NO IORG
Authors Posts by Naci Badel

Naci Badel

7679 POSTS 0 COMMENTS

23

پتریا جاران ئەو زارۆکێن ئۆتیزم Autism ل دەف هەین، خودان وزە و تاقەتەکا مەزنن، بەلێ ئەڤ هێزە ب رێکێن جودا جودا دەربڕین ژێ دهێتە کرن (وەکی زێدە لڤی؛ن، دووبارەکرنا هندەک لڤینان، یان تووڕەبوون). ئەگەر ئەڤ هێزە ب رێکەکا دروست بهێتە ئارەستەکرن، دشێن ب شێوەیەکێ ئەرێنی بکاربینین کو هاریکاریا وان بکەت بۆ گەشەکرنێ.
… ئەڤێن خوارێ هندەک رێکێن ب مفانە بۆ دایبابان:
-1 چالاکیا جەستەیی (گەلەک گرنگە)
* رۆژانە چالاکیەکا جەستەیی ئەنجام بدەن (وەکی غاردانێ، چاندنا داران، یان بایسکل سواربوونێ).
* دەرکەفتن بۆ دەرڤە ژبۆ کێشانا هەوایێ پاقژ (چ ل باخچان یان جهێن ڤەکری).
* ئەڤ چالاکیە هێزا زارۆکی ڤاڵا دکەتن و هەستێ ئارامیێ ددەتێ.
-2 یاریێن رێکخستی
* یاریێن وەکی (پەزل/Puzzles)، یان لێگۆ Lego، یان رێزبەرکرنا تشتان.
* ئەڤ یاریە هەست و هزرا زارۆکی رێکدێخن.
-3 ئەرکێن دووبارکریە (ب شێوەیەکێ دروست)
* ئەگەر زارۆک حەز بکەت تشتەکی دووبارە بکەت، بلا ب شێوێ یاری یان ئەزموونەکا فێربوونێ بیت.
* بۆ نموونە: تەرتیبکرنا سێگوشەیان.
-4 رۆتینا رۆژانە
* دەمەکی دەستنیشانکری هەبت بۆ یاریێ، و خارنێ، و یان نڤستنێ بهێتە دانین.
* ئەڤ چەندە هەستەکێ ئارام ددەتە زارۆکی و تووڕەبوونێ کێم دکەت.
-5 مۆزیک و ستران
* ستران گۆتن و لڤین دگەل موزیکێ.
* گەلەک ژ زارۆکێن ئۆتیزم حەز ژ ڤان تشتان دکەن.
-6 چالاکیێن هەستی Sensory Activities
* یاریکردن ب ئاڤێ، وخیزێ ، و تشتێن نەرم ونازک.
* ئەڤ چالاکیە هاریکاریا وان دکەن هێزا خۆ ب رێکەکا باش مەزێخن.
-7 فێرکرنا زارۆکان بۆ دەربڕینا هەستان وهەروەسا چاوانییا ڕێکخستنێ “لێکدانێ” چ ب ڕێکا (پەیڤان، یان ب وێنەیان، یان ب ئاماژەیێن دەستان).
* ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەرێ کێمبوونا تووڕەبوونێ.

3

قەیس وەیس:

