NO IORG
Authors Posts by naci bedel

naci bedel

15011 POSTS 0 COMMENTS

42

په‌یڤدارێ وەزارەتا چاندنێ و ژێدەرێن ئاڤێ ل هەرێما کوردستانێ دیار كر، مه‌ داخواز ژ وەزارەتا چاندنا ئیراقێ کرییە هه‌ڤشێوێ پارێزگه‌هێن دیتر یێن عێراقێ، هەموو گەنمێ جۆتیارێن هەرێما کوردستانێ وەربگرن.
هیوا عەلی، زێده‌تر گۆت، بڕیارە ل ڤان نێزیکان شانده‌كێ وەزارەتێ سەره‌دانا بەغدا بکه‌ت و ل گەل وەزارەتا چاندنا ئیراقێ کۆم ببیت و ده‌ربارەیی گەنمێ ئه‌ڤ ساله‌ یێ جۆتیاران باخڤن و هه‌تا نوكه‌ مه‌ ل گەل وەزارەتا چاندنا ئیراقێ رێککەفتنا دووماهییێ ده‌ربارەیی رێژا گەنمێ وەرگرتی یێ جۆتیارێن هەرێما کوردستانێ نەکرییە.
ناڤهات گۆت ژی، ئەڤ ساله جۆتیاران‌ دو ملیۆن و 900 هزار دۆنه‌مێن ئه‌ردی كرینه‌ گه‌نم و ئه‌م پێشبینی دکەین بەرهەمی گەنمی پتر بیت ژ دو ملیۆن و نیڤ ته‌نێن گه‌نمی” پار وەزارەتا بازرگانییا ئیراقی نێزیکی 5 ملیۆن و 200 هزار ته‌نێن گەنمی ژ جۆتیاران وەرگرتن، کو 500 هزار ته‌نێن گەنمی یێن جۆتیارێن هەرێما کوردستانێ بوون” ئه‌ڤ ساله‌ مه‌ ژی داخواز كرییه‌ هەموو گەنمێن جۆتیارێن مه‌ بهێته‌ وەرگرتن” یان ژی زۆرترین گەنمێ جۆتیاران وەربگرن.”

24

رێڤەبەریا گشتی یا گەشتوگوزارا دهۆکێ ب هەماهەنگی دگەل خوارنگەها نەملیە یا کو دکەڤیتە چیاێ زاوا (100) دەلیڤێن کاری رادگەهینیت ، هەر کەسەکی بڤێت بلا CV یێ خو بو رێڤەبەریا گشتی یا گەشتوگوزارا دهوکێ ھەتا (30 / 4) پێشکێش بکەت.

54

ئەمیر ئەترووشی:

پرۆسا تۆماركرنا مووچەخۆر و فەرمانبەران ل «هژمارا من» كۆ سیستەمەكێ پارەدانا دیجیتالییە، بەردەوامە و تۆماركرنا فەرمانبەران گەهشتیە ٢٦٠ هزار كەسان و ١٥٣ هزار كارت ژی دانە وان كەسان یێن كۆ خۆ تۆماركرین.

هەتا دووماهیا سالا ٢٠٢٤، نێزیكێ ١٠٠٠ ئامیرێن پارەدار ATM ل هەمی پارێزگەهـ، قەزا و ناحیێن كوردستانێ دهێنە جێگیر كرن، بۆ وێ ئێكێ دەستێ مووچەخۆران ب ساناهیترین شێوە بگەهیتە مووچەیێن وان.
هژمارا بانكێن پشكداربوو یێن پرۆژەی بەردەوام د زێدەبوونێدانە هەتا نوكە هەر ئێك ژ (BBAC – NBI – RT – Cihan – IIB) پشكدارن و هەمی ژی ژ لایێ بانكا ناڤەندی دان پێ هاتیە دان و پشكداری كرنا وان هاتیە پەسەند كرن. بۆ دەمێ سالەكێیە وەك دەستپێكا تاقیكاری (ئەزموونی)، فەرمانبەرێن نەخۆشخانا ژ دایكبوونا هەولێرێ مووچەیێن خۆ برێكا «هژمارا من» وەرگرتیە.
ل دووماهیكا سالا بوری، هەر ئێك ژ كۆلێژێن ئاداب، چاندن و زانست ل زانكۆیا سەلاحەدین، مووچەیێن خۆ برێكا «هژمارا من» وەرگرتیە.
پشكەك ژ خزمەتگوزاریێن پرۆژەی پێكهاتیە ژ: دەستراگەهشتن ب سەدان ئامیرێن پارەدار ATM و راكێشانا هەمی پارێن بكارهێنەری ب ئێكجار و خۆرایی. ئامیر ب شێوێ ٢٤ دەمژمێران بەردەستن بۆ بكارئینان و فەرمانبەران، هەر دەمەكێ بڤێت ب حەزا خۆ دشێت پارێ خۆ رابكێشیت. دەستراگەهشتن ب قەر (پێشینەیا) جۆراوجۆر یا بانكی. بكارئینانا كارتا بانكی بۆ كرینا ئۆنڵاین و ئامیرێن كارتخوێن بەرنیاس ب PoS. ڤەگوهاستنا پارەی ب شێوەكێ پاراستی و سلامەت بۆ ناڤخۆ و دەرڤەی ولاتی. دەستراگەهشتن ب ئەپلیكەیشنا مۆبایلا بانكی بۆ هندێ دا بەردەوام تە ئاگەهدار بكەت ژ لڤینا ناڤ هژمارا خۆ و ب دەستگەهشتنا ئاگەهناما مۆبایلێ ل دەمێ هاتنا مووچەی.

