نوری مالكی و فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ، دوپاتی ل گرنگییا ئێكگرتنا هەلوەستێن نیشتمانی و ب هێزكرنا هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هێزێن سیاسیدا كر.
نوری مالكی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا دەولەتا قانوونێ پێشوازی ل شاندەكێ فراكسیۆنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ب سەرۆكایەتییا فەرهاد ئەترووشی، جێگرێ سەرۆكێ جڤاتا نوونەران كر.
د دیدارەكێدا، دوماهی پێشهاتێن ڕەوشا گشتییا وەلاتی و دەرئەنجامێن شەڕێ ل دەڤەرێ دهێتە كرن و كاریگەریێن وی ل سەر ئیراقێ هاتنە گەنگەشەكرن.
هەردو ئالییان دوپاتی ل گرنگییا ئێكگرتنا هەلوەستێن نیشتمانی و ب هێزكرنا هەماهەنگیێ د ناڤبەرا هێزێن سیاسی كر، ب وی ئاراستەی كو ئارامییا سیاسی ب هێز بكەت و تەناهیێ ل وەلاتێ بچەسپینیت، هەروەسا كاركرن ب بۆچۆنەكا هەڤپشك كو بەرژەوەندییا بلند یا نیشتمانی بێخیتە بەراهییا هەموو بەرژەوەندیێن دی.
هەر د وی چارچۆڤەیدا، هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر پێدڤییا ب هێزكرنا هاریكاریێ و تێكگەهشتنێ د ناڤبەرا حوكمەتا فیدرال و حوكمەتا هەرێما كوردستانێ دا و چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی ل سەر بنەمایێ دەستووری و قانوونێ، ب جۆرەكی كو ببیتە ئەگەرێ ب هێزكرنا هەڤپشكییا نیشتمانی و خزمەتكرنا بەرژەوەندیێن هەموو گەلێن ئیراقێ.
ل دوماهییا دیدارێ، ئاماژە ب گرنگییا ب قایمكرنا ناڤمالا ئیراقی هاتە دان ل بەر ڕۆناهییا ئاستەنگێن هەرێمایەتی و نێڤدەولەتی، ل گەل پشتەڤانیكرنا وان بزاڤێن كو ئارمانج ژی چەسپاندنا ئارامییا سیاسی و ئەمنییە ل هەموو دەڤەرێن وەلاتی.

پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ ڕەخنەیێن توند ئاراستەی دەزگەهێن فەرمی ل ئیراقێ و ب تایبەتی جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ گرتن و ڕاگەهاند: بێدەنگییا وان بەرانبەر هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن جهێ حێبەتیێ یە.
دلشاد شەهاب، پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ د داخۆیانییەكێدا ڕاگەاهند» دەزگەهێن فەرمی ل ئیراقێ ل پێشبەری پرسیارەكا مەزندانە، هەتا جڤاتا نوونەران ژی ب ڕاستی جهێ دلگرانیێ و حێبەتییەكا مەزنە».
سەبارەت ب دوماهی ڕوونشتنا جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ل ڕۆژا شەمبییا بۆری، دلشاد شەهاب گوت» ل ڕۆژا شەمبیێ ڕوونشتنەكا جڤاتا نوونەران بڕێڤەچوو بۆ هەلسەنگاندنا ڕەوشا ئەمنییا ئیراقێ، بەلێ ب ئێك پەیڤ ژی باسێ هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ نەهاتە كرن، ئەڤە ژی ئاماژەیەكا شاشە و پێدڤی دكەت دەزگەهێن فەرمی ب جدی هەلوەستێ كریاری هەبیت و ڕێكێ ل وان دەستدرێژیێن ترسناك بگرن» .
پەیڤدارێ سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ دوپاتكر ژی» سەرەرای وێ چەندێ ب توندی وان هێرشان پرۆتەستۆ دكەین، هەڤدەم چاڤەڕێبوون ژ دەستهەلاتدارێن حوكمەتا فیدرالی و ئالیێن سیاسی هەیە، ب تایبەت ئەوێن خوە ب خودانێن بڕیارا ئیراقێ دزانن، هەلوەستێ وان یێ ڕۆهن بیت بەرامبەر وان هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن».

