سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د سالڤەگەڕا دامەزراندنا ئێكەتییا نیشتیمانییا كوردستانێ دا، پەیامەكا پیرۆزباهیێ ئاراستەی بافل تالەبانی، سەركردایەتی و جەماوەرێ وی حزبێ كر و تێدا دوپاتی ل سەر گرنگییا تەبایی و پێكڤە كاركرنێ د ناڤبەرا هەموو ئالیێن سیاسی دا كر.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ د پەیاما خۆ دا راگەهاند: «د سالڤەگەڕا دامەزراندنا ئێكەتییا نیشتیمانییا كوردستانێ دا، ب گەرمی پیرۆزباهیێ ل هەوەیێن بەرێز و سەركردایەتی و ئەندام و تەڤایا جەماوەرێ ئێكەتییا نیشتیمانییا كوردستانێ دكەم و هیڤییا سەركەفتنێ بۆ هەوە دخوازم».
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ دبێژیت، د ڤێ هەلكەفتێ دا پێگەهێ دیرۆكی، خەباتا خودێ ژێ رازی سەرۆك (مام جەلال) ی بلند د هەلسەنگینین و ب رێزڤە یادا وی دەكەینەڤە.
سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ئاماژە ب دیرۆكا وێ حزبێ كر و گۆت: «ئێكەتی كو دیرۆكەكا درێژا خەباتێ د پێخەمەت مافێن گەلێ كوردستانێ دا هەیە و د ڤێ رێكێ دا ب هزاران شەهید داینە، هەردەم خودان پێگەهەكێ گرنگ و كاریگەر بوویە د پرۆسەیا سیاسییا هەرێما كوردستان و ئیراقێ دا».
نێچیرڤان بارزانی د پەیاما خۆ دا رۆناهی ئێخستە سەر بارودۆخێ نوكە یێ هەرێما كوردستانێ و دوپات كر كو پتر ژ هەر دەمەكێ بەرپرسیارەتییا هەڤپشك، تەبایی و پێگڤەكاركرن د ناڤبەرا هەموو هێز و ئالیێن سیاسی دا پێدڤیۆە، داكو پێكڤە بشێین پاراستنێ ل قەوارەیێ دەستووریێ هەرێما كوردستانێ و مافێن گەلێ كوردستانێ بكەین».
د دوماهییا پەیاما خۆ دا، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ هیڤی خواست ئەڤ بهەلكەفتە ببیتە دەلیڤەیەكا نوو بۆ ب هێزكرنا ئێكڕیزییا نیشتیمانی و بالادەستكرنا زمانێ دیالۆگ و تێكگەهشتنێ، ئەو ژی د پێخەمەت چارەسەركرنا ئاریشەیان، ئارامی، گەشەپێدان و پاشەڕۆژەكا باشتر و هەژی بۆ گەلێ كوردستانێ.

سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و سەرۆكێ هەڤپەیمانییا عەزم د كۆمبۆنەكێ دا، رەوشا سیاسی یا ئیراقێ و پەیوەندیێن ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ گەنگەشە كرن.
ل رۆژا 1/6/2026، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ ل باژێڕێ هەولێرێ پێشوازی ل موسەننا سامەڕایی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا عەزم كر.
ل گۆرەی بەیاننامەیەكا سەرۆكایەتییا هەرێما كوردستانێ، د كۆمبۆنەكێ دا، رەوشا سیاسی یا وەلاتی، گرنگییا تەمامكرنا كابینەیا حوكمەتێ و پڕكرنا وەزارەتێن ڤالا، ل گەل پرسا هێلانا چەكی تنێ د دەستێ دەولەتێ دا، هاتنە باسكرن.
هەردو ئالییان دوپاتی ل سەر پێدڤییا هەڤكاری و هەماهەنگیێ د ناڤبەرا ئالیێن سیاسی دا كر، ب جۆرەكێ خزمەتا بەرژەوەندییا گشتی و ئارامییا ئیراقێ بكەت.
پەیوەندیێن د ناڤبەرا هەولێرێ و بەغدایێ دا تەوەرەكێ دی یێ كۆمبۆنێ بوو، تێدا سەرۆكێ هەرێما كوردستانێ و سەرۆكێ هەڤپەیمانییا عەزم دوپاتی ل سەر پێدڤییا چارەسەركرنا كێشەیێن هەلاویستی یێن د ناڤبەرا هەرێما كوردستانێ و حوكمەتا فیدرالی دا كر، ب رێكا دیالۆگ و تێكگەهشتنێ، ب شێوازەكێ بەرژەوەندییا هەموویان و ئارامییا وەلاتی بپارێزیت.
هەر د وێ كۆمبۆنێ دا، دووماهی پێشهاتێن هەرێمی و رەوشا گشتی یا دەڤەرێ هاتنە بلسكرن.

