سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل شاندەكێ گرۆپێ دۆستایەتییا كەنەدی – كوردی ل پەرلەمانێ كەنەدا كر. شاندێ مێهڤان پشتەڤانییا كەنەدا بۆ گەلێ كوردستانێ دوپات كر.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پێشوازی ل شاندەكێ گرۆپێ دۆستایەتییا كەنەدی – كوردی ل پەرلەمانێ كەنەدا كر، كو ژ ئەحمەد حسێن، سەرۆكێ لژنەیا كاروبارێن دەرڤە یا پەرلەمانێ كەنەدا و زیاد ئەبولتەیف، ئەندامێ پەرلەمانی پێكدهات.
سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ دبێژیت، د دیدارەكێ دا كو هەژمارەكا ژ ئەندامێن كۆنفیدراسیۆنا رەڤەندا كوردستانی ل كەنەدا تێدا ئامادە بوون، پێشئێخستنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ل گەل كەنەدا هاتنە گەنگەشەكرن و دوپاتی ل سەر رۆلێ گرنگێ رەڤەندا كوردستانی هاتە كرن بۆ بهێزكرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ ل گەل كەنەدا.
ل گورەی بەیاننامەیا سەرۆكایەتییا هەرێمێ، شاندێ مێهڤان دەستخۆشی ل رەوشا پێكڤەژیانا ئاشتییانەیا پێكهاتەیان و گرنگییا پاراستنا ئارامییا وان ل هەرێما كوردستانێ كر، هەروەسا پشتەڤانییا كەنەدا بۆ گەلێ كوردستانێ دوپات كر.
دووماهی پێشهاتێن رەوشا سیاسی و ئەمنی یێن دەڤەرێ، تەوەرەكێ دی یێ وێ دیدارێ بوو.

ژێدەرەكێ بلند د حوكمەتا ئیراقێ دا راگەهاند، ژبەر تێكهەلییا وان د دۆسیێن گەندەلیێ دا، هەژمارەكا پەرلەمانتار و بەرپرسێن بلند ل بەغدایێ هاتینە دەستەسەركرن. دەستەسەركرنا وان كەسان ژی پشتی دانپێدانێن بریكارێ وەزارەتا پەترۆلێ دهێت. ژئالیێ خۆڤە ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان گۆت: چو پەرلەمانتار و بەرپرسێن كورد ل بەغدایێ د وێ هەوێ دا نەهاتینە دەستەسەركرن.
ژێدەرەكێ بلند بۆ ئاژانسا نووچەیێن ئیراقی (INA) راگەهاندیە، ل سەر بنگەهێ وان دانپێدانێن كو عەدنان جومەیلی، بریكارێ وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ د دەمێ ڤەكۆلینان دا دیاركرین پشتی دەستەسەركرنا وی، هێزێن ئەمنی دەست ب دەستەسەركرنا چەند تۆهمەتبارێن دی یێن دناڤ دۆسیێن گەندەلیێ دا كریە.
ب گۆتنا وی ژێدەری، پرۆسەیا دەستەسەركرنێ بتنێ بەرپرسێن حكومی نەگرتینە، بەلكو هەژمارەكا ئەندامێن جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژی دناڤ دا نە، یێن كو بەری نوكە ژبەر هەبوونا گۆمان و تۆهمەتان ل سەر وان، پارێزبەندییا پەرلەمانی ژێ هاتیە وەرگرتن.
دەربارەی هەلوەستێ حوكمەتێ ل سەر ڤان دۆسێیان، ژێدەرێ بلند ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو عەلی فالح ئەلزەیدی، سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ، یێ رژدە ل سەر لێپرسینێ و راگەهاندیە: «سەرۆك وەزیران ژ دووڤچوونا گەندەكاران و وان كەسێن دەست بۆ سامانێ گشتی و پارێ دەولەتێ دبەن، خەمساریێ ناكەت و دێ یێ بەردەوام بیت.»
سپێدەهیا دوهی ئێكشەمبی، هێزەكا هەڤپشكا دژەتیرۆرێ، لەشكەرێ ئیراقێ و دەستەیا دەستپاكیێ و هێزێن دی یێن ئەمنی، ئۆپەراسیۆنەكا بەرفرەه دناڤ دەڤەرا كەسك، چەند دەڤەرێن بەغدا و پارێزگەهێن دی دا ئەنجام دا. ئۆپەراسیۆنێ پەیوەندی ب دۆسێیا «عەدنان جومەیلی» بریكارێ بەری نوكە یێ وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ هەبوو.
