڕۆژەیێ (فرەجۆرییا زیندەیی ل كوردستانێ) پەیڤەك پێشكێش كر وتێدا ڕاگەهاند»ئەڤرۆ پڕۆژەیەكێ گەلەك گرنگ و ناوازە و تایبەت ڕادگەهینین كو فرەجۆرییا زیندەیییە ل كوردستانێ، و دەستپێشخەرییەكا دی یا دەزگەهێ كوردستان فاوەندەیشنە بۆ تۆماركرن و ناساندنا ئاژەل و ڕووەكان و دەڤەرێن گرنگ ل هەرێما كوردستانێ، هەروەسا دەستنیشانكرنا جۆرێن ڕووەك و ئاژەلان و پاشی ڤەكۆلین و پاراستنا وانە».
دەقێ پەیڤا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ:
ئەڤرۆ پڕۆژەیەكێ گەلەك گرنگ و ناوازە و تایبەت ڕادگەهینین كو فرەجۆرییا زیندەییە ل كوردستانێ، و دەستپێشخەرییەكا دی یا گرنگا دەزگەهێ «كوردستان فاوەندەیشن»ە بۆ تۆماركرن و ناساندنا ئاژەل و ڕووەكان و دەڤەرێن گرنگ یێن هەرێما كوردستانێ، هەروەسا دەستنیشانكرنا جۆرێن ڕووەك و ئاژەلان و پاشی ڤەكۆلین ل سەر كرن و پاراستنا وانە.
ئەڤ دەستپێشخەرییە، پێنگاڤەكا گەلەك گرنگە بەر ب پتر ب جیهانێ ناساندنا پێكهاتەیێن جودا یێن سروشتێ ڕەنگین و دەولەمەند یێ كوردستانێ. لەوما دەستخوەشیێ ل ئەنجامدەران، سەرپەرشتیكەران، شیرەتكاران و تەڤایا كارمەندێن ڤی پڕۆژەیێ گرنگ دكەم و هیڤییا سەركەفتن و بەردەوامیێ بۆ وان دخوازم، و هەموو پشتەڤانییا خوە و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بۆ وان دووپات دكەم.
ڕێزداران، خودایێ مەزن سروشتەكێ جوان و دلڕەڤین ب كوردستانێ بەخشییە، لێ مخابن ژ بەر شەڕ و هێرش و پەلامارێن دوژمنێن كوردستانێ، ئەڤ سروشتێ جوان یێ كوردستانێ، د سەد سالێن بۆریدا تووشی وێرانكاری و تێكدان و شێواندنەكا مەزن بوویە. ب تایبەتی د سەردەمێ ڕژێما بەرێ یا ئیراقێ دا، ب هزاران گوندێن كوردستانێ هاتنە سووتن و وێرانكرن. چیا، كانی، هاڤینگەهـ و دەڤەرێن گەشتیاری یێن كوردستانێ هاتنە تەقاندن، و ئاژەل و زیندەوەر و دارستانێن وێ هاتنە ژناڤبرن، هەروەسا چەكێ كیمیاوی و قەدەغەكری دژی خەلك و سروشتێ جوان یێ كوردستانێ هاتە بكارهینان.
هەرچەندە پشتی سەرهلدانا شكۆدار یا ئادارا 1991ێ، پشكەكا مەزن ژ گوندێن كوردستانێ هاتنە ئاڤەدانكرن و ل دووف شیانێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دەستێ خزمەتگوزاریێ گەهشتییە وان، لێ هێشتا ژی پێدڤی ب خزمەتگوزاریێن زێدەتر و پاراستن و پێشڤەبرنێ نە.
بێگومان پاراستنا سروشتی و ژینگەپارێزی ب تەنێ ئەركێ حوكمەتێ نینە، بەلكو پێدڤییە تاك ب تاكێ خەلكێ كوردستانێ بۆ پاراستنا ژینگەهێ كار بكەت، چونكی مولكێ گشتیێ مە هەموویانە. ژینگەهپارێزی ژی، ب تەنێ پاقژی و وڕاگرتنا ژینگەهێ نینە، بەلكو پاراستنا داروبار و ئاڤ و دارستان و ئاژەلانە ژی، و هیڤیدارم ئەم هەموو پێگیری كلتوورێ پاراستن و پێشڤەبرنا ژینگەهێ بین و ڕێزێ ل ژینگەها خوە بگرین و وەكو مالا خوە بپارێزین.
د ڤی چارچۆڤەی دا، ئەڤ پڕۆژەیە ژی دێ بیتە دەستپێشخەرییەكا گرنگ بەر ب پتر پاراستن و ناساندنا ژینگەهـ و سروشتێ كوردستانێ ب شێوازەكێ سەردەمیانە و زانستیانە، و دێ بیتە سەنتەر و سەكۆیەكێ باوەرپێكری. دەربارەی فرەجۆرییا زیندەیی ل هەرێما كوردستانێ، كو ئارمانج ژێ پاراستنا دەمدرێژ یا ژیانا كێڤی و زیندەوەرێن سروشتی یێن كوردستانێ یە. ب تایبەتی ژی ئەم نوكە د سەردەمێ گوهۆڕینا سەقای دا دژین، كو ئاریشە و ئاستەنگێن مەزن ڕووبڕووی دەڤەرا مە و جیهانێ كریە و پێدڤییە ب هەموو شێوەیان ئەم خوە بۆ ڕووبڕووبوونا وان ئاستەنگان بەرهەڤ بكەین.