ل رۆژا 1/6/2026، مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حوكمەتا هەرێما كوردستانێ، پێشوازی ل موسەننا سامەڕایی، سەرۆكێ هەڤپەیمانییا «عەزم» كر.
د دیدارێ دا، بیروڕا ل دۆر بارودۆخێ گشتی و دووماهی گوهۆڕین و پێشهاتێن پرۆسێسا سیاسی یا ئیراقێ هاتنە لێكگۆهارتن.
هەردوو ئالی هەڤڕا بوون ل سەر گرنگییا پشتەڤانیكرنا حوكمەتا فیدرالی ل سەر بنەمایێ خزمەتكرنا هەموو وەلاتییان و پێكهاتەیێن ئیراقێ، هەروەسا چارەسەركرنا كێشەیان ل گەل هەرێما كوردستانێ د چارچۆڤەیا رێزگرتنێ ل سیستەمێ فیدرالی و قەوارەیێ دەستووری یێ هەرێما كوردستانێ.

مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستان، ب هەلكەفتا 51 سالییا دامەزراندنا ئێكەتییا نیشتمانییا كوردستانێ، پەیامەكا پیرۆزباهییێ ئاراستەی بافل جەلال تالەبانی و سەركردایەتییا وێ حزبی كر.
د ڤێ پەیامێ دا، مەكتەبا سیاسییا پارتی هیڤییا سەركەفتنێ بۆ هەموو كادر و ئەندام و ئالیگرێن ئێكەتیێ خواست، هەروەسا دوپاتی ل سەر گرنگییا هەماهەنگی و تەباییێ د ناڤبەرا هەموو هێز و ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ دا كر، داكو ب شێوەیەكێ دروست كێشە و پرسێن چارەنڤیسساز بهێنە چارەسەركرن.
مەكتەبا سیاسییا پارتی د پەیامەكا خوە دا ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو ئەركێ هەموو ئالییانە ب هەڤپشكی كار بكەن بۆ پاراستنا دەستكەفتێن نیشتمانی، بهێزكرنا دەزگەهێن فەرمی و پاراستنا قەوارەیێ دەستووری و سیاسی یێ هەرێما كوردستانێ وەكو ئەركەكێ سەرەكی د ڤێ قۆناغا هەستیار دا.
ئەڤ پیرۆزباهییا مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستان د دەمەكی دایە كو بزاڤێن جدی هەنە بۆ نێزیكبوونا پارتی و ئێكەتیێ ژ پێخەمەت پێكئێنانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ.

بڕیارە د دەمەكێ نێزیك دا، شاندێ دانوستاندكارێ پارتی دیموكراتی كوردستان دەست ب زنجیرەیەكا سەردانان بۆ لای هێز و ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ بكەت. ئەڤ لڤینا سیاسی ل سەر بنەمایێ دەسپێشخەرییا سەرۆك مەسعود بارزانی یە، ب مەرەما ئینانا هەموو ئالییان بۆ سەر مێزا دانوستاندنان و پێنگاڤهاڤێتن بۆ كاراكرنا پەرلەمانی و پێكئێنانا كابینەیا نوو یا حوكمەتا هەرێما كوردستانێ.
هیوا گەیلانی، ئەندامێ كۆمیتەیا ناڤین یا پارتی دیموكراتی كوردستان دیاركر كو ئەڤ بزاڤە د چارچۆڤەیا پەیامەكا نیشتمانی و نەتەوەیی دا دهێن، كو ژ سەرۆك بارزانی ڤە دەستپێكرییە.
گەیلانی هیڤیدارە كو هەموو ئالی ب گیانێ بەرپرسیارەتییا دیرۆكی بەرسڤا ڤێ دەسپێشخەریێ بدەن.
ژ ئالییەكێ دی ڤە، ئاماژێن سیاسی بەرەڤ نێزیكبوونا پارتی و ئێكەتیێ دچن. غازی عەلی، ئەندامێ سەركردایەتییا ئێكگرتوویا ئیسلامییا كوردستانێ، ئاشكەرا كر كو ئەگەرێ وێ چەندێ هەیە ل حەفتییا بهێت پارتی وئێكەتی بۆ گەهشتن ب رێككەفتنەكێ دەست ب دانوستاندنان بكەن. ناڤبری ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو د سەرەدانێن ئەمیندارێ گشتی یێ ئێكگرتووی دا بۆ لای هەردو ئالییان، هەردو حزبان بەرهەڤییا خوە بۆ نێزیكبوون و تێكگەهشتنێ دەربڕییە.