هەردو یانەیێن بەهدینان یاریێن خوە ب وەكهەڤی و سەركەڤتن بەرانبەر یانەیێن ناڤەڕاست و باشۆرێ‌ ئیراقێ‌ ب دووماهی ئینان، ئەوا ژ چوارچووڤەیێ‌ هەڤڕكیێن گەڕا 32ێ‌ ژ خولا ستێرێن ئیراقێ‌ یا فوتبۆلێ‌ هاتینە كرن.
ئەلهۆیێن چیا دو خال ژ دەستدان
تیما یانەیا دهۆك ب شاشیێن ڤارێ‌ دو خالێن گرنگ بەرانبەر یانەیا زەورا ژ دەستدان، ئەوا ل ئەینییا بۆری یاریگەها زەورا ب پایتەختێ‌ ئیراقێ‌ بەغدا هاتیە كرن، د ڤێ‌ یاریێ‌ دا تیما دهۆكێ‌ ئاستەكێ‌ گەلەك باش نیشان دا و یا دەستپێشخەربوو ب تۆماركرنا گۆلێ‌ ئەوا گۆلا ئێكێ‌ د خولەكا نەهێ‌ دا ژلایێ‌ یاریزانێ‌ وێ‌ مونز ئەلعلێوی هاتیە تۆماركرن، لێ‌ ب بۆرینا دو خولەكا ئاكام هاشم گۆلا وەكهەڤیێ‌ بۆ زەورا ئینا، د نیڤا دویێ‌ دا ئەلهۆیێن چیا ڤەگەڕیانە پێشكەڤتنێ‌ د خولەكا 72ێ‌ ژلایێ‌ ئەندرێ سەعید سناتی، لێ‌ گۆلا وەكهەڤیێ‌ یا زەورا و یا گۆمان لێكری د خولەكا 88 ێ‌ دا هاتبوو تۆماركرن و یاری ب دو گۆلان وەكهەڤی ب دووماهی هات.
گۆلا دویێ‌ ئۆفساید بوو
شرۆڤەكارێ‌ كەنالێ‌ ئیراقییە سپۆرت دیاركر كو گۆلا دویێ‌ یا یانەیا زەورا ل سەر یانەیا دهۆك د خولەكێن دووماهیێ‌ دا ئۆفساید بوو، ژبەركو دیاربوو یاریزانەكێ‌ زەورا مللێ‌ وێ‌ و هندەك ژ سەرێ‌ وی دناڤا ئۆفسایدێ‌ دابوو، یا سەیرە ژوورا ڤارێ‌ ئەڤ پارچە لڤینا یاریزانی نە دیت بیت ژبەركو ئۆفساید یا پێشچاڤە بێ‌ گۆمان.
موهنەد ژ ئاستێ‌ یاریزانان ڕازییە
د پرێس كۆنفرانسێ‌ پشتی یاریێ‌ دا موهەنەد زێدان هاریكارێ‌ ڕاهێنەرێ‌ یانەیا دهۆك گۆت: مە ئاستەكێ‌ گەلەك باش و بلند نیشان دا بەرانبەر یانەیا زەورا خودان ئەرد و جەماوەر، یاریزانێن مە باشتر بوون تایبەت د نیڤا ئێكێ‌ دا و شیان گۆلا پێشكەڤتنێ‌ ژی بینن، هندەك شاشی و فۆكسا یاریزانی ل سەر یارێ نەما بوو لەوما بوو ئەگەر ئەم خالان ژ دەست بدەین ئەڤە ژی خالەكا لەزێ‌ بوو ژبۆ تۆماركرنا سەركەڤتنێ‌، ئەم باشتر بووین و ژ هەژی سەركەڤتنێ‌ بووین، گۆلا دویێ‌ یا زەورا دروست نەبوو ، ژبەركو یاریزان دیاربوو د ئۆفسایدێ‌ دابوو دڤیابا ڤار ب یاسا و هووربینێ‌ دۆڤچوون كربا، ئەم سۆزێ‌ ددەینە جەماوەرێ‌ خوە بۆ یارییا بهێت باشتر بین.
كوڕێن خابووری جەماوەرێ‌ خوە ئاشتكر
تیما یانەیا زاخۆ شیا سەركەڤتنەكا باش ل سەر مێڤانا خوە یانەیا نەفت میسان بینیت ب سێ‌ گۆلان بەرانبەر گۆلەكێ‌، د یارییا واندا ئەوا ل ئەینیا بۆری ل یاریگەها یانەیا زاخۆ هاتیە كرن، هەرچەندە تیما مێڤان یا پێشكەڤتی د خولەكا حەفتێ‌ دا هەتا خولەكا 41ێ‌ محەمەد سۆلایی شیا گۆلا وەكهەڤیێ بۆ زاخۆ بینیت، د نیڤا دویێ‌ ئاستێ‌ زاخۆ باشتر لێهات و شیان دو گۆلان بینن ژلایێ‌ مەهدی كامل خولەكا 51 و ئەمجەد عەتۆان خولەكا 59ێ‌ دا و یاری ب سەركەڤتنا خوە ب دووماهی بینین.
یاریزانێ‌ زاخۆ كەیفخوەشیا خوە دیاركر
د كۆنگرەیێ‌ رۆژنامەڤانی دا مەهدی كامل یاریزانێ‌ یانەیا زاخۆ پێخوەشحالبوو ب سەركەڤتنەكا گرنگ و گۆت: پشتی د یارییا بۆری دا ئەم نەشیاین ب سەركەڤین و چەندین ئاریشە پەیدابووین، بۆ ڤێ‌ یاریێ‌ مە سۆزدا بوو ئەم ڤەگەڕینە ئاست و سەركەڤتنان، لەوما ژی ب مۆرالەكا بلند هاتینە د ناڤ یاریگەهێ‌ دا و ب سەركەڤتن مە سۆزا خوە بجهـ ئینا، ئەڤ سەركەڤتنە گەلەك گرنگ بوو ژلایێ‌ مەعنەوی و دەرۆنی ڤە، ب هیڤییا وێ‌ یەكێ‌ دێ‌ ئەنجامێن مە بۆ سەركەڤتنان بەردەوامبن.
شەڕێ‌ ڕێزبەندیێ‌ بەردەوامە
تیما یانەیا دهۆك جهێ‌ خوە د ڕێزا 11ێ‌ دا پاراست ب كۆمكرنا 42 خالان ژ 11 سەركەڤتن، نەهـ وەكهەڤی و 12 خوسارەتی هەنە، یاریزانێن وێ‌ 35 گۆل تۆماركرینە ژ وانا 14 گۆل یێن ستێرا وێ‌ پیتەر گۆرگیس، نێزكترین گۆلكەر هەڤالێ وی كەریم دەرویش پێنچ گۆل هەنە.
زاخۆ پێشڤە هات
تیما یانەیا زاخۆ ژ ڕێزا حەفتێ‌ پێشڤە هاتە ڕێزا شەشێ‌ ب كۆمكرنا 54 خالان ژ 15 سەركەڤتن، نەهـ وەكهەڤی و حەفت خوسارەتیان، یاریزانێن وێ‌ 42 گۆل تۆماركرینە، بەرانبەر دا 28 گۆل ل سەر هاتیە تۆماركرن، گۆلكەرێ‌ تیمێ‌ ئەمجەد عەتۆانە خودانێ‌ نەهـ گۆلایە، ئاسۆ رۆستەم نێزكترین هەڤڕكێ وی یە د تیمێ‌ دا خودان هەشت گۆلە.
ژیار بەهرەمەندێ‌ پاشەرۆژێ‌
پشتی ئەوێ‌ ئاستێ‌ بلند یێ‌ گەنجێ‌ پارێزگەهێ‌ ژیار ئیبراهیم یاریزانێ‌ تیما فوتبۆلا یانەیا دهۆك د یارییا بۆری ژ گەڕا 31ێ‌ یا خولێ‌ بەرانبەر یانەیا نەجەف و شیایی گۆلا سەركەڤتنێ‌ د خولەكێن دووماهیێ‌ دا بینیت، لژنەیا ژێگرتنا باشترینان ژیار دگەل سێ‌ یاریزانێن دی ب شێوەیێ‌ دەنگدان دەستنیشانكرن ژبۆ دیاركرنا ئێك ژ یاریزانان ببیتە باشترینێ‌ وێ‌ گەڕێ‌، پشتی دەنگدان ب دووماهی هاتی شیا پترییا دەنگان ب دەستڤە بینیت و ببیتە باشترین یاریزانێ‌ گەڕا 31ێ‌.
یاریێن گەڕا 32ێ‌ بڤی شێوەیی
دهێنە كرن
سێشەمبییا بهێت 5-5-2026
دهۆك- نەفت میسان، دەمژمێر 5:30 ئێڤاری، یاریگەها دهۆكێ‌.
نەورۆز- شورتە، دەمژمێر 5:30 ئێڤاری، یاریگەها نەورۆز.
نەفت- ئەلگەرمە، دەمژمێر هەشتی شەڤ، یاریگەها كەرخ.
تەلەبە- زەورا، دەمژمێر هەشتی شەڤ، یاریگەها ئەلمەدینە.
یاریێن رۆژا چارشەمبی 6-5-2026ێ‌.
هەولێر- كارەبا، دەمژمێر 5:30 ئێڤاری یاریگەها هەولێر.
ئەلقاسم- مینا، دەمژمێر 5:30 ئێڤاری، یاریگەها نەجەف.
ئەلغراف- دیالا، دەمژمێر 5:30 ئێڤاری، یاریگەها ناسریە.
كەرخ- زاخۆ، دەمژمێر هەشتی شەڤ، یاریگەها كەرخ.
جەوییە- مووسل، دەمژمێر هەشتی شەڤ، یاریگەها ئەلمەدینە.
پێنجشەمبییا بهێت یانەیا نەجەف دێ‌ ل یاریگەها خوە دەمژمێر شەشی بەری مەغرەب یانەیا ئەمانەت بەغدا مێڤان كەت.

