سەرۆكێ شانەیا ڕاگەهاندنا ئەمنی یا ئیراقێ ڕاگەهاند، ئیراق ل پشت وان هێرشێن ل سەر سعوودیێ هاتینە كرن نەبوویە، بەلكو ئاخا ئیراقێ بۆ وان هێرشان هاتییە بكارهینان و لژنەكا بلند ل سەر ڕوودانێ هاتییە پێكهینان. هەڤدەم دوپات كر كو نوكە مادەیێن بێهۆشكەر مەزنترین گەفن و تیرۆر ئێدی مەترسییا هەژمار ئێك نینە ل وەلاتی.
فەریق (سەعد مەعن)، سەرۆكێ شانەیا ڕاگەهاندنا ئەمنی یا ئیراقێ، گۆت «ئەو هێرشێن ل سەر سعوودیێ هاتینە كرن ژ ئالیێ ئیراقێ ڤە نەبووینە، بەلكو ئاخا جوگرافییا ئیراقێ بۆ هێرشان هاتییە بكارهینان، هەتا نوكە ژی ب تەمامی نەهاتییە زانین ئەنجامدەر كینە، لێ پێرابوونێن تەمام هاتینە وەرگرتن و لژنە ب هووری كاردكەت، ژ بەر وێ چەندێ سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ فەرماندەیێن سەربازییێن پارێزگەها میسانێ ژ پۆستێن وان لاداینە».
سەعد مەعنی ئاماژە ب وێ چەندێ كر، ئیراق ب هەموو شێوەیەكی دژی وان جۆرە هێرشانە و پەیاما فەرمی یا خوە گەهاندییە حوكمەتا ڕیازی «ئەم ل گەل سعوودیێ ل سەر هێلێ نە و ژ هەر گۆڕانكاری و پێزانینەكا نوو ئاگەهدارییا وان دكەین، سعوودیێ ژی تێگەهشتنا گەلەك باش هەیە و دلگران نینە».
دەربارەی ئەندامێن لژنەیا ڤەكۆلینێ ژی، گۆت «لژنە ل ئاستەكێ بلند دایە و ئیران تێدا پشكدار نینە، ب تنێ داخواز ژ سەرۆكوەزیران عەلی زەیدی هاتییە كرن هەماهەنگی و شێوڕا وان هەبیت، ڤەكۆلین بەردەوامن و ئەم دخوازین بگەهینە سەرەداڤێ».
سەبارەت پرۆسەیا ڤەكێشانا هێزێن هەڤپەیمانان، سەرۆكێ شانەیا ڕاگەهاندنا ئەمنی باس ل وێ چەندێ كر، ئیراق ل قووناغەكا تایبەت دایە و هێزێن هەڤپەیمانان هەتا 30ێ ئیلۆنێ ل ئیراقێ نامینن، هەروەسا گۆت «ئیراقێ هەموو شیانێن خوە هەنە و باوەڕی ب هێزێن خوە هەیە، نابیت چو هێزەكا بیانی هەتا وەك شیرەتكار ژی ل ئیراقێ دا بمینیت. ئیراقا نوكە ل گەل سالا 2014 گەلەك جودایە و پترییا فەرماندەیێن سەربازی و ئەمنی هاتینە گۆهۆڕین».
ل دۆر ڕەوشا دەڤەڕێن هەڤپشك، سەعد مەعنی دوپات كر كو «ل وان دەڤەرێن هێزێن فیدڕالی و پێشمەرگە پێكڤە بجهـ بووینە، ب چو شێوەیەكی ڤالاهییا ئەمنی تێدا نینە، هەماهەنگییەكا گەلەك باش د ناڤبەرا هەردوو ئالییاندا دا هەیە د بوارێن ئەمنی، هەوالگری و بەرهنگاربوونا بازرگانێن مادەیێن بێهۆشكەر، هەتا پلان هەیە ڕاهێنانێن هەڤپشك ژی بهێنە ئەنجامدان».
سەعد مەعنی ئاشكەرا كر، د نوكە دا مەزنترین گەف ل سەر وەلاتی مادەیێن بێهۆشكەرن و باس ل وێ چەندێ كر «هەلسەنگاندنێن هەوالگرییێن مە ئەو چەندە سەلماندییە كو تیرۆر ئێدی مەترسییا هەژمار ئێك نینە ل ئیراقێ».
دەربارەی ب هێزكرنا پاراستنا ئەسمانی یا ئیراقێ ژی، گۆت «سەرۆكوەزیرێن ئیراقێ گرنگییەكا مەزن ب ڤی بابەتی د دەت و سەرەدانا هێزا ئەسمانی ژی كریە، ژ بەر وێ چەندێ فەرمان كریە پلانەكا سێ سالی بۆ بلندكرنا شیانێن بەڕەڤانییا ئەسمانی بهێتە داڕشتن».
دەربارەی ئەنجامێ ڤەكۆلینێ ژ وان هێرشێن ل بۆڕی دا ل سەر هەرێما كوردستانێ هاتینە كرن، سەعد مەعنی ڕاگەهاند «ڤەكۆلینا لژنەیان ل سەر هێرشێن سەر هەرێما كوردستانێ ب دووماهی هاتینە و ئەنجامێن وان ژی هەبووینە».

