NO IORG
نووترين نووچه
نوچێن گرنگ

هێمن هەورامی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی و بەرپرسێ پشكا رێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان د چارچۆڤەیێ كار و بەرنامەیێن خۆ دا بۆ دووڤچوونا كاروبارێن رێكخستنی و ئۆرگانێن پارتی سەردانا لقا 14 یا پارتی ل مووسلێ كر و د دیدارەكێ دا ل گەل كادر و بەرپرسێن لق و ناڤچەیان سەرەرای دەستخۆشییا ب دەستڤەئینانا 200 هزار دەنگان ل پارێزگەها نەینەوا رێنمایی و بەرچاڤرۆهنیێن پێدڤی ل دۆر كارێن رێكخستنی و پاراستنا ناسنامەیا كوردستانییا دەڤەرێ دان.
هێمن هەورامی د دیدارەكێ دا كو هەموو بەرپرس و كارگێرێن لق و ناڤچەیان و رێكخراوێن سنۆرێ لقا 14 پشكدار بوون ب هووری باسێ رەوشا كارێن رێكخستنی ل سنۆرێ لقێ 14 كر و كۆمەكا رێنماییان پێشكێشی بەرهەڤبوویان كر.
هەورامی د پەیڤا خۆ دا گۆت: بۆ وێ ئەنجامێ مەزن یا پارتی كو وەكو سەركەفتییا ئێكێ ل سەر ئاستێ هەموو پارێزگەها نەینەوا ل هەلبژاردنێن دوماهییێ ب دەست ڤە ئینای و زێدەتر ژ 200 هزار دەنگ كۆمكرین سوپاسییا هەموو هەڤالان كر كو پێكڤە ل گەل لقا 17 یا شنگالێ و مەكتەبا رێكخستنا پارێزگەها نەینەوا یا پارتی شیاینە وێ سەركەفتنا مەزن تومار بكەن.
دیسان هەورامی ل سەر گرنگییا دەڤەرێن كوردستانی یێن سنۆرێ پارێزگەها نەینەوا و ئەركێ پارتی د بەرپرسیارەتیێن نیشتمانی و پێكڤەژیانێ و مسۆگەركرنا پاراستنا ناسنامەیا كوردستانییا وان دەڤەران و پلان و روانگەها پارتی ل گۆرەی وێ نێڕینێ شرۆڤەكرنێن پێدڤی بۆ بەرهەڤبوویان كرن.
د پشكەكا دی یا دیدارێ دا چەندین پرسیار و سەرنج و پێشنیاز ژ ئالیێ هەڤالان ڤە هاتنە پێشكێشكرن و بەرسڤێن پێدڤی بۆ وان هاتنە دان.

رێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخۆیێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا، كۆمەكا پرسێن گرنگێن گرێدایی ب رەوشا دارایی، ئەمنی و سیاسی یێن هەرێمێ و ئیراقێ باسكرن.
وەزیرێ ناڤخۆ راگەهاند كو ب سەرپەرشتییا راستەوخۆ یا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و پشتی چەندین كۆمبوونان، رێككەفتنا دوماهییێ ل سەر بجهئینانا سیستەمێ گومرگی یێ «ئەسیكۆدا» هاتییە كرن.
ناڤبری تەكەز كر كو ب گوڕەی دەستووری بڕیار هاتییە دان داهاتێ خالێن سنۆری ب رێژەیا 50% بۆ هەولێرێ و 50% بۆ بەغدایێ بهێتە دابەشكرن و ب بجهئینانا ڤی سیستەمی دێ بساناهی ئێخستنا تەمام بۆ بازرگانان هێتە كرن و كاری بازرگانی دێ هێتە ڤەژاندن.
رێبەر ئەحمەد دیسان ب پێدڤی زانی كو دووماهی ب وان بازگەهێن نەیاسایی و نەدەستووری بهێت كو د ناڤبەرا باژێڕێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ دا هاتینە دانان.
ل دۆر قەرەبووكرنا زیانلڤێكەفتیێن هێرشێن درۆنی و مووشەكی ل سەر هەرێما كوردستانێ، رێبەر ئەحمەد رۆهنكر كو وان راپۆرتەكا هوور ل دۆر قەبارەیێ زیانان بەرهەڤ كرییە و پێشكێشی حوكمەتا فیدڕالی كرییە، لێ رەخنە ل بەغدایێ گرت كو تا نهۆ چو پێنگاڤێن كریاری بۆ قەرەبووكرنا وان وەلاتییان نەهاڤێتینە و تنێ سۆز داینە.
وەزیرێ ناڤخۆ ئەگەرێ راگرتنا بەرهەمئینانا پەترۆلێ ژ ئالیێ كۆمپانیێن بیانی ڤە ڤەگەڕاند بۆ وان گەفێن ل ناڤ ئاخا ئیراقێ ڤە دهێنە كرن ل سەر هەرێما كوردستانێ و داخواز ژ سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كر سنۆرەكێ بۆ وان گەفان دابنیت.
ل دۆر سیستەمێ بەرگرییا ئەسمانی، ناڤبری ئاشكرا كر كو د دانوستاندنێن بەردەوام دانە ل گەل كۆمپانییان و سەرۆكایەتییا دەستەیا ئەركانێن لەشكەرێ ئیراقێ وسۆز دایە كو حوكمەتا فیدڕالی رێگە بدەت كۆمپانی ب خۆ سیستەمی بینن بۆ پاراستنا سامانێن نیشتمانی.