دیدار/ دلۆڤان ئاكرەیی

ئەندامەكێ فراكسیونا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ دیاركر، د پرسا چەك و گرۆپێن چەكدار دا چەندین ئالی و ئەگەر هەنە كو بووینە سەدەمێ ڤان گوهۆڕین و پێشهاتێن نوو ل ئیراقێ، زێدەباری وێ، ئەمریكا ژی ژ هەر دەمەكێ زێدەتر گڤاشتنان دكەتە سەر حوكمەتا ئیراقێ بۆ كۆنترۆلكرنا چەكێ ژ دەرڤەی یاسایێ. ژ ئالییەكێ دی ڤە، كەسایەتییا سەرۆك وەزیران (عەلی ئەلزەیدی) جودایە ژ سەرۆك وەزیرێن بەرێ، سوودانی ژ دەرڤەی وێ بازنەیا سیاسی یا تەقلیدی هاتییە یا كو 20 بۆ 25 سالانە حوكمڕانییا ئیراقێ دكر، ئەو سەر ب حزبەكا مەزن ڤە نینە و خەونێن سیاسی یێن درێژخایەن بۆ مانەڤێ د دەستهەلاتێ دا نینن، لەوما دشێت ب هوورتر بڕیارێ ل سەر دۆسیەیێن هەستیار بدەت.
سیپان شێروانی، ئەندامێ فراكسیونا پارتی دیموكراتی كوردستان ل جڤاتا نوونەرێن ئیراقێ بۆ رۆژنامەیا (ئەڤرۆ) گۆت: «سیناریۆیێن پێشبینیكری بۆ رادەستكرنا چەكی ژ ئالیێ گرۆپێن ژ دەرڤەی دەستهەلاتا حوكمەتا ئیراقێ پێك دهێن ژ: هەلوەشاندنا تەمام یا گرۆپان و تێكهەلكرنا وان د ناڤ لەشكەرێ ئیراقێ دا، یان بەلاڤكرنا وان ب سەر فەوج و لیوایێن د ناڤ دەزگەهێن دەستووری دا وەك لەشكەر یان حەشدا شەعبی، یان مانەڤەیا وان وەك یەكەیێن سەربەخۆ لێ ل بن فەرمانا راستەوخۆ یا فەرماندەییا گشتی یا هێزێن چەكدار . بەلێ یا گرنگ ئەڤ پڕۆسەیە تنێ نەبیتە باوەری دان ب چەكی ل بن ناڤێن نوو، بەلكو دڤێت ب شێوەیەكێ كریاری چەك بكەڤیتە دەستێ دەولەتێ».
شێروانی زێدەتر گۆت: «ل دووف پێزانینێن دەستپێكی، ژ كۆما حەفت گرۆپێن چەكدار، تا نها پێنج گرۆپان بەرهەڤییا خۆ دیار كرییە بۆ رادەستكرنا چەكی، ژ وان ژی هێزێن سەر ب (عەسائیب ئەهلولحەق و كەتائیب ئیمام عەلی)، بەلێ هێشتا ئالیێن وەكو (كەتائیب حیزبوللا و سەیدولشوهەدا) هەلوەستێ وان یێ رۆهن نینە. هەبوونا چەكی ل دەرڤەی چارچۆڤەیا دەولەتێ مەزنترین مەترسییە ل سەر سەروەرییا ئیراقێ، گەلەك جاران ئەڤ چەكە ل بن ناڤێ موقاوەمە د هێتە بكارئینان، ل جهێ بەرهەنگاربوونا دۆژمنان، بۆ لێدانا دەزگەهێن پەترۆلێ، كۆمپانیێن بازرگانی، هێزێن پێشمەرگەی و وەلاتیێن سڤیل هاتییە بكارئینان، كو ئەڤە ژی بنپێكرنا ئاشكەرا یا سەروەرییا نیشتمانییە».
سەبارەت ب پێگەهێ دەستووری یێ هێزێن پێشمەرگەی سیپان شێروانی دبێژیت»ل دووف بڕگەیا پێنجێ ژ مادەیا 121 ژ دەستوورێ ئیراقێ، هێزێن پێشمەرگەی وەك پارێزەرێن هەرێمێ (حرس الإقلیم) هاتینە ناساندن و هێزەكا دەستووری و شەرعی یە. پێشمەرگەی دیرۆكەكا پڕ ژ قوربانیدانێ هەیە د دژایەتیكردنا ستەم و دیكتاتۆریەتێ دا و پێشمەرگە ئێكەم هێز بوو ل سەر ئەردی كو ب هەڤكاری ل دگەل هەڤپەیمانان ئەفسانەیا داعشێ شكاندی، لەوما نابیت هێزەكا دەستووری و یاسایی وەكو پێشمەرگەی هەڤبەری ب وان گرۆپێن چەكدار بهێتە كرن یێن كو نەدەستووری دهێنە نیاسین».
ل دۆر پاشەڕۆژا پڕۆسەیێ ژ روویێ سیاسی و یاسایی ڤە گۆت: «ئەڤ بابەتە هێشتا ب فەرمی د جڤاتا نوونەران دا یان د بەیاننامەیێن حوكمەتێ دا نەهاتییە ئێكلاكرن، ژبەر كو ئیراق د ناڤەڕاستا بێهنڤەدانا یاسایی یا جڤاتا نوونەران دایە چاڤەڕێ دهێتە كرن پشتی بێهنڤەدانێ و د وەرزێ نوو یێ روونشتنێن جڤاتا نوونەران دا، پرسا پاشڤەكێشان یان رادەستكرنا چەكی و تەمامكرنا كابینەیا حوكمەتێ گەنگەشەیەكا جدی ل سەر بهێتە كرن».