18

لەزگین جوقی

12 كۆمەلگەهـ و پتر ژ 80 گۆندێن سەر ب شنگال و بەعاج ڤە، هەر ژ سالا 1975ێ هەتا نوكە ل سەر ناڤێ خەلكێ شنگالێ نەهاتینە تاپۆكرن، ب تایبەتی ژی ل سەر ناڤێن ئێزدیان خانی نە دهاتنە تاپۆكرن، ئێزدی خەلكێ رەسەن یێ شنگالێ نە و حكومەتێن ئیراقێ‌ ب مەرەما گوهۆرینا دیموگرافیا شنگال و تەعریبێ خانی ل سەر ناڤێ ئێزدیان تاپۆنەكرینە».

باپیر خدر حەجی، سەرۆكێ باژێرڤانیا شنگال بۆ ئەڤرۆ دیار كر، بریار هاتیە دان هەموو دەڤەرێن ئێزدیان ل شنگال ل سەر ناڤێ خەلكێ ئێزدی بهێنە تاپۆكرن، ب تایبەتی ژی خانی ل شنگال نە تاپوكرینە و دێ هەمی ل سەر ناڤێ خودانان هێنە تاپۆكرن».
ئاشكرا كر، هژمارەكا مەزن خانی ل شنگال هەنە، هێشتا نەهاتینە تاپۆكرن، ب مەرەما تەعریبێ‌ و گوهۆرینا دیموگرافیا شنگال خانی ل سەر ناڤێ ئێزدیان نەدهاتنە تاپۆكرن ژلایێ حكومەتێن ئیراقێ‌ ڤە، ئەڤ ئاریشە گەلەك یا كەڤنە و هەتا 12 كۆمەلگەهێن ئاكنجیبوونێ ل شنگال هەنە و هەمی نە د تاپۆكرینە، نوكە پارێزگارێ نەینەوا بریار دایە هەموو خانیان بۆ خەلكی تاپۆ بكەن».
باپیر خدر حەجی گۆت: نە تاپۆكرنا خانیان ل شنگال بوویە ئاریشە بۆ وەلاتیان، ژبەر كو خەلك نەشێن كرین و فرۆتنی ب خانیێن خۆ بكەن، گەلەك ئاریشە بۆ خەلكی ژ بەر نەتاپۆكرنا خانیان چێبووینە، ئەم هیڤیدارێن هەموو خانی ل سەر ناڤێ خەلكێ شنگال بهێنە تاپۆكرن».
عەبدولقادر دەخیل پارێزگارێ نەینەوا ڕاگەهاند، ل سنورێ قەزا شنگالێ چ ئەرد ب ناڤێ خەلكێ شنگال نەهاتینە تاپۆكرن، نوكە ئەم شیان ئێكەم سەنەدێ ب ناڤێ هاوڵاتییەكی ئێزدی دروست بكەین دەست ب تاپۆكرنا خانیان ل شنگال هاتە كرن».

29

دیندار زێباری، ڕاسپاردێ نێڤدەولەتی ل حكوومەتا هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب وێ یەكێ‌ كر، نوكە ل هەرێما كوردستانێ چار هزار و ٣٢٣ كەس دناڤ گرتیگەهاندانە كۆ ١٢٢٣ كەس هاتنە حوكمدان، د سالا ٢٠٢٣ێ‌ دا ل هەولێر و دهۆك دوو هزار و ٢٨٢ كەس، ل سلێمانی و گەرمیان و هەڵەبجە و ڕاپەرین هزار و هەشت كەس هاتنە گرتن.
زەلال ژی كر، حكوومەتا هەرێما كوردستانێ د هەماهەنگییا دگەل ئیراق و وەڵاتێن دراوسێ، بۆ ل هەڤگۆهڕینا ماددێن هۆشبەر بەردەوامە، ١٤٧ ڕاپۆرتێن هەڤبەش هاتنە ل هەڤگوهۆڕین بۆ ڕێگریكرن ژ بازرگانێن ماددێن بێ هۆشكەر.
حكوومەتا هەرێما كوردستانێ رۆشنبیرییا دژە ماددێن هۆشبەر بەرهەڤ كرینە، زێباری گۆت: «دێ ئێخینە ناڤ پرۆگرامێ پەروەردێدا.»
دیندار زێباری دیار كر، سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ، چاڤدێرییا تمام یا پرۆسێ دكەت، هەمی لایەنێن یاسایی و ساخلەمی و ڕۆشنبیری رێنمایێن پێدڤی داینە لایەنێن پەیوەندیدار.
رێكخەرێ راسپاردێن نێڤدەولەتی گۆت: «بزاڤ بۆ نەهێلانا مەترسییا ماددێن بێهۆشكەر و دامەزراندنا بنگەهێن شیاندنا تووشبوویێن ماددێن هۆشبەر بەردەوامن.»
د پێنگاڤا ئێكێدا، بازرگان و بكارهێنەر هاتنە جوداكرن، ژبەركۆ د زیندانا كریار، فرۆشیار و بازرگان هەنە، كۆ زۆربەیا مادان ژی ل وان دەڤەرێن سنووریێن بەرفرەهـ دهێنە كوردستان و عێراقێ كۆ چەكدارێن جۆراوجۆر تێدانە. هیچ ئامارەك ل بەردەست نینە، ژبەركۆ رێژا كۆژمێ ماددێن دەستەسەركری زۆرە.