ل دوماهییێ ژی وەزیرێ ناڤخۆ ئاماژە ب رێككەفتنا د ناڤبەرا ئیراقێ و هێزێن هەڤپەیمانان دا كر بۆ دوماهیئینانا ئەركێ هەڤپەیمانیا نێڤدەولەتی یا دژی داعشێ و رۆهنكر كو د قووناغا داهاتی دا پەیوەندیێن ئیراقێ ل گەل ئەمریكا و وەلاتێن ئۆرۆپا دێ بنە پەیوەندیێن دووقۆلی.
رێبەر ئەحمەد دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر كو ئارامییا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ بۆ جڤاكا نێڤدەولەتی جهێ گرنگیێ یە.

كۆمپانییا كۆڕەك تیلیكۆم بڕیارێن نوو یێن دەستەیا راگەهاندن و گەهاندنێ یا ئیراقێ ب نەدادپەروەرانە و زۆرداری دبینیت و تەكەز دكەت كو ئامادەیە مافێن خۆ ل دادگەهێ بپارێزیت.
د راگەهاندنەكێ دا كۆمپانییا كۆڕەك تیلیكۆم ئاماژە ب وێ دا كو بڕیار و پێنگاڤێن دەستەیا راگەهاندن و گەهاندنێ بۆ وان حهێ حێبەتیێ نینە و تۆمەتبار كر ب وێ چەندێ كو د دەمێ بۆری دا ب مەرەمێن سیاسی چەندین پێنگاڤێن دژی كۆمپانییا وان هاڤێتینە.
كۆڕەك تیلیكۆم باسێ لیژنەیەكێ كر یا كو ب فەرمانا دیوانی ل 27 گۆلانا 2025 هاتییە پێكئینان و ئەنجامێن وێ ژ ئالیێ سەرۆك وەزیرێن بەرێ یێ ئیراقێ ڤە هاتینە پەسەندكرن و ل سەر وێ بنیاتێ ل 22 ئیلۆنا 2025 جڤاتا كۆمیشنەران بڕیار دایە گرێبەستا سازشێ د ناڤبەرا كۆرەك و دەستەیێ دا بهێتە ئیمزاكرن ل هەمبەر دانا مۆلەت 4 جیلێ. كۆمپانییا كۆڕەك دبێژیت ل 23 ئیلۆنا 2025 گرێبەست هاتییە ئیمزاكرن، بەلێ ژ بەر بەربەستێن كارگێڕی بجهئینانا مۆلەتێ هاتییە پاشئێخستن و دانوستاندن د ناڤبەرا ئالیێن حكومی دا تاكو 2 خزیرانا 2026 بەردەوام بوون، بەلێ دەستەیێ بێ كو چارەسەرییان بجهـ بینیت بڕیارا هەلوەشاندنا گرێبەستێ دایە.
كۆڕەك تیلیكۆم تەكەز دكەت كو رێڤەبەرێ جێبەجێكارێ دەستەیێ دەستهەلاتا هەلوەشاندنا وێ گرێبەستێ نینە چنكی ژ ئالیێ لایەنێن بلندێن حوكمەتێ ڤە هاتییە دانان و هۆشداری دا كو ئەڤ پێنگاڤە دێ كاریگەریێ ل سەر ناڤێ ئیراقێ ل بەرامبەر وەبەرهێنەرێن بیانی هەبیت و دیار كر كو چەندین بڕیارێن دادگەهێ د بەرژەوەندییا وان دا هەنە ب ملیۆنان دۆلاران كو تا نهۆ وان ژ بەر رێزگرتنا بزاڤێن حوكمەتێ بحهنەئینابوون.
ل دووماهییێ ژی كۆڕەك تیلیكۆم داخواز ژ عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كر دەستێوەردانێ بكەت بۆ ڤەگەڕاندنا دادپەروەریێ و تەكەز كر كو دێ ل سەر بەرگریكرنا ل مافێن خۆ و پەنابرن بۆ دادگەهێ بەردەوام بیت.

زنار تۆڤی:

ئەندامەكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ راگەهاند كو ئیمزایێن زێدەتر ژ 130 پەرلەمانتارێن ئیراقێ هاتینە كۆمكرن بۆ وێ چەندێ گڤاشتنێ ل سەر حوكمەتا فیدڕالی بكەن تا كێشەیا بەنزینا هەرێما كوردستانێ چارەسەر بكەت، د هەمان دەم دا ئاخڤتنێن وەزیرێ پەترۆلا ئیراقێ ل دۆر هنارتنا بەنزینێ رەت دكەت و ب دوور ژ راستیێ ناڤ دكەت.
سیپان شێروانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان د داخۆیانییەكا رۆژنامەڤانی دا راگەهاند كو وان یاداشتەكا فەرمی بۆ عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ بەرهەڤ كرییە، تا نهۆ ژی ئیمزایێن زێدەتر ژ 130 پەرلەمانتاران بۆ كۆم كرینە، چاڤەڕێ دهێتە كرن هەژمارا ئیمزایان بگەهیتە 160 تا 170 ئیمزایان، ب ڤێ چەندێ دێ بیتە زۆرینەیا جڤاتا نوونەران.