ل ڤێرێ ب پێدڤی دزانم داخوازێ ژ وەلاتییێن كوردستانێ بكەم كو ب پێزانین، سەرنج، پێشنیاز، وێنە و بەڵگەنامەیێن خوە یێن سروشتی هاریكارییا ڤێ دەستپێشخەریێ بكەن، و ببنە پشكەك ژ ناساندن و دۆكیۆمێنتكرنا ژیانا زیندەیی ل كوردستانێ و پاراستنا سروشتێ وێ.
د ڤی پڕۆژەیێ نیشتمانیدا، داتایێن ڤەكولەران، ژێدەرێن زانستی و وێنە ب ڕێكا مالپەرێ biodiversity.krd و نەخشەیێ زندی یێ زیرەك دێ هێنە بەرچاڤكرن، دا كو ببیتە ژێدەرەكێ هەڤپشك بۆ ڤەكولەر، دەزگەهێن ئەكادیمی و فێركرنێ، هشیاری و پلانداڕشتن كو تێدا ژێدەر و خودانێن وێنەیان دهێنە نیشاندان و كێماسی ب ڕۆهنی دهێنە بەرچاڤكرن
وەكو پێنگاڤەكا زانستی بۆ تێگەهشتن ل دەولەمەندییا سروشتێ هەرێما كوردستانێ، ئەڤ پڕۆژەیێ تایبەت هاتییە بجهئینان، كو تێدا سەرجەمێ گشتی یێ وان جۆرێن هەتا نوكە هاتینە تۆماركرن گەهشتیە 2252 جۆران، كو پێكدهێن ژ 858 جۆرێن ئاژەلان هزار و 407 جۆرێن ڕووەكان. بۆ بجهئینانا ڤی كارێ مەزن یێ نیشتمانی و دیاركرنا جۆران، تیمەكا شارەزا و فرەبیاڤ كار تێدا كریە كو پێكهاتینە ژ: هەشت ئەندامێن تیما یەكا سەقای، هەشت ڤەكۆلەر، چار وێنەگر و دوو نڤیسەر ل گەل شیرەتكارێ تایبەت ب پڕۆژەی ڤە.
ئەوا من ئاماژە پێكری، ل ڤێرێ پتر گرنگی ب هەرێما كوردستانا ئیراقێ هاتییە دان وپترییا وان تۆماركریان یێن پارێزگەهێن هەرێما كوردستانێ و سنۆرێ ئیدارەیێن سەربەخوە یێن هەرێما كوردستانی ئیراقێ نە، لێ دوور ژ سیاسەتێ، هەر جهەكێ كو ئاخا كوردستانێ بیت، هیڤیدارم هوون گرنگیێ پێ بدەن و ئەو ئاژەل و ڕووەكێن كو ل هەر بهۆستەكێ ژ ئاخا كوردستانێ هەبن، ئەو ژی بهێنە تۆماركرن. چ ل هەرێما كوردستانێ بیت و چ ل دەرڤەی هەرێما كوردستانێ ل وەلاتێن دەوروبەر بیت. ل هەر جهەكێ كو ئاخا كوردستانێ بیت، هیڤیدارم گرنگیێ پێ بدەن و ئەو پێزانین و ئەو داتایە بهێنە كۆمكرن، و ئەڤ چەندە دێ وەكەت ژ ئالیێ زانستی ڤە پێزانینێن زێدەتر و داتایێن زێدەتر بهێنە بەرچاڤكرن و گرنگی ب وی سامانێ سروشتی یێ گرنگ بهێتە دان كو بۆ مە هەموویان یێ گرنگە.
ئەركەكێ دی، نە ب تەنێ تۆماركرنە، بەلكو پاراستنا ڤان ئاژەلانە، ڤان ڕووەكانە. پاراستنا وان ژی ئەركێ مە هەموویانە، یێ حوكمەتێ یە، یێ تاك ب تاكێ وەلاتییانە، یێ هەر كەسەكی یە یێ كو ژینگەهدۆست بیت و ڕێزێ ل ژینگەهـ و سروشتی بگریت.
ئەز جارەكا دی دەستخوەشیێ ل كارمەند و تەڤایا ستافێ ڤی پڕۆژەیێ گرنگ دكەم و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ هەوە دخوازم.
كوردستانا مە یا ئاڤەدان بیت و ب ئومێدم ئەم هەموو پشكەك بین ژ پڕۆژەیێ پاراستنا سروشتێ ڕەنگین یێ كوردستانێ. دەستێن هەوە خوەش بن.