ئه‌ڤرۆ نيوز، نيوار محه‌مه‌د سه‌ليم:

چاڤدێره‌كێ سياسى ل پارێزگه‌ها دهۆكێ ئاشكه‌را كر كو چوونا سه‌رۆك بارزانى بۆ به‌غدا يا گه‌شبينه‌، به‌لێ هه‌موو كێشان ژى چاره‌ ناكه‌ت.

موئه‌يه‌د ته‌يب، ئه‌ندامێ خولا سيێ يا جڤاتا نوونه‌رێن عيراقێ و چاڤدێرێ سياسى بۆ ئه‌ڤرۆ نيوز گۆت: “به‌رى چه‌ند رۆژان سه‌رۆك بارزانى داخۆيانه‌ك دا و راگه‌هاند كو پێكئينانا حوكمه‌تا نوو يا فيدرال ده‌رگه‌هه‌كێ نوو ل هه‌مبه‌ر دانوستاندنان بۆ چاره‌كرنا كێشێن ناڤبه‌را هه‌رێم و به‌غدا دا”.

زێده‌تر گۆت: “چوونا سه‌رۆك بارزانى به‌رده‌وامى دانه‌ ب وان گۆتنا و رژديا سه‌ركرداتيا پارتى يه‌ ل سه‌ر چاره‌كرنا كێشێن د ناڤبه‌را عيراقێ و هه‌رێما كوردستانێ دا”.

ئه‌ندامێ خولا سيێ يا جڤاتا نوونه‌رێن عيراقێ ئاشكه‌را ژى كر كو به‌رى نوكه‌ يا ژى رژد بوويه‌ د چاره‌كرنا كێشان دا، به‌لێ حوكمه‌تێن ئێك ل دووڤ ئێك يێن عيراقێ نه‌ڤيايه‌ كێشێن ناڤبه‌را به‌غدا و هه‌رێمێ دا چاره‌ ببن و هه‌ر ڤيايه‌ ئه‌ڤ كێشه‌ كوورتر لێ بهێن و بكه‌ڤنه‌ سه‌ر ئێك.

موئه‌يه‌د ته‌يب دا زانين ژى كو هه‌ر ژ به‌ر هندێ ژى سه‌رۆك بارزانى ڤێ گه‌رێ ژى چوو به‌غدا دا بزانين كا ڤێ جارێ دێ حوكمه‌تا عيراقێ يا رژد بيت ل سه‌ر چاره‌كرنا كێشان يان دێ هه‌ر وه‌كو يا به‌رى نها بيت.

ل دۆر وێ چه‌ندێ كا كيش كێشه‌ د شيان دايه‌ بهێنه‌ چاره‌كرن و كيش كێشه‌ ژى چاره‌ نابن؟ موئه‌يه‌د ته‌يب گۆت: “هنده‌ك كێشه‌ يێن هه‌ين دڤێت بهێنه‌ چاره‌كرن و نابيت وه‌كو نها بمينن ب تايبه‌ت د وه‌لاته‌كێ ديموكرات دا، كو ئێك ژ وان ژى ره‌وشا سه‌پاندى يا كه‌ركووك و شنگالێ يه‌ كو وه‌كو داگيركه‌ر سه‌ره‌ده‌رى ل گه‌ل وان ده‌ڤه‌ران دهێته‌ كرن”.

گۆتژى: “هه‌ر ديسا دڤێت مافێن هه‌رێما كوردستانێ د بوودجێ دا بهێنه‌ دياركرن و هه‌رێمێ ژى بڕيارا خوه‌ ل سه‌ر بابه‌تێن هه‌ستيارێن عيراقێ هه‌بيت”.

ل دۆر وان كێشێن نه‌هێنه‌ چاره‌كرن ژى دا نه‌ڤه‌شارت كو بوودجه‌ جاره‌كا دى نابيت 17%ێ، چونكو هه‌كه‌ سه‌رۆك وه‌زيران بڤێت ژى، هنده‌ك كه‌سێن د ناڤ جڤاتا نوونه‌ران دا هه‌ين ڤێ چه‌ندێ قه‌بوول ناكه‌ن. ره‌وشا پێشمه‌رگه‌ى وه‌كو يا ده‌زگه‌هێن ئه‌منى يێن حوكمه‌تا عيراقێ لێ ناهێت ژ لايێ مووچه‌ و چه‌ك و مه‌شقكرنێ ڤه‌، چونكو عيراقێ نه‌ڤێت هه‌رێمێ له‌شكره‌كێ ب هێز هه‌بيت به‌ره‌ڤانيێ ژ خوه‌ بكه‌ت. كێشێن هه‌رێما كوردستانێ ل دۆر په‌ترۆل و غازێ ژى چاره‌ نابن. جڤاتا دادوه‌رى ژى كو به‌روه‌خت هاتبوو دانان پێدڤى بوو هاتبايه‌ گوهۆڕين و كودان تێدا رۆل هه‌بايه‌، به‌لێ وه‌سان چێنه‌بوو و چێنابيت ژى.

