ڕاپۆرت: قەیس وەیس

پشتی ڕاوەستیانا گەڕا هەشتێ‌ ژ خولا ستێرێن ئیراقێ‌ یا فوتبۆلێ‌ ژبەر پشكدارییا هەلبژارتیێ ئیراقێ‌ بۆ كۆپا كەنداڤی، یانەیێن پشكدار ژ وانا یانەیێن كوردستانی دەست ب بەرهەڤییان ب پلانەكا جودا تر كرییە، هەموو بەرنامە ئەوان هەر كێماسیەك یا شاشیەكا د یاریێن چووی دا هاتینە كرن چارەسەربكەن، رۆژنامەیا ئەڤرۆ بۆچوون و ڕاپۆرتەك ل سەر بەرهەڤیێن تیمێن كوردستانێ‌ وەرگرتییە و بڤی شێوەیی.
ئەنجام د لاوازن
تیما یانەیا دهۆكێ‌ ئەلهۆیێن چیا نەهـ خال كۆمكرینە ژ ئێك سەركەفتن، شەش وەكهەڤی و ئێك خوسارەتی هەیە، هەروەسان 11 گۆل تۆماركرینە و 11 گۆل ژی هەنە ڕێزا هەشتێ‌ پاراست.
دەلیڤەیا دووماهیێ بۆ ڕاهێنەری
پشتی ئەوان ئەنجامێن لاواز كارگێرییا یانەیا دهۆك پێشبینی دكر ڕاهێنەر یەحیا محەمەد گۆل ئێكسەر دەست ژ كار ب كێشیت لێ‌ ڕەدكر ب بوهانا هندێ‌ د بەندەكێ‌ یاسایی دا هەیە پشتی پێنج یاریێن ل دووڤ ئێك هەكە ئەنجام د خراب بن دێ‌ دەست كاركێشیت، ئەڤچەندە كارگێری نەچار كر چەند مەرجەك داناینە بەرسنگێ‌ ڕاهێنەری ژ وان مەرجان، دڤێت شێوازێ‌ یارییا خوە ب گوهۆڕیت، دڤێت زێدەتر خۆ نێزیكی یاریزانان بكەت، هەروەسان دڤێت ئەو شێوازە بهێتە گوهۆڕین كو ڕاهێنەر پلان ل سەرهەیە یاریزانێ‌ د یاریەكێ‌ دا سەرەكی بیت د یارییا دووڤدا دەمێ‌ یەدەك بیت بچیتە ل سەر پەلۆكێن یاریگەهێ‌.
ژلایەكێ‌ دووڤە كارگێرییا یانەیێ بڕیاردا ب بڕینا 15% ژ مووچەیێ‌ یاریزانان و ستاڤێ‌ ڕاهێنانێ‌ و دیاركر ئەڤ بڕیارە ژبۆ ڕاستڤەكرنا ڕێرەوی و چاككرنا ئەنجامایە و بلندكرنا ئاستێ‌ تیمێ‌ یە ب ئاوایەكی كو دگەل هیڤی و ئارمانجێن یانەیێ و جەماوەری بكۆنجیت.
ئەنجامێن زاخۆ نە د جێگیرن
ژلایێ خوەڤە تیما یانەیا زاخۆ ل ڕێزا 11ێ‌ دهێت ب نەهـ خالان ڕاوەستیایە، ژ دو سەركەفتنان، سێ‌ وەكهەڤیان، سێ‌ خوسارەتی هەنە، كوورێن خابووری حەفت گۆل هەنە لێ‌ 11 گۆل یێن ل سەر بووین.
هەولێرێ‌ ڕێزا سێیێ‌ پاراست
ژلایێ خوەڤە یانەیا هەولێر ڕێزا سێیێ‌ ل سەر ئاستێ‌ ڕێزبەندییا خولا ستێرێن ئیراقێ‌ پاراستیە ب كۆمكرنا 17 خالان، ئەوا پێنج سەركەفتن هەین، دو وەكهەڤی و خوسارەتیەك هەیە، هەروەسان 12 گۆل هەنە و سێ‌ ل سەر بووینە.