6

ب فەرمی یاریزانێ‌ كوردستانە و ڕەڤەندا كورد ل ئۆرۆپا ماركۆ حسێن فەرەج گرێبەست دگەل یانەیا ڤێنێزییا یا ئیتالی ئیمزاكر، پشتی نڤێسارا دەست ژ بەردانێ‌ ژ یانەیا سترۆمسگۆدست یا نەرویجی وەرگرتی و گرێبەست دگەل یانەیا ئیتالی هەتا هاڤینا سالا 2030ێ‌ ئیمزاكریە.
ماركۆ حسێن فەرج یاریزانێ‌ هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ و كوڕێ‌ باژێرێ‌ سلێمانیێ یە ل سالا 2004 ل باژێرێ‌ لیردال یێ‌ نەرویجی دایكوبابێن وی خەلكێ هەرێما كوردستانێ‌ نە، دەستپێكا وی دگەل ئەكادیمیا جێرفی یا نەرویجی بوو، دووڤدا چوو دناڤ ڕێزێن یانەیا سترۆمسگۆدست یا نەرویجی هەتا نوكە، دەست بەردانا یانەیا نەرۆویجی بۆ یانەیا ڤێنێزیا ب ئێك ملیۆن و هەشت هزار دۆلاران بوویە و دووڤدا مووچەیەكێ‌ تایبەت بۆ یاریزانی هاتیە دانان.

5

د داخویانیەكێ‌ دا یاریزانێ‌ دێرین هەلبژارتیێ‌ ئیراقێ‌ و ئەندامێ‌ كارگێرییا یانەیا جەوییە گازندە ژ ئاستێ‌ دادڤانان و بڕیارێن وان گرت و ئاماژە دا ب هەبوونا كێم بەرپرسیارەتییا وان د ڕێڤەبرنا یارییان دا.
زێدەتر ڕەزاق فەرحان گۆت: هەرچەندە د قووناغا ئێكێ‌ دا ئاستێ‌ دادڤانان گەلەك یێ‌ باش بوو و هەكە شاشی ژی هەبان چو كارتیكرنا خوە نەبوو، لێ‌ پشتی دەست ب قووناغا دویێ‌ هاتیە كرن شاشیێن وان زێدەبووینە و مەترسیدارن و بووینە ئەگەر كارتیكرنێ‌ ل سەر ئەنجام و ئاستێ‌ یانەیان كرییە، هەردەم مە دیتیە دادڤان خۆ پێشئێخین و مفایی ژ شاشیێن خوە وەردگرن و باشتر دبن، یێن خولا ستێرێن ئیراقێ‌ شاشیێن وان زێدەتر بووینە.
ل دووماهیێ‌ گۆت: ترسا مە ئەوە هندە دەستێن ڤەشارتی هەبن گڤاشتنێ‌ ل سەر دادڤانان بكەن تایبەت یێن ل سەر سیستەمێ‌ ڤارێ‌، هەكە ب شاشیێن دادڤانان نەبان د نوكە دا ئەم دا ل سەرێ‌ لیستێ‌ بین.