میدیایێن ئیراقێ ئاماژە ب وێ چەندێ كریە كو هەتا نوكە نێزیكی 20 بەرپرس هاتینە دەستەسەركرن، كو دناڤ وان دا پەرلەمانتار، وەزیرێن بەرێ، بەرپرسێن حكومی، شیرەتكار، بەرپرسێن ئەمنی و بازرگان هەنە.
ل دووڤ هندەك ژێدەرێن میدیایی ل بەغدایێ د وێ ئۆپەراسیۆنێ دا هەژمارەكا كەسایەتییان هاتینە دەستەسەركرن كو ب كێمێ حەفت پەرلەمانتار دناڤ دا نە.
ژ ئالییەكێ دی ڤە، د. زیرەك زێباری، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان راگەهاند، چو پەرلەمانتار و بەرپرسێن كورد ل بەغدایێ د ناڤ وێ لیستێ دا نینن یا ب تۆمەتا گەندەلیێ ژ ئالیێ هێزێن ئەمنی یێن ئیراقێ ڤە هاتیە دەستەسەركرن.
ب گۆتنا وی پەرلەمانتاری، هەموو ئەو بەرپرسێن هاتینە دەستەسەركرن، ل سەر بنەمایێ دانپێدانێن عەدنان جومەیلی، بریكارێ بەرێ یێ وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ بوون. هەروەسا فەرمانێن دەستەسەركرنێ بۆ دەهان كەسێن دی ژی دەركەفتینە و گەشتكرنا وان ژی هاتییە قەدەغەكرن.
وی پەرلەمانتاری باسێ وێ چەندێ ژی كر، ل گۆرەی پەیڕەوێ ناڤخۆ، سەرۆكێ جڤاتا نوونەران دەستهەلات هەیە د دەمێ بێهنڤەدانا یاسادانانێ دا پارێزبەندیێ ل سەر هەر پەرلەمانتارەكی لادەتا یێ تۆمەتا گەندەلیێ ل سەر هەبیت، لەورا ئەو پەرلەمانتارێن هاتینە دەستەسەركرن، بەری نوكە ب هەماهەنگی ل گەل جڤاتا بلند یا دادوەریێ، پارێزبەندییا وان هاتبوو هەلگرتن.
عەدنان جومەیلی، بریكارێ بەرێ یێ وەزارەتا پەترۆلا ئیراقێ بۆ كاروبارێن یێ ب «حیتێ پەترۆلێ» دهێتە نیاسین، ل دووماهییا مەها گولانا 2022ێ ب تۆمەتا گەندەلییەكا مەزن ژ ئالیێ هێزەكا تایبەت ڤە هاتبوو دەستەسەركرن. د ناڤا ڤەكۆلینان دا، هێزێن ئەمنی دەست ب سەر گۆژمەیەكێ مەزن یێ پارەی دا گرتبوو كو سەدان ملیار دینار و دەهان ملیۆن دۆلارێن نەختینە بوون و پشكەكا وان د بن ئەردی و د ناڤ باخچەیان دا هاتبوونە ڤەشارتن. ژ بلی وێ چەندێ، دەست ب سەر دەهان ڤێلا، ترۆمبێلێن گرانبها و رێژەیەكا مەزن یا زێری ژی دا هاتبوو داگرتن.
دەستەیا دەستپاكییا ئیراقێ د بەیاننامەیەكێ دا ل دۆر وێ ئۆپەراسیۆنێ راگەهاند، دەست ب رێكارێن توند كریە ل دۆر وان تۆمەتبارێن فەرمانا دەستەسەركرنێ بۆ دەركەفتی ب تۆمەتا تالانكرنا سامانێ گشتی.
دەستەیا ناڤبری دبێژیت: «رێكارێن مە ل گۆر یاسایێ نە و رایا گشتی دێ ل هەمی هووركارییان هێتە ئاگەهداركرن، ب رێكا هەماهەنگی و بزاڤێن هەڤپشك د ناڤبەرا هەرسێ دەستهەلاتێن دادوەری، بجهئینانێ و یاسادانانێ و بزاڤێن دەستەیا دەستپاكیێ، فەرمانێن دەستەسەركرنێ هاتینە بجهئینان».