ڤی پەرلەمانتاری رۆهنكر كو یاداشتا وان پالپشتە ب بڕگەیێن 14 و 111 و 121 یێن دستوورێ ئیراقێ، دیسان دوپاتیێ ل سەر وەكهەڤییا هەموو پارێزگەهان د بەلاڤكرنا سامانان دا دكەن. د یاداشتێ دا دو بژاردە ل بەر دەستێ بەغدایێ دانە:
1- پشكا هەرێما كوردستانێ ژ پەترۆلا خام بۆ پارزینگەهان ل گۆرەی رێژەیا ئاكنجییان (14%) بهێتە دابینكرن كو دبیتە 140 هزار بەرمیل ل جهێ وان 50 هزار بەرمیلێن نوكە كو تنێ 6% ژ وێ پشكێ یە.
2-حوكمەتا فیدڕالی راستەوخۆ بەنزینا بەرهەڤكری بۆ پارێزگەهێن هەرێما كوردستانێ دابین بكەت.
د بەرسڤا داخۆیانیێن وەزیرێ پەترۆلا ئیراقێ دا كو گۆتبوو بەغدا یا بەرهەڤە بەنزین و پەترۆلێ بۆ هەرێما كوردستانێ بهنێریت، سیپان شێروانی ئەو ئاخڤتن رەت كرن و گۆت»ئەو ئاخڤتنێن ل میدیایان دهێنە كرن راست نینن. حەفتییا بۆری من ب خۆ ل بەغدایێ سەرەدانا رێڤەبەرێ گشتی یێ كۆمپانیێن بەلاڤكرنا بەرهەمێن پەترۆلی و پارزینگەهان كر، ئیراق ب خۆ رۆژانە پێنج ملیۆن لترێن بەنزینێ دكڕیت چنكی بەرهەمێ ناڤخۆ تێرا ناكەت، ئێدی چەوا دێ شێت بەنزینێ بۆ مە دابین كەت؟»
شێروانی راگەهاند ژی»هەكە ئەو ئاخڤتن راست بن و بەرهەڤی هەبیت، فەرمۆ بلا سوبەهی چار ملیۆن لترێن بەنزینێ یان وێ 50 هزار بەرمیلێن پەترۆلا خام بهنێرن كو دبیتە نێزیكی ملیۆنەك و 750 هزار لترێن بەنزینێ».
ل دووماهییێ، وی ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دوپاتی ل سەر وێ كر كو ل گۆرەی پێزانینێن وان، پالرزینگەهێن ناڤەڕاست و باشوورێ ئیراقێ ب چو شێوازەكێ شیانێن وێ چەندێ نینە بەنزینێ بۆ هەرێما كوردستانێ دابین بكەن، ئەوا بەرپرسێن ئیراقێ دبێژن ل گەل راستییان ئێكناگرن.

سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ راگەهاند: ئەم ناخوازین ببینە ئالی د چ ململانێیەكێ دا ل دەڤەرێ. هەموو یا ئەم دخوازین ئەوە كو هەرێما كوردستانێ بپارێزین.
مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ د دیدارەكێ دا ل گەل بەرنامەیێ (دیدار) كو ژ ئالیێ رۆنامەڤان (عەلی الزفیری) ل كەنالێ (ئەلجەزیرە) كو ل رۆژا ئێكشەمبی 9/8/2026 هاتییە بەخشكرن، راگەهاند «هەلوەستێ مە یێ دیار بوو ژ روژا ئێكێ وەرە، ئەم ناخوازین ببینە ئالی د چ ململانێیەكێ دا ل دەڤەرێ. هەموو یا ئەم دخوازین ئەوە كو هەرێما كوردستانێ بپارێزین».
گۆت ژی»ئەوا پەیوەندی ب هەرێما كوردستانێ ڤە هەی، ئەم هیڤی دكەین هەموو ئالی رێزێ ل سەروەری و ئێكەتییا ئاخا ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ بگرن».
سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر «چو گڤاشتن نەبووینە، چو ئالییان گڤاشتن ل مە نەكرینە دا كو ببینە پشكەك ژ شەڕان».
هەروەسا راگەهاند «دەڤەر د بارودۆخەكێ نە بنەجه دا دەرباز دبیت، كو دێ كارتێكرنێن نەرێنی هەبن نەك بتنێ ل سەر دەڤەرێ، بەلكو ل سەر هەموو جیهانێ ژی».
مەسرور بارزانی رۆهنكر ژی»ئەوا پەیوەندی ب وێ ئۆپۆزسیۆنێ ڤە هەی كو ل كوردستانێ یە، ئەڤە ژ پێش سالا 1991ێ ڤە لڤێرەنە، گەلەك ژ وان خێزانێن وان لڤێرەنە و ل دەڤەرێن جودا یێن دەڤەرێ بەلاڤ بووینە. سیاسەتا فەرمی یا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا مە ئەوە كو چو گەف بۆ سەر جیرانان دروست نەبن. هەرێما مە تووشی پتر ژ هزار هێرشان بوویە، چ ب شێوەیەكێ راستەوخۆ ژ ئالیێ ئیرانێ ڤە بیت، یان ژی ژ ئالیێ هندەك میلیشیایان ڤە ل ناڤ ئیراقێ، مخابن زیانێن گەلەك مەزن گەهاندینە و هەژمارەكا كەسان ژی بووینە قوربانی، هەروەسا ژێرخانەیا كوردستانێ ژی زیان پێكەفتینە. وان هێرشان ژی چو بهانە بۆ نینن».