مەكتەبا سیاسییا پارتی دیموكراتی كوردستان، ب هەلكەفتا سالڤەگەڕا 25 یا دامەزراندنا كۆمەلا دادگەرییا كوردستانێ، پەیامەكا پیرۆزباهییێ ئاراستەی عەلی باپیر، سەرۆكێ وێ حزبی و سەركردایەتییا وان كر.
د ڤێ پەیامێ دا، پارتی هیڤییا سەركەفتنێ بۆ هەموو كادر و ئەندامێن كۆمەلێ خواست و دوپاتی ل سەر گرنگییا پێشڤەبرنا پەیوەندیێن دووقۆلی و هەماهەنگییا د ناڤبەرا هەموو ئالیێن سیاسی یێن كوردستانێ دا كر.
پارتی د پەیاما خوە دا ئاماژە ب وێ چەندێ ژی كر كو پاراستنا دەستكەفتێن هەرێما كوردستانێ و بهێزكرنا دەزگەهێن وێ، ئەركەكێ هەڤپشكە و دڤێت هەموو ئالی ب دلسۆزی و هەستكرن ب بەرپرسیارەتییەكا مەزن كار بۆ ئێكرێزییا گەلێ كورد بكەن.
ئەڤ پەیامە د وێ چارچۆڤەی دا دهێت كو پارتی دیموكراتی كوردستان دڤێت د ڤێ قۆناغا هەستیار دا هەڤكارییا هەموو ئالییان بۆ ئارامی و پاراستنا قەوارەیێ هەرێما كوردستانێ ب دەستڤە بینیت.

پەیڤدارێ ئێكەتییا نیشتمانییا كوردستانێ راگەهاند، دخوازین د زووترین دەم دا كۆمبوونێن مە ل گەل پارتی دیموكراتی كوردستان دەست پێ بكەن ڤە.
ل رۆژا شەمبی 1/6/2026، كاروان گەزنەیی، پەیڤدارێ ئێكەتییا نیشتمانییا كوردستانێ، د كۆنگرەیەكێ رۆژنامەڤانی دا گۆت: «بزاڤ هەنە بۆ كۆمبوونێ ل گەل پارتی دیموكراتی كوردستان، هیڤیدارین د دەمەكێ نێزیك دا بگەهینە ئەنجامەكێ و مەرەما مە ئەوە كۆمبوون زوو دەست پێ بكەن ڤە».
ناڤهاتی رۆهنكر ژی، راستە ناكۆكی د ناڤبەرا پارتی دیموكراتی كوردستان و ئێكەتییا نیشتمانییا كوردستانێ دا هەنە، بەلێ خالێن ئەرێنی د ناڤبەرا وان دا گەلەكن و هەردوو حزب دشێن پێكڤە خزمەتا نیشتمانی بكەن.
پەیڤدارێ ئێكەتیێ هیڤی خواست كۆمبوون زوو دەست پێ بكەن ڤە داكو خزمەتا زێدەتر یا كوردستانێ بهێتە كرن.
داخۆیانییا پەیڤدارێ ئێكەتییا ئ نیشتمانا كوردستانێ د دەمەكێ دایە، نوكە ئاراستە بەر ب وێ دچن پارتی و ئێكەتی جارەكا دی كۆمببن ڤە، ب تایبەتی پشتی پەیاما سەرۆك بارزانی ل رۆژا جەژنێ، كو گۆتی: «ململانێیا بێ ئەنجام پێدڤییە بهێتە لادان و حزب پێكڤە كار بكەن».