41

تیما تەپا پێی یا یانەیا ئاكرێ‌ بۆ جارا ئێكێ‌ د دیرۆكا خوە دا ناسناڤێ‌ خولا پلا نایابا كوردستانێ‌ ب دەستڤە ئینا سەرباری وەكهەڤییا خوە دگەل خودانێن ئەردی یانەیا چوارقۆرنە بێ‌ گۆل، ژلایێ‌ خوەڤە دهۆك پاشڤە چوو پلا ئێك سەرباری سەركەفتنا وێ‌، د یاریێن واندا ئەوا دوهی ژ چارچووڤەیێ‌ گەڕا 30ێ‌ و دووماهییا خولێ‌ هاتیە كرن و پەردە ل سەر وەرزێ‌ 2023- 2024 یێ‌ خولا نایابا كوردستانێ‌ هاتە دانان.
تیما یانەیا ئاكرێ‌ خەونا خوە یا 17 سالان كو دبیتە دەستپێكا خولێ‌ بۆ وەرزێ‌ ئەڤ سالە بجهـ ئینا و شیا ب كۆمكرنا 49 خالان سەرێ‌ لیستا خولێ‌ بهێت ژ 13 سەركەفتن، 10 وەكهەڤییان و ب گەهیتە ئارمانجا خوە یا ناسناڤێ‌ ئێكێ‌ د دیرۆكا خوە دا.
ژلایەكێ‌ دیڤە تیما یانەیا دهۆك ب فەرمی پاشڤە چوو پلا ئێك سەرباری سەركەفتنا وێ‌ ل سەر هندرین ب گۆلەكێ‌ بێ‌ بەرانبەر، لێ‌ ئەڤ سەركەفتنە تێرا هندێ‌ نە كر كو خوە ژ رێزا بەری دووماهیێ‌ پارێزیت پشتی ئەو یانەیێن بەری وێ‌ خوە قۆرتالكرین و سەركەفتن ئیناین كو دبیتە جارا سێ‌ د دیرۆكا دهۆكێ‌ دا پاشڤە دچیتە پلا ئێك.
ل دۆر ڤێ‌ دەستكەفتێ‌ دیرۆكی هۆزەڤان زاهد ئەندامێ‌ كارگێری و سەرپەرشتێ‌ تیما یانەیا ئاگرێ‌ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: سۆپاس بۆ خودێ‌ پشتی ئەوان چەند سالێن مە زەحمەت و پلان دانایین ئەڤرۆ ئەم گەهشتینە ناسناڤێ‌ كوردستانێ‌، ئەڤچەندە ب كارەكێ‌ كۆم هات بەرپرسێن دەڤەرا ئاكرێ‌، كارگێرییا یانێ‌، كادرێ‌ راهێنانێ‌ و یاریزان و زێدەتر جەماوەرێ‌ دلسۆز یێ‌ یانەیێ‌ كو رۆلەكێ‌ مەزن هەمیان هەبووینە، ئەڤرۆ ئاكرێ‌ ب خەونا خوە شادبیت و ببیتە قارەمانا كوردستانێ‌.
ئەنجامێن یاریێن دی بڤی رەنگی بوون، یارییا زاخۆ دگەل دەربەندیخان ب دووماهی نەهات، سەیدسادق 4-2 رانیە، شێروانە 0-0 پێشمەرگەیا هەولێر، ئارارات 4-3 هەولێر، شەقلاوە 3-2 سۆران، سیروانی نوو 0-1 برایەتی.
پشتی ب دووماهی هاتنا گەڕا 30ێ‌ و وەرزێ‌ 2023-2024ێ‌ هەلوەستێ‌ دووماهیێ‌ یێ‌ خولا پلا نایاب بڤی رەنگی بوو.
1- ئاكرێ‌ 50 خال.
2- پێشمەرگەیا هەولێر 49 خال.
3- شێروانە 48 خال.
4- زاخۆ 42 خال.
5- رانیە 41 خال.
6- سیروانی نوو 41 خال.
7- سەیدسادق 39 خال.
8- چوارقۆرنە 38 خال.
9- دەربەندیخان 37 خال.
10- هەولێر 37 خال.
11- هندرین 37 خال.
12- برایەتی 36 خال.
13- ئارارات 36 خال.
14- شەقلاوە 36 خال.
15- دهۆك 36 خال.
16- سۆران 30 خال.

35

شاهۆ فەرید:

تیما یانەیا دهۆك ل یاریگەها خوە بێ بەرهەڤبوونا پشتەڤانان دگەل مێڤانا خوە یانەیا كەرخ بێ‌ گۆل وەكهەڤبوون و زاخۆ بەردەوامە ل سەر پاراستنا رێزا سێیێ‌، د چارچووڤەیێ‌ هەڤڕكیێن گەڕا 22ێ‌ یا خولا ستێرێن ئیراقێ‌ هاتیە كرن.
دهۆكێ‌ ئاستێ‌ چاڤەڕێ‌ كری نیشان نەدا
تیما یانەپا دهۆك بێ‌ حازربوونا جەماوەرێ‌ خوە دو خالێن گرنگ ژ دەستدان و دماوەیێ‌ هەردو نیڤان دا ئەوا ئاستێ‌ چاڤەڕێ‌ كر یێ‌ یاریزانان نە هاتە نیشان دان، هەرچەندە یاریزانێن دهۆكێ‌ هندەم بزاڤێن كێم بۆ سەر گۆلا كەرخێ‌ هەبوون و چەند دەلیڤەكێن گۆلكرنێ‌ ژی هەبوون لێ‌ مفا ژێ‌ نە هاتە وەرگرتن، د نیڤا دویێ‌ دا یاریزانێن كەرخ گڤاشتنەكا دەمكی ئێخستە ل سەر تیما دهۆكێ‌ و هێرشێن مەترسی هەبوون، د بەرانبەردا پشتی ئەحمەد خەلەف راهێنەرێ‌ دهۆكێ‌ چەند گوهۆڕین كرین كو بۆ ئەگەڕی لڤینەك بكەیڤتە ل سەر ئاستێ‌ تیمێ‌ لێ‌ دەرئەنجام دووماهی و گۆل نە بوون، تا فیركا دادڤانی ب وەكهەڤییا یاریێ‌ بێ‌ گۆل كو دبیتە تاما خوسارەتیێ‌ بۆ تیما دهۆكێ‌.
زاخۆ رێزبەندییا سێیێ‌ پارست
ژلایێ‌ خوە تیما یانەیا زاخۆ بەردەوامی دا پاراستنا رێزبەندییا سێیێ‌ پشتی شیایی ب سەركەفتنەكا گرنگ ژ باژێرێ‌ سلێمانیێ‌ ڤەگەڕیت ب دو گۆلان بێ‌ بەرانبەر دگەل خودانێن ئەردی یانەیا نەورۆز سەركەڤیت، هەردو گۆلێن كوڕێن خابووری ژلایێ‌ یاریزانان ئەمجەد عتوان وپیشەكار فرانك سێدرێك تۆماركرن، بڤی ئەنجامێ‌ تیما زاخۆ ب 37 خالان جهێ‌ خوە ل رێزا سێیێ‌ پاراست ب جوداهییا گۆلان ژ یانەیا زەورا ئەوا ل رێزا چارێ‌ دهێت و یانەیا شورتە ب 48 خالان سەرێ‌ لیستا خولێ‌ دهێت.