گۆت ژی»بنگەهێ ئەسمانی ل هەریرێ دەمێ 10 سالایە یێ ڤالایە، بەری نوكە ژ ئالیێ هێزێن هەڤپەیمانان ڤە بۆ شەڕێ داعشێ دهاتە بكارئینان، ئەو هێرشێن هاتینە كرن هەموویان بنگەهەكێ ڤالا كریە ئارمانج. چو سەربازێن ئەمریكی ل وێ بنگەهی نینن».
دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر «ئەركێ ئەمریكییان ل هەرێما كوردستانێ پێكهاتییە ژ بەرهنگاربوونا تیرۆرێ و پاراستنا ئیراقییان و د ناڤ وان دا هەرێما كوردستانێ ژ گەفێن تیرۆرێ».
هەروەسا راگەهاند» ب دیتنا مە هەر دۆسییەكا پەیوەندی ب كوردان ڤە هەبیت ل هەر دەولەتەكێ، دڤێت ب رێكا ئاشتیێ بهێتە چارەسەركرن، و باشترین رێك بۆ ڤێ چەندێ ژی دیالۆگ و دانوستاندنە».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر»كەس نەشێت حاشا ژ هەبوونا كوردان بكەت، كورد پێكهاتەیەكێ رەسەنن ل هەموو ئەو وەلاتێن تێدا دژین».
دەربارەی پەیوەندیێن ئیسرائیلێ ل گەل هەرێما كوردستانێ، مەسرور بارزانی گۆت «هەرێما كوردستانێ پشكەكە ژ ئیراقێ، سیاسەتەكا دەرڤە یا سەربەخۆ نینە، ئەم پێگیری سیاسەتا دەرڤە یا فیدرالی نە، چو پەیوەندیێن مە ل گەل ئیسرائیلێ نینن، سیاسەتا دەرڤە د دەسهەلاتا حوكمەتا فیدرالی دایە».
گۆت ژی «ئەم ب تەمامی پشتەڤانییا سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ دكەین بۆ سەروەرییا یاسایێ و كۆمكرنا چەكی د دەستێ دەولەتێ دا».
ئەو چەندە ژی دیار كر «ئەز نەشێم بێژم گرۆپێن چەكدار ژ حوكمەتێ ب هێزترن، باوەر ناكەم هەتا نوكە بزاڤەكا جدی هەبووبیت بۆ هندێ كو ب رێكا هێزێ چەكی دانن، بەلكو ب رێكا دانوستاندنێن ئاشتییانە بزاڤ هاتییە كرن چەك ل دەستێ دەولەتێ بهێتە كۆمكرن».
مەسرور بارزانی هەروەسا راگەهاند» كارتێكرنا راستەوخۆ یا شەڕی ل سەر ئابۆرییا مە هەیە، دەولەتا ئیراقێ پشتگرێدانێ ل سەر پەترۆلێ دكەت، وەسا لێ هاتییە كو ئیراق نەشێت پەترۆلا خۆ بهنێریت، ئەڤ چەندە كارتێكرنەكا راستەوخۆ ل سەر هەرێما كوردستانێ ژی دكەت. زێدەباری وێ چەندێ كو مووشەك و درۆن ژی بووینە ئەگەر كو چالاكیێن بازرگانی ل هەرێما كوردستانێ سست ببن 70%ێ بازرگانییا مە كێم بوویە بەراورد ل گەل بەری نوكە. هەكە ئەڤ شەڕە بەردەوام بیت، ب دیتنا مە رەوش دێ بەرەڤ خرابیێ چیت، نەك بتنێ بۆ هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ، بەلكو بۆ هەموو دەڤەرێ و گەلەك وەلاتێن دەڤەرێ ژی دێ ب ڤی شەڕی كاریگەر بن».
گۆت ژی»مە ب رۆهنی گۆتییە كو هەرێما كوردستانێ یا بەرهەڤە بۆ هاریكاریكرنێ ب هەر شێوەیەكێ كو بشێت. ئەم پشتەڤانییا بەڕێز عەلی زەیدی دكەین ب تەمامی، هەروەسا دێ هاریكار بین د پشتەڤانیكرنا ئابۆرییا ئیراقێ دا، بەلێ بلا ئەم یێن واقعی بین بەری نوكە ئیراقێ پتر ژ چار ملیۆن بەرمیلێن پەترۆلێ ژ باشووری د هنارتن، ئەم ل هەرێما كوردستانێ ئەوا مە هەین نەشێین قەرەبوویا وێ زیانێ بكەین، ئەم نەشێین پتر ژ 300 هزار بەرمیلێن پەترۆلێ بەرهەم بینین، هەكە وەبەرهێنان پتر هەبیت ئەم دشێین 400 هزار بەرمیلان بەرهەم بینین، دگەل وێ ژی دا، رەنگە 300 هزار بەرمیل ژی ژ پەترۆلا كەركووكێ بهێنە هنارتن، هەكە حوكمەتا فیدرالی شییا پشكەك ژ بەرهەمێ پەترۆلا دەڤەرێن دی ب رێكا هەرێما كوردستانێ بۆ توركیایێ بهنێریت، رەنگە بگەهینە ملیۆن بەرمیلان، بەلێ هەتا نوكە ئەو رێژەیە ب تەمامی یا بەرهەڤ نینە. هەرێما كوردستانێ یا بەرهەڤە بۆ هاریكاریێ، رەنگە بشێین بارێ وان سڤك بكەین، بەلێ ئەم نەشێین كێشەیێ ب تەمامی چارەسەر بكەین».