نەورۆز یا پێشڤە دهێت
تیما یانەیا نەورۆز 15 خال كۆمكرینە د ڕێزبەندیێ دا ل ڕێزا چارێ‌ ژ چار سەركەفتن و سێ‌ وەكهەڤی و خوسارەتیەك بەرانبەر ئەلغراف، یاریزانێن وێ‌ 13 گۆل تۆماركرینە و چار ل سەر هاتینە تۆماركرن.
غاز ئەلشیمال پاشڤەچوو
تیما پێنجێ‌ یا كوردستانی د خولا ستێرێن ئیراقێ‌ دا غاز ئەلشیمال ئەوا بۆ جارا ئێكێ‌ د دیرۆكا خوە دا هاتییە ڤێ‌ خولێ‌ د ڕێزبەندیەكا بن ناڤنجی دا كو هەشت خال كۆمكرینە ل رێزا 13ێ‌ دهێت ژ سەركەفتنەكێ‌ و دو خوسارەتیان،چار گۆل هەنە و چار ل سەر بووینە.
لیستا گشتی یا ڕێزبەندیێ بڤی شێوی یە
1- ئەلگەرمە 20 خال.
2- زەورا 18 خال.
3- هەولێر 17 خال.
4- نەورۆز 15 خال.
5- شورتە 15 خال.
6- نەفت 15 خال.
7- جۆلان 10 خال.
8- دهۆك نەهـ خال.
9- دیالا نەهـ خال.
10- مینا نەهـ خال.
11- زاخۆ نەهـ خال.
12- جەوییە هەشت خال.
13- غازئەلشیمال هەشت خال.
14- مووسل هەشت خال.
15- كەرخ حەفت خال.
16- كارەبا خەفت خال.
17- تەلەبە حەفت خال.
18- نەفت میسان حەفت خال.
19- ئەلغراف پێنج خال.
20- كەربەلا پێنج خال.

شڕۆڤەكارەكێ‌ وەرزشی بۆچوونا خوە دیار كر
ل دۆر تیما یانەیا نەورۆز
لدووڤ ئاست و ئەنجامێن وان هەتا نوكە یانەیا نەورۆز ب سەركێشا ڕاهێنەرێ‌ خوە وەلی كەریم گەلەك باشە و یێ‌ سەركەفتییە بۆ چێكرن و ڕاگرتنا تیمێ‌ و دوور ژ ڕاگەهاندنێ‌ كارەكێ‌ باش دكەت، هەكە ئەنجامەكێ‌ خراب ژی بینیت هەر ئاستێ‌ تیمێ‌ یێ باشە، هەتا ئەو یاریزانێن پیشەكار یێن تیمێ‌ د سەركەفتینە تا ڕادەیەكێ‌ باش.
ل دۆر تیما یانەیا هەولێرێ‌
هەر ژ دەستپێكا خولێ‌ وهەتا گەڕا هەشتێ‌ تیما هەولێر ل سەر ڕێیەكا باش دچیت ب سەركێشییا ڕاهێنەرێ‌ خوە لوەئەی سەلاح كو دهێتە هژمارتن ڕاهێنەرەكێ‌ گەنج و خودان ئارمانج، ئامارێن تیمێ‌ ژی دباشن و هەڤڕكە بۆ سەرێ‌ لیسنێ‌، ئەز د وێ‌ باوەرێ‌ دامە هەكە ئاستێ‌ هەولێرییان بڤی شێوەیی بمینت دێ‌ هەڤڕكا ناسناڤی ژی بیت.