24

شاهۆ فەرید:

چاڤەرێ دهێتە كرن ئەڤرۆ و سوباهی چار یاری ژ قۆناغا چارێك دووماهییا قارەمانییا یانەیێن ئۆرۆپا قارەمانیێن خولا چامپیونز لیگ دەربازبوون بەر ب قۆناغا پێش دووماهیكێ دیاربن ئەوا دێ‌ ل دەمژمێر 10 شەڤ هێنە ئەنجامدان.
بەرشلونا – پاریس سانجێرمان
ئەڤ شەڤە یانەیا بەرشەلونا یا ئیسپانی د ناڤا یاریگەها خوە كامب نوو دێ‌ مێڤانداریا یانەیا پاریس سانجێرمان یا فرەنسی كەت، پشتی بەرشەلۆنا ب سێ‌ گۆلان بەرانبەر دو گۆلان سەركەفتنا یاریا چوویی ئینایی پێنگاڤەكا باش هاڤێتیە و هەر ئەنجامێ هەبیت لێ دڤێت دو گۆلا زێدەتر ل سەر نەهێن دا دەربازبیت، ژلایێ دوڤە پاریس سانجێرمان دڤێت وێ خەونا هندە سالە بۆ ب دەستڤەئینا ناسناڤی دبینیت ڤەگەڕینیت، بۆ زانین د دیدارێن وان دا ئەڤە دێ بیتە یاریا وانا 12 چامپیۆنزێ‌ دا، پێنج سەركەفتن بۆ برشلونە و سێ‌ سەركەفتن بۆ پاریس و سێ‌ وەكهەڤی هەمی ئامار ژی بەرژەوەندیا یانەیا كەتەلونی دانە.
بۆرۆسیا دۆرتمۆند – ئەتلتیكۆ مەدرید
یانەیا بۆرۆسیا دۆرتموند یا ئەلمانی دناڤا یاریگەها خوە دا دێ‌ مێهڤانداریا ئەتلتیكۆ مەدرید یا ئسپانی كەت و ئەڤی وەرزی ئەتلتیكۆ چامپیونزێ ئاستەكێ باش پێشكێكریە بەربژارەكا ب هێز دەرێخستیە و یاریا چوونێ سەركەفتن ژی ئینایە لێ ئەڤە نابیتە رێگری بۆ یانەیا دۆرتموند چونكۆ جێوازیا گۆلا نە گەلەكە ژبەركو د یارییا ئێكێ‌ دا ئەتلەتیكۆ ب دو گۆلان بەرانبەر گۆلەكێ‌ سەركەفتن ئینابوو، لێ پا دێ هەمی هێزا خوە ب كارئینن جەماوەرێ خوە رازی بكەن و دەربازبن، یانەیا ئەتلتیكۆ ب سەرپەرشتیا راهێنەرێ خوە یێ ئەرجەنتینی سیمیونی بەرگریەكا ب هێز دهێنە د ناڤا یاریگەهێ دا و یانەیا بەرامبەر كەڤیتە مەترسێدا، دو جاران گەهشتیە یاریا دووماهیێ وتووشی شكەستنێ بووی دێ بزاڤێ‌ ئەڤ جارە بگەهنە یاریا دووماهیێ و ناسناڤێ چامپیونز لیگێ ب دەستخوەڤە بینن.
مان ستی – ریال مەدرید
سوباهی ل رۆژا چارشەمبێ یانەیا مانچستەر ستی یا ئینگتەرایێ‌ ل یاریگەها خوە دێ‌ مێهڤاندارییا یانەیا ریال مەدرید یا ئسپانی كەت و ئەڤ یاریە دێ بۆ هەردو یانەیان یا ب زەحمەت بیتن چونكۆ د یاریا چوونێ دا یارییا وان ب وەكهەڤیا سێ‌ گۆلان ب دووماهی هاتبوو، هەردو یانە دێ جەنگەگێ ئاگرین كەن بۆ دەستڤەئینانا پلێتا قۆناغا پێش دووماهیێ، ئێك ژ وان بەربژارا ب هیزە بۆ دەستڤە ئینانا ناسناڤێ چامپیۆنزێ‌ تایبەت ریال مەدرید، د بەرامبەر دا مان ستی ژی ژمارەكا زەحمەتە بۆ یاریكرنێ دا د شیان دایە ژ تەلهێن وێ دەرباز بیت، چێدبیت بۆ ڤێ یاریێ ئەو یاریزانێن تووشی هنگاڤتنێ بووین دووبارە ڤەگەڕن یێ هەرە گرنگ بەرگریكارێ وی والكەر.
بایرن میونخ – ئەرسنال
یانەیا بایرن میۆنخ یا ئەلمانی بناڤودەنگیا خوە یا باڤاری پشتی وەكهەڤیا یاریا بوری ب دو گۆلا د ناڤا یاریگەها خوە دا دێ‌ مێهڤانداریا ئارسنال یا ئنگلتەرایێ‌ كەت كەتن و تنێ هەلبژارتنا سەركەفتنێ هەیە و چ پێكگهور نینن كو بشێت جەماوەری خوە رازی بكەت ژبەر دەستدانا خولا ناڤخوەیی پرێمەرلیگ دا، د بەرامبەر دا ئارسنال ئەوا هەڤڕكیێ ل سەر ناسناڤێ خولا ئنگلتەرایێ‌ دكەت ل چامپیونزێ بەرڤە بەر ب دووماهیێ بچیت و پێشبینی كرن بۆ ڤێ یاریێ یا ب زەحمەتە چونكۆ ئاستێ‌ هەردو تیمان نێزیكی ئێكن، لێ یانەیا بایرن میونخ د ناڤا ئەردێ خوە دا ب هێزتر دیاردبیت و كڤاشتنێ دئێخیتە ل سەر یانەیا میهڤان و مەترسیێ پەیدا دكەتن، لێ یانەیا ئارسنال ژی خودانا هێلەكا هێرشبەریا ب ترسە ب سەرپەرشتیا ئەرتێتایی خەونا برنا چامپیونزێ بەر ب راستێ دچیت و جارەكێ چوویە یاریا دووماهیێ و شكەستن ئینایە بەرامبەری بەرشلونا.