ناڤێن دەستەسەركرییان:
موسەنا سامەرایی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا عەزم، پەرلەمانتار زیاد جەنابی ژ فراكسیۆنا هەڤپەیمانییا سەروەری ب سەرۆكاتییا سەرمەد خەمیس خەنجەر، پەرلەمانتار بەها نووری ژ فراكسیۆنا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانێ ب سەرۆكاتییا محەمەد شیاع سوودانی، پەرلەمانتار محەمەد كەربولی ژ فراكسیۆنا هەڤپەیمانییا عەزم یا سوننەیان ب سەرۆكاتییا موسەنا سامەرایی، پەرلەمانتار عالیە نوسەیف ژ فراكسیۆنا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانێ ب سەرۆكاتییا محەمەد شیاع سوودانی، پەرلەمانتار محەمەد جەمیل مەیاحی، سەرۆكێ فراكسیۆنا (واسیت) یا جڤاتا شیعەیان، پەرلەمانتار حەسەن خەفاجی ژ فراكسیۆنا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانێ ب سەرۆكاتییا محەمەد شیاع سوودانی، پەرلەمانتار عەبدولڕەحمان لوێزی ژ فراكسیۆنا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانێ ب سەرۆكاتییا محەمەد شیاع سوودانی، ئیبراهیم سومەیدەعی، شیرەتكارێ بەرێ یێ محەمەد شیاع سوودانی، عەلی مەعارج بەهادلی، بریكارێ وەزارەتا پەترۆلێ، پەرلەمانتار بوشرا قەیسی ژ فراكسیۆنا ئاڤەدانكرن و گەشەپێدانێ ب سەرۆكاتییا محەمەد شیاع سوودانی، محەمەد سەیهود، ئەندامێ بەری یێ جڤاتا نوونەران، پەرلەمانتار مزیەر كورەوی ژ فراكسیۆنا هەڤپەیمانییا سەروەری ب سەرۆكاتییا سەرمەد خەمیس خەنجەر، پەرلەمانتار هند عەباسی ژ فراكسیۆنا هەڤپەیمانییا عەزم یا سوننەیان ب سەرۆكاتییا موسەنا سامەرایی، پەرلەمانتار محەمەد فەرمان جبووری ژ فراكسیۆنا تەقەدوما سوننەیان ب سەرۆكاتییا محەمەد حەلبووسی.

بەرپرسێ لقێ نەهـ یێ پارتی دیموكراتی كوردستان دیاركر، قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ یێ دەستووری یە و چارەنڤیسێ وی ب تنێ د دەستێ خەلك و دەنگدەرێن كوردستانێ دایە و ل دووف مادەیێن دەستوورێ ئیراقێ (126 و 142) چو راستڤەكرن و گوهۆڕین بێی رازیبوونا گەلێ كوردستانێ ناهێنە كرن و د هەلبژارتنان دا پارتی دیموكراتی كوردستان هێزا ئێكێ بوو و ب تنێ ل دەڤەرا بەهدینان هندی هێزا دووێ یا هەرێمێ دەنگ ب دەست ڤە ئیناینە، لەوما رێككەفتن و هەڤپەیمانیێن نە سروشتی یێن ل بن گڤاشتنا زیندانێ نەشێن هەڤسەنگییا هێزێ بگوهۆڕن.
مەردان خدر، بەرپرسێ لقێ نەهـ یێ پارتی دیموكراتی كوردستان بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت: خەلكێ كوردستانێ بڕیاردایە د هەلبژارتنەكا پاقژ دا، و ل دۆڕیانەكا هەلبژارتنان دا كو ژ ئالیێ كۆمسیۆنا ئیراقێ سەرپەرشتی لێ هاتییە كرن، پارتی هێزا ئێكێ بوو و ژبەر وێ چەندێ ، ئەز دووپات دكەم كو گوهۆڕینا هێزێ و دەسهەلاتێ ب تنێ ب دەستێ خەلك و دەنگدەرێن هەرێما كوردستانێ دهێتە كرن و ئەو هەڤپەیمانییا هاتییە كرن ژی، هەڤپەیمانییەكا سروشتی نینە و ئەو پرۆپاگندێن بۆ دهێنە كرن كو ئەو خودانێن 39 كورسیێن پەرلەمانی نە، چو راستی بۆ نینن.