6

د داخویانیەکێ دا تارق سەعید ڕاهێنەرێ تیما یانەیا دهۆک بۆ یارییا پایسکلان دیار کر ژبەر کاودانێن دەڤەرێ هەتا نوکە ژڤانێ قارمانیا ئیراقێ دیارنینە، هەما وەرزان هەتا ئەڤێ هەیڤێ قووناغا ئێکێ ل بەغدا ب دووماهی هاتبوو، ئەم ل گەل فێدارسونێ د پەیوەندیێن بەردەوام داینە ژبۆ زانینا هەرپێشهاتەکێ.
هەروەسان ناڤهاتی بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: مە دو تیم هەنە ل سەر ئاستێ لاوان و تازەپێگەهشتاین دێ پشکداربین، چار یاریزانێن مە بۆ هەلبژارتیێ ئیراقێ یاریی دکەن، هەرئێک ژ یاریزانان ئاڤەند و عیسام و یوسف و عەبدولڕەحمان، سێ ژوان بۆ تیما لاوان و ئێک تازەپێگەهشتیان، ئەم چاڤەرێ نە بۆ دانانا ژڤانەکی و بەرهەڤیێن مە د بەردەوامن.
بۆ زانین تیما پایسکلڤانێن دهۆکێ ل سەر ئاستێ لاوان قارەمانا وەرزێ بۆری بوو هەروەسان ل سەر ئاستێ تازەپێگەهشتیان ژی رێزێن پێشیێ ئینابوو.

6

مەتین وەرمێلی

سلاڤا وێ نە وەک هەر سلاڤەکێ بوو، ناڤێ من ل سەر لێڤێن وێ وەک زەنگەکا مەزن د مێشکێ من دا لێدا. بۆ چەند چرکەیان، ئەز بوومە ڕێبوارەکێ بەرزە د ناڤ جاددەیێن ئالۆزێن بیرهاتنێن خۆ دا. من هزر دکر ئەو بتنێ ئێک ژ وان بینەرانە یێن ل پشت شاشەیێن سار نڤێسینێن من دخوینن، بەلێ من نەدزانی ئەڤ کچە ل سەر لاپەڕێن دلێ من یا نڤستییە و هەمی دەمارێن مێشکێ من یێن خواندین و ڤەخواندین.
دیتنا وێ وەک برۆسکەکێ بوو، د ناڤ چاڤێن من دا چوو خوار و ل ناڤ لەزاتییا لێدانێن دلێ من دا ئاكنجی بوو. مێشکێ من، وەک برسییەکێ معریفەتێ، دڤیا ژ تبلێن پێ یێن وێ تا کلۆڤاندکا سەرێ وێ وەک هەلبەستەكا درێژ ڤەخوینیت، بەلێ شەرمێ دیوارەکێ بلند د ناڤبەرا مە دا ئاڤا کربوو.
پشتی ئەم بووینە هەڤال، ب ڕاستی وەک ڕۆژێ بۆ من ڕۆهن بوو، هەر چەندە ئەز بۆ وێ نە هەڤالەکێ نوی بووم. و ژ مێژە بوو ئەو دگەل هزر و بیرێن من دژیا، وەک بێژی وێ ناسنامەیا من ژ ناڤ دێڕێن نڤیسینێن من دەرئێخستبوو. ئەو گەلەک یا جوان بوو، بەلێ بەس نەبوو دا مێشکێ من داگیر بکەت، بەلکو تێگەهشتن و ڕەوشەنبیرییا وێ بوون ئەوێن ڕۆژ ب ڕۆژێ هەستێن من د لواندن و ئەز بەرەڤ سنوورێن عەشقەکێ دبرم کو چ ڕێک بۆ ڤەگەڕیانێ تێدا نەیی.
د وێ بێدەنگییا کویر دا، من دڤیا هەر وەک خەونەکێ، چاڤێن من د ناڤ چاڤێن وێ دا بن و چ جاران دەرنەکەڤن. من خەون پێڤە ددیتن، و دەستێن من د ناڤ وێ پرچا زەر دا بەرزە دبوون، وەک بێژی ئەز یێ ب ئاڤرمیشەكێ زێڕین یاریان دکەم. ل وێ گاڤێ، من دڤیا بتنێ بێدەنگ ببم و گوهداریا وان پەیڤان بکەم یێن ژ ناڤ لێڤێن وێ یێن سۆر دەردکەڤن؛ چونکی هەر پەیڤەکا وێ بۆ برینێن من وەک دەرمانەکێ کوردی بوو. غەریبییا وێ بێدەنگییەکا گران ل سەر دلێ من بجهـ هێلابوو، بەلێ د ناڤ وێ بێدەنگییێ دا، مێشکێ من قیامەت ل هەستێن من ڕاکربوو.
ئێدی دناڤبەرا مە دا زمانەکێ دی پەیدا ببوو کو پێدڤی ب چ پەیڤان نەبوو. دەما وێ بەرێ خۆ ددا من، من هەست دکر مێشکێ من وەک پەرتووکەکێ ل بەر دەستێن وێ یێ ڤەکرییە؛ وێ هەر هزرەکا من دکر دزانی، بەری ئەز بکەمە پەیڤ. هەر جارا ئەو نێزیک دبوو، من هەست دکر قیامەتەکا دی د ناڤ دەمارێن من دا ڕادبیت، نە ژ ترسێ، بەلکو ژ وێ معریفەیا وێ د چاڤێن خۆ دا هەلگرتی. ئەڤە بتنێ حەژێکرن نەبوو، بەلکو جۆرەکێ وەغەران بوو بۆ ناڤ جیهانەکا کو مرۆڤ تێدا خۆ دبینیتەڤە.
جاران من ئاگەهـ ژێ هەبوو، دەما ڕوحا من ئەز د ناڤ قولاچێن هزرێن وێ دا دهێلام و بەرەڤ دیوانا وێ دچوو. من دزانی ڕوحا من ئێدی نە یا منە، بەلکو یا ل دەف وێ یە. تشتێ سەیر ئەو بوو، من هەست پێ دکر دەما ڕوحا وێ، ڕوحا من هەمبێز دکر؛ چونکی گەرماتییا وێ هەمبێزێ دگەل ڕوحا من دزڤڕی ناڤ لەشێ من یێ سار. وێ گاڤێ، ئەز و عەشق و دل پێکڤە گەرم دبووین و من هەست دکر ژیان دیسا د ناڤ دەمارێن من دا دەست ب ڕێڤەچوونێ دکەت.
سەرەڕای ڤێ هەمی گەرماتییێ، ترسەکا شرین د دلێ من دا هەبوو؛ ترسا ژ وێ کو ئەز ژ ڤێ خەونا جوان هشیار ببم. من هەست کر بێهنا وێ وەک بێهنا لاپەڕێن پەرتووکەکا پیرۆزە و هەر جهێ ئەز بچمێ، ئەو بێهن دگەل منە. نوکە ئەز تێگەهشتم کو عەشق نە پەیڤن مرۆڤ د بێژیت، بەلکو جیهانەکە مرۆڤ تێدا بەرزە دبیت. ئەز و ئەو بووینە ئێک چیڕۆک، کو دەستپێکا وێ یا دیارە، بەلێ دووماهییا وێ دێ دناڤ لاپەڕێن پەرتووکا بیرهاتنان دا دهێتە نڤیسین.