30

هەڤپەیڤین: دەمهات دێركی

ئەهمەدێ گۆیی (ئاهمەد ئاڤج) ل سالا ١٩٧٠ ئان ل باكورێ كوردستانێ ل گەلیێ گۆیان ناڤچەیا گرێدایی باژارێ نووه قلابانێ ژ داییك بوویە. پشتی خوەندنا دبستانا سەرەتایی و ناڤین، د ١٣ سالیا خوە دە دەست ب كار دكێ. ل سالا ١٩٨١ێ كو لگەل مالباتا خوە كۆچبەری باژارێ تركان مێرسینێ ببوو، ل كۆلانێن مێرسینێ د گەلەك كاران دە كار دكێ. ل سالا ١٩٩١ێ ب دەركەتنا رۆژنامەیا كوردی، ئەهمەدێ گۆیی رۆژنامەیێ دشۆپینێ، وەكە ئەڤیندارەك ل بەندا ئەڤینا خوە ئەو بەردەوام ل بەندا رۆژنامەیێ دسەكنێ وەها دبە ئەڤیندارێ زمانێ كوردی. د ڤێ ناڤبەرێ دە ژ سالا ١٩٩٢ ئان هەتا سالا ١٩٩٩ ئان د سازی و پارتیێن كوردان دە دخەبتێ. ل سالا ٢٠٠١ دە ژ ئەنجاما دیتنا خەونەكێ یەكەمین هەلبەستا خوە دنڤیسێ، ژ ڤر دەرباسی ناڤا جیهانا هەلبەستێ دبێ. ل سالا ٢٠١٨ ئان وەكە هەلوەستەك ل دژی داگیركرنا ئەفرینێ هەلبەستەكێ دنڤیسێ، ژبەر ڤێ هەلوەستا وی دەر مافێ وی دە دۆز تێ ڤەكرن. هەتا نها ٤ بەرهەمێن وی هاتنە چاپكرن. نڤیسكار ئەهمەدێ گۆیی ئەڤ چەند سالن ل وەلاتێ ئالمانیا وەك پەنابەر دژی.

ئەڤرۆ:
برێز ئەهمەدێ گۆیی، د ڤێ هەڤپەیڤینێ دە ئەمێ ل سەر هەلبەستێ، هەلبەستێن ژ پێنووسا تە، جیهانا تەیا هەلبەستێ بسەكن. هەر هەلبەستڤانەك كورد چیرۆكا خوەیا هەلبەستنڤیسێ هەیە، گەلۆ چما هەلبەست؟ ئەگەرێن نڤیساندنا تەیا هەلبەستێ چ نە؟
بەرسڤ:
دەستپێكرنا منا هەلبەستێ ب خەونەكێ بوو، شەڤەكی پەییزێ دە من د خەونا خوەدە ددیت رۆژ ژ ئاسمانان دخوورجە دكەڤە ل سەر چیایێ جودی و دنیا تاری دبە، ب ترس ژ خەو شییاربووم و هزریم، هات بیرا من باڤێ من گۆتبوو خەونێن نەخوەش ژ كەسێ رە بەهس نەكن، من بەس ژ پێنووس و دەفتەرا خوە رە گۆت، ل سەر رووپەلەكێ سپی نڤیسی (چ هات سەرێ رۆژا مە) ئەو ژی بوو هەلبەستا منا ئەول.

ئەڤرۆ:
پرانیا هەلبەستێن تە لسەر ئێشێ نە، ژ ڤێ ئێشێ د هەلبەستێن تە دە هەزكرن و ئەڤینا وەلاتەكی ب هێسران دئاخڤێ، د ڤان هەلبەستان دە كۆچبەریەك گەرۆك هەیە د ناڤا نالین و خەمگینیێ دە ل دیتنا خوە دگەرێ، گەلۆ دەما تو دنڤیسی برینێن تە تێن كەواندن؟ ئێشێن تە كێم دبن؟ تو خوە دبینی؟
بەرسڤ:
بەلێ ئەول هەرتشت هەزكرنێ دەستپێدكە هەگەر تە ژ خوە هەزكر تو ژ مرۆڤێن خوە ملەتێ خوە خوەزایا خوە ژ خوە بێ ژن ژیان نابە، هەگەر ئەڤینا تە وەلات بە، ژ خوە بەردێلا وی ژی گرانە، هنگێ تو ئێشێ ناسدكی قەهرەمانی و ئیخانەتێ دبینی دشەوتی وی ئاگرێ ئەڤینێدە دپژی هێدی هێدی كەل تێ تە دفووری ددی دەر… و هەلبەست نڤیسین ژبۆ دەروونیا مرۆڤ دەرمانێ هەری باشە، ئەز ژی ئێش و برینێن خوە ب هەلبەستێ دكەوینم.