زێدەتر گۆت: ئەو ئاخفتنێن د كۆنگرەیێ رۆژنامەڤانی دا هاتینە كرن، دێ بۆ هەموویان هێنە هەلگرتن، هەر وەك چەوا گەلەك داخویانی و گۆتار ل دەمێ بانگەشەیا هەلبژارتنان مە بۆ هەلگرتن و ئەڤڕۆ راستییا وان بۆ خەلكێ كوردستانێ دیار بوو و دووپات دكەمە ڤە كو هەموو ئەو ئاخڤتن دێ د دەمەكێ نێزیك دا راستییا وان دیار بیت و ب مخابنی ڤە كو ب هندەك مروڤان دهێتە گوتن سەركردە، چونكو بازرگانەكێ فێلباز و سەختەچی چو جاران نابیتە سەركردەیێ مللەتەكی و ئەو ئاخڤتنێن ئەڤ جۆرە كەسە دكەن بۆ من تشتەكێ سەیر نینن، چونكو كەسەكێ چو كەد و وەستیان د رێكا مافێن ڤی مللەتی و دروستبوونا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ دا نەدیتبیت و ب شەڤ و رۆژەكێ ب رێكا فیل و سەختەكارییان ببیتە بازرگان، هەكە یێ ئازاد ژی بیت، ڤان جۆرە داخویانییان ب تەماما ئیرادەیا خۆ نادەت، بەلكو كۆنترۆلا وی د دەستێ كەسەكێ دی دایە.
مەردان خدر زێدەتر گۆت: دووپات دكەمە ڤە كو هەر هەڤپەیمانییەكا نە سروشتی نەشێت خزمەتا پرۆسەیا سیاسی یا ئەڤڕۆ یا هەرێما كوردستانێ بكەت و هەرێما كوردستانێ ئەڤڕۆ پێدڤی ب وێ چەندێ هەیە كو وەك پێنگاڤا ئێكێ، پەرلەمانێ كوردستانێ بهێتە كاراكردن و ب راستی ژی، ئەڤە بەرپرسیاریەتییەكا نەتەوەیی، نیشتمانی و ئەخلاقی یا هەموو هێزێن سیاسی یە بەرامبەر دەنگدەرێن خۆ، كو پەرلەمان ب ڤی رەنگی نەمینیت بەلكو بهێتە كاراكردن و پێدڤییە هەموو هێزێن سیاسی بكەڤنە د ناڤ دانوستاندنەكا رژد دا، دا كو كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ بهێتە پێكئینان، و دیسان رێز ل مافێن هەلبژارتنان بهێتە گرتن و هەر ئێك ل دووف مافێ خۆ یێ هەلبژارتنان پشكداریێ د پەرلەمان و كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا بكەت.
بەرپرسێ لقێ نەهـ یێ پارتی دیاركر: هەكە ژ ڕوویێ قانوونی ڤە بەرێ خۆ بدەینێ، ئەڤ كیانە، كیانەكێ دەستووری یە و دەستوورێ ئیراقا فیدڕال یێ سالا 2005ێ ژی د دوو ماددەیان دا (مادەیا 126 و مادەیا 142) دیار كرییە كا چەوا ئەڤ دەستوورە دهێتە راستڤەكرن و د هەر دوو ماددەیان دا، دیسان پێدڤی ب ڤەگەڕیانێ بۆ خەلكێ كوردستانێ هەیە كو ئەو بڕیارێ ل سەر چارەنڤیسێ قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ بدەن.
ل دووماهییێ گۆت: ل دووف مادەیا 126ێ یێ دەستوورێ ئیراقێ، هەر راستڤەكرنەك دێ پێدڤی ب رازیبوونا پەرلەمانی و پترییا خەلكێ هەرێما كوردستانێ هەبیت و ل دووڤ مادەیا 142ێ ژی، هەكە سێ پارێزگەهـ وێ راستڤەكرنێ قەبول نەكەن، ئەو راستڤەكرن ناكەڤیتە د واری بجهئینانێ دا. ژبەر هندێ، چارەنڤیسێ قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ ب تنێ د دەستێ خەلكێ هەرێما كوردستانێ دایە.

ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ هووركاریێن نوو ل دۆر هەوا دەستەسەركرنا گەندەلكاران ئاشكرا دكەت و راگەهاند، زێدەتری ئێك ملیار دۆلار ژ مالێن بەرپرسان دەست ب سەر دا هاتییە گرتن، د هەمان دەم دا فەرمانێن دەستەسەركرنێ بۆ دەهان سەركردە و پەرلەمانتاران ژی دەركەفتینە.ئەندامەكێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ هووركاریێن نوو ل دۆر هەوا دەستەسەركرنا گەندەلكاران ئاشكرا دكەت و راگەهاند، زێدەتری ئێك ملیار دۆلار ژ مالێن بەرپرسان دەست ب سەر دا هاتییە گرتن، د هەمان دەم دا فەرمانێن دەستەسەركرنێ بۆ دەهان سەركردە و پەرلەمانتاران ژی دەركەفتینە.شێروان دووبەردانی، ئەندامێ جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژ فراكسیۆنا پارتی  پێزانینێن نوو ل دۆر پرۆسەیا دەستەسەركرنا بەرپرسێن ئیراقێ ب تۆمەتا گەندەلیێ ئاشكرا كرن.شێروان دووبەردانی راگەهاند، ل سەر بنەمایێ دانپێدانێن  عەدنان جومەیلی، لیستەك هاتییە ئامادەكرن كو زێدەتری 120 كەسان بخۆ ڤەدگریت. د ناڤ لیستێ دا نێزیكی 12 ئەندامێن خولا نوكە و یا بۆری یێن جڤاتا نوونەرانە ل گەل هەژمارەكا سەركردە و بەرپرسێن پلەبلند.دیاركر ژی پرۆسەیا دەستەسەركرنێ چەند پارێزگەهەك ڤەگرتینە و هەتا نوكە زێدەتری 20 كەسان هاتینە دەستەسەركرن كو دو كەس ل هەولێرێ هاتینەدەستەسەركرن و زۆرترین رێژەیا دەستەسەركرنان ل ناڤچەیا كەسك ل بەغدا بوویە، لێ پشكەك ژ داخازكرییان ل مالێن خۆ نەبوون و رەڤینە.شێروان دووبەردانی هۆشداری دا ل دۆر سیاسیكرنا ڤێ دۆسیێ و گۆت، ترس هەیە ئەڤ بابەتە ببیتە پرسەكا سیاسی، لێ هەكە هەو بەردەوام بیت و نەهێتە سیاسیكرن، دێ گەلێ ئیراقێ دلخۆش كەت.هەروەسا رۆناهی ئێخستە سەر قەبارەیا گەندەلیان و ئاشكرا كر، بتنێ د رۆژەكێ دا زێدەتری ئێك ملیار دۆلار ل مالێن وان بەرپرس و سەركردەیان دەست ب سەر دا هاتییە گرتن.دووبەردانی دوپاتی ل وێ چەندێ كر، رەوشا كارگێری و دارایێ یا ئیراقێ گەلەك خرابە و ب ڤێ قەبارەیا مەزن یا گەندەلیێ، فرۆتنا پەترۆلێ و كاركرن چو مفایەكێ بۆ وەلات نابیت.

سەرۆك مەسعود بارزانی ل پیرمام پێشوازی ل ئیلبروس كوتراشیڤ، بالیۆزێ رووسیا ل ئیراقێ كر.
د وێ دیدارێ دا كو ماكسیم رۆبین، قونسلێ گشتیێ رووسیا ل هەولێرێ ژی بەرهەڤ بووی، بارودۆخێ سیاسی و دووماهی پێشهاتێن دەڤەرێ هاتنە باسكرن. بالیۆزێ رووسیا ل ئیراقێ هەلوەست و دان ب خۆداگرتنا سەركردایەتییا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ بلند هەلسەنگاند بەرامبەر شەڕ و گرژیێن ڤێ دووماهیێ یێن دەڤەرێ.
هەر د وێ دیدارێ دا، رۆناهی هاتە ئێخستن ل سەر بارودۆخێ سووریێ، هەروەسا پەیوەندیێن د ناڤبەرا حوكمەتا هەرێمێ و حوكمەتا نوو یا ئیراقا فیدڕال و پرۆسەیا سیاسی یا هەرێما كوردستانێ، هەروەسا دوپاتی ل سەر پێشئێخستنا پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و رووسیا دا هاتە كرن.

سەرۆك مەسعود بارزانی ل پیرمام پێشوازی ل شاندەكێ گرۆپێ دۆستایەتییا كەنەدی و كوردی ل پەرلەمانێ كەنەدا كر، كو پێكهاتبوو ژ زیاد عەبدوللەتیف ئەندامێ پەرلەمانێ كەنەدا و ئەحمەد حسێن ئەندامێ پەرلەمانێ كەنەدا و وەزیرێ بەرێ یێ گەشەپێدانا نێڤدەولەتی یا حوكمەتا كەنەدا.