ل دۆر یانەیا زاخۆ
ئەو پێشبینییا ل دەستپێكێ‌ بۆ ڤێ‌ تیمێ‌ هاتییە كرن كو دێ‌ بهێز هێتە دناڤ خولێ‌ دا و هەڤڕكا سەرێ‌ لیستێ‌ بیت بەرۆژڤاژی دەركەڤت، ئەو یاریزانێن گرانبوها و ستێرێن ئیراقێ‌ و ڕاهێنەرێ‌ فرەنسی، جادەیا وەرزشی یا ئیراقێ‌ و كوردستانێ‌ هوسا هزر دكر، لێ‌ پاشكەڤتنا وێ‌ و ژ دەستدانا كۆمەكا خالان ئەز ڤەدگەرینم ڕاهێنەر ئەگەربوو ژبەركو نەشیا لێكتێگەهشتی و تیمەكا ئێگكرتی بەرهەڤبكەت، لێ‌ پشتی گوهۆڕینا وی ڕاهێنەری و ئینانا ڕاهێنەرێ‌ قەتەری تەلال ئەلبلۆشی ئەوێ‌ بەری دو وەرزان دگەل تیمێ‌ بوو، شیایە تا ڕادەیەكێ‌ سەنگا زاخۆ ڤەگەڕینیت، یا باشتر بۆ ڕاهێنەری ئەڤ بهێنڤەدانا پەیدابووی كو دێ‌ باشتر ل سەر تیمێ‌ ڕاوەستیێن و پتر یاریزان ل گەل ئێك ب گۆنجن و د بەروژەوەندییا زاخۆ دایە، سەرباری دێ‌ ئەركێ‌ وی هەر یێ بزەحمەت، بهیڤینە ئەڤ یاریزانە بشێت ئارمانجا جەماوەری و كارگێریێ بجهبینت و ئاست و شیانێن ڤان یاریزانان ب ئەنجامێن سەركەفتی بینن.
ل دۆر تیما یانەیا دهۆكێ‌
من بخوە ل دەستپێكێ‌ پێشبینی دكر ئەڤ تیمە دێ‌ یا باش بیت ب ئینانا ڕاهێنەرەكێ‌ شارەزا یێ ئیرانی و كۆمەكا یاریزانێن خودان شیان، لێ‌ بدیتنا من ڕاهێنەر ب دەستنیشانكرنا هندەك یاریزانان یێ سەركەفتی نەبوو، ئینانا ئەوا یاریزانان زێدەبوو تایبەت هێرشبەر ژبەركو مە یاریزانێن باش هەبوون وەكو یێ سۆری مەحموود مەواس و یونس حەموود، بدیتنا من هەتا نوكە ئاریشەیا یانەیا دهۆك نیڤا یاریگەهێ‌ یە، بدووركەڤتنا زانایی و چوونا هارۆن ئەحمەدی كێماسی پەیداكرییە، ئەوێن نوكە ل جهێ وان شاشیێن وان پترن ژ باشیێن وان ب وەرگرتنێن تەپا، پاسێن وان، هەروەسان هێلا بەرەڤانیێ ژی شاشی هەنە، مە هزردكر دێ‌ ئەڤ سالە باشتربن لێ‌ سال بۆ سال لاوازتر لێدهێت، تایبەت پشتی نەمانا ماسیس و لۆكاس وخادم، ئەو یاریزانێن نوكە وەكو مەناف یونس و پیشەكارێ‌ ئیرانی نەشیاینە شاشییان چارەسەربكەن.
ژلایەكی دووڤە ناڤهاتی گۆت: ئەگەرەكێ‌ دی یێ گرنگ هەتا نوكە ڕاهێنەری پێكهاتییەكێ‌ جێگیر نە دانایە، جهێ‌ حێبەتیێ یە، ئەو دەلیڤەیا باش بۆ ڕاهێنەری چێبووی، بدانانا دو كەمپێن ڕاهێنانێ‌ ل توركیا و هەولێر و هاتنا كۆمەكا یاریزانێن باش، نە ڕەوایە د هەر یارییەكێ‌ دا گوهۆڕینان بكەیت كو پێكهاتییەكێ‌ دروست نەبیت یان پلانان ب گوهۆڕی كو كارتیكرنێ‌ ل سەر ئاستێ‌ تیمێ‌ ژی بكەت و تەكتیەكا نە دروست ب كاردئینیت د یاریێن بۆری دا تایبەت بەرانبەر مینا پلانا خوە ئاشكەرا كر ب شێوەیەكی كو پتر گڤاشتن ل سەر تیما وی ڕاوەستیا.