ئەڤرۆ:
ل گۆر ئەهمەدێ گۆیی، هەلبەست دكارێ باندۆرا خوە ل جڤاكێ بكێ، دڤێ هەلبەست چاوا بە تا كو خوەندەڤان خوە د هەلبەستێ دە ببینێ؟ هەلبەست دكارێ پرسگرێكان چارەسەر بكێ و گرێدانا خوە ب دەروونیا كەسان ڤە؟ و ئەهەمد د ڤێ چارچۆڤەیێ دە خوە چاوا دبینێ؟
بەرسڤ:
هەلبەست و هونەر تشتەكێ پڕ ب هەساسە، گەر زمانێ هەلبەستێ ئەدەبی و ئەستەتیك بە، و گەرەك هەلبەستڤان ژی جڤاكا خوە باش ناسبكە و ژ ملەتێ خوە هەزبكە، دە بكارە ژیانا وێ جڤاكێ هەلبەستا خوە دە خێزبكە، هنگێ هەلبەست دێ باندۆرا خوە ل جڤاكێ بكە دێ بكارە بالا مرۆڤان بكێشە ل سەر پرسگرێكا مژارێن جڤاكی هێستێن نەتەوی بلند بكە ئەڤ ژی دێ ببە سەدەما هزكرنا خوەندنا هەلبەستا كوردی.

ئەڤرۆ:
ب خوەندنا چاڤێن ئەهمەدێ گۆیی، ئیرۆ هەلبەستا ل باكورێ كوردستانێ گەهایە چ ئاستێ؟ چما پرتووكێن هەلبەستان ل باكورێ كوردستانێ كێم تێن فرۆتن؟ سەدەم چ نە، گەلۆ ناڤەرۆكا پرتووكانە، یان خوەندەڤان كێمن ژ ئەگەرا نەزانینا زمانێ كوردی؟
بەرسڤ:
ژ هێلا زمانێ كوردی دە باكور لاوازە، ١٩٩٠ دە، گوندێن كوردستانێ هاتن ڤالەكرن و ل مەترەپۆلێن تركان بلاڤبوون نفشێ نوو تەڤ ئاسیملە بوون، سەدەما ڤێ ئاسیمیلەبوونێ نە دەولەت تەنێ بوو، رێخستنێن كوردان سیاسەتا خوە پرانی ب زمانێ تركی پێكدانین، ئەڤ ژی باندۆر ل جڤاكێ دكر. ئاستا هەلبەستا كوردی ژی ب خەبەردان و خوەندنا كوردی ڤە گرێدایە، كوردێن باكور هێستێن خوە خێزدكن و وەك هەلبەستێ پێشبەری گەلێ كورد دكن… یانی هەلبەستنووس بخوە هەلبەست ناسنەكرنە، لەو خوینەر ژ هەلبەستێ جێژ ناستینن و ناخوینن لێ دەستپێكرن گرینگە ئەمێ بەلمین.

ئەڤرۆ:
ئیرۆ د پرتووخانەیا هەلبەستا كوردی دە گەلەك بەرهەمێن هێژا هەنە، لێ ل سەر ئاستا جیهانێ نائێن ناسكرن، بێ گۆمان وەرگێر رۆلا خوەیا سەرەكەیە، لێ چارە چیە؟ سەدەم سازی و دەزگەهێن كوردی نە، یان ژی دڤێ نڤیسكار ل چارەیەكێ بگەرێ؟
بەرسڤ:
ل ناڤ جڤاكا كوردان قیمەتێ هونەر و ئەدەبیات و نڤیسكاران تنە، هێلا ئابۆری دە ژی لاوازن، ئەڤ ژی ژ بۆ داناسندنا ئەدەبییەتا كوردی ل ناڤ جڤاكا ناڤنەتەوەی ئاستەنگەك مەزنە، نڤیسكار ب سەرێ خوە نكارن ڤی پرسگرێكێ چارەسەر بكن. گەرەك سەریدە هوكومەت و دەزگەه و نەتەوپەروەرێن كورد ڤی باری بگرن سەر ملێ خوە، ژ بەركو ملەتێن دنیایێ ب هونەر و چاند و كوولتورا خوە تێن ناسكرن ملەتێ كورد هەلبەستەك خوەزایی سترانەكی هەستیارە، لێ بێدەنگە.

ئەڤرۆ:
ئەڤ چەند سالن ئەهمەدێ گۆیی ل ئالمانیا دژی، د ناڤا ڤان چەند سالان دە خەریبیێ چ گوهارتن د دەروونیا ئەهمەد دە گوهەری د وارێ هەلبەستێ دە و كار و خەباتێن تە ژبۆ بەرهەمەك نوو چ نە؟
بەرسڤ:
بەلێ ژیانا پێنجی سالان دە، من پڕ كۆچبەری و خەریبی ژین كر، لێ خەریبیا ئەوروپە ژ هەمییان دژوارترە، ژ بەر كو زمان و چاند و ئەردنیگاری هەوا تەڤ ل تە بیانییە، تو بێریا كەڤرەكی دكی كەڤر تنە سالێ هەفت مەهان رۆژێ نابینی، ئەو گەرماهیا مرۆڤانا مۆرالی تنە كورتاسی ژین ل ئەوروپە تنە، ئەڤ چار سالە ئەز ل ئالمانیا دژیم هەگەر ئەز نەمرم ئەزێ ڤەگەرم، ژ هێلا هەلبەستێ، ژ خوە هەلبەستێ ئەز ل خەریبییێ پاراستم، نكارم دەست ژێ بەردم، هازریا من هەیە ژبۆ بەرهەما ب ناڤێ ئێشا راڤەیێ گەلێ كورد.
ئەڤرۆ: گۆتنا داوی؟
– هیڤیدكم كورد ل زمانێ خوە خوەدی دەربكەڤن و ژ هەڤ هەزبكن و هشمەندیەك نەتەوی تەڤبگەرن، ژ بۆ ئەلەقەیا وە ژی سپاسدكم ژ بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ و مامۆستا دەمهات، وە هێز دا من، سپاس.