رۆهنكر ژی: «ئەو گەفێن هەین و ئەو هێرشێن ل سەر زەڤی و بیرێن پەترۆلێ و پارزینگەه و ژێرخانەیا پەترۆلێ د بۆری دهاتنە كرن ژ ئالیێ هندەك گرۆپێن چەكدار ڤە، وەل كۆمپانیێن پەترۆلێ كر كو ب زەحمەت بزانن بەردەوام بن د وەبەرهێنانێ دا یان ڤەگەڕنە سەر كارێن خۆ، تنێ د ڤێ دووماهییێ دا نەبیت كو ژ ئالیێ عەلی زەیدی و حوكمەتا فیدرالی و وەزارەتا پەترۆلێ ڤە هاتە گۆتن. بەلێ گەهشتن ب شیانێن بەرهەمهێنانێ ب تەمامی پێدڤی ب دەمی هەیە، و زێدەكرنا بەرهەمی پێدڤی ب وەبەرهێنانەكا زێدەتر هەیە و ئەڤە ژی هندەك دەمی دخوازیت. نوكە ئەو شیانێن بەرهەمهێنانێ یێن هەین نەشێن قەرەبوویا وێ بەرهەمهێنانێ بكەن كو ئیراقێ ل باشووری هەبوو».
مەسرور بارزانی دوپاتی ل سەر وێ چەندێ ژی كر»هەتا نوكە یاسایا پەترۆل و غازێ نینە، ئەڤە ژی هندەك دەمی دخوازیت چونكی پێدڤییە بۆ جڤاتا نوونەران بزڤڕن دا كو دەنگێ ل سەر بدەن. ئەڤ یاسایە گەلەك یا فەرە، ئەم پێدڤی ب یاسایەكا پەترۆل و غازێ نە كو ب رۆهنی مافێن هەموو ئالییان دیار بكەت، لەوما چو كێشەیێن مە ل گەل دەستووری نینن، ئەڤ بابەتە هاتییە باسكرن و رێككەفتن ژی ل سەر هەیە، بەلێ هەتا نوكە مە یاسایەكا پەترۆل و غازێ نینە، هەتا نوكە ژی حوكمەتا فیدرالی پشتگرێدانێ ل سەر یاسایەكێ دكەت كو ل سالا 1975ێ دەركەفتییە و بۆ سەردەمێ رژێما بەری نوكە دزڤریت، ئەو یاسایە ژی هاتییە هەلوەشاندن. سیستەمێ سیاسی هاتییە گوهۆڕین ژ دەولەتەكا خودان سیستەمێ ناڤەندی بۆ دەولەتەكا فیدرالی. یاسا هەتا نوكە وەك خۆ مانە، ئەڤە ژی ئێكە ژ وان ئەگەرێن كو وەكریە هەتا نوكە تووشی هندەك كێشەیان ببین».
هەروەسا راگەهاند»مەزنترین كێشە بابەتی بجهئینانا سیستەمێ فیدرالی یە، هێشتا كەسانەك ل بەغدا هەنە باوەری ب سیستەمێ فیدرالی نینە یان ژی لێ تێناگەهن. سیستەمێ فیدرالی ب وی شێوەی ناهێتە بجهئینان یێ كو پێدڤی بوو بهێتە كرن. گەلەك مادەیێن دەستووری نەبووینە یاسا، لەوما گەلەك بزاڤ هەبووینە بۆ خولادان ژ هندەك مادەیێن د دەستووری دا هەین، د دەمەكێ دا ئەو مادەیە گەلەك یێن فەر بوون بۆ رێكخستنا پەیوەندیێن د ناڤبەرا بەغدایێ و كوردستانێ دا و ئاساییكرنا وان. ئەڤە ژی ئەگەرێ بەردەوامبوونا هندەك كێشەیان بوویە، چونكی شرۆڤەكرنێن شاش و جودا بۆ هندەك مادەیێن دەستووری هەبووینە. لەوما ژ ئالیێ مە ڤە هەكە دەستوور ب وی شێوەیێ پێدڤی هاتبا بجهئینان و هەمویان رێز ل سیستەمێ فیدرالی گرتبا، نوكە كێشەیێن مە دا د كێمترین ئاست دا بن».
گۆت ژی: «مادەیا 140ێ یا گرێدای ب دەڤەرێن كێشە ل سەر، هەروەسا یاسایا پەترۆل و غازێ، بابەتێن وەك بازرگانی و باج و یێن دی، ئەڤە ئەو كێشەنە كو هێشتا ب هەلاویستی مانە. ئەگەر ژی جوداهییا بۆچوونانە، هندەك بۆ وێ چەندێ دچن هەموو تشت دڤێت ب شێوەیەكێ ناڤەندی بن و ئەڤێ چەندێ ژی وەكریە خۆ ژ پشكەكا مادەیێن دەستووری لادەن. دەستووری دەمەك دیار كریە كو پێدڤییە تێدا ئەو كێشە چارەسەر ببان، ب دیتنا مە كێشەیێن مە ل گەل بەغدایێ دا چارەسەر بن هەكە مادەیا 140ێ هاتبا بجهئینان، هەروەسا یاسایا پەترۆل و غازێ، دێ كێشەیێن گرێدای ب بكارئینانا پەترۆل و غازێ د سالێن بۆری دا چارەسەر دكرن. هەروەسا دەربارەی سیستەمێ باجێ، دەستهەلاتێن حوكمەتا فیدرالی چنە و چ دەربارەی هەرێمان و پارێزگەهانە؟ رێژەیا وان باجێن دزڤڕن بۆ هەرێمێ چەندە؟ ئەڤ كێشە هەتا نوكە چارەسەر نەبووینە».
ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر «جوداهی د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و دەڤەرێن دی یێن ئیراقێ دا هەیە، ئەم ل هەرێما كوردستانێ كار ل سەر چاكسازییا ئابۆری كریە، یان چاكسازی ب شێوەیەكێ گشتی و بەرهنگاربوونا گەندەلیێ و هەمەجۆركرنا ئابۆری، ئەڤێ چەندێ ژی ئەنجامێن باش هەبووینە. ب شێوەیەكێ مەزن مە كار ل سەر ئەلیكترۆنیكرنا خزمەتگوزارییان كریە، دا كو بڕیارێن مە نەك ل سەر لێكدانێن تاكلایەنە بن، لەوما هەر بڕیارەك پشت ب لێكدانا زانستی دكەت بۆ بارودۆخی».
دەربارەی پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ ل گەل توركیایێ، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ راگەهاند»پەیوەندیێن مە ل گەل توركیایێ گەلەك باشن، تێكگەهشتنەكا باش د ناڤبەرا مە دا هەیە. پەیوەندیێن بازرگانی و چالاكیێن ئابۆری یێن بەرفرەهـ د ناڤبەرا مە دا هەنە. بەری نوكە پێكدادان ل سەر سنۆرێن مە رووددان، د ئەنجامێ وێ ململانێیا بەردەوام دا هێشتا پتر ژ 800 گوندێن هەرێما كوردستانێ وێرانن و مە نەشیایە ئاڤادان بكەینەڤە. ب پشتڕاستی بەری نوكە كێشە هەبوون، بەلێ خۆشبەختانە د ڤان دوو سالان دا توركیایێ پرۆسەیەكا ئاشتیێ بخۆڤە دیتیە، ئەم ژی ب هێز ڤە پشتەڤانێن وێ دەسپێشخەریێ بووینە و هیڤی دكەین كو رێككەفتنێن ئاشتیانە یێن زێدەتر هەبن. كوردان ل توركیایێ رێكا خۆ هەیە بۆ چارەسەركرنا كێشەیێن خۆ، ئەم پشتەڤانییا هەر رێككەفتنەكا ئاشتییانە دكەین د ناڤبەرا حوكمەت و تاكێن وان دا، هەروەسا هەموو كورد ژی سەر ب تاكە حزبەكێ ڤە نینن، هەروەسا كورد هەنە كو ئەڤرۆ ژێیاتییا وان بۆ حزبا دەستهەلاتدار ل توركیایێ هەیە. لەوما بەلێ چارەسەركرنا كێشەیا كوردی ل توركیایێ دێ كارەكێ گرنگ و هاریكار بیت بۆ گەهشتن ب چارەسەرییا دووماهیێ بۆ كوردان ل هەموو دەڤەرێ».
سەبارەت ب سووریایێ ژی گۆت»ب دیتنا مە سووریا یا زندی بوویەڤە، ئەوا د دوو سالێن بۆریدا ل سووریایێ پەیدابووی، یا ئەرێنییە و هەتا رادەیەكی ئاڤاكەرە. ئەم ب هێز ڤە پشتەڤانێن دانوستاندنێن د ناڤبەرا دیمەشقێ و كوردان دا ل سووریایێ بووینە. سەرۆك بارزانی دەستپێشخەری د ڤی چوارچۆڤەی دا هەبوویە، و رۆلەكێ كارا هەبوو د هاریكاریكرنا ڤان دانوستاندنن دا. نوكە پەیوەندییەكا ب هێز د ناڤبەرا هەولێرێ و دیمەشقێ دا هەیە و بەرەڤ پێش چۆیە. لەوما ئەم پشتەڤانییا هەر دەسپێشخەرییەكێ یان پێنگاڤەكا ئەرێنی و ئاڤاكەر دكەین كو د دووماهیێ دا كێشەیێن سووریایێ چارەسەر بكەت».

پەیمانگەها رۆژهەلاتا ناڤین ل واشنتۆنێ د راپۆرتەكا خۆدا دیاركریە كو هێزێن پێشمەرگەیێ كوردستانێ ئێك ژ گرنگترین هەڤپشكێن بەرگریێ یێن ئەمریكایێ نە ل رۆژهەلاتا ناڤین و هەژی وێ چەندێ نە كو ب چەك و راهێنانێن پێشكەفتی بهێنە پڕچەككرن لێ دابەشبوونا حزبی ل سەر هێزا پێشمەرگەی كاریگەرییەكا نەرێنی هەیە و ئاستەنگە ل بەرامبەر پێشكەفتنا وێ هەرچەندە ل ڤان دووماهییان دەڤەرێن هەڤپشك و پێنگاڤێن ئێكگرتنا پێشمەرگەی بەرەڤ پێشڤە چوینە.
ئەڤ ڤەكۆلینا ناڤەندا ئەمریكی كارایییا پێشمەرگەی دهەلسەنگینیت بتایبەت د ئەزموونا شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعشێ و پێكدادانێن ل گەل لەشكەرێ ئیراقێ و حەشدا شەعبی دایە و راپۆرت دبێژیت كو تێگەهشتنا باشتر ل خالا بهێز و لاوازێن پێشمەرگەی دێ بیتە بناغە بۆ هەماهەنگییا داهاتی یا د ناڤبەرا ئەمریكایێ و هەرێما كوردستانێ دا.