د دیدارێ دا، شاندێ مێهڤان، ژ بلی دەربڕینا خۆشحالیا خۆ بۆ دیدارێ ل گەل سەرۆك بارزانی، تەكز ل سەر رەوایەتییا دۆزا گەلێ كوردستانێ كرن و پێزانینێن خۆ بۆ خەبات و قوربانیدانا گەلێ كوردستانێ و قەهرەمانییا پێشمەرگەی د شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعشێ دا هەبوون. هەروەسا كورتییەك ل دۆر كار و چالاكیێن گرۆپێ دۆستایەتییا كەنەدی و كوردی ل پەرلەمانێ كەنەدا و هەماهەنگییا وان ل گەل فیدراسیۆنا رەڤەندا كوردی و رۆلێ وێ فیدراسیۆنێ د پشتەڤانییا دۆزا گەلێ كوردستانێ دا بەرچاڤكر. هەروەسا داخوازییا وێ چەندێ كرن دۆستایەتی و پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و كەنەدایێ دا د بوارێ ئابۆری و تەكنەلۆژیێ دا بهێنە بەرفرەهكرن.
هەر د وێ دیدارێ دا، سەرۆك بارزانی سوپاسییا پشتەڤانی و هاریكاریێن گەل و حوكمەتا كەنەدا كرن كو د قۆناغێن جوداجودا دا و ب تایبەتی د شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعشێ دا، پالدەرێ گەلێ كوردستانێ و پێشمەرگەی بووینە. سەرۆك بارزانی پشتەڤانییا خۆ بۆ بهێزكرنا دۆستایەتی و پەیوەندیێن د ناڤبەرا گەلێ كوردستانێ و گەلێ كەنەدایێ دا تەكز كر و د وێ بوارێ دا بەرچاڤرۆهنییا پێدڤی ئێخستە بەرچاڤ.

مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل ئیلبروس كوتراشیڤ، بالیۆزێ رووسیا ل ئیراقێ كر.
ل گۆرەی بەیاننامەیەكا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، ‹›د وێ دیدارێ دا كو ماكسیم روبین، قونسلێ گشتیێ رووسیا ل هەرێما كوردستانێ بەرهەڤ بووی، هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر پێشڤەبرنا پەیوەندیێن هەرێما كوردستانێ و رووسیا كر».
بالیۆزێ رووسیا ئاماژە ب وێ چەندێ دا كو ‹›هەرێما كوردستانێ پێگەهەكێ تایبەت ل دەڤ حوكمەت و سەركردایەتییا رووسیا هەیە و خواستا وەلاتێ خۆ بۆ پێشڤەبرنا پەیوەندییان ل گەل هەرێما كوردستانێ دیار كر».
دووماهی پێشهات و گۆڕانكاریێن بارودۆخێ گشتی یێ ئیراقێ و دەڤەرێ، پشكەكا دی یا گەنگەشەیان بوو.

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

شیرەتكارێ سەربازی یێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دیاركر، گۆهۆڕین د هەلوەستێ بەغدایێ دا بەرامبەر هێزێن پێشمەرگەی دروست بوویە، ب شێوەیەكی كو نێرینا حوكمەتا فیدرال ب رێژەیا 180 پلەیان گۆهۆڕین ب سەردا هاتییە و ژ ئالییەكێ دی ڤە رەفتارێن ئابۆری یێن بەغدایێ بەرامبەر شایستەیێن دارایی و بەرهەمێ جۆتیارێن هەرێمێ ب توند و جوداهیكار هەژمارت و گۆت هێزا پێشمەرگەی هێزەكا دەستووری یە و نەبوویە گەف بۆ چ ئالییەكی.