6

ئیحسان حەسەن

ئەی بلنداهیا سار
تو ئەرشیفێ وان کۆدێن تاریی
یێن کو ئەندازیارێن سێبەرێ
ل سەر مێزێن بێدەنگیێ
نەخشێ سێدارەدانێ
بۆ خەونێن مە یێن تێهنی دکێشن
بەرێ خوە بدێ
کا چەوا ستەم وەك مەکینەیەکا سار
دگەل ددانێن بازرگانێن خوینێ
کاتژمێرا بێگونەهیێ د ناڤ سینگێ مە دا دهێرن
هوون ئەو ڤایرۆسێن بێدەنگن
د زنجیرا هێڤینێ ڤی نیشتیمانی دا دزڤڕین
هەوە دۆزا مە کرە بیردانکەکا مری
دا داتایێن بێ گیان
ل سەر شاشەیێن بەرژەوەندیێ بفرۆشن
ئەی ئاخا بریندار
مە کۆڤانێن خوە کرینە ئاڤدانا بن ئەرد
دا رەهێن خۆراگریێ نەچرمسن
مە فرمسکێن دایکان کرینە مژ
دا ل سەر برینێن ئاسۆیی بچنین
ئەم ئەو تۆڤێن قەچاخین
یێن ژ ناڤ دەمارێن بکوژێن خوە
ئۆکسجینێ ژ ژیانێ ددزن
ئێدی سەرکەفتن نە بارانە…
نە ژی تۆزەکا گەمارۆکریە
تەقینەکا سپی یە ژ جەستەیێ نەمران د زێت
دا ناڤێن بازرگانێن پاشەرۆژێ
وەک پەڕێن وندا د باهۆزا دەمی دا بفڕینن.
ئیمزایێن وە
تنێ سێبەرێن شەرمێ نە د ئەرشیفێ تاری دا
چ بێهن د دەمارێن ڤێ خاکێ دا بۆ وە نینن
ئەم رەهێن نەمر یێن ڤی ئەردینە
هوین ژی ژەنگا زبلخانەیا دیرۆکێ نە.