ئەندامەكێ مەكتەبا سیاسی یا پارتی دیموكراتی كوردستان ڕاگەهاند: هندەك ژ وان هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ ژ پارێزگەها نەینەوا دهێنە ئاراستەكرن و سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ ژی بڕیار دایە دەڤەرێن گومانلێكری كۆنترۆل بكەت.
نەوزاد هادی، ئەندامێ مەكتەبا سیاسی و بەرپرسێ مەكتەبا ڕێكخستنا پارتی دیموكراتی كوردستان ل پارێزگەها نەینەوا، گوت» هندەك ژ وان هێرشێن ئاراستەی فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ ژ نەینەوا دهێنە كرن، هەروەسا سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ چەند بڕیار داینە بۆ وێ چەندێ ڕێگری ل وان هێرشان بهێتە كرن».
گوت ژی» كۆنترۆل ل سەر هندەك ژ وان گرۆپێن چەكدار نینە، لەوما سەرۆك وەزیرێن ئیراقێ كو د هەمان وەختدا فەرماندەیێ گشتیێ هێزێن چەكدارە ل ئیراقێ دخوازیت ڕێگری ل وان گرۆپێن چەكدار بهێتە كرن، كو ژ دەرڤەی قانوونێ نە».
نەوزاد هادی دیاركر ژی» جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ ژی بڕیار دایە دووڤچوونێ بۆ وان گرۆپان بكەت، چونكە دخوازن ئیراقێ بكێشنە وێ شەڕی ل دەڤەرێ هەی و هەرێما كوردستانێ دكەنە ئارمانج كو هەرێما كوردستانێ پشكەك نینە ژ وی شەڕی».

بالیۆزێ پێشتر یێن ئەمریكا ل ئیراقێ ڕاگەهاند: باس ل وێ چەندێ دهێتە كرن كو حوكمەتا ئیراقێ بودجەیا وان گرۆپێن هێرشان ل سەر كوردان و بەرژەوەندیێن ئەمریكا دكەن، دابین دكەت.
زالمای خەلیلزاد، بالیۆزێ پێشتر یێ ئەمریكا ل ئیراقێ ل تۆڕا جڤاكییا (ئێكس) بەلاڤكر» دەنگۆباس و كەسایەتیێن باوەرپێكری ئاماژێ ب وێ چەندێ دكەن كو ئەو گرۆپێن ئیراقی كو لایەنگرین لەشكرێ پاسدارێن ئیرانێ نە و هێرشان دكەنە سەر هەرێما كوردستانێ، ژ ئالیێ حوكمەتا ئیراقێ ڤە بودجە بۆ دهێتە دابین كرن».
زالمای خەلیلزادر ئاماژە ب وێ چەندێ ژی دایە، باس ل وێ چەندێ دهێتە كرن ئەو گرۆپە ل پشت چەندین هێرشانە ئەوێن ل سەر بالیۆزخانەیا ئەمریكا ل بەغدایێ و هێزێن ئەمریكی كو ل هەرێما كوردستانێ هاتینە جهگیركرن، ل بەر ڕۆناهییا ڤان پێشهاتان، دوپاتی دهێتە كرن هەكە ئەڤ تۆمەتە ڕاست دەركەڤفتن، پێدڤییە ئیدارەیا ئەمریكی بژاردەیا ب ئارمانجگرتنا وان گرۆپان گەنگەشە بكەت ب مەبەستنا ژناڤبرناشیانێن وان یێن سەربازی، هەروەسا گڤاشتنان بێخیتە سەر حوكمەتا بەغدایێ بۆ وێ چەندێ ئێكسەر هەموو جۆرە پشتەڤانییەكا دارایی بۆ وان گرۆپان ڕابگریت».