ده‌رباره‌ى وێ چه‌ندێ كا يێ گه‌شبينه‌ يان نه‌، موئه‌يه‌د ته‌يب گۆت: “يێ گه‌شبينم، چونكو هه‌ر نه‌مانا عه‌بادى ب خوه‌ ل سه‌ر كورسيكێ ب خوه‌ تشته‌كێ ئه‌رێنى يه‌، ژ به‌ر كو ئه‌وى هه‌موو ده‌رگه‌هـ ل هه‌مبه‌ر كوردان گرت بوون”.

به‌رى نيڤرۆيا ئه‌ڤرۆ رۆژا پێنجشه‌مبى مه‌سعود بارزانى، سه‌رۆكێ پارتى ديموكراتى كوردستان ب سه‌ره‌دانه‌كا فه‌رمى گه‌هشته‌ به‌غدا و ژ لايێ محه‌مه‌د حه‌لبۆسى سه‌رۆكێ جڤاتا نوونه‌ران و هادى عامرى و چه‌ندين سه‌ركردێن عيراقى و وه‌زيرێن كابينا نوو هاته‌ پێشوازيكرن و بڕياره‌ چه‌ندين كۆمبوونان ژى بكه‌ت ل گه‌ل هه‌ر ئێك ژ عادل عه‌بدولمه‌هدى سه‌رۆك وه‌زيرێن عيراقێ ومحه‌مه‌د حه‌لبووسى سه‌رۆكێ په‌رله‌مانى كۆم بيت، زێده‌بارى هژماره‌كا سه‌رۆك ليستێن په‌رله‌مانى وه‌كو عه‌مار حه‌كيم ونورى مالكى و سه‌ركردێن سونان وه‌كو سالح موتله‌گ، سوبه‌هى ژى دێ ل گه‌ل موقته‌دا سه‌در كۆم بيت.

ئه‌ڤرۆ، لەزگین جوقی:

وەلاتێن قەزا شنگالێ دبێژن حوکمێ لەشکری ل شنگالێ دھێتە برێڤەبرن، چوو ‏حوکم ددەستێن حوکمەتا ناڤەندا قەزایێ دا نینە، ئەم ژ بەر نەبوونا ئێمناھیێ ‏نەشێن بزڤرینە شنگالێ.‏

ئیک ژ وەلاتیێن شنگالی بناڤی ( خەلیل شڤان) بۆ ئەڤرۆ دیارکر، ژبەر نەبوونا ‏ئێمناھیێ ئەم وەکو خەلکێ شنگالێ نەشێین ڤەگەرن، ئەم چاڤەری بوون ئێدارا ‏شەرعیی یا شنگالێ بزڤرتە شنگالێ وپرۆژە بھێنە ئەنجامدان وئێمناھی ل دەڤەری ‏پەێدا بیت، ئەم ژی زڤرینە سەر مالێن خوە لێ حەشدا شەعبی و گرۆپێن چەکدار ‏ل شنگالێ نەھێلان، وان نەڤێت ئێمناھی ل شنگالێ دروست بیت و خەلک ڤەگەرن. ‏

زێدەتر گۆت: نوکە حوکمێ ل شنگالێ دھێتە برێڤەبرن ھەموو ددەستێن حەشدا ‏شەعبی دایە، چوو قانوون ل شنگالێ نینە، خەلک پشتا خوە پێ گەرم بکەن، دڤی ‏رەوشا نوکە دا کەس نەشێت بزڤڕتە شنگالێ.‏

وەلاتیەکێ دی ب ناڤێ بەکر حیدەر خەلکێ ناحیا گرعزێر ل شنگالێ و نوکە ل ‏کەمپا شاریا ئاکنجی یە گۆت: ژبەر نەبوونا ئێمناھیێ وخزمەتگوزاریان ئەم نەشێن ‏ڤەگەرن نوکە دەڤەرێن مە مێنرێژکرینە کی دی خۆ ل مە کەتە خۆدان ھەکە ئەم ‏ڤەگەرین، ئەم نەشێن ڤەگەرین ژبەر عەرەبان و باوەری ژی نینە، چونکو ئەو ‏عەرەب نێزیکی مەنە ئەم نەشێن جارەکا دی ئاشتیی و برایەتی پێکڤە بژین، ‏چونکو وان خیانەت ل خەلکێ شنگال کرن، پێدڤیە ئەو بھێنە سزادان وئێمناھی بۆ ‏شنگالێ ڤەگەریت، ودەڤەر ژ مین وتەقەمەنیان بھێـتە پاقژکرن.

وەلاتیەکی دی یێ خەلکێ گۆندێ حەردان ل قەزا شنگالێ نەخواست ناڤێ خوە ‏ئاشکرا بکەت گۆت: ئێمناھی وتەناھی ل شنگالێ نینە، ئەم وەسا دبینن پاشەرۆژا ‏ئێزدیان دێ وەکو پاشەرۆژا جوھیان د ناڤا عیراقی دا لێ ھێت ، چونکی حوکمەتا ‏عیراقی خوە ل ئێزدیان ناکەتە خۆدان، رۆژ دووڤ رۆژێ رەوشا شنگالێ خرابتر دبیت.‏