ئەڤرۆ نیوز:

پەرلەمانێ کوردستانێ راگەھاند: ل روونشتنا سوبەھی پێنجشەمبی یا پەرلەمانێ کوردستانێ دێ گۆتوبێژان ل سەر دو تەوەران کەن، تەوەرەک دێ یێ دێ تایبەت بیت ب ھەلگرتنا پارێزبەندیێ ل سەر چار پەرلەمانتاران کوردستانێ.

هەروەسا دیار کریە: روونشتنا سوبەھی دێ ھەلگرتنا پارێزبەندیێ بیت ل سەر پەرلەمانتار ئومێد خۆشناو، سوران عومەر، شیرین ئەمین، عەلی حەمە سالح دێ ڤێ پرۆسێ ئێخنە بەر دەنگدانێ.

ئەڤرۆ نیوز:

سەرۆک مەسعود بارزانی سەرەخۆشیێ ل خێزانا شەهید عادل مهاجیر دکەت، ئەڤە ژی دەقێ پەیاما سەرۆک بارزانی یە.

ب ناڤێ خودێ مەزن و دلۆڤان

خێزانا بەرێز حاجی عومەر شێخ عەبدوللا مهاجیر

ب داخ و خەمەکا زۆر ڤە، نووچەیێ‌ وەغەرا دووماهیێ یا حاجی عومەر شێخ عەبدوللا مهاجیر کەسایەتیێ ناڤدار یێ دەڤەرا سۆران و بابێ شەهید عادل مهاجیر گەهشتە مە.

کاک حاجی عومەر شێخ عەبدوللا مهاجیر کەسایەتیێ ناڤدار و نشتیمانپەروەر بوو و هەموو ژیانا خوە بۆ هندێ تەرخان کربوو، شەهیدبوونا کاک عادل ژی نموونەکا بەرچاڤ یا پەروەردا وی بوو.

سەرەخوشیێ ل خێزانا هەوە یا تێکوشەر و هەموو خزمێن مهاجیر دکەین و خوە ب شریکێ خەما هەوە دزانین.

‌ژ خودایێ مەزن دخوازین گیانێ کاک حاجی عومەر بێخیتە بەر رەحمەتا خوە و ئۆقرەیی و ئارامیێ ببەخشیتە ھەموو ئالیان.

انا للە و انا الیە راجعون

مەسعود بارزانی

٢٠٢٠/٥/٦

ئەڤرۆ نیوز:

دوهی کۆمبوونا جڤاتا وەزیران ب سەرپەرشتیا مەسرور بارزانی سەرۆکێ جڤاتا وەزیران برێڤە چوو و تێدا چەندین بریارێن گرنگ هاتنە دان.

د راگەهاندنێ دا ئاماژە ب هندێ هاتیە کرن کو دوهی د کۆمبوونا جڤاتا وەزیران دا بریار هاتیە دان کو ژ بەر رەوشا نها ل کوردستانێ بریار هاتیە دان کو مەزاختی بهێنە کێمکرن و کار بۆ زێدەکرنا داهاتی بهێتە کرن و هەروەسا هەموو خالێن پرۆژێ چاکسازیێ ژی بهێنە بجهئینان و وەزارەت بۆ هندێ هاتینە راسپاردن دا کاری ل سەر بکەن.

هەروەسا د کۆمبوونێ دا بەحسێ دانوستاندنێن د ناڤبەرا هەرێما کوردستانێ و بەغدا دا و شایشتێن دارایی و بابەتێ مووچێ فەرمانبەران ژی هاتیە کرن و بریار هاتیە دان کو دابینکرنا مووچەی کارێ سەرەکی یێ حوکمەتێ بیت.

دەقی بڕیارەکانی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان

• *کەمکردنەوەى خەرجییەکان* :

لە دواى گفتوگۆ و راگۆڕینەوە، سەبارەت بە کەمکردنەوەى خەرجییەکان، ئەنجومەنى وەزیران ئەم بڕیارانەى خوارەوەى دا:

1) کەمکردنەوەى مووچە و دەڕماڵەى خاوەن وەزیفە باڵاکان و پلە تایبەتەکان لە سەرۆکایەتى هەرێمى کوردستان و حکومەتى هەرێم و سەرۆکایەتی و ئەندامانی پەرلەمان و ئەنجوومەنى دادوەریی و ئەنجوومەنى پارێزگا لە بوارەکانى خزمەتى شارستانى و سەربازیی و هێزەکانى ئاسایشى ناوخۆ و ئاسایشى گشتى و ئەنجوومەنى ئاسایش و ئەوانەی بەو پلانە خانەنشین بوون یان خانەنشین دەبن.