بابەكر زێباری، شیرەتكارێ سەربازی یێ سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت: بەرپرسێن بەغدایێ گەهشتینە وێ باوەری و نێرینێ كو پێشمەرگە دەزگەهەكێ ئەمنی و پاراستنێ یە و ل بن سێبەرا دەستوورێ فیدرالی یە و پێشمەرگە وەك زێڕەڤانەكێ فەرمی یێ هەرێمێ كار دكەت و چوجاران نەبوویە گەف بۆ سەر ناڤخۆیا ئیراقێ و نە ژی بۆ دەوروبەران، چونكی ئەركێ وی یێ سەرەكی و بنەڕەتی تنێ پاراستنا ئارامییا دەڤەرێ یە.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنا خۆ دا، زێباری رۆناهی ئێخستە سەر كێشەیێن ئابۆری و دارایی د ناڤبەرا هەولێر و بەغدایێ دا و گۆت: حوكمەتا بەغدا رەفتارەكا توند ل گەل هەرێمێ دكەت، مووچە و شایستەیێن هەرێمێ ناهنێریت و رێگریێ ل كارگەهێن هەرێمێ دگریت و هەڤكارییا وان ناكەت و د وەرگرتنا گەنمی و بەرهەمێن چاندنێ یێن هەرێمێ دا، جوداهییەكا مەزن د ناڤبەرا پارێزگەهێن ئیراقێ و یێن هەرێما كوردستانێ دا دهێتە كرن و بەغدا د دابەشكرنا داهاتی دا ژی ب جوداهی سەرەدەریێ دكەت و ب تەمامی هەڤكارییا دارایی یا وان گرۆپان دكەت یێن كو ژ یاسایێ دەرچووین، بەلێ بەرۆڤاژی، ئاستەنگان دئێخیتە پێشبەری ماف و شایستەیێن دستووری یێن هەرێما كوردستانێ.
شیرەتكارێ سەربازی یێ سەرۆكێ هەرێمێ گەشبینییا خۆ دیار كر و گۆت: ئەڤ كەسێن نوو یێن هاتینە سەر كار، هیڤیدارین ببنە ئەگەرێ دروستبوونا گۆهۆڕینێن ئەرێنی د پەیوەندیان دا، چونكی د دیتنا مە دا ئەڤە كەسێن هەڤسۆز و بەرسڤدەرن بۆ چارەسەركرنا كێشەیان.

وەزیرێ گەهاندنێ و سكرتێرێ گشتی یێ هەڤپەیمانییا مەسیحی ل هەرێما كوردستانێ، د كۆمبوونا كۆمەلا پەرلەمانییا نێڤدەولەتی یا ئۆرسۆدۆكسان ل فینلاندا دا راگەهاند: «هەرێما كوردستانێ ب سیاسەتێن خۆ یێن حەكیمانە، ئەزموونەكا بێوێنە و دەستەبەركەرەكا راستەقینەیە بۆ پاراستن و مانەڤەیا مەسیحییان ل رۆژهەلاتا ناڤین.»
ئانۆ جەوهەر عەبدۆكا د پەیڤەكێ دا ل هێلسینكی پایتەختێ فینلاندا كو نوونەرێن 26 وەلاتان تێدا بەرهەڤ بوون، باسێ رەوشا مەسیحییان ل رۆژهەلاتا ناڤین كر و دوپات كر كو كوردستان نموونەیا هەرە بلند یا خۆراگریێ یە. ناڤبری ئاماژە ب رۆلێ دیرۆكی یێ سەرۆك مەسعود بارزانی كر، كو مەسیحی وەك هەڤپشكێن نیشتمانی دیتینە، نە وەك مێهڤان.
عەبدۆكا گوتنا سەرۆك بارزانی یا كو گۆتی «یان پێكڤە دژین و پێكڤە شەڕی دكەین، یان پێكڤە دمرین» ب بیرئینا وەك ژێدەرێ باوەرییا خێزانێن مەسیحی. هەروەسا دیتنا سەرۆكێ حوكمەتا هەرێمێ مەسرور بارزانی بلند هەلسەنگاند ، كو ب رێكا پشتەڤانییا كەنیسەیان، قوتابخانەیێن ب زمانێ سریانی و پڕۆژەیێن ئاكنجیبوونێ، دڤێت ژیانا مەسیحییان ل سەر ئاخا وان یا باب و باپیران بهێزتر بكەت.
وەزیرێ گەهاندنێ، عەنكاوە وەك نموونەیا زیندی یا پێكڤەژیانێ ئینا و دیار كر: «عەنكاوەیا سالا 1991 كو تنێ دوو كەنیسە تێدا هەبوون، ئەڤرۆ ب پشتەڤانییا حوكمەتا هەرێمێ بوویە خودانا 17 كەنیسەیان ل گەل زانكۆ و نەخۆشخانە و قوتابخانەیان.» ل دوماهیێ، عەبدۆكا دوپات كر كو پاشەڕۆژا مەسیحییان دڤێت ل سەر بنەمایێ وەلاتیبوونا وەكهەڤ بیت.