ل گەل زێدەبوونا هێرشێن ل سەر دەزگەهێن نەفتا سعودییێ ژ ئاخا ئیراقێ ڤە، بەغدا كەفتییە د تەنگاڤییەكا مەزن دا. ئالیێن ئاگەهدار بۆ ڕۆژنامەیا (مەدا)یا ئیراقی دبێژن واشنتۆنێ ل بەرە سزایێن ئابۆری یێن توند ل سەر ئیراقێ ژ ئەگەرێ ڤێ چەندێ ب سەپینیت، ئەركێ عەلی زەیدی یێ دژوارە: ئایا دێ شێت كۆنترۆلا گرۆپێن چەكدار كەت، یان دێ باری نەئاسایی ڕاگەهینیت بۆ هندێ كو خوە ژ ڤێ تەنگاڤیێ ڕزگار كەت؟
ڕۆژنامەیا «مەدا» یا ئیراقی د ڕاپۆرتەكا شرۆڤەكاری دا پشتی هێرشا درۆنان ژ ئاخا ئیراقێ بۆ سەر زەڤیێن نەفتێ ل سعودییێ، و لێكەفتنا ڕاوەستیانا هنارتنا حەفت ملیۆن بەرمیلێن نەفتێ، بەغدا كەفتییە د مەترسییا سزایێن ئەمریكایێ دا. ئەڤ پێشهاتە حوكمەتا «عەلی زەیدی» ئێخستییە د ئەركەكێ دژوار دا، كو دڤێت ب سەلمینیت دێ شێت كونترۆلا گرۆپێن چەكدار كەت و ڕێگریێ ل بكارهینانا ئاخا ئیراقێ بۆ ململانێیێن هەرێمی كەت.
ژێدەرێن ئاگەهدار دیار دكەن، واشنتۆن ب دلگرانی ڤە دنێڕیتە لاوازییا بەغدایێ د ڕاگرتنا هێرشان دا. هندەك شارەزا پێشنیاز دكەن كو تاكە ڕێكا ل بەر دەستێ زەیدی بۆ كێمكرنا گڤاشتنان و پاشئێخستنا سزایان، ڕاگەهاندنا «باری نەئاسایی» یە، داكو دەستهەلاتا حوكمەتێ ل سەر ڕەوشێ ب سەلمینیت.
ل ئالییەكێ دی، ئەمریكا ب خوە ژی د ڕەوشەكێ ئالۆز دایە د سەرەدەریكرنێ دا ل گەل دۆسێیا ئیراقێ، ب تایبەتی پشتی لاوازبوونا ڕۆلێ بالیۆزخانەیێ و پشتگرتنێ ب تنێ ل سەر تیما «تۆم باراك»ی. ئەڤ ڕەوشە مەترسییا وێ چەندێ دروست دكەت كو ئیراق ببیتە گۆڕەپانا ململانێیا د ناڤبەرا ئێرانێ و ئەمریكایێ دا.
حوكمەتا زەیدی ب گرتنا سنۆرێن ل گەل ئێرانێ ب شێوەیەكێ دەمكی، بزاڤكر پەیامەكێ بۆ واشنتۆنێ ڤرێكەت، لێ گڤاشتنێن هێزێن شیعی نەچاركر سنۆران ڤەكەت. هەروەسا گۆڕانكاریێن ئەمنی ل پارێزگەها میسانێ، كو گومان لێ دهێتە كرن جهێ ئەنجامدانا هێرشان بیت، پشكەك بوون ژ بزاڤێن بەغدایێ بۆ خوەپاراستنێ ژ كارڤەدانا توند یا سعودییێ.
سیاسەتمەدارێ ئیراقی «میسال ئالوسی» دبینیت ڕەوش گەلەك یا مەترسیدارە، چونكە گرۆپێن چەكدار ب سەرپەرشتییا ڕاستەوخوەیا لەشكەرێ پاسداران كار دكەن و دڤێن ئاخا ئیراقێ بكەنە گۆڕەپانا شەڕی، هەروەكی ل یەمەنێ و جهێن دی ڕوودای. لەورا دڤێت زەیدی د سەرەدانێن خوە یێن ئۆرۆپی و ل نەتەوەیێن ئێكرتی دا، بزاڤێ بكەت ئیراقێ وەكی دەولەتەكا خودان سەروەری نیشا بدەت، كو جودایە ژ ڕەفتارێن وان گرۆپێن چەكدار.
ب كورتی، بەغدا د ناڤبەرا دو بژاردەیان دا یە: یان دڤێت ب ئاشكرا سنۆرێ خوە ژ گرۆپێن چەكدار جودا بكەت و بڕیارێن وێرەك بۆ كونترۆلا ئەمنی بدەت، یان چاڤەڕێ سزایێن ئابۆریێن دژوار بكەت، كو د ڤێ ڕەوشا ئابۆرییا ئیراقێ دا، دێ بیتە لێكەفتنەكا گەلەك مەزن یا كو حوكمەت نەشێت خوە ل بەر بگریت.