2) خەرجکردنى تەنیا مووچەى بنەڕەتى بۆ ئەو پلە تایبەتانەى کە لە بەڕێوەبەرى گشتى بەرەو سەرەوەن و سەرۆکى یەکە کارگێڕییەکان لە پارێزگار و قایمقام و بەڕێوەبەرى ناحیە کە معومن و پێویستە لەسەر وەزارەتى دارایى و ئابوورى لە ماوەى 30 رۆژ لە چوارچێوەى یاساى چاکسازیی چارەنووسى وەزیفیان یەکلایى بکاتەوە.

3) پێویستە وەزارەتى دارایى وئابوورى مووچە تەنیا بۆ ئەو کەسانە خەرج بکات کە تۆمارن لە داتابەیسى تۆمارى بایۆمەترى و بە فیعلى لە خزمەتى وەزیفیدان، هەروەها بڕینى مووچەى ئەو کەسانەى کە بە فیعلى خزمەتى وەزیفى ناکەن.

4) کەمکردنەوەى بودجەى تەشغیلی بۆ نزمترین ئاست بە جۆرێک تەنیا بوارە سەرەکییەکانى خەرجى بگرێتەوە وەکو بوارى دابینکردنى دەرمان و پێداویستى پزیشکى و تاقیگەیی و خواردنى نەخۆشخانە و زیندانییەکان و خانەى بەساڵاچووان و نەوجەوانان ومنداڵان و شێڵتەرەکانى ژنان وپاکردنەوەى شار و شارۆچکەکان و نەخۆشخانەکان و پێداویستیەکانى ئاو و کرێى وێستگەکانى بەرهەمهێنانى کارەبا و چاکردنەوەى ڕێگاوبانەکان.

5) پەیڕەوکردنى سیستمى نوێى ئۆنلاین بۆ خەرجکردنى بودجەى تەشغیلی لە پێناوى برەودان بە شەفافیەت و کەمکردنەوەى رووتین.

6) ڕاگرتنى خەرجییەکانى بودجەى وەبەرهێنان (پڕۆژەى وەزارەتەکان و پەرەپێدانى پارێزگاکان).

7) پێداچوونەوە بە نەسریە و پێشینەى وەزارەت و سەرجەم دامەزراوەکانى هەرێم لە لایەن ئەنجومەنى وەزیران و وەزارەتى دارایى وئابوورى بە ئاراستەى کەمکردنەوەى بۆ نزمترین ئاست.

8) راگرتنى خەرجکردنى راستەوخۆى وەزارەتەکان لەسەر بەشە داهاتى خۆیان.

9) پێداچوونەوە بە خەرجییەکانى خزمەتگوزاریی بوارى نەوت و گاز.

• *زیادکردنی داهات*:

لە تەوەرێکى ترى کۆبوونەوەکەدا لە دواى گفتوگۆ و ڕاگۆڕینەوە سەبارەت بە زیادکردنى داهات، ئەنجومەنى وەزیران ئەم بڕیارانەى دەرکرد:

1) ڕێکخستنەوەى ئەو خزمەتگوزارییانەى لە لایەن کەرتى تایبەتەوە بە شێوەى گرێبەست لە دەروازە سنوورییەکان پێشکەش دەکرێن بە جۆرێک، دەبێت داهاتى ئەو خزمەتگوزارییانە بۆ بەرژەوەندى گشتى بێت.

2) هەڵوەشاندنەوەى سەرجەم ئەو لێخۆشبوونانەى کە دراون لە رەسمى گومرگ و باج کە ناگونجێن لەگەڵ یاسا وڕێنماییەکان.

3) کۆنتڕۆڵکردنى دەروازە سنوورییەکان بەمەبەستى رێگرى لەهەر کارێکى نایاسایى کە زیان بە داهاتى گشتى بگەیەنێت.

4) پابەندکردنى کۆمپانیا ناوخۆییەکانى بوارى نەوت وگاز، کۆمپانیاکانى بوارى سکیوریتى و کۆمپانیاکانى بوارى پەیوەندى و ئینتەرنێت و پڕۆژەکانى نیشتەجێبوون بە پێدانى باج لە چوارچێوەى یاسا وڕێنماییەکان.