لدووماهیێ گۆت: ئەز هوسا دبینم پشتی ئەڤان شاشییێن بەردەوام ڕاهێنەر یێ كەفتیە لبن گڤاشتنێن پشتەڤانان، ئەنجامێن لاواز وكارگێری ژی ئێخستیە لبن گڤاشتنان، لەوما ژی ڕاوەستیانا خولێ‌ دووماهی دەلیڤەیە بۆ ڕاهێنەری ئەو شاشیێن خوە ڕاستڤە كەت، هەكە ئەنجام نە هێت تایبەت دو یاریێن بهێت دڤێت ئەو دەست ژ كاربكێشیت ژبەركو یێ سەركەفتی نابیت، ئەڤ ئاست و ئەنجامە جهێ‌ قەبوولێ نینە.

ب شێوەیەكێ‌ فەرمی د. تەها ڕەمەزان بۆ سالا دویێ ل دووڤ ئێك هاتە هەلبژارتن دناڤ دەستەیا نوو یا فدراسیۆنا ئیراقێ‌ بۆ یارییا خوەلێگدانا، پشتی د هەلبژارتیێن دەستەیا گشتی دا ئەوا ل پایتەختێ‌ ئیراقێ‌ بەغدا هاتیە كرن، تێدا شەعلان عەبد كازم جهێ‌ خوە وەكو سەرۆكێ‌ فدراسیۆنی َ پاراست ئەوا دێ‌ هەتا 2030 دناڤا پۆستێن خوە دابن.
د. تەها ڕەمەزان شارەزا و یاریزانێ دێرین یێ ڤێ‌ یاریێ ل باژێرێ‌ زاخۆ وەكو ئێكەمین كوردستانی و دەڤەرا بەهدیان ئەڤ پۆستە وەرگرتیە و شیایە ببیتە جهێ‌ باوەرییا دەستەیا گشتی و بەرپرسێن وەرزشی یا كوردستانی وەربگریت و دەنگێن پێدڤی ب دەستڤە ئینایی.

یێ‌ ئوسترالی گێرهام ئارنۆلد ڕاهێنەرێ‌ هەلبژارتیێ ئیراقێ‌ هنگاڤتنا ستێرێ‌ تیما خوە یێ هێلا بەرەڤانیێ ئاكام هاشم یاریزانێ‌ یانەیا زاخۆ ڕاگەهاند كو پلانێن وی د یارییا بۆری دا بەرانبەر هەلبژارتیێ كوێت تێكدا بوون، ئەوا ژ چارچووڤەیێ كۆپا كەنداڤی ل وەلاتێ‌ سعوویێ بەردەوامە.
گێرهام ئارنۆلدی گۆت: مە پێشبینی نە دكر هنگاڤتنا وی دێ‌ كارتیكرنێ‌ ل سەر پێكهاتیێ مە كەت، ڕاپۆرتێن نۆژدار ئەم بێ هیڤی نە كرینە لێ‌ ترس ئەوە دبیت هەتا كۆپا ب دووماهی بهێت نەشێت هیچ ڕاهێنانەكێ‌ بكەت، ئەم چاڤەڕ نە هەتا ئەڤرۆ هندەك پشكنینێن دی بهێنە كرن و بابەتێ‌ مانا وی ئێكلا بیت.

ستێرێ‌ چاپانی سین ئۆهاچی یێ 17 سالی ڕیكۆردا جیهانی بۆ بەریكانەیا 200م یا مەلەڤانیان شكاند پشتی ب دەستڤە ئینانا میدالییا زێری یا خولا یاریێن ئاسیایی ئەوا نوكە ل تۆكیۆ دهێتە كرن.
ئۆهاچی شیا ب درێژاهییا 200م مەلەڤانییا ل سەر سنگی بۆ دو دەمژمێر، چار خولەك و 83 چركە ژ خولەكێ‌ دەرباز بكەت و ڕیكۆردا جیهانی یا یاریزانێ‌ چینی چای های ئەوێ‌ پێشتر ب دو دەمژمێر، پێنج خولەك و48 چركە ژ خولەكان ل یاریێن خولا ئاسیایێ ل سالا 2023ێ‌ ب دەستڤە ئینایی.
ددیدارەكا رۆژنامەڤانی دا ئۆهاچی گۆت: شكاندنا ڕیكۆردا جیهانی ئارمانجا من بوو، پێخوەشحالم گەهشتیمێ‌، هەڤڕكییەكا بهێز دگەل یێ ئۆزپاگستانی هەبوو لێ‌ دووماهیێ شیام بگەهمە میدالییا زێری.