د راپۆرتێ دا هاتییە ژی كو پێشمەرگەی ب شێوەكێ گشتی سەلماندییە كو هێزەكا شەڕكەر یا ژێهاتییە و هەڤپشكەكێ باوەرپێكری یە هەكە بارودۆخێن سیاسی گونجای بن ئەمریكا دڤێت كار ل سەر بهێزكرنا پێشمەرگەی بكەت دا كو بشێت سنۆرێن هەرێما كوردستانێ بپارێزیت و رێگریێ ل هەژموونا ئیرانێ بكەت و بەردەوام بیت د شەڕێ دژی گرۆپێن تیرۆریستی دا بۆ ڤی مەبەستێ دڤێت ئەمریكا گڤاشتنێ بكەت بۆ پێناسەكرنا پێشمەرگەی وەكو هێزا سەرەكی یا بەرپرسیار ل پاراستنا سنۆران و دڤێت دابینكرنا چەكێ گرانتر و بەرگرییا ئەسمانی ل خۆ بگریت ل سەر مەرجێن ئەمریكا بۆ چاكسازیێ راپۆرت باس ل پێدڤییا ب لەزكرنا چاكسازیێن ناڤ پێشمەرگەی دكەت و دبێژیت پێشڤەبرنا پەیوەندیێن ئەمریكا و هەرێما كوردستانێ دڤێت ب مەرجێ پێشكەفتنا راستەقینە بیت د چاكسازییان دا و ئێكگرتنا فەرماندەییێ ل بن چەترا وەزارەتا پێشمەرگەی بیت نە كو دابەشبوون د ناڤبەرا پارتی و ئێكەتیێ دا هەبیت و هەرێما كوردستانێ د ڤی پرسی دا پێشكەفتنا كێم ب دەست ڤە ئینایە و دڤێت ئەمریكا گڤاشتنێ بكەت بۆ دیاركرنا پلە و پۆستێن سەربازی ل سەر بنەمایێ ژێهاتنێ بیت نە دلسۆزییا حزبی و هەكە پێشمەرگە پێشكەفتنا باش نیشان بدات ئەمریكا دشێت ب هنارتنا راستەوخۆ یا چەكی وەك درۆنێن سیخوڕی و مووشەكێن دژەتانك و سیستەمێ بەرگرییا ئەسمانی پاداشتی بكەت و هەروەسا دڤێت سیستەمێ پارەدانا ئەلیكترۆنی بهێتە كاراكرن بۆ ئەنجامدانا هاریكاریێن دارایی.
د دووماهییێ دا راپۆرتێ گۆتیە هەكە چاكسازی سەر بگرن پێشمەرگە دێ بیتە هێزەكا نیشتمانی یا بهێز نە بتنێ دژی تیرۆرێ بەلكو بۆ پاراستنا سنۆران ژی ل بەرامبەر هەر گەفەكا دەرەكی ئەمریكا دڤێت ڤی مفای ژ ڤێ دەلیڤەیێ وەربگریت بۆ چەسپاندنا پێگەهێ خۆ ل هەرێمەكا ئارام.

سەرۆك بارزانی ب هەلكەفتا 50 سالییا دامەزراندنا پارتا سۆسیال دیموكراتا كوردستانێ پیرۆزباهییا محەمەد حاجی مەحموود سەرۆكێ وێ پارتێ و سەركردایەتی و تەڤایا ئەندام و لایەنگرێن پارتا سۆسیال دیموكراتا كوردستانێ كر.
بارەگەهێ بارزانی پەیاما سەرۆك بارزانی بەلاڤكریە كو تێدا سەرەرای پیرۆزباهییا 50 سالییا دامەزراندنێ، سەرۆك بارزانی هیڤیدارە تەڤایا ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ هەڤكار و تەبا بن بۆ دەربازكرنا ئاستەنگ و كێشەیان داكو كوردستان و خەلكێ وێ بەردەوام پارێستی بن.
دەقێ پەیاما سەرۆك بارزانی:
ب هەلكەفتا 50 سالییا دامەزراندنا پارتا سۆسیال دیموكراتا كوردستانێ، گەرمترین پیرۆزباهییان ئاراستەی برایێ بەرێز كاك محەمەد حاجی مەحموود سەرۆكێ پارتا سۆسیال دیموكراتا كوردستانێ و مەكتەبا سیاسی و سەركردایەتی و تەڤایا ئەندام و لایەنگرێن پارتا سۆسیال دیموكراتا كوردستانێ دكەم و ب وێ هەلكەفتی پێزانینێن من بۆ خەبات و قوربانیدانا پارتا سۆسیال دیموكراتا كوردستانێ د دیرۆكا خەباتا گەلێ مە دا هەنە و هیڤییا سەركەفتن و بەردەوامیێ بۆ وان دخوازم.
سەرۆك بارزانی گۆت ژی: هیڤیدارم ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ و هەموو ئالییەك هەڤكار و تەبا بن بۆ دەربازكرنا ئاستەنگ و كێشەیان داكو كوردستان و گەلێ مە بەردەوام پاراستی بن.

سەرۆك بارزانی دوهی پێشوازی ل هۆلی ڤێیر، قونسلا نوو یا بەریتانیا ل هەولێرێ كر.