12

سێمێل: سالار محەمەد دۆسكی:

4-4

و گۆت سوباهی دێ‌ چمە ناوپردان ل چومان هەر كەسەكێ‌ دڤێت بلا بهێتەوێرێ‌ و بارەگایێ‌ سەركردایەتیێ‌ ل وێرێ‌ بوو و ئەف خەلكە هەمی چوونە وێرێ‌ و ئەوژی ل گەل مامێ‌ خوە نەعمو سەمەد چووینە وێرێ‌ و مەلا مستەفا بارزانی هات و چوو سەر بەرەكی هەتا 20 هزار مرۆڤان كومبوون ل وێرێ‌ و پێشمەرگەی و خەلكی وەكی بچوویكا دكرە گری و نال نالێن خەلكی بوون و رۆژەكا گەلەك نەخوش بوو رەش بوو د دیرۆكا ڤی مللەتی دا و گوتارەك پێشكێشكر و كەسەكی دەستێ‌ خوە بلندكر و مەلا مستەفا بارزانی گۆتێ‌ كەرەم بكە گۆتێ‌ قوربان مە تێرا هەشت سالێن دی فیشەك و چەك هەنە و دێ‌ شێین هەتا هەتا شەرێ‌ حوكمەتا ئیراقێ‌ كەین و مەلا مستەفا گۆت هەر كەسەكێ‌ دڤێت بچیتە ئیراقێ‌ چ گونەها وی نینە و كەسەك چ نابێژیتێ‌ و هەر كەسەكێ‌ ل ڤێرە ژی بیت ئەگەر نانەك ژی هەبیت ئەم دێ‌ پێكڤە خوین و ئەم زڤرین ئەم چووینە سەر دەشتێ‌ و ئەم ماوەكی ماینە ل وێرێ‌ و مە خوە رادەستی حوكمەتا ئیرانێ‌ كر، و ئەم نێزیكی سێ‌ هەیڤان ماین و ئێكی دگۆتنێ‌ سمایلێ‌ محو گوندیێ‌ مەبوو گۆت ئەڤێن ل ئیرانێ‌ و خێزانێن وان ل ئیراقێ‌ حوكمەتا ئیراقێ‌ خێزانێن وان كرینە ترۆمبێلان دا و ڤەگوهاستنە ژێریا ئیراقێ‌ و مامێ‌ من نەعمو سەمەد بریارا زڤرینێ‌ داب ۆ ئیراقێ‌ و گۆت ئەم دێ‌ زڤرینە ئیراقێ‌ و بلا مە سێدارە بدە تبتنێ‌ نامیسا مە نەچیت و ماتورەك بوومن گرت ب 10 دینارا و ل سوار بووم هەتا گەهشتمە سنورێ‌ قەلادزێ‌ و ئەم دەربازبووین و دەمێ‌ مە چەكدارێن حوكمەتا ئیراقێ‌ دیتن كولاڤ سورن هەما ئەم زوهابووین و روح چوو و قالب ما و ئەم هاتین و ئەم هاتین و مە خوە رادەست كر، وێ‌ شەفێ‌ ئەم مامینە ل وێرێ‌ و راستی قەدرێ‌ مە گەلەك گرت و ئەم ژێك جودا كرین دهۆك، سلێمانی، هەولێر و ئەم هەمی جودا بووین و ئەم برینە باژێرێ‌ بەغدا ل ئەمنا گشتی یا حوكمەتا بەعس و گەلەك پێزانین ژ مە وەرگرتن و ئاخفتنێن كرێت و ئیهانە گەلەك هاتەكرن و گەلەك جهان ئەم ئیناینە خوارێ‌ و فێنە بوومە گرتن و شەڤا، دوڤدا ئەم زڤراندینە كوردستانێ‌ و دیسا هەر ئێك فرێكرە باژێرێ‌ وی و ئەم ئیناینە ئەمنا دهۆكێ‌ و درەنگی شەڤ بوو و چوومە مالا خویشكا خوە بەسێ‌ و دەمێ‌ خویشكا من ئەز دیتم كەفت و دلێ‌ وێ‌ خرابوو و رۆژا دی هاتمە سێمێلێ‌ هاتم مال نەمایە و هەمی تشتێن چووین و حوكمەتێ‌ چ نەهێلایە و خالێ‌ من كەرەم گوڤەك پاقژ كریە و زارۆكێن من تێدانە و ل گەل هاتنا من و نەكێشا 20 خولەكا ئێكسەر بابێ‌ من چوو بەر رەحما خودێ‌ و بتنێ‌ ئاخفتنا بابێ‌ من ئەو بوو گۆتە من كا مامێ‌ تە؟ گەلەك حەش نەعمو سەمەد كر من گۆتێ‌ یێ‌ دیف من رادهێت و ئەڤە بۆ دووماهی ئاخفتنا وی ل گەل من و رۆژا سیێ‌ یا تازیێ‌ مامێ‌ من نەعمو سەمەد ژی هات و مالا خەزیرێ‌ من شیف چێك روێ‌ شەفێ‌ ئەمنێ‌ ئەم گرتین و برینە ئەمنێ‌، و دوڤدا ئەم ئازادكرین و پشتی ماوەكی ئەم ماین فەرمانا من دەركەفت بچمە رومادی نەفیێ‌ و ئێكی دگۆتنێ‌ جەمولی عەرەب بوو وئەوی فەرمانا چوونا من هەلوەشاندن و بەلێ‌ مامێ‌ من نەعمو