25

ديدار، سالار محةمةد دؤسكى:

2-2

هەر دو ئوردیگا گەلەك مەزن بوون وی دەمی بابێ‌ من خواست بچنە ئوردیگایێ‌ (رەبەتی) هاتینە (رزایێ‌) و دووڤ دا هاتنیە ئوردیگایێ‌ (زێوە) و دەربازبووینە ئوردیگایێ‌ (رەبەتی) ئەم ماوێ‌ سێ‌ هەیف هەتا چار هەیڤان ئەم ماینە وی ئوردیگایی و هەمان دەم هندەك ڤەگەریان و خوە رادەستی حوكمەتا ئیراقێ‌ كرن و ئەوێن ماینە ل ئیرانێ‌ حوكمەتا شاهی نەهێلا كەسەك ل گەل ئێك بیت و هەتا مالەكێ‌ دو برا بانە ژێكڤە دكرن و نەهێلانە باژێری و هەتا برایێ‌ منێ‌ شەهید (جەمیل) نەهێلا ل گەل مەبیت وی دەمی ئەز زگورد بووم و ئەو برایێ‌ من ل گەل خێزانا وی رەوانەی باژێرەكێ‌ دی كرن و مالا بابێ‌ من هەمی برە (مەشهد) ئەڤە سیاسەتا وی دەمی یا حوكمەتا شاهێ‌ ئیرانێ‌ بوو ئەڤە بۆ وێ‌ چەندێ‌ بوو دا چ بزاڤێن كوردی دروست نەبن و دیسا بۆ وێ‌ چەندێ‌ بوو دا هەر ئێك ب دابینكرنا پاریێ‌ ژیانێ‌ ڤە یێ‌ مژوول بیت و ئاگەه ژ سیاسەتێ‌ نەبوو و رێكا (159 دەمژمێرانە ژ تەهران بۆ (مەشهد) و ئەم ماینە ڤی باژێری هەتا سالا 1977ێ‌ و حوكمەتا شاهی زەلام و گەنج هەمی دانانە سەر كارخانا دا بخوە پاریێ‌ ژیانێ‌ پەیدا بكەن و هەمان دەم ژی دا مژوویل بن و چ بزاڤێن سیاسی ئێدی دروست نەبن و سالەك دەرباز بوو مە چ دەنگو باسێن برایێ‌ من نەزانین و كا ل كیڤە یە و ئەم پێنچ شەش مالێن نێروەیی ل گەل ئێك دا بووین و سالا 1977ێ‌ (بابەكر زێباری) هاتە دەف مە وی دەمی شۆرەشا (گولانێ‌) دەسپێكربوو و مە ڤیا خوە نێزیكی سنوری بكەین و حوكمەتێ‌ رێك نەدامە و دووڤ دا ب هاریكاریا هندەكا بریارەك هاتەدەركرن كور هەر كەسەكێ‌ بڤێت بچیت دشێت بچیت وی دەمی (محەمەد تاهر) چوو بەر دلوڤانیا خودێ‌ و (سەلیم نێروەیی) مابوو دژیانێ‌ دا و ل سالا 1979ێ‌ پشتی بارزانیێ‌ نەمر چوویە بەردلوڤانیا خودێ‌ ئەم نێزیكی (150) مالێن نێروەیی یا هاتینە ئوردیگایێ‌ زێوە وی دەمی ئیران ئاگەهدار بوو و رێ دا و هەتا پشتەڤانیا مە ژی كر و ل گەل هاتنا مە بۆ دەڤەرێ‌ و ئێدی نەبتنێ‌ كار ل سەر دابینكرنا پاریێ‌ ژیانێ‌ هاتەكرن كو خوە خودان بكەین بەلكو كار ل سەر رێكخستنا پێشمەرگەی دووبارە هاتەكرن و هەر كەسەكی ڤیا چەكی ب هەلگریت چەكێ‌ شەرەفێ‌ هەلگرت و كار بۆ وێ‌ چەندێ‌ دكر كو خەباتێ‌ بكەت و بەردەوامیێ‌ بدەتە خەباتا خوە یا پێشمەرگاتیێ‌ و هەر جهەكێ‌ ئەم هاتبینە راسپاردن بۆ پێشمەرگاتیێ‌ مە دكر ئەڤجا (حاجی عومران، قەلادزێ‌، سیدەكان) ل سالا 1985 ئێزگێ‌ دەنگێ‌ كوردستانا ئیراقێ‌ ل دەڤەرا (خنێ‌ وەی) ئیراقێ‌ بوو و (9) دەمژمێران دێ‌ ژ ئیرانێ‌ ب پیان هێی هەتا تو گەهشتبایە ڤی گوندی وێ‌ سالێ‌ ئەز ل گەل (عصمەت نێروەیی) بووم و جەنابێ‌ سەرۆك (مەسعود بارزانی) وێ‌ سالێ‌ سەرەدانا بارەگاییێن پێشمەرگەی كر، ل گەل سەرەدانا جەنابێ‌ سەرۆكی حوكمەتا ئیراقێ‌ ئوردیگایێ‌ زێوە بوومبە بارانكرن وی دەمی رادیۆیا لەندەن هەبوو ب زمانێ‌ فارسی و ئەڤ دەنگوباسە بەلاڤكر و ئەو پێشمەرگەیێن مالێن وا ل ئوردیگایێ‌ زێوە گەلەك تەنگاڤ بوون و دلێ‌ من دیف مالێن مە دابوو و دەمژمێر (9) رێك ب مەهاتەدان كو بزڤرینە مالێن خوە و سەحكەینە خێزان و زارۆكێن خوە و ئەم رێكا (9) دەمژمێران پیان هاتین و ئەم (50) پێشمەرگە بووین و مە ب رێكێ‌ ڤە پرسیار دكر و هندەك گۆتە من فلان كەس جیرانا تەیە و كەسەك وێ‌ مالێ‌ دا قورتال نەبوویە و هەمی شەهید بووینە و دەمێ‌ نێزیك بوویم هاتمە ئاگەهدار كرن كو خێزانا من شەهید بوویە و من پرسیارا مالا خوە كر و گۆتن چووینە گوندێ‌ (شەقلاڤا) ومالا مە حەفت كەس بریندار ب بوون و خێزانا من ل گەل كچامن یا ژیێ‌ وێ‌ نە ب بوو چل رۆژ ئەو ژی ل گەل شەهید ب بوو و دو كورێن من بریندار ب بوون و پشتی ماوەكێ‌ درێژ ژ ئەگەرێ برینێن گران هەر دو كورێن من ژی شەهید بوون و من گەلەك ماندیبوون و هاتن و چوون پێڤە دیت لێ‌ هەر خودێ‌ كر و شەهید بوون و سالا 1983ێ‌ ژی برایێ‌ من شەهید بوو ل (قەلادزێ‌) (9) كەس ژ مالا من دناڤا گورستانا (مەلا مستەفا بارزانی) دا هاتینە ڤەشارتن ژ شەهیدان و ب فەرمانا خودێ‌ وەغەركربیت.