بارەگەهێ بارزانی بەلاڤكر» د دیدارەكێ دا رەوشا سیاسی یا ئیراقێ و پەیوەندیێن هەولێرێ و بەغدایێ هاتنە باسكرن.
ل گۆرەی بارەگەهێ بارزانی قونسلا نوو یا بەریتانیا خۆشحالییا خۆ ب دیدارێ و دەستەكاربوونا خۆ ل هەرێما كوردستانێ دیار كر و ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو دێ بەردەوام بیت ل سەر گرنگیدانا پتر ب پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و بەریتانیایێ و حێبەتییا خۆ ب پێشكەفتنێن هەرێما كوردستانێ ل بوارێن جودا دیار كر.
ژ ئالیێ خۆڤە سەرۆك بارزانی ب خێرهاتنا قونسلا نوو یا بەریتانیایێ كر و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ خواست و ئامادەییا خۆ بۆ پشتەڤانیكرنا ئەركێن وێ ل هەرێما كوردستانێ دیاركر.
پەیوەندیێن هەولێرێ و بەغدایێ تەوەرەكێ گرنگێ دیدارێ بوو و سەرۆك بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو پەیوەندیێن حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا ئیراقا فیدڕال ب سەرۆكایەتییا سەرۆك وەزیران عەلی زەیدی د قووناغەكا گەلەك باش دا نە و هەماهەنگی و تێكگەهشتنا باش د ناڤبەرا هەردو ئالییان دا هەیە.
بارودۆخێ سیاسی و پێشهات و گوهۆرینێن دەڤەرێ تەوەرەكێ دی یێ دیدارێ بوو.

ل پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی ل سەردار یوكسەل، ئەندامێ پەرلەمانێ ئەلمانیایێ كر.
د دیدارەكێ دا سەرۆك بارزانی ب گەرمی ب خێرهاتنا سەردار یوكسەل كر و خۆشحالییا خۆ راگەهاند كو گەنجەكێ كورد شیایە رۆلێ خۆ ل ناڤەندێن سیاسی و پەرلەمانی یێن ئەلمانیایێ هەبیت و دەستخۆشی ل بزاڤ و وەستیانێن وی كر ل بوارێن جودا و بەرگریكرن ل دۆزا كوردی و پەنابەران ل ئەلمانیایێ دیسان سەرۆك بارزانی سەرەرای ئاماژەدان ب بنەما و پرەنسیپێن خەباتا رزگاریخوازا گەلێ كوردستانێ دوپاتی ل سەر ئاشتیبوونا دۆزا گەلێ كوردستانێ كر كو دڤێت كێشەیا گەلێ كورد ل رۆژهەلاتا ناڤین ب رێكا ئاشتیێ و دیالۆگێ و ب شێوازەكێ سەردەمیانە چارەسەر ببیت.
هەر د وێ دیدارێ دا سەردار یوكسەل پێزانین بۆ رۆلێ دیرۆكیێ سەرۆك بارزانی ل ئازادیخوازی و خەباتا گەلێ كوردستانێ و هەروەسا شەڕێ دژی تیرۆرێ و پشتەڤانیكرنا دۆزا كوردی ل رۆژئاڤا هەبوون و دیار كر كو ل ئەلمانیایێ و گەلەك جهێن دی یێن جیهانێ خەلكێ دۆست و پشتەڤان و هەڤسۆز بۆ مافێن گەلێ كوردستانێ هەنە.
سەردار یوكسەل ئەزموونا هەرێما كوردستانێ ب بلند و بهادار ل قەلەم دا كو پێدڤییە پشتەڤانی لێ بهێتە كرن هەروەسا پێزانین ژی بۆ رۆلێ دەزگەهێ خێرخوازیێ بارزانی هەبوون ل هاریكاری و هەڤكاریكرنا لێقەومایان و ئاوارە و پەنابەران.
بارودۆخێ سیاسی و دووماهی گوهۆرینێن ئاستێ دەڤەرێ و گەفێن تیرۆرێ تەوەرێن دی یێن وێ دیدارێ بوون.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل عەلی شەمران بالیۆزێ نوو یێ ئیراقێ ل ئیسپانیایێ كر و د دیدارەكێ دا هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر بهێزكرنا پەیوەندیێن هەولێرێ و بەغدایێ ل گەل مەدریدێ كر.
د دیدارەكێ دا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پیرۆزباهییا دەستەكاربوونا بالیۆزێ نوو یێ ئیراقێ ل ئیسپانیایێ كر و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ خواست.
ل دۆر ناڤەرۆكا دیدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ راگەهاند كو نێچیرڤان بارزانی دوپاتی ل سەر پێشڤەبرنا پتر یا پەیوەندیێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ل گەل ئیسپانیایێ كر ب شێوەیەكێ كو د بەرژەوەندییا هەموو ئالییان دا بیت.
بالیۆزێ نوو یێ ئیراقێ ل ئیسپانیایێ رۆلێ نێچیرڤان بارزانی ل دەڤەرێ بلند هەلسەنگاند و تەكەز ل سەر بزاڤێن زێدەتر بهێزكرنا پەیوەندییان كر دیسان رەوشا ئیراقێ و پێشهاتێن دەڤەرێ تەوەری دی یێ هەڤدیتنا نێچیرڤان بارزانی و بالیۆزێ ئیراقێ بوون و تێدا باسێ چەوانییا بهێزكرنا پەیوەندیێن ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ ل گەل ئیسپانیایێ د بوارێن جودا دا هاتە كرن.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com