5) ڕێکخستنەوەى میکانیزم و ئەو لایەنانەی کە رسوماتی خزمەتگوزاریی وەزارەتەکان بە شێوەى گرێبەست کۆدەکەنەوە بەجۆرێک کە لە خزمەتی بەرژەوەندى گشتیدا بێت.

6) سەپاندنى باج لەسەر هاوردەکردن و پاڵاوتنى بەرهەمە نەوتییەکان.

7) پێویستە لەسەر وەزارەتى کشتوکاڵ و سەرچاوەکانى ئاو پۆڵینى سەرجەم ئەو زەوییە کشتوکاڵییانە بکات کە زێدەڕۆییان لەسەر ئەنجام دراوە، سەرەڕاى پێداچوونەوەى ئەو زەوییە کشتوکاڵییانەى بە گرێبەست بەکرێدراون لە رووى نرخ و شێوازى گرێبەست بۆ ئەوەى وەک سامانێکى نیشتمانیی مامەڵەیان پێوە بکرێت.

8) هەڵوەشاندنەوەى تەرخانکردنى زەوى بۆ ئەو پڕۆژانەى مۆڵەتى وەبەرهێنانیان پێدراوە بەڵام دەستیان بە جێبەجێکردنى پڕۆژەکان نەکردووە.

9) هەڵوەشاندنەوەى تەرخانکردنى زەوى کە بە موساتەحە دراون بەڵام دەستیان بە جێبەجێکردنى پڕۆژەکان نەکردووە.

10) تاپۆکردنى سەرجەم ئەو زەوییانەى کە بە شێوەى کارت تەرخانکراون بۆ هاووڵاتیان و هەروەها تاپۆکردنى یەکەکانى نیشتەجێبوون لە پڕۆژەکانى وەبەرهێنان بە ناوى هاووڵاتیان و پێداچوونەوە بە نرخى خزمەتگوزارییى کۆمەڵگەکانى نیشتەجێبوون.

11) جەردکردنى سەرجەم موڵک و ماڵى حکومەت و سەرجەم دامەزراوەکان لە لایەن وەزارەتە پەیوەندیدارەکانەوە تا وەک سەرچاوەیەک بۆ داهاتى گشتى مامەڵە بکرێت.

12) وەرگرتنەوەى قەرزە بازرگانییەکان لە لایەن وەزارەتى دارایى وئابوورى لەبەر ڕۆشنایى یاساى چاکسازیی.

13) پەسەندکردنى پێشکەشکردنى خزمەتگوزاریی دابەشکردنى کارەبا و کۆکردنەوەى کرێى بەشداربووانى کارەبا لە لایەن کەرتى تایبەتەوە لە ژێر سەرپەرشتى و چاودێرى حکومەت.

14) پەسەندکردنى پڕۆژەى کڕینەوە و بە بازاڕکردنی گەنمی جووتیارانى هەرێمى کوردستان لە لایەن کەرتى تایبەت لە ژێر سەرپەرشتى و چاودێرى حکومەت بە مەبەستی پاڵپشتیکردنی کەرتی کشتوکاڵ.

15) داشکاندنى ڕێژەیەک لەو پێشینانەى حکومەت کە لە لای هاووڵاتیانە (پێشینەى خانووبەرە و پێشینەى هاوسەرگیریی و قەرزى بچووک) بە مەرجێک هاووڵاتیان ئامادە بن تا ڕۆژى 15 ى حوزەیرانی 2020 تەواوى بڕى پێشینەکان بگەڕێننەوە بۆ حکومەت.

• *سووککردنی بارو گوزەرانی ئەوانەی بە هۆی رێکارەکانی خۆپارێزی لە کۆرۆنا زیانمەند بوون*:

1) لێخۆشبوون لە كرێی كرێچی موڵكەكانی حكومەتی هەرێم بۆ مەبەستی بازرگانی یان پیشەسازی یان كشتوكاڵی یان هەر مەبەستێكی تر، بۆ ئەو ماوەیەی کە نەیتوانیووە بە شێوەی ئاسایی بەكاریبهێنێت بەهۆی داخستن بە پێی ڕێکارەکانی خۆپارێزیی لە کۆرۆنا  یان قەدەغەی هاتووچۆ.