سەمەد فەرمانا چوونا وی بۆ نەفیێ‌ دەركەفت و چوو و ئەز ل گەل وچووم و نێزیكی 10 رۆژا مامە ل گەل و سالەك و 700 هەیڤا ئەو ما ل نەفیێ‌ و سەبرا من بێی وی نەدهات و شەڤەكێ‌ هاتنە دوڤرا و برە ئەمن ل عامە و كرە گری و گۆت ئەف جارە ئەز چووم و پشتی بریە ئەمن ل عامە دو مرۆڤ هاتن و ل گەل رونشتنە خوارێ‌ و چەند پرسیار ژێ‌ كرن و دوڤدا حەفت عەردان ڤەگوهاستن بۆ جهەكێ‌ دی هەتا بریە دەف كەسەكی ل دووماهیێ‌ و گۆت من هەست پێ‌ كر ئەڤە مرۆڤێ‌ ژ هەمیان مەزنترە و خودان دەست هەت و بریاردەرێ‌ ڤێرە یە و گۆت جگارەك دامن و گۆتێ‌ تو عەرەبییێ‌ دزانی؟ گۆت عرەبیا چ بەلكو كوردی ل بەر مە بەرزەبوو و گەلەك پرسیار ژێ‌ كرن، دوڤدا گۆتێ‌ من دڤێت بهێمە باژێری دا گۆت ئەڤە كاغەزەك بووتە بۆ پارێزگەری بووتە مووچەكی چێكەت و تە بینتە ناڤ باژێری ژی و كرە چاڤدێرێ‌ رێك و پرا نبتنێ‌ دا مووچەك بۆ بهێتە تەرخانكرن، و بێ‌ دەوامكرن و هندەك قەرەم مە دیی و پرەك هەبوو مە ئەو قەرەم برە وێرێ‌ و مە كرە چەیخانە و سپێدێ‌ هەتا مەغرەب دا ل بەر چەیخانێ‌ كاركەین، و دوڤدا ڤەگەرینە مالێن خوە و دوڤدا ئەم زڤراندینە ڤە.
هەمان پێشمەرگەیێ‌ شۆرشا ئیلونێ بەحسێ‌ نەخوشترین رۆژێن ژیانا خوە دكەت و گۆت: نەخوشرتین رۆژا ژیانا من دەمێ‌ شۆڕشا ئیلۆنێ‌ تێكچووی و كاودانێن خەلكێ‌ مە گەلەك بەرتەنگ و نەخوش بووین و خەلكێ‌ مە مە ب چاڤ دیت وەكی زارۆكان كرنە گری و ئەو هیڤی ئومێدێن ب دەهان سالان سینگێ‌ خوە دا مەزنكرین و ئەو هیڤی وئومێن نەماین و ژیان و ماندیبوونا مە هەمی تێكچوو، بەلێ‌ هەر دیسا مە هیڤی هەبوون دێ‌ شورەشا كوردی شین بیتە ڤە و دێ‌ هەر رۆژەك هێت دێ‌ كورد رابنە سەر پێن خوە و دێ‌ مللەتێ‌ كورد داخازا مافێن خوە كەت.
هەمان پێشمەرگە گوت: ل سەرهلدانا سالا 1991 من پشكداری تێدا كریە و هاریكارێ‌ مامێ‌ خوە بووم و سپێدا سەرهلدانێ‌ ئەم ل سێمێلێ‌ بووین و ئەم چووینە ئەمنێ‌ و نەمابوونە تێدا و بارەگایێ‌ خالی بوو و شەر ل بارەگایێ‌ حزبا بەعس دروست بوو و مە دەردورێن بارەگایی گرتن و مە نەهێلا كەسەك قورتالبیت و مە دەردورێن بارەگایی هەمی گرتن و مە لێدا ژ هەمی ئالیان ڤە و سەرهلدانێ‌ كەسێ‌ چنەكریە بۆ مێژوو دێ‌ بێژم سەرهلدان براهیمێ‌ عەلی كریە.
هەمان پێشمەرگەی زێدەتر ژی گۆت: سەرهلدانێ‌ شەرێ‌ فەیدیێ‌ ژی پشكدار ب بووم و هەتا ئەم ژ سایلویێ‌ ژی دەرباز ب بووین و ئەو كەسێن شەهید بووین، مامێ‌ من پێشتر گۆت مام ئەڤە هەمی دێ‌ هێنە كوشتن چونكە خشیم بوون و ئەم پێشمەرگە شەرەزا بووین، و هەتا كەرانێ‌ چووین و سریەكا چەكدارێن حوكمەتێ‌ دناڤبەرا هەر دو جادا بوو و دەبابە ل گەل بوون و مە نەهاڤێتێ‌ .
ل دووماهیێ هەمان پێشمەرگەی دیاركر: سەركردایەتیا كورد سەركردایەتی یا مەیە و ئەم خیانەتێ‌ لێ‌ ناكەین و سوپاس بۆ خودێ‌ زارۆكێن من جهێ‌ من گرتینە و ئەو ژی ب رەگەكێ‌ دی خزمەت و خەباتێ‌ بۆ مللەتێ‌ خوە دكەن و گەلەك كەیفا من دهێت و ژ بابێ‌ خوە زێدەكرینە و ئەم سەربلندین و مە چ كارێن نەباش و خراب نەكرینە و ئەڤە جهێ‌ سەرفەرازیێ‌ یە.

