ئەنتۆنێن ئارتۆ ئەو شێتێ کو شانۆ ههژاندی
بینەر محەمەد
د دیرۆکا شانۆیێ دا، کێم کەس هەنە هندی «ئەنتۆنێن ئارتۆ» مشتومڕ ل سەر هاتبیتە کرن. ئەڤ هونەرمەندێ فەرەنسی یێ کو ب خودانێ بیرۆکا»شانۆیا دڕندەیی» دهێتە نیاسین، باوەری وەسا هەبوو کو شانۆ نە جهێ کەیفخۆشیێ و پێکەنینێ یە، بەلکو پێدڤیە وەک «نەخۆشیەکێ» بیت کو جەستە و ڕوحا تەماشەڤانی بهەژینیت.
١- شانۆیا دڕندەیی چییە؟
دەما ئارتۆ دبێژیت «دڕندەیی»، مەرەما وی نە ئەوە کو خوین ل سەر تەختێ شانۆیێ بهێتە ڕشتن. بەلکو مەرەما وی ئەوە کو شانۆ دڤێت وەک «نەشتەرگەریەکێ» بیت بۆ دەروونێ مرۆڤی. ئارتۆ دگۆت: «مرۆڤ پێدڤی ب شەقەکێ یە دا کو ژ خەو ڕاببیت.» وی دڤیا تەماشەڤان ب ترس، ب دەنگێن بلند، و ب دیمەنێن کاریگەر تووشی شوکێ ببیت دا کو ڕاستیا ژیانێ ببێژیت و بزانیت.
٢- شکاندنا دەقی و پەنابرن بۆ جەستەی:
ئارتۆ دژی وێ یەکێ بوو کو شانۆ تەنێ ببیتە «ئاخفتن و دیالۆگ». وی دگۆت: «ئەزمانێ شانۆیێ جەستەیە». ل دەڤ ئارتۆ، کریار، هاوار، ڕۆناهی، و لڤینێن سەیر یێن جەستەی گەلەک ژ پەیڤان گرنگترن. وی دڤیا تەماشەڤان هەست ب شانۆیێ بکەت، نەک تەنێ گوهـ لێ ببیت.
٣- شانۆ وەک ڕێوڕەسمەکا پیرۆز:
ئارتۆ، شانۆ ب «ئاگرەکێ» هەڤبەر دکر. وی دڤیا شانۆ ڤەگەڕیت بۆ ڕھ و ڕیشالێن خۆ یێن کەڤن، وەک ڕێوڕەسمێن ئایینی یێن کو مرۆڤی دگوهۆڕن. وی دڤیا تەماشەڤان پشتی شانۆگەریێ، ببیتە مرۆڤەکێ دی یێ جودا.
٤- کاریگەریا وی ل سەر شانۆیا نوو:
هەر چەندە ئارتۆ د ژیانا خۆ دا تووشی گەلەک ئاریشەیێن دەروونی بوو و پتریا ژیانا خۆ د نەخۆشخانەیان دا دەرباز کر، لێ هزرا وی بوو بنەمایێ شانۆیا نوو. هەتا ئەڤرۆ ژی، دەرھێنەرێن مەزن یێن جیهانێ مفای ژ تەکنیکێن وی یێن دەنگ و ڕووناهیێ و جەستەی وەردگرن دا کو بینەری بهەژینن.
ب کورتێ:
ئەنتۆنێن ئارتۆ مەژییەکێ یاخی بوو. وی دڤیا شانۆ ببیتە خۆدیکەک کو ڕاستیا توند و دژوار یا مرۆڤاتیێ نیشا بدەت. ئەوی دگۆت: «شانۆیا بێ مەترسی و بێ ئێش، چ مفا تێدا نینە.» ئارتۆ داهێنەرێ ژانرەکێ بوو کو هەتا ئەڤرۆ ژی هەمی کەس نەوێرن نێزیکی ببن و خۆ لێدەن.