دهۆك ،لەزگین جوقی

چاڤدێرەكێ سیاسی ل پارێزگەها نەینەوا ڕاگەهاند، گرۆپێن میلیشیایێن ئیراقی دەست ب خوە ڤەكێشانێ ژ دەڤەرین گرێدای مادەیێ 140ێ كریە كو ژ دەڤەرین سەر ب نەینەوا ڤە دچن بۆ پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ ب تایبەت پشتی ئەمریكا وئیسرائیلێ دەست ب تۆپبارانكرنا بارەگەهێن گرۆپێن میلیشیایێن سەر ب ئێرانێ ڤە ل نەینەوا كری.
مەناف حەسەن، چاڤدێری سیاسی ل پارێزگەها نەینەوا گوت،» گرۆپێن میلیشیایێن سەر ب ئێرانێ ڤە د ناڤا ئیراقیدا هەموو بزاڤان دكەن بۆ تێكدانا ڕەوشا ئیراقێ و دخوازن ئیراقێ ببەنە دناڤا شەڕێدا ئەڤە كارەكێ خراپە ئەو گرۆپ ئەنجام د دەن هەر وەك ئەڤە چەندین جارە ئەو گرۆپە درۆنان ئاراستەی هەولێرێ دكەن و بزاڤێ دكەن كوردستانێ بكەنە پشكەك ژ شەڕێ، لێ هەرێما كوردستانێ نابیتە پشكەك ژ وی شەڕی و ئەوا ئەو گرۆپە دكەن بۆ تێكدانا ڕەوشێیە».
مەناف حەسەن ، دیاركر ژی» نوكە گرۆپێن چەكدار دەست ب خوەڤەكێشانێ ژ دەڤەرێن گرێدای مادەیێ 140ێ كریە ب تایبەت ژ پارێزگەها نەینەوا وەسا دیارە كو گرۆپێن چەكدار بەر ب پارێزگەهێن دی یێن ئیراقێ ڤە دچن كو بەری چەند ڕۆژان گەلەك ب دژواری بارەگەهێن وان گرۆپان ل نەینەوا هاتبوونە تۆپبارانكرن ئەڤە بخوە گڤاشتنەكە بۆ نەمانا گرۆپێن چەكدار د ناڤا ئیراقێدا ب تایبەت گرۆپێن گرێدای ئێرانێ».

ل ڕۆژا ئێكشەمبی 8/3/2026، سەرۆك مەسعود بارزانی پەیامەك سەبارەت وان هێرشێن ل سەر هەرێما كوردستانێ دهێنە كرن بۆ رایا گشتی بەلاڤكر.
ل دەستپێكا پەیاما خوە دا، سەرۆك بارزانی ئاماژە ب وێ چەندێ كر» ب درێژییا دیرۆكێ گەلێ كوردستانێ هیچ وەختەكی ل گەل شەڕی دا نەبوویە و هەردەم داخوازا ئاشتیێ و پێكڤەژیانێ كریە».
سەرۆك بارزانی دوپاتكر ژی» هەكە شەڕ ژی ب سەر كوردستانێ هاتبیتە سەپاندن، تنێ بەرگری ژ خوە و مافێن خوە كریە، ژێدەرێ وێ چەندێ ژی ژ باوەرییا ب هێز یا فەرهەنگا ئاشتیخوازییا گەلێ كوردستانێیە».
سەبارەت ئالۆزیێن دەڤەرێ و هێرشكرنێ ل سەر هەرێما كوردستانێ، سەرۆك بارزانی دبێژیت» جهێ حێبەتییەكا مەزنە هندەك گرۆپ و ئالی ل بن ناڤێ (موقاوەمە) و ب بهانە و درووشمێن بێ بنەما، ڕێكێ د دەنە خوە هێرشان دژی جهێن سڤیل و ژێرخانەیا ئابۆرییا هەرێما كوردستانێ و بنگەه و بارەگەهێن پێشمەرگەی ئەنجام بدەن. ئەڤە شەڕ فرۆشتن و دەستدرێژییەكا ئاشكرایە ل سەر مافێ وەلاتییان و ئارامی و ئاسایشا هەرێما كوردستانێ».
د پشكەكا دی یا پەیاما خوە دا، سەرۆك بارزانی هۆشدارییەكا توند ئاراستەی ئەنجامدەرێن هێرشان و ئالێن پەیوەندیدارێن ئیراقێ كر و گوت» دڤێت هەموو ئالییەك باش بزانن كو دانبخوەداگرتنێ ژی سینۆر هەیە. پێشمەرگەی چو جاران ستەم و زۆرداری ژ هیچ ئالییەكی قەبوول نەكریە».
سەرۆك بارزانی د پەیاما خوە دا، ڕاستەوخوە داخواز ژ حوكمەتا ئیراقێ و جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ و ئالیێن سیاسی، ب تایبەتی چارچۆڤەیێ هەماهەنگیێ كر كو ب جدی بهێنە سەر هێل و سینۆرەكی بۆ وان دەستدرێژییان دابنن. هۆشداری ژی دا كو بەردەوامییا وێ شەڕپێفرۆشتنێ دێ دەرئەنجامێن خراب بۆ هەبن.
ل دوماهییا پەیاما خوە، سەرۆك بارزانی سەرەرای دەبڕینا هەڤخەمیێ بۆ مالباتێن شەهیدێن وان هێرشان، خەلكێ كوردستانێ پشتڕاستكر و گوت» دێ ب هەموو شیانێن خوە بەردەوام بین بۆ وێ چەندێ كوردستان ژ شەڕ و نەهامەتیێ دوور بیت و ئارامی و ئاسایش و ژیانا خەلكی یا پاراستی بیت، سەركەفتن ژی دێ هەر بۆ گەلێ كوردستانێ بیت».