7

هەرهین محەمەد

شێوەكارا گەنج (ئیسرا جاسم) ددیدارەكێ‌ دا بۆ رۆژنامەیا ئەڤرۆ گۆت: هونەر پارچە نابیت و كەڤال ب دیواری ڤە دهێتە هەلاویستن و كارێ دەستی ژی هونەرەكی دكەتە دناڤ ژیانا مە یا رۆژانەدا و ئەز بكارئینانا رەنگان دكارێ دەستی دا وەكو ڤەگوهاستنا كەڤالی دبینم بۆ سەر تشتێن بەرجەستە و ئەڤەژی داهێنانێ‌ دەولەمەنتر لێ دكەت ودیسان مەزنترین هەڤڕكی بۆ دیتنا دەمی پێدڤییە بۆ هەڤسەنگیكرنێ‌ دناڤبەرا ئەركێن جڤاكی و كارێ‌ هونەری دا، هەروەسا هندەك جاران بازاڕێ‌ هونەری ل دەڤەرێ‌ هێشتا ب تەمامی قەدرێ‌ ماندیبوونا كارێ‌ دەستی ناهێتە زانین، بەلكو ئەز ب ئیرادەیا خوە یا بەردەوامم.
ناڤهاتیێ‌ گۆت: ژن د كەڤالێ‌ من دا سومبۆلا هێزا جوانیێ‌ یە و ئەز پتر رەنگێن گەش بكاردئینم داكو نیشابدەم كو ژن دشێت دناڤ خەم و ئازارێن ژیانێ‌ ب رەنگیت و هەرهێلەكا ئەز بكێشم چیرۆكەكا ئیرادەیا ژنەكێ‌ ل پشتە و هزرا من ئەوە پێشانگەهەكا تایبەت ڤەكەم كو تێكەلەكێ‌ دناڤبەرا كەڤالێ كلاسیك و كارێ‌ دەستی یێ‌ مودرێن داد روست بكەم و من دڤێت نیشابدە م كو هونەر بتنێ وێنە نینە ، بەلكو روحەكا دناڤ هەرتشتەكی دا هەی كو دەستێ‌ مرۆڤی ڤێ‌ بكەڤیت.

5

زنار تۆڤی

بۆ جارا ئێكێ‌ ل سەر ئاستێ‌ كوردستانێ‌، كوردەك د ئاستەكێ‌ بلند یێ‌ هونەری دا ل رۆژهەلاتا ناڤین، پلەكا مەزن و ب ڤی رەنگی وەردگریت. نەجات نەجم، دەرهینەرێ‌ كورد، ل باژێرێ‌ كەركووكێ‌ دیاركر كو بۆ جارا ئێكێ‌ وەكو كوردەك، پلەیا بڕیاردەرێ‌ فەیستیڤالێ‌ ل خولا نوو یا فەستیڤالا نێڤدەولەتی یا مۆنۆدرامایا قرتاج ل وەلاتێ‌ تونسێ‌ ب من هاتیە سپاردن و ئەڤە بۆ من سەربلندی یە، هەروەسا نوكە چالاكیین ڤێ‌ فەستیڤالێ‌ رۆژانە د بەردەوامن و پشكداریا كوردان د ڤێ‌ فیستیڤالا گەلەك گرنگیا خۆ بۆ كوردان و دانەنیاسینا هونەرێ‌ كوردی ل جیهانێ‌ هەیە هەروەسا نەجات نەجمی كەیفخۆشیا خۆ دیار كر بۆ وەرگرتنا ڤی پۆستی وەك ئێكەم كورد و ئاشكرا كر: ئەڤ پێنگاڤە دەلیڤەكا مەزنە بۆ ناساندنا پتر یا هونەرێ‌ شانۆیا كوردی بۆ جیهانا عەرەبی و ئەفریقیا ژی، دیسان ئەڤ فەستیڤالە دێ‌ بیتە ئەگەرێ‌ ئاڤاكرنا پرا پەیوەندیان د ناڤبەرا شانۆكارێن كورد و وەلاتێن دی یێن جیهانی دا.
ل دووماهیێ‌ گۆت: فەستیڤالا مۆنۆدرامایا قرتاج ل تونسێ‌ ب ئێك ژ مەزنترین و ناڤدارترین فەستیڤالێن تایبەت ب شانۆیا تاكە كەسی (مۆنۆدراما) ل سەر ئاستێ‌ جیهانێ‌ دهێتە هژمارتن، سالانە ب دەهان شانۆكار، دەرهێنەر و رەخنەگرێن جێهانی تێدا پشكدار دبن، هەروەسا هەبوونا كوردەكی د لژنا بلند و وەك بڕیاردەرێ‌ ڤێ‌ فەستیڤالێ‌، دەستكەفتەكێ‌ هونەری و دبلۆماسی یە بۆ بزاڤا شانۆیا كوردی و هەرێما كوردستانێ‌ ل سەر ئاستێ‌ جیهانێ‌.

website security
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com