رێبەر ئەحمەد، وەزیرێ ناڤخۆ یێ هەرێما كوردستانێ، د پەیڤەكێ دا ب هەلكەفتا رۆژا جیهانییا پەنابەران ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو د ڤی رۆژی دا، تنێ وەك هەژمار ل ئاوارەیان نانێڕن، بەلكۆ رێزێ ل گیانێ مرۆڤی و ئازایەتییا وان ملیۆن كەسان دگرن یێن ژ بەر ستەم و تیرۆرێ مالێن خۆ بجهـ هێلاین.
ناڤبری راگەهاند: «ب درێژاهییا چەندین سالان، هەرێما كوردستانێ بوویە پەناگەهەكا جوگرافی یا ئارام و جهەكێ شكۆمەند بۆ هەموو وان كەسێن یێن ژ ستەمێ رەڤین».
وەزیرێ ناڤخۆ ئاشكرا كر، هەرێما كوردستانێ پتر ژ دو ملیۆن و 500 هزار ئاوارە و پەنابەر حەواندبوون، ئەڤ كارە د بن سەرپەرشتییا مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ و نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دا هاتییە ئەنجامدان، یێن كو هەموو دەزگەه و شیانێن خۆ تەرخانكرین دا چ پەنابەرەك بێ هیڤی نەبیت.
رێبەر ئەحمەد باس ل وێ چەندێ ژی كر، هەرێما كوردستانێ سەرەڕای هەموو ئاستەنگان، نها نێزیكی ملیۆن ئاوارەیان د حەوینیت، ئەڤە د دەمەكێ دایە كو هەڤكارییا نێڤدەولەتی كێم بوویە، لەورا گڤاشتنەكا مەزن كەفتییە سەر كەرتێن پەروەردەیێ و ساخلەمیێ.
هەروەسا ئاماژە ب وێ چەندێ كر كو ژ سالا 2023 ڤە سیستەمەكێ تۆماركرنا هەمەلایەنە بۆ ئاوارەیان ب كار دئینن كو ل دووڤ ستانداردێن نێڤدەولەتی یە، گۆت ژی: حوكمەتا هەرێما كوردستانێ هەموو ب ساناهیئێخستنا كاران بۆ ئاوارەیان كرینە ژ بۆ ب لەز گەهشتن ب پێدڤیێن سەرەكی، د هەمان دەم دا رۆلێ «دەزگەهێ خێرخوازی یێ بارزانی» د هەڤكاریكرنا ئاوارەیان د ناڤ كەمپان دا، بلند هەلسەنگاند.
رێبەر ئەحمەد داخواز ژ حوكمەتا نوو یا ئیراقێ كر كو پێگیری سۆزێن خۆ بیت و بودجەیا پێدڤی بۆ چارەسەركرنا ئاریشەیێن ئاوارەیان تەرخان بكەت. هەروەسا داخواز ژ جڤاكێ نێڤدەولەتی و نەتەوەیێن ئێكگرتی كر كو ئاستێ هەڤكاریێن خو كێم نەكەن، بەلكۆ وەبەرهێنانێ د بهێزكرنا شیانێن بەرگرییا ئاوارەیان دا بكەن، ژ بەر كو ئەركێ مرۆڤایەتی دڤێت هەڤپشك بیت و تنێ ل سەر ملێن جڤاكێ حواندنێ دكەت نەبیت.
د پشكەكا دی یا ئاخڤتنا خو دا، وەزیرێ ناڤخۆ سەرنج ئێخستە سەر كارەساتا شنگالێ و راگەهاند: «پشتی چەندین سالان ل سەر جینوسایدا ئێزدییان، هێشتا رێككەفتنا شنگالێ نەهاتیە بجهئینان». دوپاتی ل وێ چەندێ ژی كر كو دڤێت ئاوارە ب رێزڤە ڤەگەرن بۆ سەر مال و حالێن خۆ و بۆ ڤێ مەرەمێ ژی دڤێت ئاسایش و ئاڤەدانكرن بۆ دەڤەرێن وان دابین ببیت.
رێبەر ئەحمەد دوپات كر كو دەرگەهێن هەرێما كوردستانێ د ڤەكری دمینن بۆ هەموو وان یێن ل دووڤ ئارامی و سەلامەتیێ دگەڕهن و حوكمەتا هەرێمێ د سەر ڤی پەیامێ مرۆڤایەتی یا خو دا دێ بەردەوام دبیت.