سەرۆك مەسعود بارزانی پەیامەك ب هەلكەفتا ڕۆژا جیهانییا ئافرەتان بەلاڤكر و ڕاگەهاند: من ڕێز بۆ ڕۆل و قوربانیدانا ئافرەتێن كوردستانێ هەیە.
سەرۆك بارزانی ب هەلكەفتا ڕۆژا جیهانییا ئافرەتان (هەشتێ مارس) ل تۆڕا جڤاكییا (ئێكس)، پەیامەكا پیرۆزباهیێ ئاراستەی ئافرەتێن كوردستانێ و جیهانێ كر و ڕاگەهاند» ب هەلكەفتا هەشتێ مارس ڕۆژا جیهانییا ئافرەتان، پیرۆزباهیێ ل ئافرەتێن كوردستانێ وئیراقێ و جیهانێ دكەم».
سەرۆك بارزانی هەر د پەیاما خوە دا دبێژیت» من ڕێز بۆ ڕۆل و قوربانیدانا ئافرەتێن كوردستانێ هەیە كو هەردەك پشكەكا سەرەكی یا خەباتا گەلێ مە بوون، هەروەسا گرانییا شۆڕشێ و قوربانیدانێ ل سەر ملێن وان بوون، ب ڤێ هەلكەفتێ هیڤییا بەختەوەریێ و سەرفەرازیێ و سەركەفتنێ بۆ هەموو ئافرەتێن كوردستانێ دخوازم».

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و ئێمانوێل ماكرۆن، سەرۆكێ فرەنسا پەیوەندییەكا تەلەفۆنی ئەنجامدا.
سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ د بەیاننامەیەكێدا بەلاڤكر» د وێ پەیوەندییا تەلەفۆنیدا هەردو ئالییان بیر و بۆچۆن ل دۆر ڕەوشا دەڤەرێ و دەرئەنجامێن شەڕی لێكگۆهارتن و دلگرانییا خوە بەرامەبەر مەترسیێن زێدەبوونا ئالۆزییان دیاركر و هەڤڕا بوون ل سەر پێدڤییا ب لەزكرنا بزاڤێن نێڤدەولەتی بۆ ڕێگریێ ل زێدەتر بەرفرەهبوونا بازنەیا ململانێیان، ب شێوەیەكی كو ئاشتی و ئاسایش بۆ گەلێن دەڤەرێ ڤەگەڕیت».
د تەوەرەكێ دی یێ دانوستاندناندا، هەڤبەندیێن فرەنسا ل گەل ئیراقێ و هەرێما كوردستانێ و بەردەوامییا هاریكارییان هاتنە گەنگەشەكرن. هەردو ئالییان داكۆكی ل ب هێزكرنا وان هەڤبەندیێن دۆستانە كر كو دیرۆكەكا درێژ ژ هەڤكاریێ و هەماهەنگیێ د وارێن جودا جودا دا هەیە.
ژ ئالیێ خوەڤە نێچیرڤان بارزانی سوپاسییا ڕۆلێ پێشەنگانەێ سەرۆك ماكرۆن و فرەنسا كر بۆ پشتەڤانیكرنا بەردەوام ل هەرێما كوردستانێ و ئیراقێ ب تایبەت د بزاڤێن دیبلۆماسیدا بۆ دوورئێخستنا دەڤەرێ ژ مەترسیێن شەڕ و ئالۆزییان.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ پەیاما بەهیداریێ ئاراستەی بنەمال و هەڤكارێن (وەلات تاهر) كر، كو ل بەری دو شەڤان د هێرشەكا درۆنیدا ل فڕۆكحانەیا هەولێرێ شەهید بوو.
د پەیاما بەهیداریێ یا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دا هاتیە» سەرەخوەشییا خوە ئاراستەی بنەمال و كەسوكار و هەڤكارێن شەهید وەلات تاهر، كارمەندێ ئاسایشا فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ دكەم و هەڤخەمێ وانم».
گوت ژی» شەهید وەلات ژ ئەنجامێ هێرشەكا تیرۆرستییا نەڕەوا و ستەمكارانە ل سەر هەرێما كوردستانێ، ل وەختێ ئەنجامدانا ئەركێ خوە بۆ پاراستنا ئاسایشا وەلاتێ، شەهید بوو، ژ خودایێ مەزن دخوازم گیانێ شەهید ب دلۆڤانی ومیهرەبانییا خوە شاد بكەت و ئارامیێ ب بنەمال و كەسوكارێن وی ببەخشیت. هیڤییا زوو چاكبوونێ بۆ برینداران دخوازم».
دهێتە زانین ژ بلی شەهیدبوونا وەلات تاهر، د وێ هێرشێدا چەند هەڤكارێن دی ژی بریندار ببوون.
ئومێد خوشناو، پارێزگەرێ هەولێرێ ڕاگەهاندبوو، ژ ئەنجامێ هێرشێن ل سەر فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ، وەلات تاهر، كارمەندێ ئاسایشا فڕۆكخانەیێ شەهید بوو و سێ كەس ژی بریندار بوون.
ل شەڤا شەمبیێ و سپێدەیا دوهێ ئێكشەمبی، چەندین هێرش ل سەر فڕۆكخانەیا نێڤدەولەتییا هەولێرێ هاتنە ئەنجامدان، بەلێ ژ ئالیێ سیستەمێ بەرگریێ ڤە هاتنە ژناڤبرن.

نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ب هەلكەفتا ڕۆژا جیهانییا ئافرەتان پەیامەك بەلاڤكر و تێدا هاتیە» ب هەلكەفتا هەشتێ ئادارێ، ڕۆژا جیهانییا ئافرەتان، ب گەرمێ پیرۆزباهیێ ل ئافرەتێن كوردستانێ، ئیراقێ و جیهانێ دكەم. هیڤییا سەركەفتنا بەردەوام و پێشەنگیێ بۆ دخوازم د كاروانێ وان یێ پڕ شازانیدا بۆ بدەستڤەئینانا دادپەروەیێ و وەكهەڤیێ».
نێچیرڤان بارزانی گوت ژی» ژن ل كوردستانێ ب درێژییا دیرۆكێ ڕۆلێ شۆڕشگیرێ و ئاستیخوازانە دیتییە و ئازایەتی و خۆڕاگرییا بێوێنە سەلماندیە. نوكە ژی كو هەرێما كوردستانێ د قووناغا ئاڤاكرن و ب هێزكرنا دەزگەهێن خوە دایە، بەرهەڤییا كارا یا ئافرەتان د هەموو بیاڤاندا سیاسەت، پێشمەرگایەتی، ئابۆری، بڕێڤەبرن و پەروەردەیێدا، جهێ شانازییا مە یا مەزنە».
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پەیاما خوە دا دیاركر ژی» ب ڤێ هەلكەفتێ، ئەم دوپاتیێ ل سەر وێ چەندێ دكەین كو بێی مسۆگەركرنا هەموو ماف و ئازادییێن ژنێ و ب هێزكرنا پێگەهێ وێ د هەموو بیاڤێن بڕیاردانێدا، جڤاكەكا ئارام و پێشكەفتێ دروست نابیت. وەك هەردەم پێگیری چەسپاندنا كەلتوورێ وەكهەڤی و دادوەری و بنبڕكرنا هەموو جۆرێن جوداكاریێ و توندوتیژییەكێ نە كو بەرامبەر ب ژنان دهێتە كرن، ئەڤجا چ ل ناڤ خێزانێ و چ ل جهێن گشتی بیت».
ڕۆهنكر ژی» پاراستنا مافێن ئافرەتێ بەرپرسیارەتییەكا هەڤپشك یا حوكمەتێ، خێزانێ، جڤاكا مەدەنی، ڕاگەهاند و هەموو دەزگەهێن جڤاكی، پەروەردەیی و ئایینی یە. كار و ستراتیژییەتەكا نوو پێدڤی نە بۆ وێ چەندێ دەلیڤەیێن وەكهەڤ بۆ ژنان پەیداكەین تاكو زێدەتر ڕۆلێ خوە یێ كارا د داڕێشتنا پاشەڕۆژل وەلاتیدا هەبیت. دڤێت كوردستانێ هەردەم نموونەیەكا دیار بیت د وارێ وەكهەڤیێ و ڕێزگرتنێ ل مافێن مرۆڤی و پاراستنا ئافرەتان ژ توندڕەویێ توندوتیژیێ».
سەرۆكێ هەرێمێ گوت ژی» ب ڤێ هەلكەفتێ، ب ڕێزڤە بیرئینانا هەموو وان ئافرەتێن خەباتكەر دكەین كو ژ پێخەمەت ئازادیێ و دادپەروەریێ و مافێن خوە یێن ڕەوا قوربانیێن مەزن داین. سلاڤ بۆ گیانێ پاقژێ وان هەموو خانمێن بووینە قوربانیێن توندوتیژیێ».