هێشتا گۆت: وی دەمی شەرێ‌ ئیراق و ئیرانێ‌ ب دووماهی هات و حوكمەتا ئیراقێ‌ بریار دا هەمی هێزێن خوە بینە سەر سنورێ‌ خوە توركیا وی دەمی هەوا ئەنفالان دەست پێكر و ل سەر سنوری مە چیا گرت و نێزیكی 50 پێشمەرگەی بوو و جەنابێ‌ سەرۆك مەسعود بارزانی ژی ل گەل مە بوو و حوكمەتا ئیراقێ‌ ب هەمی هێزا خوە هات و مە نەهێلا دەربازبیت و ئەو رێك هاتە ڤەكرن ب ۆخەلكێ‌ مە ل دەڤەرێن رزگار كر هەتا خوە و ئاژەلێن خوە دەربازكرین بۆ ئیرانێ‌ و هەتا خەلكێ‌ مە گەلەك دبارزان را هاتنە دەڤەرێ‌.
هەمان پێشمەرگەیێ‌ شۆرەشا گولانێ‌ ئەو ژی دیاركر كو پشتی سەرهلدانا سالا 1991ێ‌ ل گەل جەنابێ‌ سەرۆك (مەسعود بارزانی) زڤرینە كوردستانێ‌ و بارەگایێ‌ مەكتەبا سیاسی دانا هاڤینگەها سەلاح الدین و مالێن مە 1999 ژ ئیرانێ‌ ڤەگەریانە كوردستانێ‌ و هەتا 1996ێ‌ ل گەل جەنابێ‌ سەرۆكی بووین و دووڤ دا ل گەل (عصمەت نێروەیی) بۆ فەرماندەیا دهۆك هاتینە ڤەگوهاستن و دووڤ دا ل گەل كومەكا پێشمەرگەیان هاتینە ڤەگوهاستن بۆ سوپایێ‌ چار 2012 ێ‌ و هەتا هاتیمە خانەنشینكرن ل سەر پلا عەقید.
ل دور نەخۆشترین شەر ژی، هەمان پێشمەرگە گۆت: دەمێ‌ ل شەرەكی مە شەهید دابانە ئەو شەر بوومن گەلەكێ‌ نەخۆش بوو و شەرێ‌ (خواكوركی) شەرەكێ‌ گەلەك مەزن بوو و داستانەكا گەلەك مەزن بوو و مە شەهید و بریندار ژی دا لێ‌ مە سەركەفتنەكا مەزن ب دەست ڤە ئینا و جەنابێ‌ سەرۆكی ل گەل مە بوو و مورالا پێشمەرگەی یا بلند بوو ب هەبوونا جەنابێ‌ وی بەردەوام ئاگەهـ ژ هەر بزاڤەكێ‌ هەبوو و بەردەوام پەیوەندی ل گەل مە هەبوون و دەمێ‌ پێشمەرگە دچوو شەرەكی دا رابوونا وی گەلەك یا بزحمەت بوو وی دەمی رادبوو یان سەركەفتن یان شەهید بوون و توپەك بناڤ مە كەفت و خەزیرێ‌ من بریندار بوو و چەند هەڤالێن من شەهید بوون و گوهێ‌ من پەردە پەقی و هەتا نوكە من گول دەنگا نابیت و پێشتر ژی چەند جاران بریندار بوویمە لێ‌ نەدشەرا دا بوویە و بەلكو برینێن سڤك بووینە، نەخوشترین دیمەنێن من دیتین دژیانا خوە دا دەمێ‌ هاتینە ئاگەهداركرن كو ئوردیگایێ‌ زێوە هاتیە توبارانكرن و حەفت كەس ژ خێزانا من بریندار بووین و هەڤژینا من ل گەل كچا من ئێكسەر شەهید بووین و برایێ‌ من 1983ێ‌ شەهید بووی ئەڤ رۆژە گەلەك تەعل بوون و و چ جاران ژ بیر ناكەم و سالا 1975ێ‌ رۆژا ژ هەمی یا نەخۆشتر بۆ مللەتێ‌ مە بوو و ژیانا ئاوارەیێ‌ ل ئیرانێ‌ یا نەخۆش بوو.
ل دوماهیێ‌ مەهدی مەم سینی گۆت: سەرهلدانا 1991ی گەلەك یا خۆش بوو و دەمێ‌ ل گەل جەنابێ‌ سەرۆك بارزانی هاتینە رانیە و دووڤ دا هاتینە هەولێرێ‌ و ئەو بارەگایێن حزبا بەعس هەمی هاتینە رزگاركرن و خەلكێ‌ ئازادە و گەلەك خەلكی جەنابێ‌ سەرۆكی ئازاكرن، ئەڤ دەسكەفتە هەمی یێن بەری سەرهلدانێ‌ نە و دەمێ‌ هەمی پارتێن كوردستانی بووینە ئێك و بەرەی كوردستانی هاتیەدانان ئەڤ دەسكەفتە ب دەست ڤە هاتن و داخاز دكەم خودێ‌ مللەتێ‌ مە ب پارێزیت و خودێ‌ ئێك رێز و ئێك دەنگیا مە و سەركەفتنێ‌ بینتە رێكا مە.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com