2) بەخشینی هاووڵاتیيان لە دواكەوتنی پێبژاردن كە كەوتووەتە ئەستۆیان لە ئەنجامی پابەندنەبوونی یاساییان بەرامبەر بە دامەزراوە فەرمیەکانی حكومەتی هەرێم، ئەگەر وادەی پابەندبوونەكەیان كەوتبێتە ئەو ماوەیەی كە بڕیاری قەدەغەی هاتووچۆی تێدا دراوە وەک ڕێکاریی خۆپارێزیی.

3) دواخستنی وەرگرتنەوەی بڕی گوژمەی سەر هاووڵاتيیان بۆ بەرژەوەندی دامەزراوەی حكومی و شارەوانيیەكان بۆ ماوەی  قەدەغەی هاتووچۆ  بە بێ ئەژماركردنی هیچ سوود و پێبژاردنێكی دواكەوتن بۆ ئەو ماوەیە.

4) لەسەر وەزیری ئەوقاف و كاروباری ئایینی پێویستە ڕێكاری یاسایی پێویست بگرێتە بەر بەرامبەر بە كرێچی موڵكەكانی ئەوقاف لەژێر ڕۆشنایی بڕگەكانی ئەم بڕیارە.

5) بڕی (15%) لە سەدا پازدە دادەشكێندرێت لەو بڕە پارەیەی كە کرێچی دەیدات لە كرێی ئاو و كارەبا كە دەكەوێتە ئەستۆی قەرزدار پێش دەرچوونی ئەم بڕیارە، ئەم داشكاندنە بەردەوام دەبێت تاكو 15/6/2020.

6) پێویستە لەسەر فەرمانگەكانی باج ماوەی قەدەغەی هاتووچۆ و ماوەكانی داخستنی شوێنە بازرگانی و پیشەسازی و پیشە تایبەتەكان و هەروەها چالاكیيەكانی تر كە دەكەونە ژێر باری  باجی داهات ، هەژمار نەكەن وەك ماوەی چالاكی بۆ وەدەستهێنانی داهات كەدەكەونە ژێرباری وەرگرتنی باج بە هەموو جۆرەكانیيەوە.

• دەستپێکردنەوەی دەوام :

ئەنجومەنی وەزیران سەبارەت بە دەستپێکردنەوەی دەوامی فەرمی وەزارەت و لایەنەکانی نەبەستراو بە وەزارەت، ئەم بڕیارانەی دەرکرد:

1) دەستپێکردنەوەی دەوامی فەرمی فەرمانبەران تەنیا لە دیوانی وەزارەت و لایەنە نەبەستراوەکان بە وەزارەت لە رێکەوتی 2020/5/6 ەوە.

2) وەزارەت و لایەنە نەبەستراوەکان بە وەزارەت ، دەسەڵاتی تەواویان دەبێت بۆ دەستپێکردنەوەی دەوامی فەرمانگەکان و رێکخستنی دەوامی فەرمانبەران بە پێی پێویست و بەمەبەستی گەیاندنی خزمەتگوزاری و راییکردنی مامەڵەی هاووڵاتییان لە 2020/5/11 .

3) فەرمانگەی تەکنەلۆجیای زانیاری لە ئەنجومەنی وەزیران لە گەڵ دامودەزگاکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان هەماهەنگی دەکات بەمەبەستی کارئاسانی لە جێبەجێکردن وراییکردنی مامەڵەی هاووڵاتییان بە شێوەی ئەلیکترۆنی.

4) هاووڵاتییان لە دوای 2020/5/11 دەتوانن سەردانی فەرمانگەکان بکەن بە لە بەرچاوگرتنی رێکارەکانی خۆپارێزی و رێنماییە تەندروستییەکان .

• لامەرکەزی ئیداری :

ئەنجومەنی وەزیران جەختی کردەوە لەسەر کارکردن بۆ چەسپاندنی لامەرکەزیەتی ئیداریی لە سەرجەم پارێزگاکان بە بێ جیاوازی و بەو شێوەیەی لە بەرنامەی کاری کابینەی نۆیەمی حکومەتی هەرێمدا هاتووە بە جۆرێک کە گونجاو بێت لە گەل سیستەمی یاسایی و کارگێڕی هەرێمی کوردستان و شۆرکردنەوەی دەسەڵاتەکان و دابەشکردنی ئەرک و بەرپرسیاریەتی بە پێی یاسا، لە ژێر چاودێری سەرۆکایەتی حکومەت لەگەڵ پاراستنی قەوارەی دەستووری هەرێمی کوردستان.